Theses supervised by Prof. Dr. Vedat Özsoy
13 theses · Gazi University
Güzel sanatlar ve spor lisesi iki boyutlu sanat atölye dersinde 4MAT öğretim modelinin uygulanabilirliği
Bu araştırmanın amacı, 4MAT öğretim modelinin güzel sanatlar ve spor lisesi iki boyutlu sanat atölye dersindeki öğrenme-öğretme sürecine etkisini belirlemektir. Araştırmanın yöntemi, eylem araştırması ve yarı deneysel desen şeklinde modellenmiş, böylelikle süreç ve sonuç odaklı bir bakış açısı oluşturmak hedeflenmiştir. Tipik durum örneklemiyle gerçekleştirilen bu çalışma, bir güzel sanatlar ve spor lisesi resim bölümünün 9. sınıf IIBSA dersinde yürütülmüştür. Araştırmanın yarı deneysel desen boyutu için grupların denkliğine ilişkin yapılan çalışmalar sonrası 9. sınıftan, deney grubu (n=8) ve kontrol grubu (n=8) olmak üzere 16 öğrenci uygulamaya dâhil edilmiştir. Eylem araştırması boyutu ise deney grubundaki 8 öğrenciyle yürütülmüştür. Uygulama süreci ondört haftadan oluşmuştur. Araştırma verileri; gözlem kayıtları, görüşme ve EGD (eğitsel gelişim dosyaları) ile elde edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına yönelik karşılaştırmalarda öz değerlendirme yazıları ve sanatsal çalışmalarla elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçlarının (video görüntüleri kontrol çizelgeleri, görüşme formu, çalışma yaprakları, öz değerlendirme formları ve puanlama anahtarları) uzman görüşleri doğrultusunda geçerliği sağlanmıştır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Verilerin çözümleme sürecinin farklı aşamalarında beş uzmanının yardımına başvurularak güvenirlik sağlanmıştır. Araştırma sonucunda, uygulanan öğretim modeli çerçevesindeki her bir öğrenme görevinin; öğrenciye öğrenme sürecinde yeni fırsatlar tanıdığı, öğrenme ortamını zenginleştirerek öğrenciye öğrenmeyi gerçekleştirmede alternatif çözümler sunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, uygulama süreci içerisinde deney grubu öğrencilerinin, kontrol grubu öğrencilerine göre; bilişsel bilgilerini ifade etmedeki, bilişsel bilgilerini uygulama becerisiyle bütünleştirmedeki ve öğrenme ürünlerine yönelik beğenilerindeki göstermiş oldukları gelişim, 4MAT öğretim modelinin IIBSA dersinde uygulanabilirliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle 9. sınıf olmak üzere, iyi bir planlamayla diğer sınıf düzeylerindeki IIBSA dersinde de modelin uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
İlköğretim görsel sanatlar dersi öğretim programının kuramsal yapı ve uygulanabilirlik açısından bir değerlendirmesi
Bu tez çalışmasının temel amacı, İlköğretim Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı'nın, Görsel Sanatlar Öğretmenlerinin görüşleri temel alınarak değerlendirilmesidir. Bu çalışma kapsamında geliştirilen görüşme formlarıyla ilk pilot uygulama, 10 kişiden oluşan Görsel Sanatlar Öğretmenleriyle yapılmıştır. Asıl uygulama kapsamında, Ankara İli merkeze bağlı Çankaya, Keçiören, Yenimahalle ilçelerinden random yöntemiyle seçilen ilköğretim okulları'nda görevli 15 görsel sanatlar öğretmenleriyle ses kayıt cihazıyla birlikte görüşmelere başlanılmıştır.