Science and technology course
152 theses under this subject heading
İlköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitabı etkinliklerinin bilimsel süreç becerileri kazandırma düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, bilimsel süreç becerilerinin ilköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitabında ne kadar temsil edildiğini ortaya koymaktır. Araştırmanın amacına ulaşmak amacıyla aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. İlköğretim beşinci sınıf öğretmenlerinin,?Bilimsel süreç becerilerine ilişkin etkinlikleri yapıp yapmama durumları nasıldır??Yapılamayan etkinliklerin yapılamama nedenleri nedir??Bilimsel süreç becerilerine ilişkin etkinlikleri yapma düzeyleri nasıldır?Bu çalışmada, nitel veri elde etme yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji ders Kitabında yer alan konular bilimsel süreç becerileri açısından betimsel analiz tekniğiyle tek tek ele alınmış ve konuların hangi bilimsel süreç becerisini temel aldığı ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmada, yapılandırılmış görüşme formu ile ilköğretim 5. Sınıf öğretmenlerinden fen ve teknoloji dersi ve ders kitapları hakkındaki görüşleri toplanmış ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın grubunu 2011-2012 Eğitim Öğretim yılı birinci döneminde, Uşak ilinde görevli 103, ilköğretim beşinci sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.Çalışmada bilimsel süreç becerilerinin ilköğretim fen ve teknoloji ders kitabı ve müfredatında temsil edilme durumlarını ortaya koymak için; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ders kitabı olarak onaylanmış 5. Sınıf fen ve teknoloji ders kitabı kullanılmıştır. Öğretmenlerin, ilköğretim 5. Sınıf fen ve teknoloji ders kitaplarına ilişkin görüşlerini belirlemek için ölçme aracı kullanılmıştır. Bu ölçme aracının uygulanmasına yönelik gerekli izinler alındıktan sonra uygulanmıştır.Ölçme aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, öğretmenlerin, ?cinsiyet?, ?mezun olduğu okul? ve ?kıdem? bilgilerine yönelik sorular mevcuttur. İkinci aşamada ise 29 tane etkinlik verilmiş ve bu etkinliklerle ilgili, ?Etkinlik yapıldı.? ve ?Etkinlik yapılmadı.? şıklarını işaretlemeleri istenmiştir. ?Etkinlik yapılmadı.? şıkkını işaretleyen öğretmenlerin etkinliğin yapılamama nedenlerini, ölçme aracında onlara verilen ?süre yetersizdi?, ?gerekli materyaller eksikti?, ?Konu ile ilgili bilgim yetersizdi.? Şıklarından birini işaretlemeleri istenmiştir. Bu seçeneklerden birisi harici bir şıkkı düşünmeleri hâlinde ?diğer? şıkkına yazmaları istenmiştir. ?Etkinlik yapıldı.? şıkkını işaretleyen öğretmenlerden ise, herhangi bir bilimsel süreç becerisi kazandırılıp kazandırılamadığını belirtmeleri; beceri kazandırıldığını düşünüyorlarsa, hangi becerinin ne düzeyde kazandırıldığını (Çok iyi, iyi, zayıf) işaretlemeleri istenmiştir.Veri toplama süreci beş hafta sürmüştür. Araştırmacı verileri kendisi toplamıştır. Araştırmacı öğretmenlerle randevulaşmış ve öncelikle araştırmanın amacı ve ölçme aracı ile ilgili öğretmenleri bilgilendirmiştir. Daha sonra ilköğretim beşinci sınıf fen ve teknoloji ders kitabının ilgili etkinlikleri bir bir gözden geçirilerek ölçme aracı doldurulmuştur.Veri analizi temel olarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, bilgisayar ortamına aktarılan veriler eksik ya da hatalı değer, aykırı değer ve çoklu değişme açısından incelenmiş; ikinci aşamada ise araştırmanın alt problemleri çözümlenmiştir. Hatalı değer analizinde, yanlışlıkla hatalı girildiği düşünülen değerler düzeltilmiştir. Her üç alt problem içinde betimsel tarama (yüzde, frekans) tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler tablolaştırılarak bulgular ve yorumlar başlığı altında verilmiştir.Öğretmenlerin araştırma sorularına verdikleri cevaplar aşağıda alt problem sırasına göre sıralanmıştır.Sınıf öğretmenlerinin yarısından fazlasının bütün BSB etkinlerini uyguladıkları görülmektedir. En sık olarak sırasıyla 11., 23. ve 21. etkinliklerin öğretmenler tarafından sınıf içinde uygulandıkları tespit edilmiştir. 13.,15. ve 20. etkinliklerin ise sırasıyla en az oranlarda sınıf içinde uygulandıkları tespit edilmiştir. Etkinliklerin büyük bölümünün sınıf öğretmenlerinin yarısından fazlası tarafından yapılmış olması, ders kitaplarının BSB kazanımlarının gerçekleştirilmesi yönünde etkili ve verimli bir şekilde kullanıldığının bir göstergesi olabilir. Bununla birlikte ders kitaplarının fen ve teknoloji öğretim programı ışığında hazırlandığı düşünüldüğünde programdaki BSB'ye yönelik yapılan vurguların öğrenme ortamlarına yansıtıldığı söylenebilir.Sınıf öğretmenleri bütün etkinliklerde, özellikle materyal eksikliği ve süre yetersizliği sebebiyle BSB etkinliklerini uygulayamadıklarını belirtmişlerdir. 14. etkinlikte öğretmenlerin tamamı materyal eksikliği nedeniyle ilgili etkinliği gerçekleştiremediğini öne sürerken benzer şekilde 21. etkinlikte de öğretmenlerin tamamı süre yetersizliği sebebini vurgulamışlardır. Bununla birlikte az oranlarda olsa da tabloda ismi belirtilmeyen(diğer) sebepleri belirtmişlerdir. Çalışmanın bu araştırma sorusuna yönelik ilginç bulgularından birisi ise 6., 10. ve 24. etkinliklerin uygulanamamasının sebepleri arasında öğretmenlerinin yetersiz bilgileri olarak ortaya çıkmıştır.Araştırmada değerlendirilen bütün etkinlikler incelendiğinde en sık olarak deney malzeme kullanımına yönelik becerilerin etkinliklerde yer aldığı görülmektedir. Toplamda 15 etkinlikte bu beceriye yer verilmiş. Özellikle 11. ve 17. etkinlerde deney malzeme kullanımını kazandırma en yüksek düzeylerde gerçekleşmiştir. Bundan sonra sırasıyla veri toplama, deney tasarlama, çıkarım yapma becerileri yüksek sıklıklarda etkinliklerde yer almıştır. Sırasıyla veri toplama becerisine yönelik 11 etkinliğe yer verilmişken, deney tasarlama becerisine 10 ve çıkarım yapma becerisine 9 kez etkinliklerde yer verilmiştir. Buna karşın en az sıklıkta sunma becerisine yer verilmiştir. 27. etkinlikte olmak üzere sadece 1 kez bu beceri etkinlikler içinde yer almıştır. Sunma becerisinden sonra 2'şer kez olmak üzere ölçme ve veri işleme becerileri en az sıklıkta etkinlikler içerisinde yer almıştır. Özellikle birçok deneyde nitel ve nicel tarzda olmak üzere kullanılabilen ve en temel becerilerden olan ölçme becerisine az sayılarda yer verilmiş olması ve bu ölçmeler sonucunda elde edilen verileri işleme becerisinin de az sıklılarda kullanılmış olması ilerleyen yıllarda daha üst düzey BSB'nin kullanımında sorunlar oluşturabilir. Çünkü bu beceriler bütünleşik ya da birleştirilmiş olarak adlandırılan hipotez kurma, deney tasarlama, değişkenleri belirleme ve kontrol etme becerilerinin temeli ve ön koşulu niteliğindedir.
