Şirket birleşmeleri
63 theses under this subject heading
Şirket birleşmelerine ilişkin yasal düzenlemeler ile muhasebe uygulamalarının Türkiye finansal raporlama standardı (3) kapsamında şirket birleşmesi örneği üzerinde incelenmesi
Büyüme yollarından biri olan şirket birleşmeleri, iki ya da daha fazla şirketin faaliyetlerinin ekonomik ve hukuksal açıdan birlik haline getirilmesidir. Birleşme yoluyla büyük bir varlık ve ekonomik güç elde eden şirketler, günümüzde küreselleşme sonucu artan rekabetin olumsuz etkilerinden korunabilmektedirler.Şirketleri birleşmeye iten en önemli neden ekonomiktir. Bunun yanı sıra; ölçek ekonomilerinden yararlanma, sinerji etkisinden yararlanma, yetenekli yönetime sahip olma, çeşitlendirme ile riski dağıtma ve büyük bir işletme yaratma isteği birleşmeyi teşvik eden başlıca unsurlardır.Şirket birleşmeleri, etkinlik ve rasyonelliği artırmada olduğu kadar, güçlük içinde bulunan şirketlerin kurtarılmasında da önemli bir araçtır. Bu çalışmada, ulusal muhasebe standartlarına göre şirket birleşmelerini incelenmekte ve konuya açıklık getirmektedir. Bu kapsamda, şirket birleşmeleri çeşitli yönleriyle ele alınarak muhasebe boyutu ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe / Finansal Raporlama Standartları, Şerefiye, Konsolidasyon
Şirketlerin birleşme ve bölünme işlemlerinin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Kanunları açısından değerlendirilmesi
Şirketler küreselleşme sürecinde artan rekabet ortamına uyum sağlayabilmek için yeniden yapılanma eğilimindedirler. Yeniden yapılanmaların işletmelere faydası olduğu kadar makro düzeyde ülke ekonomisine olan katkısı tartışmasızdır. Özellikle ülkemiz açısından yabancı sermaye girişinin hızlandığı son birkaç yıl içinde sermaye şirketlerinin yeniden yapılanması ayrı bir önem kazanmıştır. Dolayısıyla konu, son dönemlerde şirketlerin rekabet stratejilerinden biri haline dönüşen şirket yapılanmalarına olan eğilimin artması nedeniyle Türkiye için önemlidir. Birleşme ve bölünme yeniden yapılanma modellerinden uygulamada en yaygın kullanım alanı bulan yöntemlerden ikisidir. Bu yüzden çalışmamızda yeniden yapılanma yöntemlerinden sadece birleşme ve bölünmelere yer verilmiştir. Çalışmamızın asıl amacı Türkiye'de önemi gittikçe artan sermaye şirketlerinin birleşme ve bölünme işlemleri hakkında teorik çerçevede detaylı bilgi vermek ve söz konusu işlemlerin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Hukuku içindeki yerlerinin kavranmasına yardımcı olmaktır. Ayrıca çalışmamızda amaçlanan bir diğer unsur birleşme ve bölünme işlemlerine ilişkin uygulama örneklerine yer vererek söz konusu işlemlerin uygulamada nasıl bir işlem akışı izlediğini sunmak ve söz konusu işlemlerin şirketlerin finansal tablolarına nasıl yansıdığını ilgili muhasebe kayıtlarıyla örnekler üzerinden göstermektir. Buradan hareketle, çalışmamızda birleşme ve bölünmeyi ortaya çıkaran dinamiklere değinildikten sonra söz konusu işlemler konunun maddi hukuk boyutunu düzenleyen 6102 Sayılı TTK ve çeşitli Vergi Kanunları ışığı altında incelenerek, birleşme ve bölünme işlemlerinin esas ve usulleri üzerinde durulmuş, hukuki ve vergisel sonuçlarına yer verilmiştir. Bölüm içerisinde konulara ilişkin analiz ve yorumlar yine bölüm içerisinde Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelgeler ile desteklenerek sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Birleşme, bölünme, Türk Ticaret Kanunu, Vergi Kanunları, yeniden yapılanma
Clusters and competitive ability of enterprises in the textile industry: Case of Iraqi companies
Recently, Iraqi companies have faced many challenges due to the new economic reform. They started adopting different strategies to stay in the market and compete with international companies. As one of these strategies, the textile companies in Iraq decided to merge. They merged in 2017 and become one huge company. Their goal then in the merger is to enhance their competitive ability. This study aims to evaluate the role of companies' mergers (CM) in enhancing the companies' competitive abilities (CA) in Iraqi textile companies. The contribution of this study is that it provides statistical analysis to specify the effects of CM on CA in Iraq. The study hypothesis is that the CM has a significant effect on CA. The sample population was 900. A random sample method was used to draw a sample. The sample size used in this study is 270. The questionnaire was used to collect data for this study. The regression model results revealed that the Post-Merge Activihaves has a significant impact on the Supplement of Resources. The results also showed that the Turnover of Employees has no significant impact on the Supplement of Resources. The results revealed that the Post-Merge Activities has also a positive and significant impact on the Concentration of Resources. The results also showed that Turnover of the Employees has a positive and significant impact on the Concentration of Resources. The study concludes that the positive effect of post-merge supplementing of resources and concentration of resources is due to applying good plans, strategies, and finance by the new (merged) company. The study concludes that the positive effect of Turnover of Employees on the concentration of resources is due to hiring good-fit managers and employees and firing the bad employees. The study concludes that the results are in line with the literature.
Şirketlerde yatay birleşme ve devirler: Türkiye üzerine bir uygulama
Tez çalışmamızın amacı Türkiye'de 2004-2006 yılları arasında yaşanan yatay şirket birleşmelerinin, piyasa yapısında yarattığı değişime koşut olarak fiyatlar üzerindeki etkisini dolaylı yoldan saptamak suretiyle, pazar gücü yaratıp yaratmadığı konusu ve tüketici artığında birleşme kaynaklı değişimin yönü üzerinde bir sonuca ulaşmaktır.Yatay birleşmelerin değerlendirilmesinde odak noktayı oluşturan geleneksel yaklaşım ile verimlilik artışı yaklaşımının öngörüleri çerçevesinde birleşmeye katılmamış rakip firmaların sermaye piyasası verileri ile sektörel yoğunlaşma seviyeleri kullanılarak pazar gücü hipotezi test edilmiş ve çalışmaya dâhil edilen yatay birleşmelerin tekel gücü yarattığı yönünde önemli bulgulara ulaşılmıştır.Bunun yanında, belirli varsayımlar altında, tüketici artığında olumsuz bir değişim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, tüketici artığındaki azalmanın boyutları bilinmediğinden yatay birleşmelerin net refah etkisi konusunda değerlendirme yapılmamıştır.
