Theses supervised by Prof. Dr. İbrahim Yılmaz
34 theses · Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, Fırat University, Akdeniz University, Afyon Kocatepe University
Hizmet kalitesi aksaklıklarına neden olan örgütsel engellerin incelenmesi üzerine bir araştırma: Otel işletmeleri örneği
Hizmet sektörünün temel yapı taşlarından olan otel işletmelerinin başarısında müşterilere sunulan hizmet kalitesi kritik bir faktördür. Kaliteli hizmet ise birçok farklı faktörün bir araya gelmesi ile sağlanmaktadır. Hizmet kalitesinin ölçümü konusunda genellikle Parasuraman, Zeithaml ve Berry (1985) tarafından geliştirilen Hizmet Kalitesi Fark Modeli'nde yararlanıldığı görülmüştür. Daha sonraki yıllarda Parasuraman, Zeithaml ve Berry (1988), modelini genişleterek müşterilerin hizmet kalitesine ilişkin beklenti ve algılamaları arasında 5 temel fark olduğunu belirlemişlerdir. Genişletilmiş Hizmet Kalitesi Fark Modeline göre ilk dört fark işletme içi faktörlerle ilgilidir. Beşinci fark ise müşterilerin beklenti ve algılamaları arasındaki farka odaklanmıştır ve ilk dört farkın fonksiyonudur. İncelenen çalışmalarda araştırmacıların genel olarak beşinci farka odaklandığı, hizmeti sunan kişilerin görüşlerinin ihmal edildiği görülmüştür. Literatürde görülen bu eksiklik yapılan çalışmanın odak noktasını oluşturmuştur. Bu kapsamda araştırmanın amacı, müşterilerin hizmet kalitesine ilişkin beklenti ve algılamaları arasındaki farkın temel ve alt nedenlerini otel işletmeleri bazında incelemektir. Araştırmanın evrenini Antalya'da 4 ve 5 yıldızlı otellerde görev alan yönetici ve işgörenler oluşturmaktadır. Araştırmada tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Anket formu kullanılarak 217 yönetici ve 217 işgörenden veri toplanmıştır. Verilerin analizinde geçerlilik, güvenilirlik, t Testi, Anova gibi analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, araştırmada Engel 1 boyutunda yönetim ile işgörenler arasındaki kademe sayısının fazlalığı dikkat çekmektedir. Engel 2 boyutunda hizmet kalitesi aksaklıklarına neden olan ciddi bir engel olmadığı saptanmıştır. Engel 3 boyutunda, işgörenlerin yaptığı işle ilgili yeterli kontrole sahip olmadığı ve inisiyatif kullanamadığı, verilen evrak işlerinin işgören üzerinde baskı yarattığı ve özellikle satışa daha fazla önem verildiği zaman, hizmeti gerektiği gibi sunamadıkları ortaya çıkmıştır. Engel 4 boyutunun diğer sıralanan boyutlara göre daha düşük ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Bu boyuta göre işgörenlerin, tutundurma çalışmaları yapılırken kendilerinden bağımsız şekilde hareket edildiğini, verilen vaatlerden haberdar olmadıklarını ve aşırı vaatlerde bulunmanın üzerlerinde baskı yarattığını ifade etmişlerdir. Demografik özelliklere ilişkin analizlerde ise, erkek yöneticilerin kadın yöneticilere göre daha olumlu tutum içerisinde oldukları söylenebilir. Ayrıca yönetici ve işgörenlerin eğitim seviyesi, iş tecrübesi ve yaşlarına göre birçok alt boyutta farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
Algılanan çevresel belirsizliğin, rekabet stratejilerinin seçimi üzerine etkisinde, rekabetçi istihbaratın düzenleyici rolü: Konaklama işletmelerinde bir uygulama
Bu araştırmanın amacı algılanan çevresel belirsizliğin, rekabet stratejilerinin seçimi üzerine etkisinde, rekabetçi istihbarat rolünün belirlenmesidir. İlgili literatür taranmış ve belirlenen amaç doğrultusunda kuramsal bir model oluşturulmuş ve araştırma hipotezleri geliştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Nevşehir ilinde bulunan 4 ve 5 yıldızlı oteller ve butik/cave otellerde görev alan üst kademe yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmada tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Anket formu kullanılarak 149 otel yöneticisinden veri toplanmıştır. Verilerin analizinde KEKK-YEM yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda algılanan çevresel belirsizlik boyutlarından heterojenliğin farklılaştırma stratejisini anlamlı ve negatif şekilde etkilediği, algılanan çevresel belirsizlik boyutlarından karmaşıklığın maliyet liderliği stratejisini anlamlı ve negatif şekilde etkilediği ve algılanan çevresel belirsizlik boyutlarından heterojenliğin odaklanma stratejisini anlamlı ve pozitif şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca rekabetçi istihbaratın alt boyutlarından bilgi toplamanın, heterojenlik ile odaklanma stratejisi arasındaki ilişkide, karmaşıklık ile odaklanma stratejisi arasındaki ilişkide, karmaşıklık ile maliyet liderliği stratejisi arasındaki ilişkide ve karmaşıklık ile farklılaştırma stratejisi arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine rekabetçi istihbaratın alt boyutlarından planlamanın heterojenlik ile odaklanma stratejisi arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak rekabetçi istihbaratın alt boyutlarından resmi alt yapı ve işgören katılımının heterojenlik ile odaklanma stratejisi arasındaki ilişkide ve heterojenlik ile farklılaştırma stratejisi arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular sonuç kısmında tartışılmış, işletmelere ve gelecekteki araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
İslâm aile hukukunda câriye