Resimlendirmelerin fen derslerinde okuma anlamaya etkisi
Bu araştırmada İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji öğretiminde resimlendirmelerin okuma anlamaya etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Uşak ilindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri oluşturmuştur.Araştırmada Atatürk, Hasan Hilmi, Kadri Bedriye Uysal İlköğretim Okullarında öğrenim gören 5. sınıf öğrencilerinden okuma anlama test puan ortalamaları birbirine denk olan altı sınıf çalışma grubu olarak seçilmiştir. Araştırma tasarımı araştırmacı tarafından, çizimi bir grafiker tarafından yapılan illustrasyonun, birlikte yer aldığı metin ve aynı metinin illustrasyonsuz şekli kullanılmıştır. Bu metinler hakkında sorulan sorular aracılığıyla veriler toplanmıştır.Deney modeli kullanılıp her gruba eşit süreler verilerek değerlendirme yapılmıştır. 1. Fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, okuma anlama düzeyi düşük ve yüksek düzey olan öğrencilerde okuduğunu anlamada etkili olduğu, okuma anlama düzeyi orta düzey olan öğrencilerde fen metinlerinde kullanılan resimlendirmeleri okuduğunu anlamada etkili olmadığı görülmüştür. 2. Fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, okuma anlama düzeyi düşük ve yüksek düzey olan öğrencilerde, hem resimlendirme hem de metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okuma anlama düzeyi orta düzey olan öğrencilerde ise fen metinlerinde kullanılan resimlendirmeler, hem resimlendirme hem de metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olmadığı görülmüştür. 3. Okuma anlama düzeyi düşük, orta ve yüksek düzey olan öğrencilerde, fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, sadece metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4. Resimlendirme ve metinde yer alan bilgilerin ölçülmesine yönelik sorularda, okuma anlama düzeyi düşük, orta ve yüksek düzey olan her bir öğrenci grubunun büyük çoğunluğu resimlendirmelerin faydalı olduğu görüşündedir. Anahtar Kelimeler: Resimlendirme, okuduğunu anlama, fen öğretimi
İlköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersi periyodik cetvel konusunda kavram haritası kulanımının öğrencilerin başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı, İlköğretim 8. sınıf Fen ve Teknoloji dersi Periyodik Cetvel konusunda kavram haritası kullanımının öğrencilerin akademik başarısına etkisini belirlemektir.Araştırmanın çalışma grubunu Uşak ilinin Eşme ilçesinde bulunan Saraycık Ortaokulunda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada deney grubu (n=19) ve kontrol grubu (n=18) olarak iki sınıf ele alınmıştır ve ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Ön test ve son testlerin uygulama süreleri dahil 8 ders saati süren süreçte deney grubunda dersler Periyodik Cetvel konusunda sahip olunacak becerileri geliştirmeye yönelik kavram haritaları kullanılarak işlenmiş, kontrol grubunda ise kavram haritaları kullanılmadan işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak akademik başarı testi kullanılmıştır. Deneysel işlemden önce ve sonra akademik başarı testi iki gruba da uygulanmıştır. SPSS 19 programı yardımıyla elde edilen verilerin analizi yapılmıştır.Verilerin analizi sonucunda deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Periyodik Cetvel konusuna ait kazanımları geliştirmelerine ilişkin deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu çalışmanın bundan sonra yapılacak olan çalışmalara yol göstereceği ve elde edilen sonuçların kavram haritalarının öneminin belirlenmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Öğretimi, Kavram Haritası, Periyodik Cetvel, Akademik Başarı
Türkiye'de fen bilimleri öğretim programı çalışmalarının karşılaştırılması (2000-2020)
21. yüzyılda bilim ve teknolojide meydana gelen gelişmeler tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de öğretim programlarının güncellenmesini gerektirmiştir. Bu araştırmada, Türkiye'de 2000- 2020 yılları arasında uygulanan 2000 Fen Bilgisi Dersi Öğretim Programı, 2005 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı, 2013 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarının karşılaştırılmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmış olup veriler 2000-2018 yılları arasında yürürlükte olan fen öğretim programlarından elde edilmiştir. 2000, 2005, 2013 ve 2018 yıllarında kabul edilip yürürlüğe konulan fen dersi öğretim programları tarihi tarama yöntemine göre analiz edilerek incelenmiştir. Araştırmada 2000, 2005, 2013 ve 2018 yıllarında uygulanan fen dersi öğretim programları; içerik, amaç, kazanım, öğrenme-öğretme durumları ve ölçme/değerlendirme durumları bakımından incelenmiştir. İçerik bakımından 2000 fen bilgisi dersi öğretim programının 4-8. sınıfları, 2005 fen ve teknoloji dersi öğretim programının 4-8. sınıfları, 2013 ve 2018 fen bilimleri dersi öğretim programlarının 3-8. sınıfları kapsadığı görülmektedir. 2000 fen bilgisi dersi öğretim programında 4-7. sınıf düzeyinde dört; 8. sınıf düzeyinde beş ünite yer almaktadır. 2005 fen ve teknoloji dersi öğretim programında 4 ve 5. sınıf düzeyinde yedi; 6 ve 8. sınıflarda sekiz ve 7. sınıfta yedi ünite bulunmaktadır. 2013 fen bilimleri dersi öğretim programında 3-5. sınıflarda yedi; 6 ve 8. sınıfta sekiz; 7. sınıfta yedi ünite vardır. 2018 fen bilimleri dersi öğretim programında ise tüm sınıflarda yedişer ünite bulunmaktadır. Ünite isimleri değişmekle birlikte içeriğinin aynı kaldığı söylenebilir. Amaçlar göz önüne alındığında 2000 fen bilgisi dersi öğretim programı problem çözümünde bilimsel yöntem kullanılmasını, çeşitli düşünme becerilerinin önemini; fen ve teknolojiye yönelik ilgiyi, bilimin doğasını, doğa korumayı, sağlıklı yaşamı, bilimsel bilgi edinmeyi içermektedir. 2005 fen ve teknoloji dersi öğretim programı bilimsel bilgi edinmeyi, Fen- Teknoloji- Toplum- Çevre (FTTÇ) ilişkisini anlamayı, bilimsel yöntemi, kariyer bilincini, problem çözmeyi, etik değerleri, ekonomik verimliliği hedeflemektedir. 2013 fen bilimleri dersi öğretim programı bilimsel bilgiyi, problem çözümünde bilimsel yöntem kullanılmasını, FTTÇ'yi, sürdürülebilir kalkınma ve kariyer bilincini, bilimin doğasını; doğa olaylarına merakı, bilimsel çalışmalarda güvenlik tedbiri almayı ve sosyobilimsel konuları içermektedir. 2018 fen bilimleri dersi öğretim programında bilimsel bilgi, Fen ve Mühendislik Uygulamaları, problem çözümünde bilimsel yöntem kullanılmasını, FTTÇ'yi ve sürdürülebilir kalkınma bilincini, kariyer bilinci ve girişimcilik becerilerini, bilimin doğasını, doğal olaylara ilgi ve merakı, güvenli çalışma bilincini, sosyobilimsel konuları, değer ve bilimsel etiği içermektedir. 2000'den itibaren programlara ulusal ve uluslararası durum belirleme çalışmaları ve gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri nedeniyle fen okuryazarlığı yanında teknoloji okuryazarlığı da dahil edilmiştir. Ölçme ve değerlendirme açısından 2000 fen bilgisi dersi öğretim programında gözleme dayalı, öz ve grup değerlendirmeyi; 2005 fen ve teknoloji dersi öğretim programı alternatif ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarını; 2013 fen bilimleri dersi öğretim programında öz ve akran değerlendirme ile tamamlayıcı ölçmeyi görmekteyiz. 2013 ve 2018 programlarında süreç değerlendirme önemsenmektedir. Bu boyutta 2018 programının zenginliği göze çarpmaktadır. Öğrenme yaklaşımları yönünden 2000 fen bilgisi dersi öğretim programının öğrenci merkezli, 2005 fen ve teknoloji dersi öğretim programının yapılandırmacı; 2013 ve 2018 fen bilimleri dersi öğretim programlarının araştırma ve sorgulamaya dayalı olduğu görülmektedir. 2018 fen bilimleri dersi öğretim programı ayrıca disiplinler arasıdır. Fen dersi öğretim programları karşılaştırıldığında müfredatın çeşitli aralıklarla düzenli olarak güncellendiğini söylemek mümkündür. Programlar, tüm program boyutları düşünülerek hazırlandığından okullarımızda daha etkili bir fen öğretimi yapılmasını sağlayacaktır. Öğretim ve değerlendirme boyutlarındaki uyum bakımından son programlarda bu iki boyut dengelenmiştir. Ancak, 2000 fen bilgisi dersi öğretim programı öğrenci merkezli olmasına rağmen ölçme ve değerlendirme bakımından yetersiz kalmıştır. Son iki programa disiplinler arası, araştırma sorgulama ve performansa dayalı ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının ve özellikle son programa STEM eğitimi ve Avrupa Yeterlikler Çerçevesini odak alan Türkiye Yeterlikler Çerçevesi eklenmesi nedeniyle Türkiye'deki program çalışmaları "program geliştirme" olarak ifade edilebilir.
