Theses supervised by Prof. Dr. Agah Sinan Ünsar
10 theses · Trakya University
Örgüt DNA'sının örgütsel çevikliğe etkisinde örgütsel zekanın aracılık rolü: Kurum yöneticileri üzerine bir araştırma
Bu araştırma, örgüt DNA'sının örgütsel çeviklik üzerindeki rolünü incelemekte ve bu etkide örgütsel zekanın aracılık etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Günümüzün hızla değişen ve belirsizliklerle dolu iş dünyasında, örgütlerin çevik yapılar geliştirebilmesi, sürdürülebilir rekabet avantajı açısından kritik önem taşımaktadır. Bu bağlamda, örgütsel yapının temel kodlarını temsil eden örgüt DNA'sı ile stratejik karar alma, öğrenme ve bilgi yönetimi kapasitesini ifade eden örgütsel zeka kavramları arasındaki etkileşim, çevikliğin oluşum süreci açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale ve Balıkesir illerinde üretim ve hizmet sektörlerinde görev yapan 410 firma yöneticisinden anket yoluyla toplanmış ve SPSS ile AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Faktör yapısının incelenmesi amacıyla hem açıklayıcı ve hem de doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş, değişkenler arası ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Ayrıca, örneklem grupları arasında istatistiksel farkları değerlendirmek üzere Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular örgüt DNA'sının örgütsel çeviklik üzerinde etkisi olmakla birlikte, örgütsel zekanın aracılık rolü ile doğrudan etkinin ortadan kalktığı ve tam aracılık etkisinin olduğunu göstermiştir. Yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla elde edilen analiz bulgularına göre, örgüt DNA'sının üçlü negatif örgüt modelinin örgütsel zeka üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Askeri örgüt modelinin örgütsel zeka üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Örgütsel zekanın tepkisel ve stratejik çeviklik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Örgütsel zekanın esneklik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, örgüt DNA'sı, örgütsel çeviklik ve örgütsel zeka açısından katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre farklılıklar olduğu ortaya konmuştur.
Problem çözme becerisi ve çatışma yönetimi ilişkisinde, duygusal zekanın aracı rolü: Sağlık çalışanları üzerinde bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarında problem çözme becerileri ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkide duygusal zekânın (DZ) aracı rolünü incelemektir. Çalışma, Trakya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan 270 katılımcıyla betimsel-ilişkisel desende yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Problem Çözme Envanteri (PÇE), Çatışma Eylem Stilleri Ölçeği (ÇESÖ) ve Duygusal Zekâ Özelliği–Kısa Form (DZÖÖ-KF) ile toplanmıştır. DZÖÖ-KF dört kısa alt boyut içerir: iyi oluş (yaşam doyumu/iyimserlik), öz kontrol (duygu ve dürtü düzenleme), duygusallık (duyguları fark etme/ifade), sosyallik (kişilerarası etki/iletişim). Analizlerde çoklu regresyon ve aracılık modelleri kullanılmıştır. Bulgular, DZ'nin çatışma stillerinin güçlü bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir: DZ kolaylaştırıcı ve uzlaştırmacı stilleri anlamlı ve pozitif; kaçınmacı stili anlamlı ve negatif yönde yordar. Sağlık bağlamına özgü olarak, DZ'nin zorlayıcı ve karşı koyucu stillerle de pozitif ilişkisi bulunmuştur. PÇE alt boyutlarından düşünen ve değerlendirici yaklaşımlar işbirlikçi stilleri artırırken, aceleci ve aşırı kendine güvenli yaklaşımlar bu stilleri zayıflatmıştır. Aracılık analizleri, özellikle uzlaştırmacı ve kolaylaştırıcı yollarda DZ'nin kısmi aracı olduğunu; kaçınmada DZ'nin doğrudan azaltıcı etkisine karşın aracılığın görülmediğini; zorlayıcı stilde ise kendine güvenli yaklaşım → zorlayıcı yolunda tam aracılık bulunduğunu göstermiştir. Demografik karşılaştırmalarda (p<.05), genç ve kıdemsiz gruplarda acelecilik/kaçınma daha yüksek; DZ ve analitik eğilimler kıdemle artmaktadır. Sonuç olarak, sağlık kurumlarında çatışmaları yapıcı biçimde yönetmek için DZ becerilerinin ve analitik/değerlendirici problem çözme stratejilerinin birlikte güçlendirilmesi kritik önemdedir; DZ özellikle kaçınmayı zayıflatmak, uzlaştırmacı/kolaylaştırıcı eğilimleri güçlendirmek yoluyla başlıktaki "aracı rol" hipotezini desteklemektedir.