Köle, özgür olmayan, mal gibi alınan satılan, bir efendiye bağlı, hukukî, iktisadi, sosyal bakımlardan hürlerden daha aşağı statüde olan kimse şeklinde tarif edilir. Köle hem erkek hem kadın köle için kullanırken kadın köle, özel olarak 'câriye' kelimesi ile ifade edilir. Köle anlamında abd, rakâbe, meleket eymân, feteyat, eme, aniî, hâdim, ğulam, kınn, memluk, odalık kelimeleri de kullanılır. Kölelik, kişiyi mal edinme, herhangi bir akit yapma, bir sorumluluğu alma, evlenme gibi birçok yönden mahrum bırakan bir durumdur. Kölelik müessesesi insanlık tarihi boyunca farklı şekillerde var olduğu bilinmektedir. İslâm geldiğinde de kölelik var olan bir kurumdu. İslâm'ın kölelik ve câriyelik konusunda ortaya koyduğu hükümleri anlamak için bazı büyük medeniyetlerde ve semavi dinlerde köleliğin tarihi seyrini ve uygulamasının nasıl yapıldığını bilmenin faydalı olacağını düşündüğümüz için Mısır, Roma, Çin, Hint, Yunan gibi medeniyetlerinde kölelik uygulaması, kölelerin hukukî statüsü ve kölelik sebepleri gibi konuları inceleyip İslâm'ın bu konulardaki yaklaşımını ele aldık. Bu konu hakkında bilgi verdikten sonra İslâm hukukunda câriyelerin evliliği ve boşanması ile ilgili hükümleri inceledik. Akabinde hususi olarak istifrâş konusunu inceleyerek fıkhî mezhepler ile çağdaş araştırmacıların kadın esirlerin istifrâşı meselesine dair temellendirmelerini ve görüşlerini ele aldık. Çalışmamızda dokümantasyon yöntemiyle araştırma yaptık. Tümevarım, tümdengelim ve kıyas bilimsel araştırma yöntemleri de kullanılarak sonuca ulaştık. Başta tefsir ve hadis ilminin kaynaklarından, tarihi konuları ihtiva ettiği için tarih bilim dalının verilerinden, istifade ettik. Bu sebeple disiplinlerarası bir çalışma ve araştırma yaptık. Araştırmamız sonucunda her medeniyet kölelik kurumu için belli düzenlemeler yapmış olduğunu; İslâm geldiğinde de var olan kölelik müessesesi için şahsi ve hukukî haklar, iyileştirici düzenlemeler getirdiğini tespit ettik. Bu hükümler ve haklar kapsamında düzenlenen konulardan biri de aile hukukunda câriyelerin hukukî konumu olmuştur. Kur'ân ve sünnette var olan bu düzenlemelerin daha sonra İslâm hukukçuları tarafından tafsilatlı hale getirilmiştir. Savaşta esir olan kadınların istifrâşı hakkında ise klasik dönem İslâm âlimleri ve günümüzde bazı istifrâşı kabul etmeyen çağdaş araştırmacılar farklı görüş beyan ederek; görüşlerini temellendirmişlerdir.
Paydaş perspektifinden turizm destinasyonu rekabetçilik analizi: Van örneği
Günümüzde insanlar çeşitli motivasyonlarla farklı turizm destinasyonlarını ziyaret etmektedir. Turizm destinasyonları sahip oldukları çekicilik unsurları ile süreklilik arz eden bir rekabet yarışına girmektedir. Van ili de konumu, sahip olduğu doğal ve kültürel mirası, gastronomi unsurları, endemik bitki ve hayvan çeşitliliği ve diğer çekim unsurları ile önemli bir destinasyondur. Bu çalışma, Van'ın sahip olduğu destinasyon rekabetçiliğine ilişkin temel belirleyici unsurların farklı paydaş kesimleri tarafından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda turizm paydaşlarından toplam 407 katılımcıya anket uygulanmıştır. Katılımcılar, destinasyonun daha güçlü olduğu unsurları doğal güzellikler, turizm işletmelerinin kalitesi ve yerel halkın cana yakınlığı şeklinde ortaya koymuştur. Daha zayıf unsurları ise etkinliklerin çeşitliliği, destinasyona olan uçuşlar ve sınır kapılarındaki kalite ve yeterlilik olarak ifade etmiştir. Ayrıca yerel paydaşların, destinasyonun çekicilik faktörlerine yerli ve yabancı turistlerden daha yüksek puan verdiği ancak tesisler ve hizmetler ile destinasyon yönetimi ve politikası faktörlerine daha düşük puan verdiği görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, Van destinasyonunda rekabetçiliğin sağlanması ve sürdürülmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Öte yandan, araştırma benzer özellikteki destinasyonlarda yapılacak rekabetçilik çalışmalarına zemin oluşturması bakımından da önemlidir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon, Destinasyon Rekabetçiliği, Paydaş, Van
Profesyonel turist rehberlerinin ekonomik kaygı düzeylerinin performanslarına etkisinde işle ilgili gelişmeleri kaçırma korkusu ve işle ilgili sosyal medya kullanımının aracı rolü
Turist rehberleri, turizm operasyonlarını sürdürmede en önemli paydaşlardan biridir. Tur programlarının başarısını ve turistlerin memnuniyetini sağlayan unsurlar, turist rehberinin emeklerinden oluşmaktadır. Turlar, turist rehberlerinin iletişimi, bir bölgeye ilişkin bilgi ve yorumlamaları ve hizmet sunma becerileri sayesinde bir deneyime dönüştürmektedir. Dolayısıyla rehberlerin psikolojik kaygı durumları ve bu durumların performanslarına nasıl etki ettiği önemli bir konudur. Turist rehberlerinin işlevlerini etkili biçimde yerine getirebilmesi de çalışma motivasyonlarının yüksek, işleriyle ilgili kaygı ve korku düzeylerinin düşük olmasına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, turist rehberlerinin ekonomik kaygı düzeylerinin performanslarına olan etkisini ve işle ilgili gelişmeleri kaçırma korkusu (GKK) ve işle ilgili sosyal medya kullanımının bu ilişkideki aracı rolünün tespit edilmesidir. Bu amaçla kuramsal bir model oluşturulmuş ve araştırma hipotezleri geliştirilmiştir. Türkiye'deki turist rehberlerinin temsili, oranlı tabakalı örnekleme yoluyla belirlenmiştir ve araştırmanın örneklemini, Türkiye'de faaliyet gösteren 363 eylemli turist rehberi oluşturmaktadır. Araştırmada frekans dağılımı, ölçeklerin geçerliğini ve güvenirliğini ortaya koymak için analizler ve aracı etkiyi belirlemek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda turist rehberlerinin yaşadıkları ekonomik kaygının performanslarını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Rehberlerin yaşadıkları ekonomik kaygı, işle ilgili GKK ve işle ilgili sosyal medya kullanımı da arttırmaktadır. Ayrıca işle ilgili GKK'nin performansa herhangi bir etkisi bulunmazken, işle ilgili sosyal medya kullanımının performansı arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Turist rehberlerinin yaşadıkları ekonomik kaygıların performanslarına olan etkisinde ise işle ilgili GKK'nin herhangi bir aracı etkisi bulunamamıştır. Fakat işle ilgili sosyal medya kullanımının bu ilişkide güçlendirici bir aracı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Nihai olarak çalışmada elde edilen bu bulgular doğrultusunda diğer turizm paydaşlarına birtakım önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Turist Rehberi, Ekonomik Kaygı, İşle İlgili Gelişmeleri Kaçırma Korkusu, İşle İlgili Sosyal Medya Kullanımı, Performans
