Beliren yetişkinlikte romantik ilişki temalı ve eş odaklı obsesif kompulsif belirtilerin gelişimsel yordayıcıları: Özerklik, bağlanma ve mükemmeliyetçilik

Bu çalışmada yetişkin bağlanma biçimleri, ebeveynlerin psikolojik kontrol düzeyi, özerk iradeyi destekleme düzeyi ve bireyin mükemmeliyetçilik düzeyinin bireyin romantik ilişki temalı ve eş (romantik ilişki içinde bulunulan kişi; sevgili, nişanlı, sözlü, eş, partner) odaklı obsesif-kompulsif belirtileri arasındaki ilişkinin sınanması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde halen lisans eğitimini sürdüren 233'ü kadın (%66) 120'si erkek (%34) olmak üzere 353 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla Özerk İradeyi Destekleme Ölçeği, Psikolojik Kontrol Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II, Frost–Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Partnere İlişkin Obsesif-Kompulsif Belirti Ölçeği, Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği kullanılmıştır. Romantik İlişki Temalı ve Eş Odaklı Obsesif-Kompulsif belirtilere ilişkin gelişimsel modeller Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında ilk olarak bağlanma temelli gelişimsel bir model ve ardından psikolojik kontrol temelli ikinci bir model oluşturulmuş ve sınanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre bağlanma temelli modelde güvensiz bağlanma örüntüleri olan kaygılı, kaçınmacı bağlanmanın ve psikolojik kontrolün gelişimsel faktörler olarak geliştirilen modelde güçlü birer değişken olduğu ve uyumsuz mükemmeliyetçi kişilik özelliğinin patolojiye giden yolu güçlendiriği görülmüştür. Aynı zamanda psikolojik kontrol modelinde de uyumsuz mükemmeliyetçi kişilik özelliğinin, psikolojik kontrol ve romantik ilişki-eş odaklı obsesif kompulsif belirtiler arasında bir aracı olduğu görülmüştür. Yapılan model analizi sonucunda yetişkin bağlanma biçimi, ebeveynlerin psikolojik kontrolü ve bireyin mükemmeliyetçilik düzeyinin eş odaklı ve romantik ilişki temalı obsesif-kompulsif belirtileri bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmıştır.