İn vitro fertilizasyon sikluslarında overyan yanıtın prediksiyonunda anti-mülleryan hormon ve sitokinlerin yeri

ÖZET Kontrollü overyan hiperstimülasyon (KOH) tedavilerine başlamadan önce overyan yanıtın öngörülmesi; siklus iptallerini azaltır ve hekime uygun tedavi stratejileri geliştirme imkanı sağlar. Anti-mülleryan hormon (AMH) seviyeleri preantral, geç pre-antral ve preovulatuar folliküllerde oositin gelişim evreleriyle paralel olarak düzenlenir ve intra-interfolliküler koordinasyonda görevlidir. Kemik morfogenetik protein-15 (BMP-15); primordial-primer, preantral-antral follikül geçiş aşamasında ve progesteron (P4) sentezini baskılayarak prematür lüteinizasyon inhibisyonunda görev alır. Bu çalışmada; AMH ve BMP-15'in KOH yanıtının öngörülmesindeki yerini değerlendirmeyi amaçladık. Bu prospektif, randomize, kesitsel çalışma Fırat Üniversitesi Hastanesi Tüp Bebek Merkezi'nde 01.06.2012-01.06.2013 tarihleri arasında yapıldı. Hastalar gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) agonist (G1; n= 38), GnRH antagonist (G2; n=44), olarak 2 gruba ayrıldı. Hastalardan adetin 3. günü (D3) ve oosit toplama günü (OPU) 8 mL kan; OPU günü 8 mL follikül sıvısı alındı. Kanlardan santrifüj sonrası elde edilen serumlar ve follikül sıvıları -20 °C'de bir defada çalışılmak üzere saklandı. AMH ve BMP-15 ölçümleri kantitatif olarak ELİSA yöntemi ile gerçekleştirildi. Hastaların ortalama yaşı; G1'de G2'den anlamlı olarak düşük iken (p<0,05); antral follikül sayıları (AFS), human koryonik gonadotropin (hcg) günü östradiol (E2) düzeyleri ve toplanan oosit sayıları anlamlı olarak yüksek idi (p<0,05). G1 ve G2'de D3, OPU kanı ile folliküler sıvı BMP-15 düzeyleri ile D3 ve OPU kanı AMH düzeyleri benzer bulundu (p>0,05). Follikül sıvısı AMH düzeyi G2'de anlamlı olarak yüksek idi (p<0,05). Her bir grup kendi içinde kıyaslandığında; D3, OPU kanı AMH ve follikül sıvısı AMH düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,017). D3 BMP-15 düzeyi ile OPU BMP-15 düzeyleri benzer iken (p >0,017), follikül sıvısı BMP-15 düzeyleri ile aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,017). D3 ve OPU kanı AMH düzeyleri ve OPU kanı BMP-15 düzeyleri ile fertilizasyon oranları (FR) arasında anlamlı negatif korelasyon tespit edildi. Sonuç olarak; bizim sonuçlarımızın tartışılabilmesi için AMH ve BMP-15 düzeylerinin inceleneceği daha geniş populasyonlu çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: in vitro fertilizasyon, over rezervi, BMP-15, AMH