Behçet hastalarında serum follistatin-like protein 1 düzeyi ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişkinin araştırılması

Behçet Hastalığı (BH), kronik, alevlenme ve iyilik dönemleri ile seyreden, arteryel ve venöz tipte, değişik çap ve yerleşimdeki tüm damarları tutabilen sistemik bir vaskülit olarak tanımlanmaktadır. BH'nın etyolojisi tam olarak aydınlatılamamış olsa da genetik, immünolojik, çevresel faktörler, geçirilmiş enfeksiyonlar, damar endotel patolojileri vepıhtılaşma bozuklukları sorumlu tutulmaktadır. Günümüzde hala BH'nın kesin bir tedavisi yoktur. Ayrıca progresyonu ve terapötik yanıtı tam olarak tahmin edebilen spesifik biyobelirteçler mevcut değildir. BH'nin patogenezinde rol alan hücresel ve moleküler mekanizmaların daha iyi anlaşılması hastalığın tedavisinde yeni stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır. Son yıllarda, inflamasyonda ve immün sistem hücrelerinin fonksiyonlarının düzenlenmesinde Follistatin-like protein 1 (FSTL-1)'in önemli bir rolü olduğunu ortaya koyan birçok çalışma yapılmıştır. FSTL-1'in immün sistemdeki rolü tam olarak anlaşılamamış olsa da FSTL-1 için hem pro-inflamatuar hem de anti-inflamatuar fonksiyonlar bildirilmiştir. FSTL-1'in insan inflamatuar hastalıklarındaki olası rolü, ilk olarakRomatoid Artrit'li(RA) hastaların sinovyal dokusundan izole edilerek gösterilmiştir. Ayrıca RA, ülseratif kolit, sistemik lupus eritematozus, sjogren sendromu, sistemik skleroz ve polimiyozit/dermatomiyozit gibi çeşitli otoimmün hastalıklarda serum FSTL-1 seviyeleri önemli ölçüde yüksek bulunmuştur. Makrofajlarda ve fibroblastlarda FSTL-1'in aşırı ekspresyonu, IL-1beta, TNF-alfa ve IL-6 dahil olmak üzere pro-inflamatuar sitokinlerin aktivitesini arttırmış ve hayvan deney modellerindenormal farelerde ciddi artrite neden olmuştur. FSTL-1 nötralizasyonunun, kollajen doku hastalığı ilişkili artrit (CİA) fare modellerinin artritik eklemlerinde IFN-gamave kemokin ligand 10 üretimini engelleyerek artriti iyileştirdiği gösterilmiştir. Bu çalışmamızda; birçok inflamatuar hastalığın patogenezinde rolü olduğu çeşitli çalışmalarla orta konmuş, mezenkimal kökenli bir glikoprotein olan FSTL-1'in, inflamatuar bir vaskülit olan BH'nda serum düzeylerini saptamak ve hastalık aktivasyonu ile olan ilişkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmamıza Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniklerine, Haziran-Eylül 2019 tarihleri arasında başvuran 1990 Uluslararası Behçet Hastalığı Çalışma Grubu Kriterlerini karşılayan yeni tanı ve takipli 45 hasta dahil edildi. Kontrol grubu olarak, yaş ve cinsiyet açısından hasta grubu ile uyumlu olan 36 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Hasta ve kontrollerden periferik kan örnekleri alındı veserum FSTL-1 düzeyleriELİSAyöntemiyleölçüldü. Hasta ve kontrol grubunun serum FSTL-1 düzeyi karşılaştırıldığında, hasta grubunda anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Kadın hastalarda serum FSTL-1 düzeyleri erkek hastalara göre anlamlı yüksek saptandı (p=0.029). Kadın ve erkek hastalar karşılaştırıldığında, Behçet Hastalığı Anlık Aktivite Form (BHAAF) skoru kadın hastalarda anlamlı yüksek bulundu (p=0.008).Ayrıca ESH ile serum FSTL-1 düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı(p=0,006). FSTL-1, BH'nın patogenezinde rol alabilir ve hastalık aktivasyonunun belirteçlerinden biri olabilir.