Engelli bireylerin turizmde yaşadıkları sorunlar: Çevrimiçi platformlardaki şikâyetler üzerinden bir değerlendirme
Bu çalışma, engelli bireylerin turizm sektöründe karşılaştıkları sorunları, çevrimiçi platformlardaki şikayetler üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, 2023 yılı Ocak- Aralık dönemleri arasında sikayetvar.com, tripadvisor.com.tr, engelliler.biz, sikayet.com ve sikayetim.com platformlarındaki konuyla ilişkili 311 yorum içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda 8 ana tema ve bu temalara bağlı 25 kategori belirlenmiştir. Bu temalar ve kategoriler frekans analizi ile sayısal verilere dönüştürülmüş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Ana temalar arasında en çok şikâyet edilen konular "Personel Tutum ve Davranışları", "Hizmet Kalitesi" ve "Fiziki Erişilebilirlik" olmuştur. Özellikle personel davranışları, engelli bireylerin turizm deneyimlerini olumsuz etkileyen en önemli sorunlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bunun yanı sıra, vaat edilen hizmetlerin sunulmaması ve fiziksel düzenlemelerin yetersizliği de sıklıkla dile getirilen diğer önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Çalışma, engelli bireylerin karşılaştıkları zorlukların ciddi boyutlarda olduğunu göstermektedir. Engelli bireylerin turizm deneyimlerinin iyileştirilebilmesi için yukarıda bahsi geçen alanlardaki eksikliklerin öncelikle giderilmesi gerektiğini söylemek mümkündür.
Sürdürülebilir yerel kalkınmada Cittaslow hareketi: Ürgüp ilçesi potansiyelinin değerlendirilmesi
Küreselleşmenin etkisiyle çevresel tahribat ve sürdürülebilirlik sorunları giderek daha belirgin hale gelmişken, doğal ve kültürel kaynakların korunmasına yönelik çeşitli yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Fast food kültürünün yaygınlaşması, Slow Food hareketinin doğuşuna zemin hazırlamış ve bu gelişme, kentlerin sürdürülebilirliğini sağlamak ve yerel yaşam kalitesini artırmak amacıyla Cittaslow kavramının 1999 yılında şekillenmesine yol açmıştır. Bugün dünya genelinde 31 ülkede 303 şehir Cittaslow ağına dahil olmuşken, Türkiye 25 üye kentiyle en fazla üyeye sahip üçüncü ülke konumundadır. Bu çalışma, Kapadokya Bölgesi'nde yer alan Ürgüp ilçesinin Cittaslow üyelik potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ürgüp, tarihi ve kültürel varlıkları, özgün mimari dokusu ve turistik cazibesi ile bilinen önemli bir turizm destinasyonudur. Cittaslow üyesi olabilmek için, toplamda 7 ana başlık altında yer alan 73 alt kriterin en az %50'sinin yerine getirilmesi gerekmektedir. Yapılan doküman incelemesi ve saha araştırması neticesinde, 73 kriterden 44'ünde gerekli koşulların sağladığı, 29 kriterde ise birtakım eksikliklerin olduğu belirlenmiştir.Dolayısıyla, Ürgüp'ün olası başvuru durumunda Cittaslow kriterlerini karşılayabilme ihtimalinin yüksek olduğu, ancak belirli alanlarda iyileştirmeler yapılması gerektiği söylenebilir.
Yavaş şehir yerel halkının turizmin etkilerine yönelik algılamaları: Ahlat, Arapgir, Kemaliye ve Uzundere üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
Yavaş turizmin çevreye yönelik duyarlı yaklaşımı ve yerel halkın yararını gözetmesi turizmin sürdürülebilirliği adına önemli bir harekettir. Popülerliği sürekli olarak artan ''yavaş şehir'' hareketi, üye şehir sayısını devamlı olarak arttırmaktadır. Hâlihazırda turizm ile önceden tanışan birçok destinasyon ''yavaş şehir'' unvanını elde etmiştir. Ancak bu unvanla birlikte turizm ile ilk defa tanışan şehirlerin de olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla bu etikete sahip destinasyonlarda turizmin etkilerine yönelik algılamaların hangi düzeyde olduğu merak konusudur. Buradan hareketle araştırma, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan ''yavaş şehir'' unvanına sahip Ahlat, Arapgir, Kemaliye ve Uzundere şehirlerinde yaşayan yerel halkın turizmin etkilerine yönelik algılamalarını ölçmektedir. Araştırma ayrıca bu dört yavaş şehrin turizmin etkilerine yönelik algılamalarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Birincil verileri elde etmek amacıyla kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma sürecinde yerel halktan toplam 411 anket toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi gibi yöntemlerden faydalanılmıştır. Analizler neticesinde yerel halkın turizmin etkilerine yönelik algılamalarında bazı sosyo-demografik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Destinasyonlar arası karşılaştırmalı analiz sonuçlarında ise dört şehirde de turizmin etkilerine yönelik algılamaların genel olarak olumlu yönde olduğu belirlenmiştir. Uzundere yerel halkının turizmin etkilerine yönelik algılamaları diğer destinasyonların yerel halkına göre en yüksektir. Ahlat yerel halkının ekonomik etkiler boyutuna yönelik algılamaları diğer destinasyonlara kıyasla en düşüktür. Uzundere yerel halkının turizmin sosyo-kültürel etkilerine yönelik algılamaları Arapgir ve Kemaliye yerel halkına göre daha yüksektir. Kemaliye yerel halkının turizmin çevresel etkiler boyutuna yönelik algılamaları ise Ahlat yerel halkına göre daha yüksek çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Yavaş Şehir, Yerel Halk, Turizmin Etkileri, Doğu Anadolu Bölgesi.