Sınır ötesi banka birleşmelerinin ve satın almalarının finansal etkileri
Sınır ötesi banka birleşmeleri ve satın almaları; hedef ülkenin mali politikalarına engel oluşturma, kriz döneminde krizi tetikleyen uygulamalarda bulunma, bir baskı grubu oluşturarak ülkenin izleyeceği politikaları yönlendirme, sağlıksız bir rekabet ortamı oluşturabilme, ülke içinde kaynak dağılımını sınırlama, satın alan tarafın ülkesinde gerçekleşen krizden dolayı hedef bankaların finansal durumunu etkileme veya batmasına neden olma gibi ülke ekonomisini etkileyebilecek negatif etkileri nedeniyle önemli bir yer arz etmektedir. Sınır ötesi banka birleşmelerini ve satın almalarını tetikleyen güdüler arasında, müşteriyi takip etme, savunma, pazar fırsatlarından yararlanma, riski dağıtma ve/veya azaltma, bilgi maliyetlerinin yüksek olması, otorite sınırlamalarının kaldırılması, ortak köken, etkinlik arttırma beklentisi, bankalarda bilişim teknolojilerinin maliyetlerinin yüksek olması, kapsam, ölçek ekonomilerine ulaşma ve sinerji beklentileri, yeni bir ülkede pazara giriş stratejisi, özelleştirme sonrası satın alma işleminden kâr elde etme beklentisi, hedef ülke göstergeleri (GSYİH yükselme beklentisi, bankacılık hizmetlerinin kullanım düzeyi, bankacılık sektöründe kârlılık oranları) yer almaktadır. Birleşmelerin ve satın almaların performanslarını ölçmek için pazar temelli hissedarların getirilerini hesaplama yöntemi, finansal tabloları temel alan çalışmalar, yöneticilere yapılan anket ve klinik çalışmalar yöntemleri kullanılmaktadır. Bankalarda finansal tabloları temel alan analizlerde ise oran analizi, parametrik yöntemler (Stochastic Frontier Approach, Distribution-Free Approach, Thick Frontier Approach gibi) ve parametrik olmayan yöntemler (Data Envelopment Analysis, Free Disposal Hull) kullanılmaktadır. Çalışmamızda, Türkiye'de gerçekleşen üç sınır ötesi banka satın almasının (Denizbak, Finansbank, ING Bank (Oyak Bank)) finansal etkilerinin incelenmesi amacıyla bir tür oran analizi olan CAMELS analizi kullanılmıştır. Sınır ötesi satın alınma öncesi üç yıl ve satın alınma sonrası üç yıl dönemlerinde, mevduat bankalarının ortalamalarına kıyasla üç bankanın performans gelişimi analiz edilmiştir ve üç bankanın sonuçları birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarında satın alınma öncesi ve sonrası dönemde üç bankanın bilgilerinde benzerlikler saptanmıştır. Üç bankanın performansının satın alınmadan sonraki üç yıllık dönemde azaldığı görülmüştür. Bununla birlikte üç bankanın satın alınmadan önceki dönemdeki performansları mevduat bankaları ortalamaları üzerindeyken, satın alınma sonrası dönemde üç bankanın performansının mevduat bankalarının altına düştüğü saptanmıştır. Hedef bankalarda satın almadan sonra gerçekleşen performans düşüşünün, sınır ötesi birleşme ve satın almaların negatif etkilerinin yanı sıra satın alınma sonrası dönemin 2008 kriz dönemine rastlaması ve satın alan bankaların krizden derinden etkilenmiş olmalarından da kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Türkçe anahtar kelimeler: 1-Sınır Ötesi Banka Birleşme ve Satın Almaları 2-Bankacılık 3-Performans Ölçümü 4-CAMELS Analizi 5-Yabancı Banka 6-Denizbank 7-Finansbank 8-ING
Şirket birleşmelerinin vergi avantajı yaratması yönünden analizi
Hukuken bağımsız iki veya daha fazla işletmenin, hukuksal birliktelik için bir çatı altında toplanması birleşme olarak tanımlanmaktadır. TFRS 3 Şirket Birleşmeleri Standardına göre, yeni bir şirketin gruba katılması şirket birleşmesi olarak değerlendirilmekte, gruba mensup iki şirketin birleşmesi, şirket birleşmesi olarak görülmemektedir. Şirket birleşmelerinin, büyümek, sinerji yaratmak, ölçek ekonomisinden yararlanmak, yeni pazarlara girmek, rekabet avantajından yararlanmak gibi birçok amacı vardır. Vergi avantajından yararlanmak da şirket birleşmelerinin en önemli nedenlerinden biridir. Yaptığımız çalışmada Ocak 2015 – Aralık 2018 tarihleri arasında halka açık şirketlerin gerçekleştirdiği şirket birleşmeleri örneklem olarak alınmış ve birleşmelerin tamamının grup içi birleşme olduğu görülmüştür. Örneklemimizde yer alan birleşmelerin %95'inde vergi avantajının olduğu, şirketlerin bu avantajdan yararlandığı sonucuna varılmıştır.
Anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesi
Anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesi, özellikle rekabeti ve riskleri azaltma, tasarruf sağlama, pazar paylarını artırma ve vergi tasarrufu gibi ekonomik birtakım avantajlar sağlaması nedeniyle uygulamada sıklıkla görülmektedir.Anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesine, başta TTK m. 451 vd. hükümleri olmak üzere, TTK m. 146 vd. hükümleri uygulanmaktadır. Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen anonim ortaklıklara ilişkin özel ve genel hükümler birlikte ele alındığında ?birleşme? kavramının esaslı unsurları birleşme sözleşmesi, tasfiyesiz infisah, külli halefiyet, malvarlığı birleşmesi ve değiştirme birimine göre infisah eden anonim ortaklık pay sahiplerine devralan ortaklığın pay senetlerinin verilmesi olarak ortaya çıkmaktadır. Türk Ticaret Kanunu'nda belirtilen birleşme şartlarını taşımayan işletme ve malvarlığı birleşmelerine ise genel hüküm niteliğindeki Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.Birleşmenin tekelleşmeye yol açma veya hakim durum yaratma ya da hakim durumu kötüye kullanma sonucu piyasadaki rekabeti bozucu etkilere yol açma ihtimali karşısında birleşmeler, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'da sayılan durumlarda Rekabet Kurulu denetimine tabi tutulmaktadır.Halka açık anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesine ise Sermaye Piyasası Kurulu Tarafından çıkarılan Seri:I, No: 31 ?Birleşme İşlemlerine İlişkin Esaslar Tebliği?; bu Tebliğ'de hüküm yer almaması halinde ise Sermaye Piyasası Kanunu ve diğer kanun hükümleri uygulanmaktadır.Türk Ticaret Kanunu'nda dağınık ve yetersiz olarak öngörülen birleşme hükümleri, Türk Ticaret Kanunu Tasarısında ayrı ve özel hükümlerle öngörülmek ve konuya ilişkin birçok yeni hüküm getirilmek suretiyle düzenleme altına alınmaktadır.Tezde öncelikli olarak anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesinin şartları ve birleşmeye hakim olan ilkeler ele alınmış; birleşmede izlenecek usul açıklandıktan sonra birleşme sonucunda etkilenen menfaat gruplarının ne şekilde korunduğu incelenmiştir. Son bölümde ise halka açık anonim ortaklıkların devralma yoluyla birleşmesine ilişkin usul ve düzenlemeler açıklanmıştır.
Ticaret şirketlerinin birleşme, bölünme ve devir işlemlerinin TTK, VUK ve TMS/TFRS kapsamında karşılaştırılması
İşletmeler günümüz rekabet koşullarına uyum sağlamak, kaynak sağlama kapasitesini genişletmek, sinerji etkisinden faydalanmak, vergisel avantajlar, düşük maliyetle borçlanmak, iyi bir yönetime sahip olma gibi nedenlerle ya da devamlı zarar etme, üretim sürecinde uzmanlaşmaya gitme, şirket yapısını değiştirme isteği, büyük işletmeleri yönetmenin zorluğu nedeniyle yapı değişikliğine gidebilmektedir. Bu yapı değişiklikleri işletmenin ihtiyacına göre birleşme ya da bölünme işlemi olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı birleşme ve bölünme işlemlerinin TTK, Vergi Kanunları ve TFRS 3 İşletme Birleşmeleri Standardı kapsamında incelenerek farklılıkların ortaya çıkarılması ve muhasebe uygulamalarına etkilerini göstermektir. TTK ve TFRS 3 İşletme Birleşmeleri standardı kapsamında ilk ortaya çıkan farklılık birleşme tarihinin belirlenmesindedir. Bir diğer farklılık, TTK'da devralma şeklinde birleşme ve yeni kuruluş şeklinde birleşme işlemi yer alırken, TFRS 3 İşletme Birleşmeleri Standardında tek yöntem satın alma yöntemi olarak belirtilmiştir. TTK ve TFRS'deki farklılıklardan bir diğeri değerleme hükümlerinin farklı olmasından kaynaklı olarak birleşme karı ve ödenecek kurumlar vergisi tutarlarının farklı çıkmasıdır. Farklılıklar şerefiye, maddi olmayan duran varlıklar ve kıdem tazminatı hesaplanmasında da ortaya çıkmaktadır. Bölünme işlemlerindeki temel farklılıklarından biri kayıtlı değerler üzerinden yapılan kısmi bölünmenin vergisiz bölünme şartlarına uygun olarak yapıldığı, TTK ve Vergi Kanunları'na göre cari değerlere göre ve TFRS 3 İşletme Birleşmeleri Standardına göre yapılan kısmi bölünmede ödenecek verginin çıkmasıdır. Bir diğer farklılık, TTK ve Vergi Kanunları'na cari değerlere göre ve TFRS 3 İşletme Birleşmeleri Standardına göre yapılan kısmi bölünmede değerleme hükümlerinden kaynaklı olarak bölünme karı arasındaki farklılıktır. Bu durum da ticari kar ile mali kar arasında oluşan geçici farklılıktan dolayı ertelenmiş vergi kavramını ortaya çıkarmaktadır.
Sermaye şirketlerinin birleşmesi ve vergisel ilişkilerinin muhasebe uygulaması
Birleşme, birden fazla işletmenin tek bir tüzel kişilik altında toplanmasıdır. Günümüzde önemi gittikçe artan şirket birleşmeleri hakkında hem hukuk hem de muhasebe alanında günümüz koşullarına uyacak şekilde gerekli düzenlemelerin yapılması büyük önem taşımaktadır. UFRS' de şirket birleşmeleri satın alma ve menfaatlerin birleşmesi yöntemleri olmak üzere iki şekilde muhasebeleştirilmektedir. Bu iki yöntem birbirinin alternatifi değildir. Eğer alıcı taraf belirlenebiliyorsa satın alma yönteminin kullanılması zorunludur. Alıcı taraf belirlenemiyorsa menfaatlerin birleşmesi yöntemi kullanılabilir. Fakat menfaatlerin birleşmesi yöntemi bazı ülkelerin muhasebe standartlarında yasaklanmış bazılarında ise ağır koşullara bağlanmıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sermaye şirketleri ve birleşme işlemi TTK açısından ele alınarak tanıtılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise birleşmenin özellikle ekonomik ve finansal nedenleri incelenmiş ayrıca vergisel boyutu açkılanmaya çalışılmıştır. Son bölümde ise gerek UFRS gerek TMS açışından şirket birleşmeleri ele alınmış ve UFRS' de yer alan yöntemler kullanılarak muhasebeleştirilmeye çalışılmıştır.