Tekno stresin örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Örgütsel güvenin aracı rolü
Bu araştırma, tekno stres ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide örgütsel güvenin etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, bankacılık, finans ve mühendislik alanlarında çalışan 390 kişilik bir örneklem üzerinde tekno stresin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin aracı rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Bankacılık, finans ve mühendislik alanları, yüksek zihinsel efor, yoğun zaman baskısı altında sürekli değişen dijital araçlar ve sistemleri kullanmaya dayalı olduğundan adı geçen sektörler incelenmiştir. Veriler nicel araştırma yöntemine dayalı olarak anket tekniğiyle, Google Forms aracılığıyla toplanmış, analizler SPSS ve SPSS Hayes PROCESS eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular tekno stresin ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide örgütsel güvenin tam aracı rol oynadığını göstermiştir. Çalışma bankacılık, finans ve mühendislik alanlarının insan kaynakları yönetimine yönelik yeni perspektifler geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflenmiştir.
Örgüt DNA'sının örgütsel çevikliğe etkisinde örgütsel zekanın aracılık rolü: Kurum yöneticileri üzerine bir araştırma
Bu araştırma, örgüt DNA'sının örgütsel çeviklik üzerindeki rolünü incelemekte ve bu etkide örgütsel zekanın aracılık etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Günümüzün hızla değişen ve belirsizliklerle dolu iş dünyasında, örgütlerin çevik yapılar geliştirebilmesi, sürdürülebilir rekabet avantajı açısından kritik önem taşımaktadır. Bu bağlamda, örgütsel yapının temel kodlarını temsil eden örgüt DNA'sı ile stratejik karar alma, öğrenme ve bilgi yönetimi kapasitesini ifade eden örgütsel zeka kavramları arasındaki etkileşim, çevikliğin oluşum süreci açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale ve Balıkesir illerinde üretim ve hizmet sektörlerinde görev yapan 410 firma yöneticisinden anket yoluyla toplanmış ve SPSS ile AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Faktör yapısının incelenmesi amacıyla hem açıklayıcı ve hem de doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş, değişkenler arası ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Ayrıca, örneklem grupları arasında istatistiksel farkları değerlendirmek üzere Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular örgüt DNA'sının örgütsel çeviklik üzerinde etkisi olmakla birlikte, örgütsel zekanın aracılık rolü ile doğrudan etkinin ortadan kalktığı ve tam aracılık etkisinin olduğunu göstermiştir. Yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla elde edilen analiz bulgularına göre, örgüt DNA'sının üçlü negatif örgüt modelinin örgütsel zeka üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Askeri örgüt modelinin örgütsel zeka üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Örgütsel zekanın tepkisel ve stratejik çeviklik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Örgütsel zekanın esneklik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, örgüt DNA'sı, örgütsel çeviklik ve örgütsel zeka açısından katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre farklılıklar olduğu ortaya konmuştur.
Turizm sektörü çalışanlarının öz yeterlilik algısının işten ayrılma niyetine etkisinde aşırı nitelikliliğin rolü
Bu araştırma, öz-yeterlilik algısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiye algılanan aşırı nitelikliliğin etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, turizm sektöründe çalışan 492 kişilik bir örneklem üzerinden öz-yeterlilik algısının işten ayrılma niyetiyle olan ilişkisi ele alınmış ve algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutları olan işini küçük görme ve kendini üstün görme değişkenlerinin aracı ya da düzenleyici bir etkisi olup olmadığı test edilmiştir. Turizm sektörünün yüksek iş gücü devir hızı ve çalışanların niteliklerinin altında işlerde istihdam edilmesi gibi sorunları nedeniyle bu bağlam incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak anket tekniğiyle veriler, Google Forms aracılığıyla toplanmış, analizler SPSS ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutlarının aracı bir rol oynadığını göstermiştir. Çalışma, turizm sektöründe insan kaynakları yönetimine yönelik yeni perspektifler geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflenmiştir.
Turizm sektörü çalışanlarının öz yeterlilik algısının işten ayrılma niyetine etkisinde aşırı nitelikliliğin rolü
Bu araştırma, öz-yeterlilik algısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiye algılanan aşırı nitelikliliğin etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, turizm sektöründe çalışan 492 kişilik bir örneklem üzerinden öz-yeterlilik algısının işten ayrılma niyetiyle olan ilişkisi ele alınmış ve algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutları olan işini küçük görme ve kendini üstün görme değişkenlerinin aracı ya da düzenleyici bir etkisi olup olmadığı test edilmiştir. Turizm sektörünün yüksek iş gücü devir hızı ve çalışanların niteliklerinin altında işlerde istihdam edilmesi gibi sorunları nedeniyle bu bağlam incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak anket tekniğiyle veriler, Google Forms aracılığıyla toplanmış, analizler SPSS ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutlarının aracı bir rol oynadığını göstermiştir. Çalışma, turizm sektöründe insan kaynakları yönetimine yönelik yeni perspektifler geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflenmiştir.
