Ahmet Mithat efendinin müşedat romanının tematik açıdan incelenmesi

Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi tarafından 1890-1891 yıllarında kaleme alınan Müşahedat isimli romanın tematik incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Eserde kullanılan, dönemin diğer romancıları tarafından da sıklıkla kullanılan belli başlı temalar çeşitli başlıklar altında toplanmış, temaların görevleri, kullanılış amaçları, kullanılış yöntemleri açık bir biçimde ifade edilmiştir. Müşahedat romanında en dikkat çekici konuların başında, insanlar arasındaki ilişkilerden doğan aşk, dostluk, evlilik gibi konular yer almaktadır. Yazar romanın kurgusunun ve olay örgüsünün ayrılmaz bir parçası olarak aşk temini kullanmış, çeşitli ikircikler, aşk üçgenleri ile temanın işlevselliğini artırarak romandaki çatışmayı da canlı tutmayı başarmıştır. Ahmet Mithat'ın, Batılı temaların kullanımına önem verdiği gözlemlenmiş, özellikle kızların eğitimi, sanat, edebiyat gibi konulardan da faydalandığı tespit edilmiştir. Romanda kendine yer bulan temaların bir kısmının, işlerliğini kahramanlar üzerinden gerçekleştirmesi ise oldukça dikkat çekicidir ve gayrimüslimler, yabancılar ve mirasyediler de romanda sıkça bahsi geçen tiplerdendir