Biyolojik sıvılarda iyon kromatografisi ile anyon tayini
Bu çalışmada serum, tükürük ve idrar gibi biyolojik sıvılarda F?, Cl?, Br?, BrO3?, NO2?, NO3?, PO43?, SO42? iyonları iyon kromatografisi ile tayin edilmiştir. Ayrıca bu iyonlardan PO43? ve NO2? iyonları ise spektrofotometrik metodla da tayin edilmiştir. Çalışmada kullanılan biyolojik sıvılar Tip 2 Diyabet teşhisi konmuş 30 hasta ile 30 kişilik konrol grubundan temin edilmiştir. Yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçların hasta ve kontrol grubuna ait örneklerdeki değişimleri istatistiksel olarak değerlendirilmiş, istatiksel çalışmalar SPSS 15.0 programı kullanılarak yapılmıştır.Hasta grubuna ait serum örneklerinde F?, Br?, BrO3?, NO2?, NO3?, PO43?, SO42? anyonlarının konsantrasyonun kontrol grubuna göre yüksek olduğu buna karşlık Cl? anyon konsantrasyonunun kontrol grubunda yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte Br-, PO43?ve SO42? iyonlarının konsantrasyonlarının hasta grubuna ait serum örneklerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde (p<0.05) yüksek olduğu görülmüştür. Hasta grubuna ait idrar örneklerinde NO3?, NO2?, BrO3?, Br?, F? anyonlarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu, Cl?, SO42?, PO43? anyonlarınında kontrol grubunda yüksek olduğu görülmüştür. NO3? anyonu hasta idrar örneklerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek iken (p<0.05); Cl?, SO42?, PO43? anyonları kontrol grubuna ait idrar örneklerinde anlamlı (p<0.05) bir şekilde yüksek olarak bunulmuştur. Hasta tükürük örneklerinde ise, NO3?, NO2?, BrO3?, Br? anyonlarının konrol grubuna göre yüksek, buna karşılık F?, Cl?, SO42?, PO43? anyonlarının kontrol grubunda yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) olduğu tespit edilmiştir. Spektrofotometrik yöntemle yapılan çalışmalarda ise, NO2? anyonunun hasta grubuna ait serum, idrar ve tükürük örneklerindeki düzeyleri konrol grubuna göre yüksek olduğu, PO43? anyonunun ise sadece hasta grubuna ait serum örneklerinde kontrol grubuna göre yüksek olduğu belirlenmiştir. İstatistiksel olarak kontrol grubuna ait tükürük ve idrar örneklerinde PO43? anyonu konsantrasonunun hasta grubuna göre anlamlı bir şekilde yüksek olduğu (p<0.05) görülmüştür. Bu anyonlardan özellikle NO3?, NO2?, BrO3?, Br?, F? anyonlarının Tip 2 diyabetli hastaların serumlarında takip edilmesinin faydalı olacağı kanaatine varılmıştır
Antalya'da sulama işletmeciliği faaliyetleri, üreticilerin sulama suyu talebi ve sulama işletmeciliğine katılım düzeyinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada Antalya İlinde bulunan tarım alanlarında su dağıtımını sağlayan 29 sulama organizasyonu incelenmiş; fiziksel, kurumsal ve ekonomik yapıları irdelenerek, sulama işletmeciliğinin mevcut durumu ortaya konulmuştur. Sulama birlikleri, sulama kooperatifleri, köy tüzel kişilikleri ve belediyelerden oluşan sulama organizasyonlarının bulunduğu araştırma alanı gayeli olarak seçilmiştir. Sulama organizasyonlarının yöneticileri ile yüz yüze görüşülerek anket yapılmış, yürütülen işletme ve bakım faaliyetleri, organizasyonların çiftçi ile ilişkileri, yönetimler arası faaliyetlerin çeşitli değişkenler itibariyle farklılık ve başarı durumlarının analizi ile organizasyonların teknik, idari ve finansal sorunlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, seçilen sulama organizasyonlarının etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmış, bunun için veri zarflama analizi yapılarak sulama organizasyonlarına ait etkinlik değerleri ölçülmüştür. Buna göre analiz edilen 19 sulama organizasyonu arasında, CCR modeline göre 5 sulama organizasyonu, BCC modeline göre ise 10 sulama organizasyonu etkin bulunmuştur. Elde edilen teknik etkinlik değeri incelenen organizasyonların çıktılarında hiçbir azalma olmaksızın yönetim ve bakım-onarım masraflarının %23 oranında azaltılabileceğini göstermektedir.Araştırma ile su dağıtımından faydalanan 139 üretici ile yüz yüze anket yoluyla görüşülerek; arazi varlığı, ürün deseni, kullanılan sulama yöntemleri, sulama hakkında bilgi ve bilinç düzeyleri, sulama organizasyonu yönetimine ilişkin düşünceleri, sulama işletmeciliğine katılım durumu, sulama ve su talebi ile ilgili sorunları, su dağıtım sistemindeki aksaklıklara ilişkin görüş ve önerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre sulama tesislerinin çok eski olduğu, sulama ücretlerinin işletme bakım onarım giderlerini karşılamada yetersiz kaldığı, işletmeciliği yürüten kurumların kurumsal ve ekonomik yönden sulama yönetiminin kapsamını oluşturan faaliyetleri yürütmede önemli zorluklar yaşadığı belirlenmiştir. Su dağıtımından faydalanan üreticilerin sulama şebekesinin yenilenmesine maddi katılım sağlamada istekli olmadığı, bölgede suyun genellikle yeterli ve zamanında alınabildiği, ancak üreticilerin çoğunluğunun sulama organizasyonlarını işletmecilik yönünden başarılı bulmadığı ve sulama ücretlerini pahalı bulan üreticilerin çoğunlukta olduğu belirlenmiştir.