Şirket satın alma ve birleşmelerinin çalışanlar üzerindeki etkisi
Şirketlerin satın alma ve birleşme süreçleri, şirketlerin genel yapıları için önemli değişiklikleri beraberinde getirmektedir. Bu değişimler, şirketlerin işleyişini önemli ölçüde etkilemektedir ve bu etkiler olumlu ya da olumsuz olarak ortaya çıkabilmektedir. Fakat sürecin en fazla etkilediği kesim çalışanlar olmaktadır. Çalışanların görüşleri ve adaptasyon konusundaki durumları, şirket satın alma ve birleşme süreçlerini asıl şekillendiren unsurlar olmaktadır. Bu tez çalışmasında, literatürde ve uygulamada, satın alma ve birleşme kavramlarının genel çerçevesi ile birlikte bu faaliyetlerin, çalışanlar üzerinde yaratmış olduğu etkiler araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, tamamı İstanbul'da ikamet eden, farklı şirket ve sektörlerde yer alan, geçmişte, çalıştıkları şirketlerde birleşme ya da satın alma süreçleri yaşamış 30 katılımcı ile gerçekleştirilmiş, mülakatlara dayalı bir araştırma söz konusudur. Bu araştırmada, katılımcıların, birleşme ve satın alma süreçlerindeki deneyimlerine dayanarak, süreçten nasıl etkilendikleri ve nihai olarak bu sürecin kendilerine neler getirdiği konusunda bilgi toplanmıştır. Bu bilgiler ışığında, birleşme ve satın alma süreçlerinin, çalışanlar üzerindeki etkilerine dair bir değerlendirmede bulunulmuştur.
Şirket birleşme ve satın almaları: Türkiye örneği
Firmalar açısından devamlılıklarını sağlayabilmek, farklılaşan ve zorlaşan rekabet şartlarına dayanabilmek ve büyüyebilmek oldukça önemli bir durum haline gelmiştir. Firmaların büyüme yöntemleri arasında şirket birleşmeleri ile şirket satın almaları en çok kullanılan yöntemler haline gelmiştir. Şirket birleşmelerinin bu kadar artması bu konunun ele alınmasını gerektirmiştir. Türkiye'nin mevcut şartlarında şirket satın alma ve birleşmelerinin hem ülke içi şirketler hem de yabancı şirketler açısından ele alınması, ekonomik şartların anlaşılması açısından önemlidir. Ayrıca çalışma Türkiye'ye dışarıdan gelen ve Türkiye'de yapılan yatırımlarının potansiyelini anlamak adına yol gösterici olmaktadır. Araştırmada Bureau Van Dıjk Şirketine ait (Zephyr) Şirket Birleşme ve Satın verileri dahilinde 1996-2011 dönemi için Türkiye'de sektörler itibariyle şirket birleşme ve satın almaları incelenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'de şirket birleşme ve satın almalarında özelleştirmelerin önemli bir pay aldığı tespit edilmiştir. Özelleştirmelerin arttığı dönemlerde şirket birleşme ve satın almalarına yönelik değerler rekor seviyelere ulaşmıştır.
Satın alma ve birleşmelerde insan kaynakları yönetiminin stratejik rolü: Medya sektöründe işten çıkarma süreçleriyle ilgili bir vaka analizi
İşletmelerin kurumsal stratejileri çerçevesinde büyüme kadar küçülme stratejilerini de insan kaynakları yürütmek durumundadır. Özellikle satın alma ve birleşme süreçlerinde küçülme "downsizing" stratejileri uygulanırken insan kaynaklarının çıkış sürecindeki üstlendiği rolün işten çıkarılarılanlar tarafından nasıl değerlendirildiği, çıkış sürecinin mali boyutunun yanı sıra ikna sürecinde görüşmecilerin bu sürece katkılarının olup olmadığı, çıkış sürecinde üstlenilen fonksiyonları neticesinde kurumların mali yapısına katkısının olup olmadığı konularına ait çalışmalar gözlemlenmemektedir. Araştırmada insan kaynaklarının stratejik rolü, satın alma ve birleşmelerde çıkış işlemleri sürecinde medya sektöründe gerçekleşmiş bir satın alma/birleşme sürecinde çıkış işlemi yapılmış bireylerin bakış açıları üzerinden ortaya konmaktadır. Bu bağlamda İstanbul ilinde medya sektöründe faaliyet gösteren bir firmadan satın alma/birleşme süreci sonrasında çıkış işlemi gerçekleştirilen 20 birey ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Yapılan görüşmelerde elde edilen yanıtlar betimsel ve içeriksel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular çereçevesinde küçülme "downsizing" stratejileri uygulanırken insan kaynakları stratejilerini uygulayan uzmanların işten çıkarma süreçlerinin uzlaşma ile çözümlenmesine katkı sağladıkları ve uzlaşma neticesinde de işletme açısından maddi anlamda önemli sayılacak kazanımlar/ek kayıpların olmamasına fayda sağladıkları ortaya konmaktadır. Aynı zamanda işten çıkış sürecinde ortaya konulan stratejilerin çıkışı gerçekleştirilen personel tararfından olumlu değerlendirildiği, belirlenen stratejiler çerçevesinde tekrar istihdam koşullarının sağlanabilecek olması ihtimalinin personelin bu durumu kabullenmesini kolaylaştırdığı ortaya konulmaktadır.