Fen ve teknoloji dersinde basamaklı öğretim programı uygulamaları
Öğretme-öğrenme sürecindeki yeni eğilimler araştıran, sorgulayan, eleştiren ve en önemlisi de kendi öğrenmesinden sorumlu olan öğrenciler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Öğretme-öğrenme sürecinde bu amaçları gerçekleştirecek yaklaşımlardan biride basamaklı öğretim programıdır. Öğrenme alanlarının basamaklara ayrıldığı, her basamağında öğrencilerden farklı görevleri yerine getirmelerinin beklendiği basamaklı öğretim programı, yapılandırmacı öğrenme kuramına dayalı öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Basamaklı öğretim programının temel özelliği öğrenenin öğrenmesinden sorumlu olduğu anlayışına dayanmakta, öğrenenlerin öğrenmeyi öğrenmelerine katkı sağlamakta, onları etkin kılan bir bakışı yansıtmaktadır.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji dersinde basamaklı öğretim programının nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. Araştırma nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma desen modelinde gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın uygulaması 2008-2009 öğretim yılı bahar döneminde Eskişehir'de Hürriyet İlköğretim Okulu 5/B sınıfında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 24 öğrenci katılmıştır. Araştırmada basamaklı öğretim programı uygulamaları, Fen ve Teknoloji dersi 5. Sınıf ?Dünya, Güneş, Ay? ve ?Canlılar Dünyasını Gezelim Tanıyalım? üniteleri kapsamında 10. 03. 2009-08. 06. 2009 tarihleri arasında toplam 52 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, video kayıtları, yarı-yapılandırılmış görüşme, araştırmacı günlüğü, öğrenci günlüğü, öğrenci ürün dosyası ve tutum ölçeği olmak üzere farklı veri toplama araçlarıyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri betimsel analiz yoluyla çözümlenmiş ve elde edilen bulgular araştırma sorularına bağlı olarak yorumlanmıştır.Araştırma bulgularına dayalı ortaya çıkan sonuçlar şöyle sıralanabilir:?Araştırmada basamaklı öğretim programının C basamağında temel bilgi ve beceri gerektiren etkinliklere yer verilmiş ve öğrencilerin etkinliklere etkin bir biçimde katılım gösterdikleri görülmüştür. C basamağında öğrenciler kendilerinden beklenilen görevleri yerine getirmişlerdir. Öğrencilerin C basamağında yapılan etkinlikler yoluyla; eleştiri yapma, araştırma yapma, güncel sorunlara karşı duyarlı olma, meraklı olma, günlük yaşamla ilişkilendirme, yaratıcılık, sınıflandırma yapabilme, sorumluluk bilinci kazanma, özetleme becerisi edinme, yeteneklerini ortaya koyma ve empati kurma gibi becerilerinin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır.?B basamağında öğrencilerin basamaklı öğretim programına uyum gösterdikleri ve uygulamayı benimsedikleri görülmüştür. Bu basamakta değerlendirme süreçlerinin öğrenciler tarafından benimsendiği gözlenmiştir. B basamağında yapılan etkinliklerin öğrencilerin rol oynama, tartışma yapma ve duyarlılık bilincinin gelişmesi becerilerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.?A basamağında öğrencilerin üst düzeyde düşünme becerilerini kullanarak verilen görevleri yerine getirdikleri görülmüştür. A basamağında daha karmaşık düşünme becerileri gerektiren etkinlikler, öğrenciler tarafından sunulmuş ve A basamağında öğrencilerin bireysel çalışma ve işbirliği yapma ile araştırma becerilerinin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır.?Öğrenciler, basamaklı öğretim programı kapsamındaki öğretme-öğrenme sürecinde; etkinliklerin açık ve anlaşılır olduğunu, yaparak yaşayarak öğrenmenin gerçekleştiğini, etkinlik temelli öğretimin yapıldığını ifade etmişlerdir. Öğrenciler basamaklı öğretim programı ile feni daha çekici bulduklarını ve sevdiklerini, bu uygulama ile fen dersine daha etkin katılım gösterdiklerini belirtmişlerdir.?Araştırma kapsamında basamaklı öğretim programına dayalı uygulamaların, öğrencilerin Fen ve Teknoloji Dersine yönelik tutumları üzerinde istatistiksel bakımdan anlamlı bir etki yapmadığı görülmüştür.
Fen-teknoloji-toplum-çevre öğrenme alanının çevre bilinci kazandırmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri
2004 yılında ilköğretim programlarının yenilenmesi ile birlikte ilköğretim Fen Bilgisi Dersi Öğretim Programı da yenilenerek adı Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı olarak değiştirilmiştir. Yenilenen Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı içerisinde yer alan Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanı çevreye ilişkin kazanımların yer aldığı önemli bir öğrenme alanıdır. İlköğretim programlarında ayrı bir çevre dersinin yer almaması ve Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanında çevreye yönelik konuların yer alması nedeniyle, bu öğrenme alanı çevre bilinci geliştirmeye katkısı bakımından önemli görülmektedir. Bu araştırmada da Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı'nda yer alan Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanının öğrencilere çevre bilinci kazandırmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.Araştırma betimsel model kapsamında nitel yaklaşım benimsenerek 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde Kayseri ili Melikgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 10 ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak sosyo-ekonomik açıdan alt, orta ve üst düzey olarak belirlenen ilköğretim okullarından 30 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Yarı-yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.Araştırma sonucunda öğretmenlerin çevreye önem verdikleri, fakat çevre bilinci kazandırmaya yönelik Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanını yeterince tanımadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler genelde çevre bilincini çevre temizliği olarak tanımlamıştır. Çevre bilincinden söz ederken özellikle çöplerin ayrıştırılmasını bütün sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler vurgulamıştır. 2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı'nda Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanının yer almasını öğretmenler genelde yararlı olarak değerlendirmiştir. Bu öğrenme alanının kazanımlarını çevre bilinci kazandırmada genel olarak yeterli bulan öğretmenler, kazanımların uygulama boyutunda sorunla karşılaştıklarını belirtmiştir. İçerik boyutunda ise alt sosyo-ekonomik düzey okulda görev yapan öğretmenler kapsamın çok geniş olduğunu belirtirken orta ve üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenlerden bazıları yüzeysel olduğunu bazıları ise sürenin yetersiz olduğunu belirtmiştir. Yine içerik boyutunda öğretmenler, içeriğin yakın çevreye uygun olmadığını ve bunun da uygulamaları olumsuz etkilediğini düşünmektedir. Etkinliklerin uygulanmasında, özellikle üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenlerin programı takip etmedikleri ortaya çıkmıştır. Değerlendirme boyutunda ise üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler proje, performans görevlerine vurgu yaparken alt ve orta sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler genelde sözlü ve yazılı sınavlarla değerlendirme yaptıklarını belirtmiştir. Öğretmenlerin Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanında çevre bilinci kazandırırken karşılaştıkları sorunlar; araç-gereç yetersizliği, uygulamanın yeterince yapılamaması, süre yetersizliği, velilerin ilgisizliği, laboratuar eksiklikleri ve gezi düzenlemede karşılaşılan sorunlar biçiminde ortaya çıkmıştır. Bütün sosyo-ekonomik düzey okullarda benzer sorunlar olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte sosyal çevrenin farklılık göstermesi sorunların içeriğinde de farklılık olduğunu ortaya çıkarmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen ve Teknoloji, çevre bilinci, Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre, sınıf öğretmeni
7. sınıf MEB fen ve teknoloji dersi ders, öğrenci çalışma ve öğretmen kılavuz kitaplarının incelenmesi (İstanbul ili, Ümraniye, Çekmeköy ve Sancaktepe ilçeleri örneği)
Bu çalışmanın amacı 2007-2008 öğretim yılında uygulamaya konulan 7. sınıf Fen ve Teknoloji dersi, ders, öğrenci çalışma ve öğretmen kılavuz kitaplarının, öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri bağlamında incelenmesinin yapılmasıdır. Çalışma, Haziran 2007 tarih, 2597 sayılı Tebliğler Dergisi'nde ?Ders Kitapları İle Eğitim Araçlarının İncelenmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönerge?de belirtilen ?içerik?, ?dil, anlatım ve üslup?, ?öğrenme, öğretme ve ölçme ? değerlendirme? ile ?teknik tasarım ve düzenleme? ölçütlerine göre araştırmacı tarafından geliştirilen, öğrenci, öğretmen ve veli anketleriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma, betimsel bir araştırmadır. Küme örnekleme yoluyla seçilen İstanbul ili, Ümraniye, Çekmeköy ve Sancaktepe ilçelerinde bulunan 29 ilköğretim okullarında görev yapan 49 7. sınıf fen ve teknoloji öğretmeni ile bu okullardan rastgele seçilen 277 7. sınıf öğrencisi ve bu öğrencilerden 125'inin velisi çalışma grubunu oluşturmaktadır. Anket formları yardımıyla toplanan verinin çözümlenmesinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Çözümlemelerde, frekans, yüzde ve çapraz tablolamadan yararlanılmıştır.Çalışma sonunda özetle şu sonuçlara ulaşılmıştır: genel itibariyle velilerin içerik, dil, anlatım ve üslup, öğrenme, öğretme ve ölçme ? değerlendirme ve teknik tasarım ve düzenleme boyutlarında tamamen olumlu görüşe sahip oldukları belirlenmiştir. İçerik boyutuyla ilgili, öğretmenlerin büyük ölçüde olumlu, öğrencilerin ise olumsuz baktıkları belirlenmiştir. Öğretmenler, dil, anlatım ve üslup boyutuyla ilgili tamamen olumlu görüşe sahip iken, öğrenciler nispeten bazı hususlarda olumsuz bakış açısına sahiptir. Öğrenme, öğretme ve ölçme ? değerlendirme boyutuyla ilgili öğretmenlerin büyük ölçüde olumlu, öğrencilerin ise bazı hususlarda olumsuz baktıkları izlenimi edinilmiştir. Teknik tasarım ve düzenleme boyutunda, öğretmen, öğrenci ve velilerin tamamen olumlu görüş bildirdikleri tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı.