Özel durum yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veriler öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen kişisel bilgiler; Microsoft Excel programı yardımıyla düzenlenmiş ve eğitim durumu, hizmet içi eğitimi alma durumu, kıdem yılı bazında tablolaştırılmıştır. Görüşmelerde elde edilen nitel verilerin analizi Nvivo 8.0 nitel veri analizi paket programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir.Görsel Sanatlar öğretmenleriyle yapılan görüşmelerin içerik analizi sonucunda, Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programının uygulanabilirlik düzeyinin; fiziki ortam yetersizlikleri, maddi imkânsızlıklar, materyal eksikliği, aile ve çevresel faktörler, öğretmen sayısının az olması, programın öğrencilere sıkıcı gelmesi, sınıfların kalabalık olması, programın uygulaması kapsamında ilgili yeterli bilgi olmaması, zamanın yetersizliği gibi faktörlerden dolayı çok düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya ait veriler kapsamında; İlköğretim Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı'nın hazırlanma sürecinde görevli 6 komisyon üyesine ulaşılmış, Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı hakkında görüş ve önerileri yazılı doküman olarak alınmıştır. Komisyon üyelerinden alınan cevapların, içerik analizi sonucunda ?Görsel Sanatlar Dersi? için haftalık ders saatinin yetersizliği ve fiziki olumsuzlukların programı uygulamayı zorlaştırabileceği görüşlerini bildirmişlerdir. Ayrıca zaman yetersizliğini aşmak için, birden fazla kazanıma yönelik birleştirilmiş etkinliklerin uygulanabileceği önerilerini dile getirmişlerdir.Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışan-çalışacak olan araştırmacılara, Görsel Sanatlar öğretmenlerine yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Görsel sanatlar dersinde geleneksel Türk sanatları konularının çok alanlı görsel sanatlar eğitimi ve yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı ile uygulanmasının etkililiği (6.Sınıf örneği)
Araştırmanın amacı, sanat tarihi, sanat eleştirisi, estetik ve uygulama disiplinlerini kaynaştıran, Çok Alanlı Görsel Sanatlar Eğitimi Yöntemi ile geleneksel Türk sanatları konularının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına göre ilköğretim 6.sınıf görsel sanatlar dersinde uygulanmasının eğitime etkisini incelemektir.Araştırma modelini, nitel araştırma türlerinden olan durum çalışması (örnek olay) deseni ve eylem araştırması deseni oluşturmuştur. Amaçlı örnekleme yöntemleri arasında yer alan ?tipik durum örneklemesinden? yola çıkarak çalışma grubu belirlenmiştir.Araştırmacı, pilot uygulamasını yaptığı kendi oluşturduğu program, etkinlik yaprakları, gözlem ve görüşme formlarıyla 6 haftalık dersler süresince öğretmen ve öğrencilerden topladığı nitel veriler üzerinde içerik analizi yapmıştır. Programda yer alan Görsel Sanat Kültürü öğrenme alanındaki ?Ulusal kültürü yansıtan ve tanıtan görsel çalışmalar yapar.? kazanımına yönelik etkinliklerle oluşturulan öğrencilerin eğitsel gelişim dosyaları doküman incelemesi yapılarak, öğrencilerin süreç içindeki performansları değerlendirilmeye çalışılmıştır.Etkinliklerin katkısı, hem konu hem de görsel sanatlar eğitimi yöntemi açısından olmuştur. Bulgular öğrencilerde, `bireylerin kendilerinin anlam yaratma süreci', `yeni bilgiyi mevcut bilgiye bağlama', `sosyal etkileşim' ve `otantik görevlerde' başarılı oldukları, öğrenenlerin üst düzey öğrenme, problem çözme, eleştirel yaratıcı düşünme becerilerinin geliştiği, anlamlı öğrenmenin gerçekleştiği yönündedir. Görsel sanatlar sınıf ortamı ve katılımcı gözlemci araştırmacı, programı uygulamaya `öğrenmeyi farklı algılama', `düşünen sınıf olma', `etkinliklere istekle, aktif katılım', `üst düzey düşünme becerileri', `öğretmen ve akran işbirliğinin' sağlanması ve zevkli bir `sınıf ortamı' elde edilmesi yönünde katkı getirmiştir.
