Hepatik iskemi reperfüzyon hasarında curcumin'in karaciğer ve uzak organ üzerine etkilerinin araştırılması

Giriş ve AmaçKaraciğer kan akımın kesilmesi sonucu ortaya çıkan iskemi / reperfüzyon( I/R) hasarının karaciğer ve uzak organlar üzerindeki etkilerinin azaltılmasında doğal bir ürün olan curcuminin etkinliğinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlanmıştır.Hepatik iskemi reperfüzyon modellerinde ise; son zamanlarda ülkemiz dâhil birçok merkezde başarıyla uygulanan karaciğer transplantasyonları sonrası ortaya çıkan reperfüzyon hasarlarının mekanizmasının ortaya konması ve buna yönelik yeni yaklaşımları getirilmesine odaklandığını, ayrıca karaciğer ve safra yollarına yönelik yapılan cerrahi girişimler esnasında yapılması zorunlu hale gelen pringle manevrası ile ortaya çıkan karaciğer iskemisine bağlı olarak ortaya çıkan reperfüzyon hasarının engellenmesine yönelik yaklaşımların oluşturulmasını amaçlanmaktadır. Ayrıca ortaya çıkan iskemi reperfüzyon hasarının sadece ilgili organı değil, özellikle akciğer ve böbrek başta olmak üzere diğer organlarıda etkilediği ve organizmada sistematik bir yanıtın oluşmasına neden olduğu da bilinmektedir. Bu nedenle aynı ajanın diğer organlar üzerine etkilerinin ortaya konması bu çalışmanın bir diğer hedefidir.Curcumin (diferuloylmethane), hem antiinflamatuvar hemde antioksidan özellikleri bulunan ve Curcuma Longa (zerdeçal) adı verilen bitkinin esas pigmenti olup fenolik bir birleşiktir. Curcumin'in Vitamin C ve E ile karşılaştırılabilir düzeyde antioksidan aktivitesi bulunduğu, endojen antioksidan savunma enzimlerini arttırdığı ve peroksinitrit (OONO-) oluşumunu azalttığı, aynı zamanda reaktif oksijen radikallerinin atımını kolaylaştırdığı ve lipit peroksidasyonunu inhibe etme etkisi olduğu literatür çalışmalarıyla ortaya konmuştur.Materyal ve Metot:Çalışmamızda 10'ar hayvandan 4 grup olmak üzere 40 hayvan kullanıldı. Birinci gruba laparatomi yapılıp hiçbir ajan verilmezken ikinci gruba curcumin verildi. Üçüncü gruba laparatomi yapıp hepatoduedonal ligamanın 30 dakika klemplenip, daha sonra 30 dakika reperfüzyon uygulandı. Dördüncü gruba ise üçüncü gruba ek olarak curcumin verildi. Deneysel çalışma sırasında; curcumin kapsülleri açılarak toz halinde hassas terazide tartılarak hayvanlar için gerekli uygun doz oluşturulduktan sonra serum fizyolojik ile sulandırılarak oral gavaj yoluyla iskemiden 15 dakika önce verildi. 1 ve 2. Gruplarda deney başladıktan 60 dakika sonra, 3 ve 4. Gruplarda reperfüzyon başlangıcından 30 dakika sonra (tüm gruplarda deney süresi 60 dakikadır) biyokimyasal inceleme için kan alınarak hayvanlar sakrifiye edildi. Eş zamanlı olarak karaciğer, akciğer ve böbrek dokularının çıkarılarak biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelendi.Bulgular:Plazmanın değerlendirilmesi sonucu; iskemi/reperfüzyon grubu iskemi/reperfüzyon + curcumin grubuyla karşılaştırıldığında Malonildialdehid (MDA) değerleri daha yüksek, Antioksidan aktivite (AOA) değerleri ise daha düşüktü. MDA değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p<0,001) iken, AOA değerleri arasındaki fark (p>0.05) anlamlı değildi. Doku örneklerinin biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirilmesi sonucu; iskemi/reperfüzyon grubu iskemi/reperfüzyon + curcumin grubuyla karşılaştırıldığında AOA değerlerinin iskem/reperfüzyon + curcumin grubunda daha yüksek, total oksidan aktivitenin (TOA) daha düşük olduğu, histopatolojik skorların daha iyi olduğu görüldü. Ancak bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05)Sonuç:Curcumin hepatik iskemi reperfüzyon hasarının karaciğer ve uzak organlar üzerine etkisini kısmen azaltmasına rağmen, bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir.Anahtar Kelimeler: Hepatik iskemi-reperfüzyon, curcumin, karaciğer, uzak organ