Fen ve teknoloji öğretmenlerinin uygulama çalışmaları yaparken karşılaştıkları engeller
Bu araştırmada, ilköğretim okulları, 2. kademede görev yapan fen ve teknoloji öğretmenlerinin uygulama çalışmaları yaparken karşılaştıkları engeller; fiziki ortam yeterlilikleri ve yöneticiden kaynaklanan engeller bakımından belirlenmeye çalışılmaktadır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma anketi; İstanbul ili, Anadolu yakasında yer alan 3 ilçede bulunan devlet ve özel okul olmak üzere toplam 60 ilköğretim okulunda uygulanmıştır. Anket, ilköğretim okullarının sadece 2. kademede görev yapan fen ve teknoloji öğretmenlerine uygulanmıştır. Ankete 117 fen ve teknoloji öğretmeni katılmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde fen ve teknoloji öğretmenlerinin cinsiyet, kıdem, mezun olunan okul, bulunduğu okuldaki çalışma süresi, görev yaptığı okul türü, haftalık ders saati, sınıftaki öğrenci sayısı, bulundukları okulda laboratuvar olup olmadığı ve laboratuvardan yararlanma durumları gibi kişisel ve bağımsız sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde ise fiziki ortamın sorgulandığı 13 ve yöneticiden kaynaklanan engellerin sorgulandığı 14 soru bulunmaktadır.Bu çalışma 6 bölümden oluşmaktadır; bunlar, giriş, ilgili yayınlar, yöntem, bulgular, sonuçlar ve önerilerdir. Elde edilen verilerin istatistikî çözümlemelerinde p<0.05 düzeyinde anlamlı bulunan sonuçlar tablolarla gösterilmiş ve değerlendirilmiştir. Anlamlı bir farklılık göstermeyen gruplar araştırma dışı bırakılmıştır.
İlköğretim 2. kademe öğrencilerinin fen teknoloji dersine ve fen deneylerine yönelik tutumlarının fen teknoloji dersi çalışma davranışlarıyla olan ilişkisi: İstanbul ili Tuzla ilçesi örneği
Fen ve Teknoloji dersi, öğrencilerin bilimsel düşünmelerini sağlayan, çevreye olan ilgilerini artıran, yaratıcılıklarını geliştiren temel derslerden birisidir. Öğrencilerin Fen Teknoloji Dersine karşı tutumları bir üst kademede Fizik, Kimya, Biyoloji derslerine karşı tutumlarını etkileyecektir. İlköğretim II. Kademe öğrencilerinin Fen ve Teknoloji Dersine ve Fen Deneylerine olan ilgi ve tutumları bu derse karşı çalışma davranışlarını da etkileyecektir.Bu araştırmada ilköğretim II. kademede öğrenim gören öğrencilerin fen teknoloji dersine ve fen deneylerine yönelik tutumlarının ve de fen teknoloji dersi çalışma davranışlarının öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, algılanan sosyoekonomik düzeyi, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, evdeki çalışma ortamı, kardeş sayısı, ailenin çocuk yetiştirme tutumu, okul memnuniyeti, bilimsel araştırmaya ilgi düzeyi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Aynı zamanda fen teknoloji dersi ve fen deneylerine yönelik tutumlarının ders çalışma davranışlarıyla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gösterip göstermediği incelenmiştir.Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim öğretim yılında Tuzla ilçesinde öğrenim gören MEB'e bağlı ilköğretim II. kademe öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, bu okullarda öğrenim gören 29 tane ilköğretim okulundan random yöntemi ile seçilmiş 8 tane ilköğretim okulundan 407 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma yapılırken Kaya ve Böyük (2011) tarafından geliştirilen, Fen Teknoloji Dersine yönelik 13 ve Fen deneylerine yönelik 8 tutum maddesinden oluşan Likert ölçek, Batlaş 'a (1996) ait olan 73 sorudan, 7 alt kategoriden oluşmuş çalışma davranışları değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca kişisel bilgi formu ile öğrencilerin istenilen demografik özellikleri tespit edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, fark testlerinde t testi, varyans analizi (One- Way ANOVA), Kruskal Wallis-H testi yapılmıştır. İlişkisel analizde Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır.Öğrencilerin Fen Teknoloji Dersine yönelik tutumlarının evdeki çalışma ortamı, babanın eğitim düzeyi, bilimsel araştırmaya ilgisi, kardeş sayısı, sosyoekonomik düzeyi, sınıf düzeyi, annenin eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin Fen Deneylerine yönelik tutumlarının bilimsel araştırmaya ilgisi, sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ders çalışma davranışlarının cinsiyet, okul memnuniyeti, çalışma ortamı, sınıf düzeyi, bilimsel araştırmaya ilgisi, ailenin çocuk yetiştirme tutumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin Fen Teknoloji dersine olan tutumları ile ders çalışma davranışları arasında ve Fen Deneylerine olan tutumları ile ders çalışma davranışları arasında anlamlı bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir.Kullanılan Anahtar Kelimeler: Fen ve Teknoloji Dersi, Fen Deneyleri, Tutum, Çalışma Davranışı
İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin ses hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim sekizinci sınıfta öğrenim gören öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersindeki ses konusu, ses kavramları hakkındaki bilgi düzeylerini belirlemektir. Bu çalışma; 2011 ? 2012 eğitim öğretim yılında, İstanbul ili Bağcılar ilçesine bağlı Arif Nihat Asya İlköğretim Okulu'nda sekizinci sınıfta öğrenim gören toplam 240 (116 kız, 124 erkek) öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere, ses konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek için 20 soruluk bir başarı testi uygulanmıştır. Öğrencilerin her bir soruya verdikleri cevaplar betimsel olarak değerlendirilip yorumlanmıştır. Testten elde edilen bulgulara göre, ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin ses konusu ve ses kavramları hakkında birçok eksik ya da yanlış bilgiye sahip oldukları bulunmuştur. Elde edilen bulgular literatürdeki çalışmalarla benzerlik gösterirken, literatürde yer almayan yeni bulgular da elde edilmiştir. Çalışmaya katılan altı tane sekizinci sınıf şubelerinin ve cinsiyetler arasında bilgi düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular ve bilgi düzeylerindeki eksikliklere yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Ses, Ses Kavramları, Frekans, Şiddet, Fen ve Teknoloji
Web tabanlı yazılım olan vitamin programının öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersindeki başarılarına ve tutumlarına etkisi
Bu deneysel araştırmanın genel amacı, Web Tabanlı Yazılım Olan Vitamin Programının fen ve teknoloji dersinde öğrenci başarılarını ve tutumlarını ne ölçüde etkilediği ile ilgilidir. Araştırmada Web Tabanlı Yazılım Olan Vitamin Programı ile işlenen ve işlenmeyen derslerin öğrenci başarılarını ne ölçüde etkilediği araştırılmıştır.Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılının 2. Yarıyılında Çanakkale ili Biga ilçesi Fatih İlköğretim Okulunda gerçekleştirilmiştir. 4. Sınıflardan yansız bir şekilde biri deney, biri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubu öğrenci sayısı 20 dir. Kontrol grubu öğrenci sayısı 16 dır.Deney grubu öğrencilerinde `' Gezegenimiz Dünya'' adlı fen ve teknoloji dersini Web Tabanlı Yazılım olan Vitamin Programıyla işlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinde ise `'Gezegenimiz Dünya'' adlı fen ve teknoloji dersini düz anlatım yoluyla, kılavuz kitapla işlenmiştir.Araştırma verileri analizinde t-testi ve iki faktörlü (F) varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonunda deney grubu ile kontrol grubunun `'Gezegenimiz Dünya'' adlı ünitesindeki akademik başarı sontest puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark çıkmış, fakat fen ve teknoloji dersine karşı tutumları açısından anlamlı bir fark çıkmamıştır. Gruplar arasında cinsiyete dayalı başarı ve tutum puanları arasında da anlamlı bir fark çıkmamıştır.Anahtar Sözcükler: Meb Vitamin, Fen ve Teknoloji dersi, Bilgisayar Destekli Öğretim.