BIST- Borsa İstanbul'da yapılan halka arzların şirket birleşme ve satın alma faaliyetleri üzerindeki etkileri
Küreselleşen Dünya ve artan rekabet şartları altında işletmelerin karlarını sürdürülebilir şekilde arttırmak istemeleri son derece gereklidir. Bunun sonucu olarak şirket birleşme ve satın alma faaliyetleri son yıllarda ülkemizde de oldukça fazla şekilde gözlemlenmeye başlanmıştır. Özellikle işletmelerin uluslarararası rekabet şartlarına uyum sağlayabilmeleri, yeni pazarlara girebilme yetenekleri, etkin kaynak ve likidite yönetimi, faaliyetlerini teknoloji ile harmanlayarak entegre şekilde yönetmek istemeleri sebebiyle son yıllarda daha da önem kazanmıştır. Atfedilen bu önemlilik başlığı altında, birçok çalışmaya konu olan şirket birleşme ve satın alma faaliyetleri finans alan literatüründe de oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu anlamda işletmeler, hedefledikleri büyüme ve stratejik yönetim stratejileri dahilinde birleşme ve satın alma faaliyetlerini finanse edilebilmek için önemli miktarlarda sermaye gereksinimine ihtiyaç duymaktadırlar. İhtiyaç duyulan sermaye gereksiniminin karşılanmasında halka arz, önemli yöntemlerden biridir. Öte yandan işletmelerin halka arz edilmesinin en önemli nedeni birleşme ve satın alma faaliyetlerine katılım göstermesine ilişkin beklenti ve planlarıdır. Bu kapsamda tezde ele alınan ampirik uygulamada, Borsa İstanbul'da 1990-2019 yılları arasında halka açık işletmelerin ilk halka arz sonrası gerçekleşen birleşme ve satın alma faaliyetleri incelenmiştir. İşletmelerin halka açılma kararlarını tetikleyen unsurlar arasında birleşme ve satın alma faaliyetlerine katılma arzularının yer alıp almaması, halka arza özgü bilgiler ışığında deneysel olarak araştırılmıştır. Bu bilgiler arasında halka arzdan elde edilen gelirler, halka arz fiyatlandırması, sahiplik yapısı, piyasa zamanlaması, halka arz döneminde işletmenin gözlemlenebilir finansal özelliklerinin etkileri, lojistik regresyon analiz modeli kullanılarak sonuca ulaştırılmıştır. Ayrıca halka açık işletmelerin birleşme ve satın alma faaliyetlerine katılırken teklif veren işletme, hedef olan işletme ve satan işletme rollerinden hangisini aldığı öngürülmeye çalışılmıştır. Buna göre, yeni halka açılan bir işletmenin halka arzından sonraki 5 yıl içinde bir birleşme ve satın alma işleminde teklif veren, hedef olan veya satan işletme olma ihtimalinin halka arzdan elde edilen gelirler ile işletmenin halka arz sonrası sahiplik- kontrol yapısı ile şekillendiği söylenebilmektedir. Ayrıca Türkiye'deki işletmelerin tercih ettiği halka arz şekli de birleşme ve satın alma işleminde belirleyici rol oynamaktadır.
Şirket birleşme ve satın almaları: 1995-2011 döneminde yabancı yatırımcıların Türkiye'de gerçekleştirdiği birleşme ve satın almaların mikro, makro ve stratejik açıdan değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Ülkelerin siyasi ilişkilerini ekonomik ve ticari faaliyetlere taşıması sonucunda, 1800' lü yıllarda aşılması zor olan ticaret bariyerleri erimiş hatta günümüzde yok olmaya başlamıştır. Bunun yanında gelişen teknoloji, ulaşımın kolaylaşması, iletişim kolaylıkları gibi küreselleşme olguları sonucunda dünya üzerinde sermaye hareketliliği hız kazanmıştır. Bu değişimler sonucunda işletmelerin bulundukları çevrede rekabet artmıştır. İşletmeler varlıklarını sürdürebilmek ve var olma amaçlarını gerçekleştirebilmek için farklı strateji arayışına girmişlerdir. Birleşme ve satın almalar, işletmelerin bu amaçlarına ulaşmalarında tepe yönetimin en fazla tercih ettiği stratejilerden olmuştur. Bu çalışmada amaç, 1995-2011 yılları arasında, Türkiye üzerine şirket birleşme ve satın almaları vasıtasıyla gerçekleştirilen Doğrudan Yabancı Yatırımlar ' ın yıl, sektör, ülke bazında analizinin ve birleşme- satın almaların sektör büyüme oranlarıyla aralarındaki ilişkilerinin ortaya konulmasıdır. Çalışma üç boyuttan oluşmaktadır. Birinci boyutta, ilgili literatür araştırılmış, dünyada ve Türkiye' de gerçekleşen birleşme ve satın almalar üzerine yapılmış çalışmalar incelenmiştir. İkinci boyutta, firmaların stratejik birleşme ve satın alma kararlarına etki eden iç ve dış motiflerin teorik düzeyde incelenmiş, Türkiye' de Doğrudan Yabancı Yatırımlar' a etki eden faktörler ile birleşme ve satın almalar incelenmiştir. Üçüncü boyutunda ise Türkiye'de 1995-2011 Yılları arasında gerçekleşen birleşme ve satın alma kararlarına etki eden motifler bağlamında dönemsel, bölgesel, sektörel özellikler incelenmiş, sektörel büyüme ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler : Şirket Birleşme ve satın almaları, birleşme dalgaları,birleşme motivleri, sektörel büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar
Şirket satınalma ve birleşmelerinde insan kaynakları yönetimi ve çalışma ilişkileri
Bu tez çalışmasında şirket birleşmeleri-satınalmaları ve şirket birleşmeleri ve satınalmaların insan kaynakları yönetimine ve çalışma ilişkilerine olan etkisi ele alınmaktadır. Günümüzün artan rekabet ortamında şirketler varlıklarını koruyabilmek, ekonomik ve finansal fayda sağlanmak amacıyla birleşme ve satınalma yoluna gitmektedirler. Ancak, bu operasyonu gerçekleştirirken şirketler insan faktörünü ikinci plana atarak finansal ve hukuki konulara ağırlık vermektedirler. Bu durum insan kaynakları sorunları ve uyumsuzlukları beraberinde getirerek birleşme-satınalma başarısını önemli ölçüde etkilemektedir. Çünkü üretim faktörleri içerisinde önemli unsur olan insan faktörü birleşmelerde başarıyı ve başarısızlığı getirebilen kritik bir role sahip olduğu görülmektedir. Bu tezde, bir inşaat firmasının devralınma operasyonu örnek olay olarak seçilmiştir. Devralma öncesi ve sonrası organizasyon yapıları insan kaynaklarındaki değişimler ayrıntıları ile ele alınmıştır.