İlköğretim görsel sanatlar dersi 6. sınıf kazanımlarının işbirlikli öğrenme yöntemi etkinlikleri ile gerçekleştirilmesinin öğrenci erişisine etkisi
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı 6. sınıf kazanımlarının işbirlikli öğrenme yöntemi çerçevesinde hazırlanan etkinlikler ile gerçekleştirilmesinin öğrenci erişisine etkisi nasıldır? sorusuna cevap aramaktır.Araştırmada, ilköğretim 6. sınıf görsel sanatlar dersine ilişkin grafik tasarımı öğretimi etkinlikleri iki farklı gruba iki farklı yöntem kullanılarak öğretilmiştir. Gruplardan birisine geleneksel öğretim, diğerine ise İşbirlikli Öğrenme Yöntemi uygulanarak öğrencilerin erişileri, kullanılan yöntem açısından incelenmiştir. Yöntemin etkisini belirlemek amacıyla desen olarak, deneysel modeller içerisinde yer alan, çok denekli-tek faktörlü "ön test - son test kontrol gruplu desen modeli" ve nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.Araştırma; 2008-2009 eğitim-öğretim döneminde, Ankara ilinin Yenimahalle ilçesine bağlı, görsel sanatlar dersliği olan bir ilköğretim okulunda, 6. sınıf öğrencilerinden 2 grup olmak üzere toplam 63 denek öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen gruplardan birisi deney, diğeri ise; kontrol grubu olarak atanmıştır. Katılımcılar deneysel işlemden önce ve sonra bağımlı değişkenlerle ilgili olarak ölçüme tabi tutulmuşlardır. Deney grubunda Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemi (ÇASEY) ile İşbirlikli Öğrenme Yöntemi etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubunda ise aynı üniteye ilişkin geleneksel öğretim etkinliklerine yer verilmiştir.Araştırma öncesi ve sonrasında Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemi (ÇASEY) ve İşbirlikli Öğrenme Yöntemi etkinliklerinin uygulandığı deney grubu ve geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ?Afiş? ünitesinin erişi düzeyleri; genel erişi ve öğrenilenlerin kalıcılığı açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya koymaktadır. Böylece Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemi(ÇASEY) ve İşbirlikli Öğrenme Yöntemi etkinliklerinin deney grubuna olumlu katkı sağladığı söylenebilir.Çok Alanlı Sanat Eğitimi (ÇASEY) ve İşbirlikli Öğrenme Yöntemi etkinlikleri sırasında öğrencilerin 6. sınıf kazanımlarına ilave olarak uygulamadan beklenen yardımlaşma, paylaşma, estetik düşünme gibi kazanımlara da ulaştıkları görülmüştür.
Anadolu güzel sanatlar lisesi resim bölümü öğrencilerinin sanatsal yeterliliğini ölçme ve değerlendirmede eğitsel gelişim dosyasının (portfolyo) rolü
Bu araştırmanın amacı, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi atölye derslerinde resim bölümü öğrencilerin sanatsal yeterliliğini ölçme ve değerlendirmede kullanılan yöntemleri belirlemek ve sanat atölye derslerine özgü hazırlanan EGD değerlendirme tekniğinin sanatsal öğrenmeyi ölçme ve değerlendirmede uygulanabilirliği ile öğrenme sürecine katkıları açısından değerlendirmektir.Nitel Araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışma, bir güzel sanatlar lisesi resim bölümünün 9. sınıf IIBSA (İki Boyutlu Sanat Atölye) dersi ve 11. sınıf GT (Grafik Tasarım) derslerinde yürütülmüştür. Araştırmada tipik durum örneklemi çerçevesinde IIBSA derslerine giren 9. sınıf öğrencileri (n=25) ile GT derslerine giren 11. sınıf öğrencileri(n=21) olmak üzere 46 öğrenci ve bu dersleri yürüten araştırmacının da içinde bulunduğu 5 resim öğretmeni yer almıştır. Uygulama süreci onbeş haftadan oluşmuştur.Araştırma verileri; öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşmelerden, gözlem ve EGD kayıtlarından elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bu veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Nitel bulguların geçerliliği ve güvenirliği alandan üç uzmanın yardımıyla ve iç-dış geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarıyla sağlanmıştır.Araştırma sonunda hali hazırda uygulanan ölçme ve değerlendirme tekniklerinin öğrenciyi ve programı gerçekçi ve ayrıntılı olarak izleme ve değerlendirmede yetersiz kaldığı belirlenmiştir. EGD değerlendirme tekniğinin sanat atölye derslerinde uygulanması sonucunda EGD'nin derin ve kapsamlı değerlendirmeye olanak tanıdığı ve öğrenme sürecini desteklediği, öğrencilere kendilerini ve öğrenme stillerini tanıttığı, öğrencinin üretimsel, eleştirel, kültürel ve estetik anlamda sınıf ödevlerinde neler yapabileceği yönünde örnekler sunduğu sonucuna varılmıştır. Öğrenciler tarafından toplanan verinin niteliği öğrencinin sanatsal öğrenmesinin niteliğini de ortaya koymuştur. Bu çerçevede EGD değerlendirme tekniğinin kullanımına yönelik iyi bir eğitim ve planlama ile uygulanabileceği önerilmektedir.