Sınıf öğretmenlerinin 4. sınıf fen ve teknoloji dersi alt branşlarına (fizik, kimya ve biyoloji) yönelik öz - yeterliklerinin incelenmesi
Bu araştırmada; sınıf öğretmenlerinin 4. sınıf fen ve teknoloji dersi alt branşlarına yönelik öz-yeterlik düzeyleri ile öğretmenlerin tanımlayıcı özelliklerine göre alt branşlarına yönelik öz-yeterlik düzeyleri ve aralarındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma karma modelli olup, veri toplama araçları olarak 'Fizik Konuları Öz-yeterlik Ölçeği', 'Kimya Konuları Öz-yeterlik Ölçeği', 'Biyoloji Konuları Öz-yeterlik Ölçeği', Kişisel Bilgi Formu ve Görüşme Formu kullanılmıştır. Örneklemi, Ankara Yenimahalle ilçesindeki özel ve devlet, ilkokullarında çalışan ve rastgele seçilen 544 öğretmenden oluşmaktadır.Ölçeklerden elde edilen veriler, betimsel istatistik metotları; ANOVA, t testi ve sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Tukey testi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasında doğrusal ilişkinin şiddeti ve yönünü belirlemek üzere Pearson Korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Araştrımada önce anketle pilot uygulama yapılarak, ölçek çalışma grubu üzerinde uygulanmış, ölçeğin faktör yapısı incelenmiş, açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılarak yapı geçerliği test edilmiştir. Madde-test puanı korelasyonları, iç tutarlık katsayısı Cronbach Alfa hesaplanmıştır. Faktör analizi sonucunda 'Fizik Konuları Öz-yeterlik Ölçeği' KMO=.910 olarak üç faktörlü ve C. alpha .916 olduğu; 'Kimya Konuları Öz-Yeterlik Ölçeği' KMO=.921 olarak iki faktörlü ve C.alpha .914 olduğu; 'Biyoloji Konuları Öz-yeterlik Ölçeği' KMO=.940 olarak iki faktörlü ve C. alpha değerinin .929 olduğu saptanmıştır. 'Genel kimya kuları öz-yeterlik' düzeyi ile 'Genel fizik konuları öz-yeterlik' düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu (r= .70; p<.05), 'Genel biyoloji konuları öz-yeterlik' düzeyi ile 'Genel fizik konuları öz-yeterlik' düzeyleri arasında, pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu (r= .70; p<.05) ve 'Genel biyoloji konuları öz-yeterlik' düzeyi ile 'Genel kimya konuları öz-yeterliği' düzeyleri arasında yüksek pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.(r=0.81; p<.05). Araştırma sonucunda öğretmenlerin fen ve teknoloji dersi alt branşlarına yönelik öz-yeterlik puanları ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu, demografik özelliklerden cinsiyetlerine göre; biyoloji, kimya ve fizik konuları için özyeterlik düzeylerinin ortalamalarının; kadın öğretmenlerin öz-yeterlik düzeylerinin erkek öğretmenlerden daha yüksek olduğu, mesleki kıdemlerine göre; biyoloji ve kimya konuları için özyeterlik algısının 6-10 yıl kıdemi olanlarla 'Fizik konuları' öz-yeterlik algısının 16-20 yıl kıdemi olan öğretmenlerde en yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, mezun olduğu fakülteye göre; eğitim fakültesi mezunların ortalamasının 'Biyoloji konuları'nda diğer fakülte mezun olanların ortalamasından yüksek olduğu, mezun olduğu lise türü, öğretmenlik statüsü, çalıştığı okulda akıllı tahta teknolojisinin olması gibi değişkenlerde, biyoloji, fizik, kimya konuları öz-yeterlik düzeylerinide anlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı dikkat çekmiştir. Anahtar Kelimeler: Fen ve teknoloji, öğretmen özyeterliği, öz-yeterlik
Fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözme süreçlerinin bilişsel farkındalık açısından incelenmesi
Bu araştırmada, fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarı göstermelerinde bilişsel farkındalığın etkisi incelenmiştir. Araştırma fizik problemlerini çözmede 15' i yüksek ve 15'i düşük başarılı olmak üzere toplam 30 fen ve teknoloji öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Nitel bir nedensel karşılaştırma araştırması olan çalışmanın verileri gözlem ve görüşme yoluyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında, fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözme süreçlerini açıklayıcı modeller geliştirilmiş, fizik problem çözme süreçleri bilişsel farkındalık açısından incelenmiş, bilişsel farkındalık beceri düzeyleri karşılaştırılmıştır.Araştırma kapsamında geliştirilen açıklayıcı modeller fizik problemlerini çözmede yüksek başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin döngüsel bir karar verme süreci, düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin ise doğrusal bir karar verme süreci özelliği gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, araştırma bulguları fizik problemlerini çözmede yüksek başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının düşük başarılı olanlara oranla daha fazla bilişsel farkındalık davranışı kullandıklarını ve bilişsel farkındalığın boyutları içinde bulunan dikkat, tutum ve çaba yönünden daha iyi olduklarını göstermiştir. Bu iki grup fen ve teknoloji öğretmen adaylarının bilişsel farkındalık beceri puanları karşılaştırıldığında fizik problem çözmede yüksek başarılı grup lehine anlamlı fark bulunmuştur.Araştırma bulguları fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin bilişsel farkındalık açısından önemli derecede farklılaştığını göstermiştir. Sonuç olarak fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözmede yüksek ve düşük başarı göstermelerinde bilişsel farkındalığın etkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Sekizinci sınıf fen ve teknoloji dersi kalıtım konusunun tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında öğretiminin akademik başarı ve tartışma öğelerini kullanma düzeyine etkisi
Araştırmanın genel amacı, sekizinci sınıf fen ve teknoloji dersi kalıtım konusunun tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında öğretiminin akademik başarı ve tartışma öğelerini kullanma düzeyine etkisini araştırmaktır. Araştırma deneysel modele dayalı olarak gerçekleştirilmiştir.2008-2009 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde yapılan bu çalışmanın örneklemini Gaziantep'in Şehitkâmil ilçesi Gazikent İMKB İlköğretim Okulu'ndaki sekizinci sınıfta öğrenim gören 4 şubedeki öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem kolay ulaşılabilir örneklem metoduyla seçilmiştir. Okuduğunu Anlama Testi(IOWA) sonuçlarına ve cinsiyete göre birbirine denk dört grup belirlendikten sonra deney grupları ve kontrol grubu random olarak belirlenmiştir. Araştırma üç deney ve bir kontrol grubu ile yapılmıştır. Deney gruplarındaki öğrenciler temel bilgisayar kullanabilme becerileri bakımından eşit bir dağılım gösterecek şekilde biri üçlü, diğerleri ikişerli olmak üzere toplam 14 grup oluşturmuşlardır. Deney-1 grubu tartışma öğretimi ve tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında; deney-2 grubu tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında; deney-3 grubu desteksiz benzetim ortamında, kontrol grubu ise geleneksel yöntemle öğrenim görmüştür. Çalışma yedi hafta sürmüştür. Haftalık öğretim süresi 3 saattir.Deney-1 grubundaki öğrencilere önce iki ders saati süresince Toulmin Tartışma Modeli temelinde tartışma öğeleri öğretilmiştir. Daha sonra bu grup tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında öğrenim görmüştür. Bu ortamda öğrenciler destek sorulara cevap vermek için akıl yürütmek ve düşüncelerini bilimsel bir şekilde yazarak açıklamakla sorumludur. Ayrıca bu gruptaki öğrenciler, benzetim ortamında her konu bölümünün sonunda karşılaştıkları metinleri Toulmin'in Tartışma Modeline göre analiz etmişlerdir. Tartışma öğeleri temelli rehber sorularla desteklenen benzetim ortamında öğrenim gören deney-2 grubu öğrencilerine ise tartışma eğitimi verilmemiştir. Sadece tartışma öğelerinin ortaya çıkarılmasını destekleyen sorularla yapılandırılmış benzetim ortamında çalışmışlardır. Bu ortamda öğrenciler sadece destek sorulara cevap vermek için akıl yürütmek ve düşüncelerini bilimsel bir şekilde yazarak açıklamakla sorumludur. Desteksiz benzetim ortamında öğrenim gören deney-3 grubu öğrencileri ise destek soruların bulunmadığı benzetim ortamında çalışmalardır. Bu gruptaki öğrenciler sadece verilen materyalleri çalışmakla sorumludurlar. Kontrol grubu öğrencileri ise geleneksel yöntemle öğrenim görmüşlerdir. Öğrenme kazanımları ve içerik analizleri bütün gruplar için aynıdır.Veri toplama aracı olarak akademik başarı testi, tartışma bütünsel puanlama rehberi ve tartışma analitik puanlama rehberi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS 11.5 programında tek yönlü varyans (ANOVA) ve kovaryans (ANCOVA) ile çözümlenmiştir.Akademik başarı öntest puanları kontrol altına alındığında, akademik başarı sontest puanları bakımından deney-1 ve deney-2 gruplarının ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı, bu iki grubun puanlarının sırasıyla deney-3 ve kontrol gruplarının ortalamalarından anlamlı bir şekilde farklılaştığı gözlenmiştir. Deney-3 ve kontrol grupları ortalamaları arasında da deney-3 lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. En düşük ortalama kontrol grubuna aittir.