Şirket birleşmeleri ve şirket satın alımları öncesi içeriden öğrenenlerin ticareti
Bu çalışma, ülkemizde gerçekleşen şirket birleşmeleri ve şirket satın alımları öncesi içeriden öğrenenlerin ticaretinin etkilerini anlayabilmek adına yapılmıştır. Bu amaçla ülkemizde; finans, enerji, gıda, hizmet ve medya-eğlence sektörlerinde işlem yapan 35 adet firmanın, 2005-2013 yılları arasında tamamlanmış 50 adet birleşme ve satın alma işlemi incelenmiştir. Takip edilen firmaların 16 adedi %100 birleşme işlemi gerçekleştirmiş olup, 34 adedi de birbirleriyle ortaklık kurmuştur. Çalışmamızda, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin, birleşme ve satın alma faaliyetlerinin KAP' da açıklaması öncesindeki 1 yıl, 6 ay, 3 ay, 1 ay ve KAP günündeki hisse senedi fiyatları dikkate alınarak borsa verileri karşılaştırılmış ve her firma için belirlenen zaman aralıkları için Z değerleri hesaplanmıştır. Hesaplanan Z değerleri; %90, %95 ve %99 güven aralıklarında, anlamlılık düzeylerine göre analiz edilmiştir. Oluşan sonuçlara göre özellikle KAP açıklaması öncesinde, ülkemizde gerçekleşen birleşme ve satın alma işlemlerinin neredeyse tamamında içeriden öğrenenlerin ticaretine yönelik anlamlı sonuçlar tespit edilmiştir. Bunun temel sebebi olarak, birleşme ve satın alma işlemlerinin KAP açıklaması öncesinde, firma içerisinde görüşülüp, tartışılıyor olmasıdır. Buradaki KAP günü, resmi bir açıklamadır. Dolayısı ile KAP gününe kadar ki süreçte, bilginin yetkili kişilerce kullanılabilir olması veya dışarı sızabilir olması, içeriden öğrenenlerin ticaretine yönelik anlamlı sonuçlar elde etmemize olanak sağlamıştır. Çalışmamız, literatürde ilk olma özelliğini taşımasının yanında, bilimsel bir çalışma olmasından dolayı, hiçbir kişi ya da kuruluşu yargılamamaktadır. Anahtar Kelimeler : Şirket Birleşmesi, Satın Alma, Devralma, Hisse Senedi Performansı, İçeriden Öğrenme
Endüstriyel genişleme yolu: Demir Çelik Endüstrisinde etkinlik analizi (2000 - 2011)
Bu çalışmanın amacı, rekabet gücünün temel dinamiklerini referans alarak teorik çerçevenin rehberliğinde etkinlik ölçme yöntemlerini incelemektir. Temel amacı ise, uygulamalı literatüre katkı sağlayacak yöntemleri içselleştirmek, Türkiye Demir Çelik Endüstrisi?nde yer alan firmaların kısa (statik) ve uzun (dinamik) dönem bireysel performanslarını etkinlik ölçütleriyle hesaplamak ve şirket birleşmeleri (merger) yöntemiyle de endüstrinin genişleme yolu üzerinden firmaların gelecekteki performanslarının iyileşme potansiyelini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın temel hipotezleri şu şekilde sıralanabilmektedir: 1)Endüstride yer alan firmalar, yarı-sabit girdilerini (sermaye stoğu), uyarlama maliyetine maruz kalmadan bir dönem sonraya aktarabiliyorsa, yarı-sabit girdilerin yatırımına yönelik kaynak tahsisi problemiyle karşılaşmazlar. Bu durumda etkinsizliğin kaynağı kısa dönemlidir. Kısa dönemli politikalar önerilmelidir. (vice versa) 2)Endüstride yer alan firmalar arasında gerçekleştirilecek olası bir birleşme, hem birleşen hem de pozitif dışsallık sayesinde dışarıda kalan firmalara potansiyel bir kazanç sağlamaktadır. Çalışmaya konu olan veri tabanı, 2000 - 2011 dönemine ait Türkiye imalat sanayisinde faaliyet gösteren İMKB?ye kayıtlı firmaların bilanço ve gelir tablolarından sağlanmıştır. Uygulamada etkinlik ölçme tekniklerinden Statik VZA, Dinamik VZA ve simulasyon temelli Bootstrap VZA yöntemleri kullanılmıştır. Burada teorik çerçevede yer alan statik ve dinamik etkinlik üzerine uygulamalı literatür değerlendirilmiştir. Çalışmamızda uygulamaya konu olan demir çelik endüstrisindeki yatay birleşmelerden doğan etkinlik skorları, analizde yer alan birleşme öncesi firmalara ait statik ve dinamik etkinlik skorlarıyla karşılaştırılmıştır. Buna göre endüstride yer alan firmalar arasında gerçekleştirilecek olası bir birleşmenin, hem birleşenler hem de dışarıda kalan firmalara potansiyel bir kazanç sağladığı görülmüştür. Bu sonuçlar yukarıda belirtilen her iki hipotezi doğrulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Rekabet Gücünün Dinamikleri, Statik Etkinlik, Dinamik Etkinlik, Birleşme
Şirket birleşmelerinden doğan hukuki sorumluluk
Gerek geçtiğimiz yüz yıllarda gerekse günümüzde şirketlerin en çok tercih ettiği büyüme yöntemlerinden bir tanesi şirket birleşmeleridir. Şirketler geçmişte olduğu gibi günümüzde de kendi bünyelerine bir şirketin katılmasıyla veya başka bir şirketin bünyesine katılmasıyla ya da bir araya gelerek yeni bir oluşum meydana getirmek suretiyle ekonomik anlamda güçlerini artırmakta, birleşmeleriyle birlikte bir sinerji yaratmaktadırlar. Şirketlerin birleşmeleri mevzuatta öngörülen belli başlı prosedür ve formalitelerden oluşan, çoğu kez uzun süren ve karmaşık denilebilecek bir süreçtir. Bu süreç içerisinde birleşme arzu ve niyetinde olan şirketlerin birleşebilmek için yapması gereken birçok işlem bulunmaktadır. Bu kapsamda yapılan iş ve işlemler beraberinde birleşen şirketlerin hukuki anlamda sorumluluklarını meydana getirmektedir. İşte yapmış olduğumuz çalışmanın temelini ve konusu bu sorumluluklar oluşturmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışma kapsamında ilk olarak şirketlerin birleşme yöntem ve esasları Türk Ticaret Kanunu'nda ve sair mevzuatta yer alan düzenlemeler temelinde ele alınıp detaylıca incelenmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise çalışma konumuzu oluşturan şirket birleşmelerinden doğan hukuki sorumluluk hususu çeşitli yönleriyle detaylı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda şirket ortaklarının ve şirket yönetim organlarının birleşmeden doğan sorumlulukları, birleşen şirketlerin amme alacakları bakımından sorumlulukları, şirketlerin alacak ve borçlardan dolayı sorumlulukları, halka açık şirketlerin birleşmelerinden doğan sorumluluklar ve son olarak birleşmenin iptalinden ve ortaya çıkan eksikliklerden doğan sorumluluklar incelenmiştir.