250000 ölçekli jog haritalarda kenarlaşma hazırlık programı geliştirilmesi
Ülkemizde JOG serisi (kara ve hava) ve TFC haritaların üretim sorumluluğu Harita Genel Müdürlüğü'ndedir. 2000'li yıllara kadar JOG serisi haritalar analog olarak üretilmekteydi. 2000 yıllından sonra sayısal ortamda üretilmeye başlanmıştır. Sayısal ortama geçilmesi ile birlikte üretim kapasitesini arttırma, zamandan ve iş gücünden tasarruf sağlamak için birçok uygulama geliştirilmiştir. 1:250000 ölçekli JOG serisi haritalar klasik olarak yapılan kenarlaşma işlemi için dört kenar paftanın çıktısı alınarak bindirme alanlarından başlanır ve dört kenar paftanın kenarlaşması yapılmaktadır. Bu uygulama ile sayısal ortamda daha az hata ile paftanın dört kenarını hızlı bir şekilde kenarlaşmasını sağlayacak bir kenarlaşma hazırlık programı geliştirilmiştir. Bu uygulamanın amacı kâğıt tasarrufu sağlayarak kartografların iş gücünü azaltmak, zaman kaybından kurtarıp üretim hızını arttırmaktır.
Farklı kaynaklardan gelen verilerin kartografik veri yapısına otomatik dönüştürülmesi
Ülke içinde büyük ölçek dışında kalan ölçeklerin topografik haritalarının üretimini üstlenen kurum Harita Genel Müdürlüğü'dür. Bu kapsamda topografik haritaların üretiminde kullanılan vektör veriler, ülke sınırları içerisinde yapılan uçuşlar ve arazi bütünlemesi sonucunda toplanmaktadır. Ülke sınırları dışında uçuş ve bütünleme yapılamamaktadır. Bu yüzden vektör verilerin toplanması imkânsız bir hâl almaktadır. Bu durumlar için bir organizasyona üye olunmuştur fakat istenilen her bölgenin verisine yine ulaşılamamaktadır. Bu sorunun çözümü için açık kaynak verilerinden oluşan veri havuzundan istenilen bölgenin verisinin alınması önemli bir seçenektir. Alınan verilerin olduğu gibi kullanılamaması nedeniyle kartografik veri yapısına dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu çalışmada geliştirilecek bir algoritma ile vektör verisine sahip olunmayan bölgeler için açık kaynaklardan elde edilen veriler kullanılarak, topografik harita üretimi sağlanmıştır. Bu algoritma ile hem zaman hem de iş gücü kaybının engellenmesi, bundan sonraki kartografik verilerin üretilmesine yönelik çalışmalarda yardımcı kaynak olarak kullanılması amaçlanmıştır.
İnsansız hava araçları ile yüzey değişimlerinin belirlenmesi
Bu çalışmada uygulama alanı olarak İzmir İli, Çiğli İlçesi, Harmandalı Mahallesi'nde bulunan heyelan bölgesi seçilmiştir. Lokal olarak küçük heyelanların gerçekleştiği bölgede, 30 Ekim 2020 tarihinde Sisam Adası'nda gerçekleşen ve İzmir'i de etkileyen Mw:6,9 büyüklüğünde deprem ile büyük kütleler halinde zemin hareketleri geçekleşmiş ve çevredeki yapılara büyük hasarlar vermiştir. Çalışma kapsamında fotogrametrik yöntem ve GNSS ölçüm tekniği kullanılarak heyelan aktivitesi izlenmiştir. Etki alanının büyük olması nedeniyle insansız hava aracı kullanılmış ve belirli periyotlarda fotogrametrik uçuşlar yapılmıştır. Uçuşlardan elde edilen veriler işlenerek bölgenin sayısal yükseklik modeli ve ortofoto haritası üretilmiştir. Üretilen yüzey modellerinin periyotları arasında ki yükseklik farkları baz alınarak deformasyon ve mevsimsel değişim haritaları üretilmiştir. Aynı periyotlar içerisinde bölgeye tesis edilen noktalarda GNSS ölçümleri yapılmış ve benzer stratejiyle GNSS deformasyon farkları elde edilmiştir. Deformasyon ve mevsimsel değişim haritaları değerlendirilerek heyelan bölgesindeki düşey yönlü deformasyonlar, GNSS ölçüm noktaları incelendiğinde ise bölgedeki yatay yönlü deformasyonlar tespit edilmiştir.
Tarihi kültürel varlıkların 3B tematik harita üretimi: Çivril ilçesi/Denizli
Medeniyetlerin tarih sahnesinden silinmesi edebi süreçte soyut şekilde olsa bile fiziki olarak arkalarında pek çok iz bırakarak olmuştur. Tarihi yapı özelliğini taşıyan bu izleri görmek insanoğlunda ilgi uyandırmaktadır. İnsanların bu ilgisinden dolayı tarih-kültür turizmi zamanla gelişmiştir. Tarihi yapı stokunun dijital arşivlenmesi ve turistlerin kullanımına uygun olarak sunulması turizmin gelişimi için gereklilik halini almıştır. Kartografya alanında da zamana uygun olarak gelişmeler yaşanmıştır. Kartografya, haritaların üretim aşamasından sunum aşamasına kadar geçen iş örgüsünü teorik ve pratik olarak inceler ve katkı sağlar. Günümüzde fiziki haritalar yerine çoğunlukla dijital haritalar tercih edilmektedir. Kartografik ürünler çoğunlukla CAD tabanlı programlar kullanılarak üretilmekte ve dijital ortamda sunulmaktadır. Bu tez çalışmasında, Denizli ilinin Çivril ilçesinde bulunan, onarım çalışması tamamlanan tarihi yapıların, öznitelik bilgileri temel alınarak gerçekleştirilen sorgulama sonuçları tematik olarak haritalandırılmıştır. Yapılar, AutoCAD ve SketchUp programlarıyla üç boyutlu modellenmiştir. Modeller Feature Manipulation Engine programı sayesinde Geography Markup Language bilgi modeli haline getirilmiştir. Cesium Ion platformu kullanılarak tematik sorgulamalar gerçekleştirilmiş ve tematik haritalar internet ortamında sunulmuştur.