Öntartışma iddia ve öntartışma analitik öğe-toplam puanları kontrol edildiğinde, sontartışma iddia ve sontartışma analitik öğetoplam puanları bakımından deney1 ve deney2 gruplarının puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı, en yüksek puan ortalamasına sahip olan bu grupların ortalamalarının deney-3 ve kontrol grupları ortalamalarından anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca deney-3 ve kontrol gruplarının ortalamaları arasında da deney-3 grubu lehine anlamlı fark gözlenmiştir. En düşük puan ortalamasının ise kontrol grubuna aittir.Öntartışma veri puanları kontrol edildiğinde sontartışma veri puan ortalamaları arasındaki anlamlı farklışmanın, deney-1 ve diğer gruplar arasında deney-1 lehine olduğu; deney-2 ve kontrol grupları arasında deney-2 lehine olduğu tespit edilmiştir. Deney-2 ve deney-3, deney-3 ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir.Öntartışma puanları kontrol edildiğinde, sontartışma garanti desteği, tutarlılık, ilişkilendirme ve bütünsel tartışma puanları bakımından deney1 ve deney2 gruplarının puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı, deney3 ve kontrol gruplarının puan ortalamaları arasında da anlamlı bir fark olmadığı, anlamlı farklılaşmanın en yüksek puan ortalamasına sahip deney 1, deney-2 ile en düşük ortalamaya sahip deney-3 ve kontrol gruplarına ait olduğu bulunmuştur.Öntartışma karşıt görüş puanları kontrol edildiğinde, son tartışma karşıt görüş puanları bakımından deney ve kontrol grupları arası farklılıklara rastlanılmamıştır.Bu çalışma tartışma yapılarının belli bir konu içinde benzetim aracılığıyla dolaylı öğretimine eklenen kısa, doğrudan tartışma öğeleri öğretim etkinliklerinin akademik başarıya ve tartışma yapılarının öğretilmesine olumlu bir katkı getirmediğini göstermiştir (veri kullanımı hariç). Yalnızca dolaylı öğretim ise hem başarının yükseltilmesinde hem de tartışma öğelerinin kullanımının öğretilmesinde desteksiz benzetim ile öğretimden veya geleneksel öğretim ortamlarından daha etkilidir.Bu araştırma bilgisayar destekli çok ortamlı öğrenme ortamında, tartışma öğelerinin rehber sorulara verilecek cevaplar aracılığıyla dolaylı yoldan öğretilebileceğini göstermiştir. Ayrıca bilgisayar destekli öğretim ortamlarının akademik başarıyı yükseltebileceği ancak düşünme becerilerinin geliştirilmesi için bu ortamların hedeflenen düşünme becerisi temelinde tasarlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
2005 ilköğretim 6. 7. ve 8. sınıf fen ve teknoloji öğretim programı, uygulanmasında yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırma, T.C. MEB, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından, 2004 yılı eğitim programı reformu çerçevesinde hazırlanan ve 2006?2007 öğretim yılından itibaren 6. sınıftan başlanarak, kademeli olarak 7. ve 8. sınıflarda uygulamaya konulan, İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programına yönelik, öğretmen görüşlerini belirlemek üzere yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Hatay ili Antakya merkez ilçesinde bulunan 35 ilköğretim okulunda görevli 6., 7. ve 8. sınıf, 72 fen ve teknoloji öğretmenleri oluşturmuştur.Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, uzman gözetim ve denetiminde hazırlanan 50 soru ve 14 öneri maddesinden oluşan Anket Formu ve anketi desteklemek için Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri hesaplanmıştır.Araştırmaya katılan öğretmenler programın güçlü (olumlu) özelliklerine ilişkin, yeni fen ve teknoloji öğretim programının öğrencilere fen okuryazarlığı, bilimsel tutum ve değerleri kazandırabildiğini, öğrencilerde teknolojik gelişmelere karşı merak uyandırabildiğini, öğrencilerin aktif katılımını sağladığını, öğrencilerin fen ve teknoloji dersine yönelik kaygı ve korkuları azalttığını, öğrenci merkezli ve yaşamla bütünleştirilmiş olduğunu belirtmişlerdir.Öğretmenler programın olumsuz (zayıf) yönleri olarak genel ve ideal hazırlandığını, hızlı bir şekilde uygulamaya geçildiğini, tam olarak anlaşılamadığını, öğretmen görüşlerinin programda yansıtılmadığını, uygulamada zamanın yetersiz olduğunu, matematiksel yöntemlerin fazla azaltıldığını, üst eğitim kurumuyla uyumsuz olduğunu ve dershanelere yönelimi arttırdığını belirtmişlerdir.Yeni programın daha iyi uygulanabilmesi için, ankette yöneltilen önerilere yüksek oranda katılmakla birlikte, hizmet içi eğitim kalitesinin yükseltilmesini, kalabalık sınıf problemlerinin çözülmesini, altyapı ve materyal desteği sağlanmasını ve ek kaynakların arttırılmasını önermişlerdir.
Görsel tasarım açısından fen ve teknoloji dersi yazılımlarının değerlendirilmesi
Bu araştırmanın genel amacı, İlköğretim Fen ve Teknoloji dersi yazılımlarının görsel tasarım özelliklerinin değerlendirilmesidir. Araştırma 2008-2009 öğretim yılının bahar yarıyılında, Çukurova Üniversitesi Ceyhan Meslek Yüksekokulunda Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Programı öğrencileri ile yapılmıştır. Bu araştırmada yarı-deneme modellerinden biri olan eşitlenmemiş kontrol gruplu model uygulanmıştır. Araştırmada yansız atama ile iki ayrı sınıf deney ve kontrol grubu olarak kullanılmıştır. İlköğretim Fen ve Teknoloji dersi yazılımlarından Bilden, Eurosoft, Kraker ve Zambak yazılımlarına ulaşılmıştır. Kontrol ve deney gruplarına ön-test ve son-test uygulanmış ve dört ayrı ilköğretim 7. sınıf. Fen ve Teknoloji ders yazılımı öğrencilerin görüşlerine sunulmuştur.Çalışma grubunu, Çukurova Üniversitesi Ceyhan Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama programında bulunan, II. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Normal öğretim sınıfı Kontrol grubu, İkinci öğretim sınıfı ise Deney grubu olarak atanmıştır. Bu araştırmanın örneklemini her sınıftan 20 öğrenci olmak üzere toplam 40 öğrenci oluşturmuştur Kontrol grubu 20 öğrenciden ve Deney grubu 20 öğrenci olmak üzere toplam 40 öğrencidir.Verileri toplamak için ?Görsel Tasarım Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesi için, SPSS 17.0 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Yazılımlar arasında yapılan karşılaştırılmalarda tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Deneysel grup ile kontrol grubu arasında ?Görsel Tasarım Ölçeği? konularında farklılık olup olmadığı da araştırılmıştır. Bu verilerin değerlendirilmesinde iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Çalışmanın sonucunda görsel tasarım açısından, yazılımlar arasında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Yazılımlar ile yapılan çalışmalar sonucunda görsel tasarım ölçeğine göre Deney ve Kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
Öğretmen adaylarının temel astronomi konularında bilgi seviyeleri ile bilimin doğası ve astronomi öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Yapılan bu araştırma, Fen ve Teknoloji Öğretmenliği (FTÖ) ile Sosyal Bilgiler Öğretmenliği (SBÖ) bölümlerindeki öğretmen adaylarının astronomi konularındaki bilgi seviyeleri ile bilimin doğası ve astronomi öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Çukurova Üniversitesi FTÖ bölümünden 55 (36 kız, 19 erkek), SBÖ bölümünden ise 72 (21 kız, 51 erkek) olmak üzere toplam 127 katılımcı ile yapılmıştır. Veri toplama araçları 2009-2010 bahar döneminde uygulanmıştır. Temel Astronomi Bilgi (TAB) Testi; Zeilik(1998), Trumper(2000) ve Kalkan (2007) ın uyguladıkları başarı testlerinden faydalanılarak geliştirilmiş ve testin KR-20 sonucu 0.64 hesaplanmıştır. Riggs ve Enochs (1990) tarafından geliştirilen öz-yeterlilik inanç ölçeği Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) tarafından Türkçeye çevrilmiş ve bu araştırmada astronomi öz-yeterliliği veri toplama aracı olarak kullanılmış, cronbach alpha değeri ise 0.80 bulunmuştur. Son veri toplama aracı ise Rubba ve Andersen (1978) tarafından geliştirilen, Kılıç, Sungur, Çakıroğlu ve Tekkaya (2005) tarafından Türkçeye çevrilen bilimsel bilginin doğası ölçeğidir, ölçeğin cronbach alpha değeri 0.84 bulunmuştur.Araştırmada, katılımcıların genel astronomi başarı seviyeleri %40 civarında bulunurken, astronomi öz-yeterlilikleri orta seviyede, bilimsel bilginin doğası düşünceleride orta seviyenin biraz üzerinde olduğu saptanmıştır. Astronomi başarısı ile astronomi öz-yeterliliği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilirken, astronomi başarısı ile bilimsel bilginin doğası düşünceleri arasında korelâsyon olmadığı bulunmuştur. Ayrıca astronomi öz-yeterliliği ile bilimsel bilginin doğası düşünceleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Öte yandan astronomi başarısının yordanmasında, astronomi öz-yeterliliği ve bilimin doğası görüşlerinin ortak etkisi olmadığı bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Astronomi Eğitimi, Bilimin Doğası, Astronomi Öz-yeterlilik İnancı, Öğretmen Eğitimi