Görsel sanatlar dersinde sanat eleştirisi yönteminin üç boyutlu çalışmalarda öğrencilerin öğrenme süreçlerine etkisi (8. sınıflar örneği)
Bu araştırma ile sanat eleştirisi yönteminin üç boyutlu çalışmalarda öğrenme süreçlerine ne tür bir etkisi olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Öğrenme süreçleri içerisinde sanat eleştiricisi ve algılama süreçleri, üç boyutlu çalışmalara yönelik uygulama becerileri ve duyuşsal özellikleri araştırılmıştır. Bahsedilen süreçler araştırmanın sınırlılıklarını da belirleme yönünden önemlidir. Ayrıca yukarıda bahsedilen süreçler araştırmanında alt amaçları ile ilişkilidir.Araştırma amacı ile bağlantılı doğru tespitlerde bulunmak ve sanat eleştirisinin üç boyutlu çalışmalardaki etkisinin daha net algılanması için öncelikle araştırmaya katılacak öğrencilerin hazır bulunuşluluk düzeyi tespit edilmiştir. İlk olarak, öğrencilerin var olan öğrenme düzeylerinin tespiti ile 1. alt amaca hizmet edecek bulgulara ulaşılmıştır. İkinci olarak ise sanat eleştirisi ve üç boyutlu çalışma süreçlerini bir araya getiren ünite ve günlük planlardan oluşan bir program hazırlanmıştır. Hazırlanan program ön görüşme, ders süreci görüşme ve gözlemleri ve son görüşmeleri de içerisine alan altı haftalık bir programdır. Bu altı haftalık programın dört haftası öğretim ve uygulama sürecinden oluşmaktadır. Sanat eleştirisi ve üç boyutlu çalışmalar ağırlıklı hazırlanan programın süreç ve sonuç ile ilgili ortaya çıkardığı değişimler araştırılmıştır.Araştırmada nitel veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın Modelini Durum (Örnek Olay) çalışması oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmada II çalışma grubu, bir bağımsız gözlemci ve katılımcı gözlemci yer almıştır. Araştırmacı katılımcı gözlemci konumundadır. I. Çalışma grubuna öğrencilerin seçilmesinde ?tipik durum? örnekleminden yararlanılmıştır. II. Çalışma grubunda ise ?aykırı durum? örneklemi kullanılmıştır.Araştırmaya ait bulgulara; öğretim süreci ve sonunda yapılan görüşmeler, bağımsız gözlemci ve katılımcı gözlemci gözlem notları ile ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmaya ait veriler, öğrenciler ve bağımsız gözlemci ile görüşmelerden, bağımsız gözlemci ve katılımcı gözlemciye ait gözlem notlarından elde edilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan veriler doğrultusunda araştırmanın 2., 3. ve 4. alt amacına ait bulgulara ulaşılmıştır.Araştırma sonuçları sanat eleştirisi yönteminin öğrencilerin öğrenme süreçlerine olumlu katkılar sağladığı yönünde tespit edilmiştir.Araştırma sonucu elde edilen veriler içerik analizi, betimsel analiz ve doküman analizi ile çözümlenmiş ve NVivo 8.0 paket programı kullanılarak matrix ve modeller oluşturulmuştur. Araştırmanın geçerlilik-güvenirlik çalışması için bulgular, alandan üç uzman tarafından da değerlendirilmiştir. Uzmanlar arasındaki güvenirliğe ise Miles ve Huberman'ın güvenirlik hesaplaması ile ulaşılmıştırAnahtar Sözcükler: Sanat Eleştirisi, Üç Boyut, Heykel, Öğrenme, Algılama, Duyuşsal