Türk haritacılık tarihinde Ali Macar Reis ve atlası: Kartografik incelemeler
Tarihimizde dünyaya adını duyurmuş pek çok harita bilgini bulunmaktadır. Bu bilim insanlarını ve eserlerini incelemek, araştırma yapılan dönemin şartlarına göre zor olabilmekteydi. Son dönemlerde ise insanların merakları doğrultusunda haritaları inceleyebilecekleri ve karşılaştırma yapabilecekleri teknolojiler kullanılmaya başlanmıştır. Böylece tarihi haritaların sergilenmek dışında anlaşılması da mümkün olmuştur. Bu çalışmada; haritacılık kavramı üzerine bilgiler verilip Türk haritacılığının günümüze kadar geçen süredeki gelişmelerinden bahsedilmiş, saraya sunduğu 6 bölgesel ve 1 tane dünya haritasıyla Türk kartografyasında önemli bir yere sahip olan Ali Macar Reis ve eserlerinin hakkında bilgilendirmeler yapılmıştır. Tarihi haritaların yorumlamasında yardımcı olarak kullanılacak olan MapAnalyst programının içeriği ve kullanım bilgileri verilmiştir. Uygulamada farklı ölçeklerdeki 7 harita MapAnalyst yazılımında bulunan referans harita "OpenStreetMap (OSM)" ile her bir haritada doğruluğuna inandığımız kontrol noktaları eşleştirilip eserlerin; ölçeği, dönüklüğü, kayma vektörleri ve konum hataları gibi bilgiler elde edilmiştir. Bu bilgiler gene MapAnalyst programıyla görselleştirilip kartografik açıdan incelenmiş ve sonuçları belirtilmiştir.
Kitab-ı Bahriye'deki Akdeniz liman şehir bilgilerinin kar-tografik ve jeodezik açıdan incelenmesi
Günümüze eskilerden miras niteliğinde olan tarihi haritalar, o dönemlerle ilgili önemli bilgiler taşımaktadır. Bundan dolayı, bu miras niteliği taşıyan haritaların sonraki dönemlere taşınmaları, sahip çıkılmaları gerekmektedir. Türk- Osmanlı dönemi ünlü denizcilerinden Piri Reis, iyi bir araştırmacı, iyi bir coğrafyacı, kaşif, denizci ve çok iyi bir gözlemcidir. Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye adlı eseri, bulundukları dönem içindeki coğrafi eserlerin başında gösterilebilir. Kitab-ı Bahriye'de Akdeniz kıyısı, burada bulunan adalar, liman şehirleri; beşeri, coğrafi, ticari, ve yönetim biçimi bakımından incelenmiştir. Bu tez çalışmasında; Akdeniz kıyısında bulunan limanların kartografik ve jeodezik açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Öncelikle Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'sinden seçilen liman şehirleri o dönem özellikleri ile ele alınmış, bu liman şehirlerine ait haritalar ve günümüz ArcGIS kütüphanesinden alınmış olan kartezyen koordinatlı dünya haritasının Akdeniz kıyısında bulunan İskenderun limanı çevresinde belirlenen ortak noktalar ile sayısallaştırma işlemi sonrasında Afin dönüşümü yardımı ile haritalar arası jeodezik konum doğrulukları ele alınmıştır. Ayrıca günümüz ArcGIS kütüphanesinden alınmış olan harita bilgilerinden yararlanarak belirlenen noktalardan 2 tanesi arasındaki, harita uzunluğu, ortodrom uzunluğu, loksodrom uzunluğu ve loksodrom açısı hesaplanmıştır. Bu hesaplanan verilerden yararlanarak kartografik olarak irdeleme yapılmıştır. Bu tez çalışması içerisinde konu ile ilgili, jeodezi ve kartografya bilimleri ile ilgili literatür taramaları, ve daha önce yapılan çeşitli çalışmalar toplanarak işlenmiştir. Bu çalışmalar sonucunda elde edilen sonuçlar ayrıntılı olarak incelenmiş, karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Piri Reis, Kitab-ı Bahriye, Portolan, Akdeniz, Afin, Loksodrom
Kartografik harita tasarımı
Bu araştırmada, tasarlanacak haritaların kullanıcılar için daha yararlı olmasını sağlayan kartografik harita tasarımı ilkeleri ele alınmıştır. Ülkemizde bu ilkeleri tamamen kapsayan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu durum ülkemizde üretilen haritaların tasarımı konusunda standartların olmamasından kaynaklanmaktadır. Tasarım kuralları üretilen bütün haritalara uygulanmalıdır. İyi bir tasarıma ve sunuma sahip olmayan bir haritanın içeriği ne kadar doğru olursa olsun amacına uygun bir harita özelliğini taşımaz. Özellikle ülke genelinde farklı disiplinlerden kişiler farklı konularda birçok harita üretmektedirler ve üretilen bu haritaların neredeyse hepsi tasarım kuralları dikkate alınmadan oluşturulmuşlardır. Özellikle CBS ve CAD teknolojilerinin gelişimiyle harita üretimi ve kullanımı oldukça çoğalmıştır. Üretilen haritaların harita kullanıcıları tarafından doğru bir şekilde algılanması ve amacına uygun biçimde kullanılması temel hedeftir. Bu çalışmada harita tasarımı ile ilgili literatür kaynakları dikkatlice incelenerek harita üretimi, tasarımı ve çoğaltılması ile ilgili yapılan çalışmalar derlenmiştir. Ülkemizde üretilen ve/veya üretilecek haritalar göz önünde tutularak harita tasarımı ile ilgili temel kurallar öncelikli olarak örneklerle verilmiştir.