İlköğretim dördüncü sınıf fen ve teknoloji dersi ?canlılar dünyasını gezelim tanıyalım? ünitesi öğrenme öğretme sürecinde yapılan etkinliklerin öğrencilerin çevre bilgisi, çevreye karşı tutumları ve bunların kalıcılık düzeylerine etkisi
Bu araştırmada, ilköğretim dördüncü sınıf fen ve teknoloji dersi, ?Canlılar Dünyasını Gezelim, Tanıyalım? ünitesi öğretim sürecinin öğrencilerin çevre bilgisi, çevreye karşı tutumları ve bunların kalıcılık düzeylerine etkisi incelenmiştir. Bu boyutuyla araştırma tek grup öntest-sontest kontrol grupsuz deneme modelinde bir araştırmadır. Çalışmada ayrıca öğrencilerin yapılan öğretimle ilgili görüşleri belirlendiğinden, araştırmada aynı zamanda nitel bir boyut da içermektedir. Araştırmanın çalışma grubunu, Hatay ili Reyhanlı ilçesindeki bir devlet ilköğretim okulunun dördüncü sınıf şubelerinden birindeki toplam 27 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin 12' si kız, 15' i erkektir. Ailesinin aylık toplam gelirine göre sekiz öğrencinin 0-600 YTL; 18 öğrencinin 600 ? 1000 YTL, bir öğrencinin ise 1000 ? 1500 YTL 'den fazla gelire sahip ailelerden geldiği belirlenmiştir. Dokuz öğrencinin annesi, altı öğrencinin ise okur-yazar değildir. Araştırma verileri 2008?2009 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, ön ölçüm, uygulama, son ölçüm, kalıcılık ölçümleri ve görüşme şeklinde gerçekleşen bir süreç sonunda elde edilmiştir. Uygulama, beş hafta süreyle, 20 ders saati içinde gerçekleştirilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı ilköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji dersinin haftada dört saat işlenmesini öngörmektedir. Bu nedenle dersin haftalık ders saatinde herhangi bir değişiklik yapılmamış, uygulamalar için haftanın iki günü ikişer ders saati ayrılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çevresel Tutum Ölçeği, Çevre Bilgisi Testi, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.Uygulama sonrası bütün öğrencilerin her iki ölçek puanlarının da, uygulama öncesinde aldıkları puanlardan yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kız öğrencilerin erkek öğrencilere, ailesinin aylık geliri yüksek olan öğrencilerin düşük olanlara ve anne-baba eğitim düzeyi daha yüksek olan öğrencilerin anne-baba eğitim düzeyi düşük olan öğrencilere göre çevresel bilgi ve tutumlarında uygulama sonrasında daha olumlu gelişmeler olduğu saptanmıştır. Yapılan görüşmelerde öğrencilerin dersin işlenişi sırasında yapılan etkinlik ve uygulamalardan keyif aldıkları, motivasyonlarının yüksek olduğu, derse aktif olarak katıldıkları, kendilerini daha rahat ifade ettikleri ve daha kolay öğrendiklerini ifade ettikleri görülmüştür. Öğrenciler doğayla etkileşim içinde gerçekleşen etkinliklerden öğrendiklerinin daha kalıcı olduğunu ifade ederken diğer derslerde de benzer etkinliklerin yapılmasını istediklerini vurgulamışlardır.Anahtar sözcükler: çevre eğitimi, çevresel bilgi, çevresel tutum, çevresel farkındalık, ilköğretim
İlköğretim altıncı sınıf fen ve teknoloji dersi kuvvet ve hareket ünitesinde fen-matematik entegrasyonunun akademik başarı ve kalıcılık üzerine etkisi
Bu çalışmada, fen-matematik entegrasyonu doğrultusunda düzenlenen öğretimin ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve öğrendikleri bilgilerin kalıcılığı üzerine etkisi olup olmadığı araştırılmıştır.Araştırma 2009?2010 öğretim yılının güz yarıyılında, Hatay ili İskenderun ilçesinde bulunan bir resmi ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 30, kontrol grubunda 31 öğrenci olmak üzere toplam 61 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Çalışma 5 hafta sürmüştür. Gruplar arasında çeşitli değişkenlere göre denklik sağlanmıştır. Dersler deney grubunda 2004 yılında hazırlanan ve temelini yapılandırmacı yaklaşımın oluşturduğu program ile birlikte Fen Temelli Matematik Destekli Entegrasyon, kontrol grubunda ise sadece 2004 yılında hazırlanan ve temelini yapılandırmacı yaklaşımın oluşturduğu programa göre hazırlanan ders planları ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına `` Fen ve Teknoloji Başarı Testi'' öntest ve sontest olarak uygulanmış, öğrenilen bilgilerin kalıcılığını belirlemek için başarı testi sontset uygulamasından 4 hafta sonra yeniden uygulanmıştır.Araştırma süresince başarı testinden elde edilen verilerin, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri betimsel olarak verildikten sonra, kovaryans analizleri yapılmıştır.Sonuç olarak Fen ve teknoloji başarı testi sontest puanları açısından, fen temelli matematik destekli entegrasyonun uygulandığı deney grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalaması 2004 yılında hazırlanan ve temelini yapılandırmacı yaklaşımın oluşturduğu programın uygulandığı kontrol grubunun başarı sontest puanlarından çok az yüksek olmasına karşın aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Deney ve kontrol grupları öğrenilen bilgilerin kalıcılığı açısından incelendiğinde ise deney grubunda bulunan öğrencilerin kalıcılık puanlarının kontrol grubunda bulunan öğrencilerin kalıcılık puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda sontest puanları açısından fen temelli matematik destekli entegrasyonun uygulandığı deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Fen temelli matematik destekli entegrasyon, Fen Ve Teknoloji öğretimi, akademik başarı, kalıcılık
İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji konularını günlük hayat problemlerinin çözümüne transfer düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmada, ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersi kapsamındaki kuvvet ve hareket ünitesi konularını günlük hayat bağlamındaki problem çözümlerine transferleri incelenmiştir. Eylem araştırması şeklinde desenlenen araştırmanın örneklemini kritik durum örneklemesi yöntemiyle seçilen 33 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kuvvet ve Hareket Ünitesi Başarı Testi (KHÜBT)? ve ?Fen Bilgileri Transfer Testi (FBTT)? ile elde edilmiştir.Araştırma kapsamında elde edilen veriler iki aşamalı olarak ele alınmış, birinci aşamada öğrencilerin başarı testi ve transfer testi puanları arasındaki ilişkiye bakılmış, ikinci aşamada ise öğrencilerin fen ve teknoloji konularını günlük hayat problemlerinin çözümüne transfer düzeyleri belirlenmiştir.Araştırmada yapılan analizler sonucunda öğrencilerin başarı testi puanları ile transfer testinden aldıkları puanlar arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur.Araştırma kapsamında geliştirilen transfer düzeyleri , sıfır transfer, eksik transfer ve tam transfer olarak kategorize edilmiştir. Sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji konularını günlük hayat bağlamına tam transfer düzeylerinin oldukça düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin sıfır transfer yanında büyük oranda eksik transfer gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Öğrencilerin fen ve teknoloji dersindeki başarıları ile fen okuryazarlığı düzeylerinin karşılaştırılması ve öğretmenlerin fen okuryazarlığı ile ilgili görüşlerinin incelenmesine yönelik bir çalışma
Bu araştırma, ilköğretim ikinci kademede öğrenim görmekte olan 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı ve Fen ve Teknoloji dersi başarısı arasındaki ilişkileri ve Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin fen okuryazarlığı ile ilgili görüşlerini inceleyen bir çalışmadır. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmaya 1780 yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen 7 ve 8. sınıf düzeylerinde Fen ve Teknoloji Başarı Testi (FTBT) kullanılmıştır. Ayrıca Keskin'in (2008) geliştirdiği Bilimsel Okuryazarlık Ölçeği (BOÖ), Dindar ve Yangın'ın (2007) geliştirdiği anketten faydalanılmıştır.Araştırmada öğrencilerin demografik bilgilerine ( cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba öğrenim durumu, ailenin aylık geliri, dershaneden faydalanma süresi, fen ve teknoloji materyallerinden faydalanma) göre kişisel bilgi formu hazırlanmış, FTBT ve BOÖ' nün bu boyutlarla ilişkisi incelenmiştir. Kullanılan test ve ölçeklerin pilot uygulaması yapıldıktan sonra 2010-2011 eğitim-öğretim yılında öğrencilere FTBT ve BOÖ, öğretmenlere de fen okuryazarlık anketi uygulanmıştır.BOÖ ve FTBT' den elde edilen sonuçlar doğrultusunda birçok demografik özellikler bakımından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. BOÖ ve FTBT arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Ayrıca öğretmenlere uygulanan fen okuryazarlığı anketi sonucunda anket puanları ile öğretmenlerin cinsiyet ve çalışma sürelerine ilişkin bulgular arasında anlamlı bir farklılık çıkmadığı gözlenmiştir.