Güzel sanatlar eğitimine yönelik hazırlanan bir eğitim cd' sinin sanat tarihi öğretimine katkıları
Bu araştırmada, Türkiye'de lisans düzeyinde, bilgisayar destekli eğitiminin tarihsel gelişimi, bu günkü durumu, avantajları ve dezavantajları Sanat Tarihi dersi ekseninde incelenmiş ve akabinde uygulama olarak Sanat Tarihi Dersi Eğitim ve Çalışma CD' si tasarlanmıştır. Hazırlanan bu eğitim CD'si yoluyla, Sanat Tarihi ders sorumlusu gözetiminde, bir ünite temel alınarak işlenmiş ve sonuçları bir anket aracılığıyla değerlendirilmiştir.Uygulanan ankette deneklere CD ile ilgili, biçim, içerik ve genel değerlendirme soruları yöneltilmiş ve sonuçları incelenmiştir. Ayrıca verilen cevaplara ek olarak Sanat Tarihi ders sorumlusu öğretim elemanlarının görüş ve önerileriyle sonuç zenginleştirilmiştir.Anketin çözümlenmesinden, araştırmacının gözlemlerinden CD' nin kullanabilirlik, taşınabilirlik, saklanabilirlik, verimlilik ve satın alınabilirlik açısından avantajlı olduğu. Ders öğretim elemanın yorumlarından ise, derste öğrencilerin bol görseli bir arada görerek ders sorumlusunun anlattığı her bir sanat tarihi konusunu daha iyi kavradıkları ve derse olan ilginin teknoloji aracılığıyla arttığı saptanmıştır.
Güzel sanatlar fakülteleri lisans programlarında yer alan illüstrasyon derslerinin eleştirel bir incelemesi
Bu araştırmanın amacı; güzel sanatlar fakülteleri, lisans programlarında yer alan illüstrasyon derslerinde işlenen konular (yapım teknikleri, çeşitleri) ile birlikte dersin işleniş biçimi ve uygulanan eğitimin, günümüz şartlarında ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap verebilme açısından durumunun incelenmesidir.Araştırmada nicel araştırma yöntemi uygulanmış olup, Türkiye'deki 9 üniversitede bulunan güzel sanatlar fakültelerindeki lisans programlarında yer alan illüstrasyon dersi konuları ve işlenişi incelenerek buradaki 12 öğretim elemanı ve 107 öğrencinin illüstrasyon dersleriyle ilgili görüşlerine başvurulmuştur. Görüşmelerde anket yapılarak çeşitli sorulardan oluşan tutum ölçeğinden de yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'deki üniversitelerde yer alan güzel sanatlar fakültelerinde 2006 - 2007 eğitim öğretim yılı içerisinde verilen illüstrasyon dersleri oluşturmaktadır. Görüşme formu ve anketler ile elde edilen bilgiler belirtke tablosu şeklinde verilmiş, öğrenciler ile öğretim elemanlarının kimlik bilgileri frekans ve yüzde olarak ortaya konulmuştur.