Kartogram haritaların nüfus analizinde kullanımı
Nüfusun ülkeler için sosyal, siyasi, askeri alanlar başta olmak üzere birçok alanda önem taşıması nüfusun iyi analiz edilmesini gerektirmektedir. Bu araştırmada kartogramların nüfus analizinde ne derece etkili bir görselleştirme sağladığı incelenmiştir. Diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada kartogramlar CBS araçları ile analiz edilmiştir. Kartogramların nüfus analizinde önemli bir veri gösterim aracı olduğunun ortaya konulması bakımından bu çalışma önemlidir. Kartogramların nüfusa ait verileri görselleştirmedeki etkisinin incelenmesi için kartogramlar, performans ve doğruluk (coğrafi, istatistiksel, topolojik) ölçütlerine göre analiz edilmiştir. Performans ölçütüne göre analiz edilen kartogram türlerinin tamamında yüksek performans sağlanmıştır. Kartogramlar nüfus verileri için güçlü görselleştirme oluşturarak verileri iyi derece temsil etmişlerdir. Bu bakımdan nüfusa ilişkin verilerin analiz edilmesinde kartogramlar kullanılabilir. Nüfus verisi kullanılarak doğruluk (coğrafi, istatistiksel, topolojik) ölçütlerine göre analiz edilen kartogram türlerinden hiçbiri tüm ölçütleri tek başına sağlayamamıştır. Çalışma amacına ve kartogramdan beklenen performansa göre bu ölçütler arasında tercih yapılmalıdır. Coğrafi doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda bitişik olmayan kartogramlar, topolojik doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda bitişik kartogramlar, istatistiksel doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda ise dorling kartogramları kullanılabilir.
İzaritmik haritaların üretiminde kullanılan farklı enterpolasyon yöntemleri: Sıcaklık değerleri analizi örneği
Bu araştırmada, Tematik harita çeşitlerinden biri olan izaritmik haritalar detaylı bir şekilde incelenmiştir. İzaritmik haritaların kategorileri, kısaca tarihi, avantajları, kullanım alanları, izaritmik harita üretimi için ara değerleri belirlemesinde kullanılan enterpolasyon yöntemleri, harita tasarımı ve sembolizasyon gibi konulara yer verilmiştir. İzaritmik haritaların kullanım alanlarından biri olan meterolojide sıcaklık verileri kullanılarak izaritmik haritalar oluşturulmuştur. 1926-2018 yıllarına ait yıllık ortalama sıcaklık değerleri Meteroloji Genel Müdürlüğü (MGM)'nden temin edilmiştir. 82 adet istasyon noktası kullanılarak bunlardan 61 tanesi kontrol noktası ve 21 tanesi enterpolasyon noktası olarak belirlenmiştir. Enterpolasyon noktaları için yıllık ortalama sıcaklık değerlerini belirlemek amacıyla çeşitli enterpolasyon yöntemleri kullanılmıştır. Kullanılan enterpolasyon yöntemleri 6 adettir. Bu yöntemler; ters mesafe ağırlıklı, üçgenleme ve lineer, geliştirilmiş Shepard, doğal komşuluk, minimum eğrilik, radyal bazlı fonksiyon (RBF)'dur. Kullanılan yöntemler istatistiksel sonuçlara göre değerlendirilmiştir. Maksimum, minimum değerleri, ranj değeri ve karesel ortalama hata (KOH) değerlerine göre yöntemler karşılaştırılıp en uygun yöntemin üçgenleme ve lineer yöntemi olduğu görülmüştür. En düşük doğruluk ise geliştirilmiş Shepard yönteminden elde edilmiştir. Yapılan tez çalışması ile, sıklıkla kullanılan izaritmik haritlarla ilgili literatür kısmındaki büyük eksiklik giderilmiştir. Uygulama kısmında sıcaklık verilerine ait üretilen izaritmik haritalarda birçok çalışma alanı için yararlı olacağı düşünülmektedir. Çünkü günümüzde sıcaklık değerlerinin çok değiştiği, küresel ısınmanın arttığı buna bağlı olarakta doğal dengenin bozulduğu görülmektedir. Bu nedenle bu konu hakkındaki çalışmalar artırılmış ve gerekli önlemler alınmaya başlanmıştır.
Kartografik işaretleri üst üste gelen çizgi detayların otomatik düzeltilmesi
Ülkemizde orta ve küçük ölçekli topografik haritaların üretim sorumluluğu Harita Genel Müdürlüğü'ndedir. 2000'li yıllara kadar topografik haritalar tecrübeli kartograflar tarafından analog yöntemler ile üretilmekteydi. 2000'li yıllardan günümüze kadar üretim sayısal ortamda gerçekleştirilmektedir. Sayısal üretime geçildikten sonra teknolojinin de hızlı bir şekilde gelişmesinden dolayı her geçen yıl üretim sisteminin geliştirilmesi için yapılan çalışmalar artarak devam etmektedir. Bu kapsamda geliştirilen birçok uygulama ile üretim kapasitesi artırılarak zamandan ve iş gücünden tasarruf yapılması sağlanmıştır. Bu çalışmada 1:25.000 ölçekli topografik vektör haritaların kartografik üretim süreci içinde yer alan kartografik veri düzenleme aşamasında detaylara kartografik işaret ataması sonrasında karşılaşılan kartografik işaretleri üst üste gelen çizgi detayların otomatik bir şekilde düzeltilebilmesi için bir uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulama ile oluşan zaman kaybının önüne geçilerek üretim kapasitesinin artırılması amaçlanmaktadır
Propaganda haritaları ve tarihsel örnekler
Bu araştırmada, harita çeşitlerinden olan propaganda haritaları ele alınmıştır. Görsel bir iletişim aracı olan haritalar, tarih boyunca çeşitli algı yönetimleri ile karşı tarafa verilmek istenen mesajı sunmuş ve istenen yönde dönüşler almıştır. Bu bağlamda yaygınlaşarak çoğalan propaganda haritaları, haritacılık açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Toplumlar ya da ülkeler çeşitli konuları harita yoluyla iletmek için önce bazı harita çizim kurallarını öğrenmelidir. Buna paralel olarak haritacılığa olan önem artmıştır. Propaganda haritaları, gerek gizli gerek açık bir şekilde hedef kitlede istenen algının oluşmasını amaçlanarak hazırlanır. I. ve II. Dünya Savaşı sırasında ülkelerin birbiri ile olan psikolojik savaşlarında güçlü bir rol oynayan propaganda haritaları günümüze kadar etkinliğini koruyup aktif bir şekilde kullanılmaktadır.