Fen ve teknoloji öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, fen ve teknoloji öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir.Tarama modelinin kullanıldığı bu araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinde görev yapan 130 öğretmenden elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleşmiştir. Araştırma verileri, fen ve teknoloji öğretmenlerinin bazı kişisel özelliklerinin belirlenmesi için ?Kişisel Bilgi Formu?, eleştirel düşünme eğilimlerini ölçmek için ?California Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği? ve duygusal zeka düzeylerini ölçmek için ?Duygusal Zeka Ölçeği? aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analiz edilmesiyle ortaya çıkan sonuçlar ise şöyledir. Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri bazı alt ölçekleri ile duygusal zeka alt boyutları arasında p<0.01 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak belirlenen bu ilişkinin pozitif yönlü, düşük ve orta derecede olduğu gözlenmiştir
İlköğretim 6. sınıf düzeyindeki fen ve teknoloji dersinin öğrenme nesneleri ile desteklenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
Bu araştırma, ilköğretim 6. sınıf fen ve teknoloji dersinin öğrenme nesneleri ile desteklenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına ve dersin kalıcılığına etkisini araştırmayı amaçlayan deneysel bir çalışmadır.Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında, Hatay ili Dörtyol ilçesinde bulunan Altınçağ İlköğretim Okulunda gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmanın uygulanmasından önce seçkisiz olarak iki tane 6. sınıf belirlenmiştir. Daha sonra bu sınıflardan biri deney grubu, diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubu 35, kontrol grubu 38 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubunda, öğrenme nesneleri ile hazırlanan materyal ile ders işlenirken, kontrol grubunda geleneksel yöntemle ders işlenmiştir.Bu araştırmada öğrencilerin akademik başarılarını ve dersin kalıcılığını ölçmek için Fen ve Teknoloji Başarı Testi uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin bilgisayara yönelik tutumları da Bilgisayar Destekli Eğitim ile işlenen dersin başarısını etkileyeceğinden Bilgisayara Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Hazırlanan materyalin değerlendirmesini yapmak amacıyla uygulama sonucunda Materyal Değerlendirme Formu uygulanmıştır.Veriler SPSS 15.0 for Windows paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucunda elde edilen bilgilere göre, deney grubu ile kontrol grubunun ?Vücudumuzda Sistemler? ünitesi akademik başarı son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark çıkmıştır.
İlköğretim fen ve teknoloji dersinde alternatif değerlendirme yöntemlerinden portfolyo (ürün seçki dosyası) ve içeriğine ilişkin öğretmen adayları görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırma, yenilenen ilköğretim programı ile daha aktif bir şekilde kullanılması önerilen alternatif değerlendirme yöntemlerinden portfolyo değerlendirme yöntemi ve içeriğine öğretmen adaylarının bakışını ortaya koymak ve görüşlerde okunulan sınıf ve alınan derslerin etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma betimsel bir çalışma olup öğretmen adaylarının portfolyo değerlendirme yöntemi ile ilgili bilgi, görüş ve tutumlarını belirlemek amacıyla anket yapılmıştır. Ankete öğretmen adaylarının kişisel bilgilerini, alternatif değerlendirme yöntemleri ve portfolyoya bakış açılarını, portfolyo içeriği ile ilgili görüşlerini ortaya koymayı sağlayan sorular ve öğretmen adaylarının portfolyonun kullanımına yönelik görüş, öneri ve düşüncelerini ifade etmelerini sağlayan açık uçlu sorular konmuştur. Veriler, 2011-2012 eğitim-öğretim yılı Çukurova Üniversitesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 3. ve 4. sınıf öğrencileri ile Hakkari Üniversitesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 3. sınıf öğrencilerinden elde edilmiştir. Araştırmamıza 107 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS for Windows 11.5 paket programı ile çözümlenmiştir. Ölçekten elde edilen nicel verilerin analizinde ki kare, frekans ve yüzde değerleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 4. sınıfta staja giden ve 3. sınıfta ölçme değerlendirme dersi alan öğretmen adaylarının genel olarak portfolyo kavramı ile ilgili bilgilerini yeterli bulmadığı ancak portfolyoya olumlu baktıkları, çoğunun daha önce portfolyo hazırlamadığı fakat öğretmenliğe başladıktan sonra bu yöntemi kullanacaklarına inandıkları görülmüştür. Öğretmen adaylarının portfolyo yöntemi ile ilgili bakış açılarını incelediğimiz sorularda genel olarak öğretmen adaylarının okudukları sınıf ve alınan derslerin anlamlı bir farklılık yaratmadığı görülmüştür. Portfolyo içeriği ile ilgili olarak da öğretmen adaylarının verdikleri cevapların frekansları incelenmiş ve öğrenci portfolyolarında en sık olarak fen ve teknoloji ödevlerinin bulunacağına inandıkları, deney raporlarının mutlaka bulundurulması gerektiğini düşündükleri, öğrencilerin tekrar yapmak istedikleri konunun portfolyoda olmasının gerekli olmadığını düşündükleri, öğrencilerin hazırlamak istemeyeceği ürünlerin başında ise öğrencilerin günlük, haftalık, aylık yaptıkları iş ve aktivitelere ilişkin çıktılar geldiği, gezi-gözlem raporları ve video kayıtlarının okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevreye göre yapılma sıklığının değişeceğini düşündükleri ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarına sorulan açık uçlu görüş ve öneri sorularında ise 4. sınıfların verdikleri yanıtlar staja gittikleri için daha fazlayken 3. sınıflar fazla yorum yapamamışlardır. Portfolyo kullanımını yaygınlaştırabilmek için öğretmen adaylarının verdiği önerilerin başında öğretmen adaylarına, öğretmenlere daha kaliteli bilgi verilip onların da öğrencilerine daha etkili yönlendirme yapabilmesinin sağlanması gelmektedir. Öğretmen adaylarından staja gitmiş olan 4. sınıfların portfolyo kullanımı ile ilgili gözlemleri; öğretmenlerin bu yöntemi zaman alıcı buldukları, sıkıldıkları, geleneksel yöntemleri tercih ettikleri ve portfolyo yöntemini uygulamak için öğretmenlerin gerekli donanıma sahip olmadığı yönündedir. Bu yöntemin uygulandığı okullarda staja giden öğretmen adayı sayısı çok az iken, öğretmen adayları yapılan gözlemlere göre uygulamada yaşanan sorunların genellikle zamanlama, öğrencilerin motive olamaması ve sorumluluk almak istememesi şeklinde ifade etmişlerdir. Genel olarak bakıldığında daha önceden portfolyo hazırlayanların bu konuda kendilerini daha yeterli hissettikleri, daha olumlu düşündükleri bu nedenle de öğretmen eğitiminde konuların teorik öğretiminden çok pratik uygulamalarının yapılmasının çok önemli olduğu önerisi üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Portfolyo Değerlendirme, Öğretmen Adayı Görüşleri