Halit Ziya Uşaklıgil romanlarında materyalist ve idealist argümanlar

Halit Ziya Uşaklıgil romanları çalışma da felsefe düşünceleriyle yeniden okunur. İdealist ve materyalist argümanlar romanların merkezinde yer alan çatışmaları kurgular. Roman karakterleri, olaylar, durumlar, mekânlar, kullanılan nesneler diyalektik yasalara uygun olarak tez antitez bileşkesiyle alt ve üst yapı merkeziliğinde aktarılır. Materyalist unsurlar Marx ve Engels'in Tarihsel materyalizminin etkisiyle ekonomik özellikler bazında ve yeni materyalizm adıyla ortaya çıkan tüketim, eşyaya bağlılık, fetişizm kavramlarıyla metinlerde bulunur. Özellikle materyalist kavramlar birbiriyle sürekli etkileşim halindedir. Birinin varlığı doğrudan diğer kavramların ortaya çıkmasını zorunlu kılar. Dolayısıyla karakterlerde görülen emeğin nesneleşmesi kavramı beraberinde yabancılaşma, özel mülkiyet ve özgürlük sorunsalını getirir. İdealizm ise hem idealize karakterler hem de olumsuzlanan ideal algısıyla iki boyutlu olarak ele alınır.