Dahiliye yoğun bakım servisinde ağır sepsis ve septik şok tanıları ile yatırılan hastalara tanı konulması ile antibiyoterapi başlanması arasında geçen sürenin mortaliteye olan etkisinin retrospektif olarak incelenmesi

Dahiliye Yoğun Bakım Servisinde ağır sepsis ve septik şok tanıları ile yatırılan hastalara tanı konulması ile antibiyoterapi başlanması arasında geçen sürenin mortaliteye olan etkisinin retrospektif olarak incelenmesi. Dr.Yakup Duran Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı İnciraltı / İZMİR duran.yakup@hotmail.com AMAÇ: Sepsis, tedavi yönetimindeki gelişmelere rağmen önemini koruyan, enfeksiyon ve enfeksiyona verilen yanıt durumudur. Tedavi yöntemlerinde kaydedilen gelişmelere rağmen, özellikle organ yetmezliğinin eklendiği septik şok tablosunda en ileri merkezlerde dahi mortalite çok yüksektir. Sepsis tedavisinde en önemli basamak, mümkün olduğunca etkili ve geniş spektrumlu antimikrobiyallerin sistemik olarak hızla başlanması gerekliliğidir. Bu çalışmayla; Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde ağır sepsis ve septik şok tanıları ile izlenen hastalara tanı konulmasıyla antibiyoterapiye başlanması arasında geçen sürenin mortaliteye olan etkisini araştırmayı amaçladık. YÖNTEM: Ocak 2010 – Haziran 2014 arasında Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatan hastaların kayıtları retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya 18 yaş üstü, ağır sepsis ve septik şok tanıları ile yatan ve ileri evre metastatik maligniteleri olmayan hastalar dahil edildi. Kayıtlarına ulaşılabilen 110 hastanın dosya, laboratuvar testleri ve görüntülemeleri retrospektif olarak incelendi. BULGULAR:110 hastanın 61'i erkek, 49'u kadındı. 90 hastanın antibiyotik alım zamanı geç iken, 20 hastanın erken olarak saptandı. Antibiyotik alımı geç ve erken olan hastaların ortalama yaşları sırasıyla 73,9±12,2 ve 76±8,6 olarak hesaplandı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). Hastalık şiddeti açısından değerlendirildiğinde, antibiyotik alımı erken olan grubun ortalama APACHE II skoru 18,2±7,5, geç olan grupta ise 19,4±7,4 olarak tespit edildi. APACHE II skorları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Komorbiditeler açısından bakıldığında iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Yaş, cinsiyet, APACHE II skoru ve diğer komorbiditelerin dahil edildiği lojistik regresyon modelinde antibiyotik alım zamanının geç olması, yüksek APACHE II skoru ve alınan kültürlerde üreme saptanması artmış mortalite için bağımsız risk faktörü olarak saptandı. SONUÇ: Uluslararası kılavuzlara göre ağır sepsis ve septik şok tanısı konulur konulmaz, ilk 1 saat içinde intravenöz antibiyotik tedavisi başlanmalıdır. Çalışmamızda antibiyotik alım zamanının 3 saatten geç olması, artmış mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu görüldü. Antibiyotiği erken alan hastalarda mortalite %25 iken, geç alan hastalarda bu oran %61,1 idi. Mortaliteyi etkileyen diğer faktörlerin belirlenmesi için yapılan lojistik regresyon analizinde APACHE II Skoru ve kültürlerde üreme olması diğer bağımsız risk faktörleri olarak tespit edildi.