7. sınıf görsel sanatlar dersinin perspektif konusunun çok alanlı görsel sanatlar eğitimi yöntemine göre işlenmesinin öğrenci başarısına etkisi

Araştırmanın genel amacı, 7. sınıf görsel sanatlar dersinin perspektif konusunun çok alanlı görsel sanatlar eğitimi yöntemine göre işlenmesinin öğrenci başarısına etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada deneysel desenlerden öntest-sontest kontrol gruplu model ile nitel araştırma modellinin amaçlı örneklem yöntemlerinden aşırı ve aykırı durum örneklemesi kullanılmaktadır. Araştırma, 2017-2018 öğretim yılı Diyarbakır ili Ergani ilçesinde bulunan ortaokulda öğrenim gören toplam 60 öğrenci üzerinde, bir haftası hazırlık olmak üzere toplam altı hafta süreyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, çok alanlı görsel sanatlar eğitim yöntemine göre hazırlanmış ders planı deney grubuna; geleneksel yöntemlere (anlatım ve soru-cevap) göre hazırlanmış ders planı ise kontrol grubuna uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak akademik başarı testinin geliştirilmesi, veri kaynağı olarak video, görüşme, nitel veri toplama araçları ve gözlem formu kullanılmıştır. Araştırmada, nicel ve nitel verilerin analizi olmak üzere iki şekilde veriler çözümlenmiştir. Araştırmanın nitel ve nicel sonuçlarına bakıldığında, Çok alanlı görsel sanatlar eğitimi yöntemi uygulanan deney grubuna ait akademik başarı öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır. Geleneksel öğretim yöntemi kullanılan kontrol grubuna ait akademik başarı testi öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına ait akademik başarı sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda sontest puanları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir fark saptanmıştır. Deney grubunda bütün sınıfı gözlemlemek zor olacağından dolayı, aşırı veya aykırı durum örneklemesinden seçkisiz örnekleme yöntemiyle sınıfı temsil eden üç öğrenciye sanat eleştiri formu uygulanmıştır. Bu uygulamadan elde edilen sonuçlar öğrencilerin sanatın ilke ve elemanlarını öğrendiklerini göstermiştir. Öğrencilerin inceledikleri sanat eserinin neden güzel olduğunu ve hangi sanat kuramına girdiklerini anlaşıldığı saptanmıştır. Bu bağlamda öğrencilerin eleştirel yeteneklerinin geliştiği söylenebilir. Bu durumda Çok Alanlı Görsel Sanatlar Eğitimi Yöntemi (ÇAGSEY) ile yapılan etkinlikler, öğrenciler üzerinde olumlu bir etki bırakmıştır. Seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen üç öğrenciye ünite sonunda öğrendikleri sanat bilgilerini ölçmek amacıyla, ölçütlere dayalı değerlendirme formu uygulanmıştır. Bu formda; öğrencilerin sanatsal algı ve tepkilerinin olumlu düzeyde olduğu, sanat eleştirisi ve estetik yargı deneyimi kazanmış oldukları, eleştirel yargı seviyelerinin geliştiği ve sanat eserlerinin tekniğini, kimler tarafından yapıldığını anlamış oldukları görülmektedir. Tüm bu olumlu sonuçlar doğrultusunda, derslerde uygulanan çok alanlı görsel sanatlar eğitimi yönteminin öğrencileri motive ederek, dersin amacına uygun gerekli bilişsel, duyuşsal ve devinişsel davranışları geliştirmeye yönelik yaklaşımlarıyla öğrenme-öğretme sürecini hızlandırması ve amacına uygun, nitelikli kılması bu yöntemin önemini ve gerekliliğini ortaya koymuştur. ÇAGSEY ile gerekli ilgi, motivasyon ve bilgiyi alan deney grubu öğrencilerinden seçkisiz yöntemle seçilen üç öğrenci etkinlikler hakkında yeni bilgiler öğrenmiş; bu bilgileri ders dışında, sanatın farklı alanlarında kullanabileceklerinin farkına varmışlardır. Eğitim-öğretimi yeterli bulduklarını, dersleri zevkli işlediklerini, katılımlarının üst düzeye ulaştığını ve derse devam etmek istediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler bu yöntemin geleneksel yöntemden üstün olduğunu, sanat eleştirisi için yeterli bilgiye sahip olduklarını, sanat eserlerine farklı bakış açıları kazandıklarını ifade etmişlerdir. Seçilen üç öğrenciden biri resim dersinin gerekli olduğunu dile getirmiş; ikisi ise; sanat eğitimi almak istediklerini belirtmiştir. Öğrenciler ayrıca yapılan uygulamaları önemsediklerini ve yöntem hakkında olumlu görüşlerinin olduğunu belirtmişlerdir. ÇAGSEY ile öğretilen perspektif konusu öğrencilerde sanata, sanat eserine, sanatçıya karşı olumlu bakış açıları geliştirmiş; öğrencilerin kendilerine olan güvenlerini arttırmış; kendi sanatsal çalışmalarına karşı eleştirel gözle bakabilme becerisini kazandırmıştır. Bu nedenlerden ötürü; sanat eleştirisi, estetik, sanat tarihi ve uygulama gibi disiplinleri birleştiren ÇAGSEY'in görsel sanatlar eğitiminde kullanılmasının önemli ve gerekli olduğu sonucuna varılmıştır. Ortaokullarda çok alanlı görsel sanatlar eğitimi yönteminin daha etkili işlenmesi amacıyla, görsel sanatlar dersinin iki saatinin ard arda olması ve her okulda görsel sanatlar atölyesi yapılmasına dair öneriler getirilmiştir. Ayrıca çok alanlı görsel sanatlar eğitim yöntemiyle ilgili araştırmacılara yönelik önerilerde de bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Görsel Sanatlar Eğitimi, Perspektif, Çok Alanlı Görsel Sanatlar Eğitimi Yöntemi, Öğrenci Başarısı