Birinci basamağa başvuran tip 2 DM hastalarında görülen anksiyete ve depresyonun hastalık algısı ile ilişkisi

Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) hastalarında sıklıkla karşılaşılan depresyon ve anksiyete ile düşük yaşam kalitesi, diyabetik öz bakımda kötüleşme, kontrolsüz kan şekeri ve diyabet ile ilişkili komplikasyon riskinde artış arasında ilişki bulunmuştur. Bu nedenle diyabetli vakalarda hastalık algısı ve depresyon verilerinin değerlendirilmesi ve bu verilerin hastaların eğitim ve tedavi planlarına yansıtılması diyabetin kontrol altına alınmasında ek fayda sağlayacaktır. Bu araştırma; birinci basamağa başvuran diyabet hastalarının hastalık algısının depresyon anksiyete ile ilişkisini ve diyabet hastalarında depresyon anksiyete ile ilişkili faktörleri saptamayı amaçlanmaktadır. İzmir ili Konak ilçesinde Aile Sağlığı Merkezi (ASM) başvurularından çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üstü ve Tip 2 DM hastalığına sahip olan 330 hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Dışlama kriterleri psikiyatrik ilaç kullanıyor olmak ve çalışmaya katılmayı kabul etmeme olarak belirlenmiştir. ASM'lere başvuran hastalara yüz yüze görüşme şeklinde sosyodemografik ve klinik bilgiler formu, HADS (hastane anksiyete ve depresyon ölçeği) ve HAÖ (hastalık algısı ölçeği) anketleri uygulanmıştır. Katılımcıların %25,5'inde anksiyete riski, % 37,3 'ünde depresyon riski bulunmuştur. Anksiyete ve depresyon riski olan hastaların takip davranışlarında uyumsuz oldukları görülmüştür. Hastalık algısı ile anksiyete ve depresyon riski arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Çalışmanın sonucuna göre anksiyete ve depresyonun hastalık algısının olumsuz alt kategorilerinde daha yüksek puanla ilişkili iken olumlu alt kategorilerde daha düşük puanla ilişkili olduğu saptanmıştır. Hastalık algısı ve anksiyete depresyon düzeyi; DM süresi, çalışma durumu, yaş ve gelir düzeyi ile ilişkili bulunmuştur. Diyabetik hastaların sağaltımları planlanırken psikiyatrik yönden değerlendirilmeleri ve hastalık algısı varlığının göz önüne alınması; bu hastalar için optimal sağaltım ve bakım koşullarının gerçekleşmesini sağlayacaktır.