Birden fazla tematik haritanın tek bir vektör veri tabanından yönetilmesi
Bu tez, hâlihazırda geliştirilmesine devam edilen bir projenin anlatımıdır. Bu çalışma ile ülkemizin ulusal haritacılık kurumu olan ve en fazla tematik harita üretimi yapan Harita Genel Müdürlüğü (HGM)'nün sorumluluğunda bulunan tematik haritalar azami ölçüde standartlaştırılarak, kurulmuş olan dosya konumlu coğrafi veri tabanlarına (DKCVT) entegre edilmiştir. Daha sonra bu veri tabanları kurumsal coğrafi veri tabanlarına (KCVT) aktarılarak tüm tematik haritaların güncelleme işlemlerinin takip ve yönetiminin yapılması sağlanmıştır. Tezin birinci bölümünde tematik haritaların güncel tutulmasında karşılaşılan problemlerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde konu ile alakalı genel tanımlara yer verilmiş, üçüncü bölümde tematik harita üretim aşamaları anlatılmıştır. Dördüncü bölümde birden fazla tematik haritanın tek bir vektör veri tabanından yönetilmesi projesinde yapılanlar anlatılarak geliştirilen uygulamalar tanıtılmıştır. Beşinci bölümde ise projenin sonuçlarından bahsedilmiştir. Tez çalışmasının uygulama aşamasında; HGM tarafından üretilen farklı ölçek, extent (çalışma alanı), boyut ve projeksiyondaki 656 adet tematik harita, birinci veri düzenlemeleri ve güncellemeleri yapılarak yeni kurulan arşiv sistemine aktarılmış olup bu haritalardan 559 tanesi ölçek bazlı kurulmuş olan üç farklı DKCVT den birine entegre edilmiştir. Daha sonra ise bu veri tabanları üzerinden ikinci veri düzenlemeleri yapılarak SQL tabanlı KCVT'ye aktarılmıştır. Bu çalışmada kullanılan vektör veriler ve raster veriler açık kaynaklardan ve HGM'den elde edilmiştir. Harita üretim programı olarak Esri firmasına ait ArcMap uygulaması, veri tabanı olarak DKCVT (File Geodatabase) ve KCVT (Enterprise Geodatabase) kullanılmıştır. KCVT de veri tabanı yönetim sistemi olarak açık kaynak kodlu PostgreSQL server tercih edilmiştir.
İki boyutlu kordinat dönüşüm parametrelerinin belirlenmesi: Bursa ili örneği
Yeryüzünde her bir noktanın jeodezik anlamda tanımlanabilmesi için koordinat sistemleri kullanılmaktadır. Yeryüzünde bulunan nokta verilerinin koordinatlarının tanımlanabilmesi için bir referansa yani datuma ihtiyacı vardır. Dünya'da çoğu ülke kendilerine uyun bir datum seçerek harita üretmektedirler. Ülkeler arası doğan bu datum farklılıkları veya ülkemizde de olduğu gibi yapılan datum değişiklikleri datum dönüşümlerini ortaya çıkarmaktadır. Eski ve yeni koordinatlar arası farklılıklar yapılan uygulamalarda problemler ortaya çıkardığı için dönüşüm işlemleri önem kazanmıştır. Bu çalışmada farklı koordinat sistemleri ve bu sistemler arası iki boyutlu dönüşüm yöntemleri araştırılmıştır. Ardından, uygulamanın amacı doğrultusunda Bursa bölgesinde ED50 ve IRTF96 sistemlerinden elde edilen koordinatlar arası dönüşüm işlemleri yapılıp parametreler üretilmiş ve yeni nokta koordinatları hesaplanmıştır. Hesaplanan koordinatlar ile ortalama hatalar bulunup dönüşümler karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Datum, Parametre, Afin Dönüşümü, Helmert Dönüşümü, Konum Hatası
Jeolojik haritalarda kartografik incelemeler
Bu araştırmada, jeolojik haritalar genel kapsamıyla incelenmiş olup, kartografik üretimi açısından değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, yer bilimciler tarafından hazırlanmış olan jeolojik haritaların üzerinde bulunan bir takım renk, işaret ve simgeleri kartografik açıdan inceleyerek daha anlaşılır hale getirmek ve bu alanda çalışacak kurum ve kuruluşlara kaynak sağlamaktır. Jeolojik haritalar ve kesitler, yer bilimleri çalışmaları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Bunun sebebi arazinin üst yüzeyi ve altına ait jeolojik yapının, açık ve en sade halde jeolojik haritalar ya da kesitler şeklinde gösterilebilmesindendir. Ülkemizin jeolojik özelliklerinin, yeraltı kaynaklarının bir bütün olarak görülebilmesi ve geleceğe yönelik projelerde kullanılması açısından jeolojik haritalar çok önemli bir başvuru kaynağıdır. Haritanın barındırdığı konu ağırlıkları ve ayrıntılar bir diğerine göre değişiklik gösterebilir ancak ister genel jeolojik çalışmalarla ilgili, ister yer altı kaynakları hakkında ya da mühendislik jeolojisi vb. ile ilgili bulunsun, haritaların hazırlığı ve yorumunun doğru ve anlaşılabilir biçimde yapılması önem arz etmektedir.