Güzel sanatlar fakülteleri programlarında yer alan estetik derslerinin incelenmesi
Bu araştırmada güzel sanatlar fakülteleri programlarında estetik dersleri ile estetik konularını içeren derslerin amaç, içerik ve öğretim yöntemi açısından durumu incelenmiştir.Araştırma çalışma grubunu güzel sanatlar fakülteleri programlarında estetik dersi veren 7 öğretim elemanı, 135 öğrenci ve 4 alan uzmanı oluşturmaktadır. Nitel ve nicel veriler öğretim elemanları, öğrenciler ve alan uzmanları görüşme ve ölçek formları ile dokümanlardan elde edilmiştir. Veriler nitel ve nicel yolla analiz edilmiştir. Nicel bulgular tablolar, frekans ve yüzde olarak ortaya konarken, nitel bulgular N Vivo 7 programında analiz edilerek sunulmuştur.Betimsel araştırmanın sağladığı en önemli veri, güzel sanatlar eğitimiyle ilgili olan ve olmayan estetiğin amaçları arasındaki farklardır. Birbirleri içerisine giren bu iki alanın ayrılması, felsefi estetik ve estetik bir model olarak sanat süreçlerinin farklarını ortaya koyabilmekle mümkün olmuştur.
Görsel sanatlarda üstün yetenekli çocukların sanat eğitimi ile ilgili öğretmen görüşleri ve değerlendirmesi
Bu araştırmada görsel sanatlarda üstün yetenekli çocukların sanat eğitimi ile ilgili ülkemizde yapılan çalışmalar araştırılarak, üstün yetenekli bireylerin eğitim aldığı Bilim ve Sanat Merkezleri ile Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri resim/resim-iş öğretmenlerinin konu ile ilgili görüşlerinin neler olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 31 Bilim ve Sanat Merkezi resim/resim-iş öğretmeni ile 38 Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri resim/resim-iş öğretmenlerine 11 sorundan oluşan bir anket uygulanmıştır. Betimsel yöntem kullanılarak hazırlanan bu çalışmada veriler; anket, gözlem ve görüşme yöntemlerinin bir arada kullanılmasıyla elde edilmiştir.Yapılan araştırmadan elde edilen bulgulara göre, araştırmaya katılan resim/resim-iş öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu üstün zeka ve üstün yetenek kavramını ?yaşının üzerinde zihinsel performans gösterebilenler? olarak algıladıkları, görsel sanatlarda üstün yetenek kavramını ise ?farklı bakış açısı ve algıya sahip olan, doğru gören, doğru ifade edebilen ve yorumlayabilenler? olarak algıladıkları belirlenmiştir.Üstün yetenekli çocukların eğitimi konusunda Bilim ve Sanat Merkezleri resim/resim-iş öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğunun hizmet içi eğitim seminerleri aldıkları, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri resim/resim-iş öğretmenlerinin ise konuyla ilgili herhangi bir özel eğitim almadıkları tespit edilmiştir. Görsel sanatlarda üstün yetenekli çocukların eğitimi konusunda ise, herhangi bir özel eğitim almadıkları belirlenen resim/resim-iş öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklara sanat eğitimi verecek öğretmenlerin özel eğitim almaları gerektiği görüşünde oldukları tespit edilmiştir.Araştırmaya katılan resim/resim-iş öğretmenlerinin büyük çoğunluğu görsel sanatlarda üstün yeteneğe sahip çocuklara sanat eğitimi verecek öğretmenlerin, alanına hakim, bilgili, deneyimli eğitimciler olması gerektiği ve bu çocuklara okul öncesinden itibaren başlayan bir eğitim verilmesi gerektiği görüşünde olduklarını belirtmişlerdir.Üstün yetenekli öğrencilere sanat eğitimi verilen okulların mimari yapılarının sanat eğitimine uygun olmadığı, bu okulların yeterli araç-gereç ve donanıma sahip olmadığı, uygulanmakta olan ders süresinin yetersiz olduğu, bunun da eğitime olumsuz yansıdığı, görüşüne katılan öğretmenler, sanat eğitimine uygun bir mimari yapının oluşturulması, ders sürelerinin artırılması gerektiği ve okulların sanat eğitiminde ihtiyaç duyulabilecek araç?gereçler ile donatılması gerektiği görüşünde oldukları belirlenmiştir.Sonuç olarak sanatta üstün yetenekli çocukların ülkenin önemli insan kaynaklarından olduğu, bu çocukların özel bir eğitime ihtiyaç duyduklarının kabul edilmesi ve bu çocukların kaybolup gitmemeleri için yetkililerin girişimde bulunmaları gerekmektedir.Anahtar kelimeler: Sanat, eğitim, sanat eğitimi, görsel sanatlar, üstün yetenek, görsel sanatlarda üstün yetenek