Turizm sektörü çalışanlarının öz yeterlilik algısının işten ayrılma niyetine etkisinde aşırı nitelikliliğin rolü
Bu araştırma, öz-yeterlilik algısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiye algılanan aşırı nitelikliliğin etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, turizm sektöründe çalışan 492 kişilik bir örneklem üzerinden öz-yeterlilik algısının işten ayrılma niyetiyle olan ilişkisi ele alınmış ve algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutları olan işini küçük görme ve kendini üstün görme değişkenlerinin aracı ya da düzenleyici bir etkisi olup olmadığı test edilmiştir. Turizm sektörünün yüksek iş gücü devir hızı ve çalışanların niteliklerinin altında işlerde istihdam edilmesi gibi sorunları nedeniyle bu bağlam incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak anket tekniğiyle veriler, Google Forms aracılığıyla toplanmış, analizler SPSS ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, algılanan aşırı nitelikliliğin alt boyutlarının aracı bir rol oynadığını göstermiştir. Çalışma, turizm sektöründe insan kaynakları yönetimine yönelik yeni perspektifler geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflenmiştir.
Örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık ilişkisinde toksik liderin aracı rolü: Bir araştırma
Bu araştırmada örgütsel davranış konuları, pozitif yönlerinden ziyade yıkıcı yönleri ile incelenmiştir. Bu araştırmanın yapılmasındaki başlıca amaç, örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin aracı rolünün incelenmesidir. Nicel araştırma metoduyla yürütülen çalışmada veriler, Edirne ili merkez ilçesinde faaliyet gösteren devlet hastanesinde görev alan sağlık çalışanları ve Trakya Üniversitesi'nde görev yapan akademik personellerden anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olanlara 408 adet anket formu dağıtılmıştır. Araştırma sonunda 406 adet kullanılabilir anket formu analiz edilerek yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, araştırmaya katılan çalışanların toksik yönetici davranışları algılarının yüksek olmadığı, iş yaşamında yalnızlık algılarının yüksek olduğu ve işyerinde dışlanma algılarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel yalnızlığın alt boyutu olan duygusal yoksunlukta meydana gelen artış toksik liderlik üzerinde artırıcı bir etki yapmakta ancak sosyal arkadaşlık boyutu olan işyerinde yalnızlık algısındaki artış toksik liderlik üzerinde azaltıcı etki yapmaktadır. Buna karşın, örgütsel dışlanmanın toksik liderlik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Bu açıdan örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin kısmen aracı rolü olduğu söylenebilir.
Örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık ilişkisinde toksik liderin aracı rolü: Bir araştırma
Bu araştırmada örgütsel davranış konuları, pozitif yönlerinden ziyade yıkıcı yönleri ile incelenmiştir. Bu araştırmanın yapılmasındaki başlıca amaç, örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin aracı rolünün incelenmesidir. Nicel araştırma metoduyla yürütülen çalışmada veriler, Edirne ili merkez ilçesinde faaliyet gösteren devlet hastanesinde görev alan sağlık çalışanları ve Trakya Üniversitesi'nde görev yapan akademik personellerden anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olanlara 408 adet anket formu dağıtılmıştır. Araştırma sonunda 406 adet kullanılabilir anket formu analiz edilerek yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, araştırmaya katılan çalışanların toksik yönetici davranışları algılarının yüksek olmadığı, iş yaşamında yalnızlık algılarının yüksek olduğu ve işyerinde dışlanma algılarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel yalnızlığın alt boyutu olan duygusal yoksunlukta meydana gelen artış toksik liderlik üzerinde artırıcı bir etki yapmakta ancak sosyal arkadaşlık boyutu olan işyerinde yalnızlık algısındaki artış toksik liderlik üzerinde azaltıcı etki yapmaktadır. Buna karşın, örgütsel dışlanmanın toksik liderlik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Bu açıdan örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin kısmen aracı rolü olduğu söylenebilir.
Örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık ilişkisinde toksik liderin aracı rolü: Bir araştırma
Bu araştırmada örgütsel davranış konuları, pozitif yönlerinden ziyade yıkıcı yönleri ile incelenmiştir. Bu araştırmanın yapılmasındaki başlıca amaç, örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin aracı rolünün incelenmesidir. Nicel araştırma metoduyla yürütülen çalışmada veriler, Edirne ili merkez ilçesinde faaliyet gösteren devlet hastanesinde görev alan sağlık çalışanları ve Trakya Üniversitesi'nde görev yapan akademik personellerden anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olanlara 408 adet anket formu dağıtılmıştır. Araştırma sonunda 406 adet kullanılabilir anket formu analiz edilerek yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, araştırmaya katılan çalışanların toksik yönetici davranışları algılarının yüksek olmadığı, iş yaşamında yalnızlık algılarının yüksek olduğu ve işyerinde dışlanma algılarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel yalnızlığın alt boyutu olan duygusal yoksunlukta meydana gelen artış toksik liderlik üzerinde artırıcı bir etki yapmakta ancak sosyal arkadaşlık boyutu olan işyerinde yalnızlık algısındaki artış toksik liderlik üzerinde azaltıcı etki yapmaktadır. Buna karşın, örgütsel dışlanmanın toksik liderlik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Bu açıdan örgütsel dışlanma ve örgütsel yalnızlık arasındaki ilişkide toksik liderin kısmen aracı rolü olduğu söylenebilir.