Çok amaçlı hedef programlamanın karar problemlerine katkısı ve bir üretim uygulaması

Karar alma fonksiyonu, gerek kişisel yaşam gerekse işletmeler için büyük önem arz etmektedir. Birçok işletmenin ulaşmak istediği birden çok hedefi vardır. Bu hedeflerine ulaşırken verecekleri kararlarda çoğu zaman net rakamsal verilere değil, belirsizlik içeren verilere sahiptirler. İşletmeler hedeflerine, eldeki belirsiz verilerle işletme için hayati önem taşıyan kararlar alırlar. Bu kararları alırken bütün hedeflerinin tam olarak gerçekleşmesini yani optimal çözümü isterler. Ancak bu çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Bununla birlikte hedef ve kısıtlardaki belirsizlikleri kullanarak bulanıklık modeller ile optimum çözümü bulmak mümkündür. Bunun için 1965 yılında L. A. Zadeh tarafından, belirsizliği incelemek için kullanılan ve çoklu mantığa dayalı olan, bulanık küme teorisi geliştirilmiştir. Bu teori günümüzde de birçok problemin çözümünde kullanılır hale gelmiştir. Bu çalışmada İzmir'de yağ dolumunu ve satışını yapan bir işletmenin, mısır yağını işletme hedeflerine uygun olarak ne kadar üretmesi gerektiği bulanık mantık felsefesi ile Minmaks Hedef Programlama ve Bulanık Hedef Programlamanın MA yaklaşımı ile ayrı ayrı çözülmüştür ve sonuçlarının karşılaştırması yapılmıştır. Çıkan sonuçların yaklaşık olarak aynı olduğu gösterilmiş ve bu sonuçlar yorumlanarak işletmenin hedeflerine uygun önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hedef Programlama, Bulanık Hedef Programlama, Bulanık Mantık, Karar Verme.