İlköğretim görsel sanatlar eğitiminde estetik öğretimi
Bu araştırmada, ilköğretim öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde estetik bilgive tutumlarının geliştirilmesi amaçlanarak, ÇAGSEY ( Çok Alanlı Görsel SanatEğitimi Yöntemi), aktif öğrenme ve yapılandırmacı anlayış ile gerçekleştirilmeyeçalışılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel desen kullanılarak veriler elde edilmiştir.Nicel veriler başarı testi ve tutum ölçeği ile nitel veriler ise, ders etkinlik formları,ders gözlem formu ve uygulama sonu öğrenci anketi ile toplanmıştır.İlköğretim 6.sınıf Görsel Sanatlar dersinde uygulanan estetik tutumgeliştirmeye yönelik programda ilk olarak, hazırlanan başarı testi ve tutum ölçeğirandom atama yoluyla birbirine denk oluşturulan deney ve kontrol gruplarınauygulanmıştır. Katılımcılar deneysel işlemden önce, sonra ve tekrar üç hafta sonrabağımlı değişkenle ilgili olarak ölçüme tabi tutulmuşlardır. Deney grubunaÇAGSEY, aktif öğrenme ve yapılandırmacı anlayış, kontrol grubuna ise; GelenekselYöntem uygulanmıştır.Araştırmanın genel amacı çerçevesinde cevapları aranan denencelere yönelikolarak toplanan nicel veriler istatistiksel çözümlemeler için SPSS ( The StatisticalPacket for The Social Sciences ), Excel ve Statistica paket programlarındanyararlanılarak çözümlenmiştir. Puan ortalamalarının karşılaştırılmasında aritmetikortalama, standart sapma ve t-testi kullanılmıştır. Nitel bulguların bir bölümüdoğrudan alıntılarla, diğer bölümü ise verilerin kodlara ve temalara göre organizeedilerek yorumlanmasıyla oluşturulmuştur.Uygulanan ÇAGSEY ve aktif öğrenme ile yapılandırmacı anlayışın,geleneksel yönteme göre öğrencilerin estetik tutumlarını geliştirdiği tespit edilmiştir.Görsel sanatlar dersinde geleneksel yaklaşımın yerine kullanılmasının, estetik tutumgeliştirmede geleneksel yönteme göre daha etkili bir yöntem olduğu için, görselsanatlar derslerinde uygulanması gerektiği önerilmiştir.
Resim dersini müze kaynaklı oluşturmacı öğrenme yaklaşımı etkinliklerine göre uygulamanın erişiye, kalıcılığa ve tutuma etkisi? (Diyarbakır ili örneği)
Bu araştırmanın amacı, Resim dersini müze kaynaklı oluşturmacı öğrenme yaklaşımı etkinliklerine göre uygulamanın erişiye, kalıcılığa ve tutuma etkisini ve ayrıca deney grubundaki öğrencilerin uygulanan öğretim hakkındaki görüşlerini belirlemektir.Araştırma, 2005-2006 öğretim yılı güz döneminde Diyarbakır ili Ziya Gökalp Lisesi öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Random yoluyla oluşturulan örneklem gruplarından 10 TM/A sınıfı (n=30) deney grubu, 10 TM/F sınıfı (n=31) ise kontrol grubu olarak atanmıştır. Araştırmada hem nicel, hem nitel veri toplama yöntemlerinden yararlanılmış ve deneysel desen yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmada veriler; başarı testi (öntest-sontest), tutum ölçeği ve görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırmaya katılan gruplara, başarı testi ve tutum ölçeği olarak deneysel işlem öncesi öntest ve işlem sonrası sontest ve 8 hafta sonra kalıcılık testi uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde ortalamalar arasındaki farkları ortaya koymak amacıyla ?t-testi?, nitel bulguların analizinde ise ?betimsel analiz? kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, müze kaynaklı oluşturmacı öğrenme yaklaşımı etkinliklerine dayalı öğretimin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubu arasında erişi, kalıcılık ve tutum puanları açısından deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca deney grubundaki öğrenciler, Resim dersinde uygulanan öğretime yönelik olarak, müze kaynaklı oluşturmacı öğrenme yaklaşımı etkinliklerine dayalı öğretimin derste başarılarını olumlu etkilediği; müze gezileri, grup dinamiği ve belgesel izleme etkinliklerinden çok hoşlandıkları; resim dersinin diğer derslere göre yerinde görerek öğrenme, farklı etkinlikleri uygulama ile zevkli geçmesi bakımından farklı olduğu ve uygulanan öğretimin bundan sonraki resim derslerinde de uygulanmasını bekledikleri görüşündedirler.Bu araştırmada elde edilen bulgulara göre, müze kaynaklı oluşturmacı öğrenme yaklaşımı etkinliklerine dayalı öğretimin uygulanmasına ve yapılacak yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
İlköğretim okulları 6. sınıf resim-iş dersi öğretim programındaki özgün baskıresim konularının çok alanlı sanat eğitimi yöntemi ile uygulanmasının öğrencilerinin başarılarına, tutumlarına ve öğrenmenin kalıcığına etkisi
Bu çalışmanın temel amacı; ilköğretim 6. sınıf resim - iş dersi öğretim programında yer alan Özgün baskıresim konularının Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemi ile uygulanmasının geleneksel öğretim yöntemine göre, öğrencilerin başarılarına, derse yönelik tutumlarına, öğrenmenin kalıcılığına, sanatsal gelişim ve yönelimlerine etkisi ve katkısını ortaya çıkarmaktır. Araştırma; Ankara ilinin Çankaya ilçesine bağlı görsel sanatlar dersliği olan bir ilköğretim okulunda, 6. sınıf öğrencilerinden 2 grup olmak üzere toplam 60 denek öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen gruplardan birisi deney, diğeri ise, kontrol grubu olarak atanmıştır. Deney grubunda Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemi uygulanırken, kontrol grubunda ise, aynı üniteye ilişkin geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır. Yöntemlerin etkisini belirlemek amacıyla deneysel desenlerden ön test - son test kontrol gruplu desen modeli kullanılmıştır. Ayrıca bu yöntemin öğrenciler üzerinde etkisini belirlemek için deney grubu öğrencilerinden tesadüfi yöntemle seçilen üç öğrencinin sanatsal başarı durumlarını ortaya koymak amacıyla da gözlem ve görüşme yapılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarına uygulama öncesi ve sonrası yapılan "Linolyum Tekniği ile Ex Libris Tasarımı" ünitesi sonundaki başarı düzeyleri, resim-iş dersine yönelik tutumları ve öğrenmenin kalıcılığı açısından deney grubunun lehine anlamlı bir fark ortaya koymuştur. Böylece deney grubuna uygulanan Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yönteminin olumlu düzeyde katkısı belirlenmiştir. ÇASEY çerçevesinde uygulamada yer alan öğrencilerin niteliklerinin araştırmaya etkileri incelendiğinde; resim - iş dersine karşı ilgi ve motivasyonlarının arttığı, estetik ve eleştirel yargı düzeylerine ait olumlu bir gelişme gösterdikleri, resim - iş öğretmeninin öğrencileri ilgi alanlarına göre tanımada daha etkili olduğu, öğrencilerin birbirleri ile olan ilişkilerinde yardımlaşmayı ve paylaşmayı daha iyi kazanmış oldukları görülmüştür.11 Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yönteminin öğrenciler üzerinde olumlu etkileri görüldüğü için, bu yöntemin ilköğretim okulları resim - iş eğitimi programlarında yer alması gerektiği konusunda ilgili ve yetkililere önerilerde bulunulmuştur.