Cümleye kattığı anlam bağlamında mukaraba, recâ ve şurû' fiileri'nin incelenmesi ve Kur'ân-ı Kerim'den misalleri

Allah c.c. insanlara rehber olarak son elçisi vasıtasıyla gönderdiği son kitabı Kur'ân'ın indirildiği andan itibaren okunup anlaşılmasını ve açıklanmasını istemiştir. Ona inanan ve gönül veren insanlar, bu ilâhî emir istikametinde, Kur'ân'ın kendine özgü edebî üslubunu da dikkate alarak, ilk dönemden itibaren onu doğru okuyup, doğru anlayabilmek için Kur'ân mihverli birden fazla ilmî disiplin meydana getirmişler ve sayılamayacak derecede eserler kaleme almışlardır. Bu tür eserler içinde özellikle Kur'ân'ın sahih bilgiye dayalı olarak anlaşılabilmesi için, Arap dili de her yönüyle incelenmiştir. Bu amaca matuf olarak Arap dili ve belâgatı alanında birçok çalışma yapılmıştır. Günümüzde de yeni çalışmalar hâlâ devam etmektedir. Biz de bu çalışmamızla, cümleye kattığı anlam bağlamında Mukaraba, Recâ ve Şurû' fiillerini incelemeye çalışacak ve Kur'ân'dan misalleri ele alarak Türkçe meâllerde verilen anlamları Arap Dili / Dilbilimi (sarf ve nahv/ cümle bilim/kelime bilim) açısından karşılaştırmalı olarak kritik edeceğiz. Çalışmamızın başlığını teşkil eden mevzuya kısaca كاد ve kardeşleri adı verilmektedir. Bunlar nevâsihten olup gramatik olarak nâkıs fiiller gibi görev yaparlar. كَانَ gibi isim cümlesinin başına gelerek, mübteda ve haberde hem isim hem de i'râb yönünden değişiklik yaparlar. İsim cümlesinin mübtedası bu fiillerin ismi olarak "merfu" , haberi de bunların haberi olarak "mansup" olur. Bu fiiller Yaklaşma Fiilleri (أَفْعَالُ الْمُقَارَبَةِ), Reca Fiilleri (أَفْعَالُ الرَّجَاءِ), Başlama Fiilleri (أَفْعَالُ الشُّرُوعِ) olmak üzere kendi içerisinde üç gruba ayrılmaktadır. Her bir grubun kendine özgü gramatik özellikleri vardır. Bu gramatik özelliklerin anlamsal boyutta etki yaptığı muhakkaktır. Buradan hareketle cümleye kattıkları anlamsal boyut çalışmamızın problematik tarafını teşkil etmektedir. Çalışmamızın; birinci bölümünde dilin doğuşu, dilin önemi, Arap dili/ Arap dilbiliminin doğuşu ve yapısı, çeviribilim, eşdeğerlilik, meal , terceme yöntemleri, ikinci bölümünde Mukaraba, Recâ ve Şurû' Fiilerinin anlam ve gramer tahlîli, üçüncü bölümünde Kur'ân-ı Kerim'de geçen bu fiillerin tespiti ve Türkçe meâllerde verilen anlamların söz konusu zaviyede karşılaştırmalı olarak incelenmesi şeklinde planlanmıştır. Dolayısıyla çalışmamız bir giriş, üç bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Mukaraba, Reca, Şuru', Gramer, Nevâsih, Meâl