Dış ticaret işletmelerinin finansal türev ürün kullanımlarının firma performansı üzerindeki etkileri: Marmara Bölgesi araştırması

Bu çalışmada türev ürünler ve türev ürün kullanımlarına ilişkin bilgi edinilmesi ile beraber ithalat, ihracat işlemleri başta olmak üzere dış ticaret faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler tarafından finansal türev ürünlerin kullanımı ve bu ürünlerin kullanımının işletmelerin performansına etkileri detaylı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amacı; ilgili işletmelerin sıklıkla maruz kaldığı piyasalardaki finansal risklerden korunma amacıyla tercih ettikleri finansal türev ürün sözleşmeleri sayesinde işletme firma performansı üzerinde sağladıkları faaliyetsel üstünlüğün ölçülmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmada, dış ticaret işletmelerinin finansal risk yönetimi yanında, türev ürün kullanımı üzerine gerçekleştirilen ölçekler ile birlikte, işletmelerinin uluslararası faaliyetleri ile mali ve büyüme performans analizi ölçekleri referans alınarak ölçekler oluşturulmuştur. Tüm bu analizler, Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren 402 adet ithalat ihracat işletmesi üzerinde kapsamlı bir araştırma ile gerçekleştirilmiş olup uygulamada Yapısal Eşitlik Modeli ile çalışılmıştır. Araştırmanın sonuçları olarak; dış ticaret işletmelerinin uluslararası faaliyetlerinin işletme gelirleri ve kârlılığa doğrudan ve pozitif yönlü etki ettiği görülmüştür. Buna ek olarak; firmaların türev ürün kullanımlarının; finansal risk yönetimine kısmen potansiyel fayda sağlamakta olduğu, uluslararası faaliyetlerde verimliliğe pozitif yönde ve doğrudan etkisinin kısmi olduğu, işletmenin verimliliğini etkileyerek firma performansını arttırmadığı tespit edilmiştir.