COVID-19 hastalarında hastalık şiddeti ile eser element düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

2019 aralık ayında COVID-19 ortaya çıkmış ve pandemiye sebep olmuştur. Dünya çapında hastalığın patofizyolojisin anlaşılması, yeni tedavi ve aşıların bulunması için çalışmalar devam etmektedir. Hastalığın ne şiddette geçirileceğine dair bazı komorbiditeler bulunmaktadır. İleri yaş, erkek cinsiyet de kötü prognozla ilişkili bulunmuştur. Bizim çalışmamızda kişilerin serum eser element düzeylerine göre hastalığı hangi şiddette geçireceğini öngörmek amaçlanmıştır. Çalışmamızda COVID-19 geçirmemiş kontrol grubuyla, COVID-19 geçirmekte olan ılımlı ve ciddi gruptan hastaların serumları toplanmıştır. Demir, fosfor, magnezyum düzeyleri spektrofotometrik yöntemle; krom, mangan, kobalt, selenyum ölçümü ICP-MS yöntemiyle; bakır ve çinko ölçümü AAS yöntemiyle analiz edilmiştir. Gruplar arasında anlamlı fark saptanan demir, bakır, kobalt, krom, mangan ve çinko için hem laboratuvar parametreleriyle hem de kendi aralarında korelasyon analizi yapılmış ayrıca hastalık şiddetini öngörmedeki tanı performansına bakılmıştır. Selenyum, magnezyum ve fosfor ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Demir miktarı hasta grubunda kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Bakır, kobalt, krom ve mangan ise hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Yapılan ROC analizinde krom, bakır ve çinkonun ciddi hastalara tanı koymadaki performansı orta, mangan ve demirin ciddi hastalara tanı koymadaki performansı ise zayıf olarak değerlendirilmiştir. Kobaltın ciddi hastalara tanı koymadaki performansı başarısız olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonuçları bize, COVID-19 geçiren hastalarda serum krom, bakır ve çinko düzeylerinin ciddi hastaları öngörmede yardımcı olabileceğini düşündürdü. Krom, bakır ve manganın ise inflamasyon parametreleriyle pozitif korele olduğu ve inflamasyon durumlarunda artış gösterebildiği öngörülmüştür.