IFRS 3R kapsamında işletme birleşmeleri
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB), IFRS 3 ?İşletme Birleşmeleri? standardını yeniden düzenleyerek, yerine Ocak 2008'de tamamlanan IFRS 3R ?İşletme Birleşmeleri? standardını Temmuz 2009'dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe koymuştur.Bu tezin hazırlanmasındaki amaç işletme birleşmeleri standardı ile ilgili geçmişten günümüze kadar olan değişiklikleri gözden geçirerek, yapılan son düzenlemenin işletmeler açısından önemini vurgulamak ve sayısal örneklemeler yoluyla işletmeler için uygulamaya yönelik bilgi vermektir.Bu nedenle, Uluslararası Muhasebe Standardı IAS 22'den başlamak üzere, Uluslararası Finansal Raporlama Standardı IFRS 3 ve son olarak IFRS 3R standardına göre işletme birleşmelerinde uygulanan metotlar, standartlar arasındaki değişiklikler ve bu değişikliklerin mali tablolara yansıtılması ile ilgili uygulamalara yer verilmiştir.Anahtar KelimelerUluslararası Finansal Raporlama Standardı IFRS 3R, IFRS 3 İşletme Birleşmeleri, Uluslararası Muhasebe Standardı IAS 22, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu.
Şirket birleşmeleri ve performans ölçümü: Türkiye'de halka açık şirket birleşmelerinin faaliyet performansı ölçümü üzerine bir uygulama
Bu çalışma ile, ülkemizde hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören şirketler tarafından 2004-2008 yılları arasındaki beş yıllık dönemde gerçekleştirilen birleşmelerin faaliyet performansının karlılık, nakit yaratma, mali yapı, büyüme ve etkinlik açısından ölçülmesi ve faaliyet gösterilen sektörün, birleşme türünün (yatay-dikey-karma), devrolan ve devralan şirketin göreli büyüklüğünün ve devralınan şirketin niteliğinin (halka açık olup olmama durumunun) birleşme performansına etkisinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, 2004-2008 yılları arasındaki beş yıllık dönemde gerçekleşen 26 birleşmenin performansına birleşme öncesi bir ve birleşme sonrası üç (-1/+3) yıllık bir pencereden bakılmıştır. Bu kapsamda, bu çalışmada iki temel soruya cevap aranmıştır: (i) Birleşme sonrası faaliyet performansı (karlılık, nakit yaratma, mali yapı, büyüme ve etkinlik oranları bakımından) birleşme öncesi göstergelere göre olumlu yönde gelişme göstermiş midir? (ii) Devralan şirketin faaliyet gösterdiği sektörün, birleşme türünün (yatay-dikey-karma), devrolan ve devralan şirketin göreli büyüklüğünün ve devralınan şirketin niteliğinin (halka açık olup olmama durumunun) birleşme sonrası faaliyet göstergeleri üzerinde olumlu etkisi var mıdır? Bu bağlamda, birleşen şirketler yukarıda sayılan performans göstergeleri açısından birleşme öncesi ile birleşme sonrasına göre kendi içinde ve kontrol grubu şirket ile karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda, nakit yaratma gücünün (faaliyet nakit akış oranının) istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, birleşme sonrasında, karlılığın arttığı, mali yapının güçlendiği ve etkinlik oranlarının iyileşme gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır. Son olarak istatistiksel anlamlılığı tespit edilememekle birlikte, karlılık, mali yapı ve etkinlik oranları açısından yatay birleşmelerin yatay olmayanlara göre daha başarılı olduğu, bunun yanında sadece mali yapı ve etkinlik oranları açısından büyük birleşmelerin küçüklere göre ve borsa şirketlerinin devralındığı birleşmelerin kapalı şirketlerin devralındığı birleşmelere göre daha başarılı olduğu bulguları edinilmiştir.
Şirket birleşmeleri ve satın almaları: Türkiye'de banka birleşmeleri ve satın almaları üzerine bir uygulama.
Dünya genelinde yaşanan her değişiklik, ekonomik ve sosyal açıdan işletme bilimine yansımakta, yenilik arayışı ekonominin tüm aktörlerini derinden etkilemektedir. Özellikle küreselleşme ile birlikte, finansal pazarların dev bir sermaye havuzu haline gelmesi şirketleri; ortaklıklara, birleşmelere ve satın almalara yöneltmiştir. Ekonominin işleyişinde, finansal sistemin omurgasını oluşturan bankalar da değişen pazar ve rekabet koşullarına ayak uydurmak amacıyla, son yıllarda daha sık gündeme gelen birleşme ve satın almalarda önemli rol üstlenmektedirler. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de finans sektörü başta olmak üzere çeşitli sektörlerde satın almalar gerçekleştirilmektedir Özellikle yaşanan finansal krizler sonucunda bankaların yeniden yapılandırma yöntemlerinden biri olan birleşme ve satın almalar Türk Bankacılık Sektörü'nde de gündeme gelmiştir. Bu çalışmada Türkiye'de 2001-2012 yıllarında birleşen, satın alınan veya hisse devrine taraf bankaların performanslarının ne yönde etkilendiğinin tespiti amaçlanmıştır. Probit Model uygulanılarak, araştırmaya konu 9 bankanın, birleşme tarihinden sonra, performans değişim farkları belirlenmiştir. Araştırma modelinde banka analizlerinde önemli göstergelerden Özkaynak Yeterlilik Rasyosu, Duran Varlık / Toplam Aktif, Finansal Varlıklar / Toplam Aktif, Faiz Geliri / Toplam Aktif, Likit Aktifler / Kısa Vadeli Yükümlülükler, Dönem Karı/ Özkaynaklar, Dönem Karı / Toplam Aktifler, bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Analiz sonucunda bankaların rasyolarında satın alma işleminin gerçekleşmesinden sonra istatistiksel açıdan, Duran Varlık/ Toplam Aktif, Faiz Geliri / Toplam Aktif, Likit Aktifler / Kısa Vadeli Yükümlülükler rasyolarında azaltıcı etki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk Bankacılık Sektörü, birleşme, satın alma, Probit Mode
Uluslararası Finansal Raporlama Standartları, Vergi Usul Kanunu ve Amerika'da kabul görmüş genel muhasebe standartları açısından şirket satın alma ve birleşmeleri
Değişen ve gelişen dünya pazarlarına işletmelerin daha kolay uyum sağlayabilmeleri için bir takım değişimlere gitmeleri zorunlu hale gelmiştir. Bu değişimler, şirketlerin birleşme kararı alarak güçlerini arttırmaları olabileceği gibi, bir şirketin diğerini satın alması şeklinde de olabilmektedir. Günümüzde aynı ya da benzer ürün ve hizmetleri üreten şirketler arasında kıyasıya rekabet yaşanmaktadır. Büyüklüklerini yeterli görerek aynı ölçekle pazara hizmet sunmaya devam eden isletmeler, bir süre sonra güç birliği yapan firmaların gerisinde kalmaktadır. Bu güç birliği yapan firmaların yanında, üretim ve lojistik gibi ihtiyaçlarını sorunsuzca karşılayabilecek firmalarla birlesen firmalar böylelikle sahip oldukları tüm işgüçlerini uzman olduğu alanlarda etkili şekilde kullanılabilmektedir. Bunun yanında pazarda sadece bir tek ürün ve hizmetle büyümenin zor olduğuna inanan isletmeler, farklı ürün ve hizmet üreten şirketlerle birleşerek riski dağıtmaya çalışabilir. Bu da şirketlerin birleşmeleri açısından bir diğer neden olabilir. Bir başka şirket için ise birleşmede önemli olabilecek husus yakalanacak vergi avantajı olabilir. İşletmeler için farklı fırsatlar sunuyor ise de birleşme ve satın alma işletmeler için değer artırıcı etkiye sahip olduğu çok açık ortadadır. Birleşme kararı alan bir işletme, birleşme öncesinde bu kararın uygunluğunu kontrol etmek amacıyla çeşitli analizler yapmalıdır. Bu birleşmenin hangi nedenlerle istenildiği çok iyi tespit edilmeli, sonucunda ne gibi faydalar sağlanabileceği sürecin başından ortaya konulmalıdır. Bu çalışmanın amacı bütün bu değinilen konular ile birlikte çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ele alınmaktadır.
Anonim şirketlerde sermaye kaybı ve borca batıklık ile sermayesini kaybeden veya borca batık şirketlerin birleşmeye katılması
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, anonim şirketlerde sermayenin korunmasına büyük önem vermiştir. Kanun'un 139'uncu maddesine göre, sermayesini kaybetmiş veya borca batık bir anonim şirket, devralma yoluyla birleşmeye katılabilir. Bu şekilde, anonim şirket mali durumunu düzeltebilir. Sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısı zararlarla kaybolan veya borca batık durumda bulunan bir şirket, kaybolan sermayeyi veya gerekiyorsa borca batıklık durumunu karşılayabilecek tutarda serbestçe tasarruf edilebilen özvarlığa sahip bir şirket ile birleşebilir. Türk Ticaret Kanunu'nun 376'ncı maddesine göre; Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması hâlinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve şirketin iflasını ister. Tezimizde öncelikle birleşme kavramı, birleşmeye hâkim olan ilkeler ve diğer kanunlardaki (Türk Borçlar Kanunu, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, Sigortacılık Kanunu vs.) yasal düzenlemeler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise devralma şeklinde birleşmede izlenecek usul, birleşmenin şartları ve sonuçları anlatılmıştır. Son bölümde ise tasfiye hâlindeki bir şirketin birleşmeye katılması, ticari işletmenin bir ticaret şirketi tarafından devralınması, sermaye kaybı ve borca batıklık hâlinde birleşmeye katılma işlemlerinden ayrı ayrı bahsedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Anonim Şirket/ Sermaye Kaybı/ Borca Batıklık/ Birleşme/ Türk Ticaret Kanunu
İşletme birleşmeleri ve satın alma işlemlerinde şirket değerleme yaklaşımlarının etkinliğinin karşılaştırmalı incelenmesi: Konaklama sektöründe bir uygulama
Küreselleşme ile birlikte sınırların ortadan kalkması, ekonomik sistemleri ve işletmeleri derinden etkilemektedir. Yoğun rekabetin yaşandığı bu süreçte işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri neredeyse imkansız hale gelmektedir. Yeni ekonomik sistem, ülkemizde şirket evlilikleri olarak da bilinen birleşme ve satın alma işlemlerini gündeme getirmiştir. Hemen hemen tüm sektörlerde yoğun bir şekilde gerçekleşen bu işlemler, turizm sektöründe de görülmektedir. Turizm sektöründe faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde sabit yatırım maliyetlerinin yüksekliği, ilk kuruluş aşamasında ciddi bir sermaye gerektirmesi, sektör riskini azaltmak ve rekabet edebilirlik gibi faktörler yatırımcıları, birleşme ve satın alma işlemlerine yöneltmektedir. Birleşme ve satın alma işlemlerinde en önemli sorun taraflar açısından şirket değerinin gerçeğe uygun bir şekilde belirlenmesidir. Satıcı taraf işletmesini olabildiğince yüksek tutardan satmak isterken alıcı taraf da olabildiğince düşük tutardan satın alma işlemini gerçekleştirmek istemektedir. İşte bu noktada şirket değerinin en uygun (gerçeğe uygun) şekilde tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, birleşme ve satın alma işlemi yapan halka açık olmayan bir konaklama işletmesinin değerinin tespit edilmesidir. Bu kapsamda çalışmada, Alanya'da faaliyet gösteren bir konaklama işletmesi örnek alınmış, birden fazla yöntem (indirgenmiş nakit akımları ve ekonomik katma değer) kullanılarak işletmenin satış değeri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, şirket değerinin her iki yöntemde de aynı sonuçlar verdiğini ve işletmeye pozitif katma değer kazandırdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Şirket Değerleme, Değerlemede Kullanılan Yöntemler, İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemi, Ekonomik Katma Değer Yöntemi, Birleşme ve Satın Alma İşlemleri