Görsel sanatlar öğretim programları ile ilgili gelişmelerin değerlendirilmesi (1924-2018 arası )

Sanat eğitiminin bireyin gelişimindeki gerekliliği, yaratıcılığa olan etkisi, psikomotor, bilişsel ve duyuşsal alanlarda gerçekleştirilen kazanımlara olan katkısı oldukça önemlidir. Sanat eğitiminde; sanatın bireye sağladığı kültürel ve toplumsal katkılarının yanı sıra, kendine güveni olan, yeteneklerini ortaya çıkaran, çevreye duyarlı ve estetik duygularını geliştiren bireylerin gelişimine önem verilmektedir. Eğitim, bilim ve sanatın işbirliği ile uyum içinde olmalıdır. Sanat eğitimi her eğitim kademesinde dönem dönem değişen adı ve ders saati ile öğretim programlarında resim, resim-iş, resim- el işi, görsel sanatlar gibi isimler ile eğitimin bir parçası olarak yerini almıştır. Bu çalışmada; Türk Eğitim Sistemi'nde (1924 – 2018 Arası) yer alan Görsel Sanatlar dersi öğretim programları ile ilgili gelişmelerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, araştırmanın modeli, kaynak tarama yöntemidir. Araştırmada, 1924-2018 yılları arasındaki Görsel Sanatlar dersi öğretim programları taranmış ve görsel sanatların değişen adı, ders saati sayısı, hangi sınıflarda yer aldığı, hedef, içerik, kazanım, eğitim durumları, sınama durumları ile ilgili gelişmeler ve görsel sanatların diğer derslere göre programlardaki ağırlığı değerlendirilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanıldığından evren ve örneklem belirtilmemiştir. Araştırma sonucunda, programlarda dersin adında zamanla değişiklik yapıldığı, 2006 yılından bu yana Görsel Sanatlar olarak devam ettiği, derse her sınıf düzeyinde yer verildiği ve ders saat sayısının 4 saat ile başlayıp 2013'ten bu yana 1 ders saati ile devam ettiği, haftalık ders saatinin programlarda yer alan kazanımlara oranla yetersiz olduğu belirlenmiştir. Programlarda amaçlar ve içerik öğelerine bütün programlarda yer verildiği en fazla ayrıntılı programın 1948 ilkokul ve 2006 ilköğretim programlarının olduğu görülmüştür. Günümüz programlarında yer verilen kazanım boyutuna 1992 İlköğretim Resim-İş öğretim programında ilk kez davranış şeklinde yer verildiği belirlenmiştir. Programda 1136 davranışın belirlendiği ve zamanla ders saatinin azalması ile birlikte kazanım sayısının azaldığı görülmektedir. Değerlendirme bölümünün programlarda ilk olarak 1992 Öğretim programında yer verildiği ancak sadece soruların verildiği ve yetersiz olduğu belirlenmiştir. 2006 öğretim programında ölçme ve değerlendirmeye ayrıntılı olarak yer verildiği, 2013 öğretim programında sadece ölçme ve değerlendirme araçlarının yazıldığı 2018 Öğretim Programında ise değerlendirme yaparken programa uygun bütün bileşenleri dikkate alarak yapılması gerektiğinden söz edilmiştir. Programda ölçme araç gereçleri belirtilmemiş; derse uygun standartlara uyarak değerlendirme yapılması öğretmene bırakılmıştır. Görsel sanatlar dersinin diğer derslere oranla programlardaki ağırlığının zamanla azaldığı ve derse daha az yer verildiği görülmektedir.