Otolog dermis greftinin rat aşil tendonu iyileşmesi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç:Tendon yaralanmaları günlük hayatta acil servise başvuru sebepleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Aşil tendon en sık yaralanan tendonlardan biridir. Özellikle genç-orta yaşlı bireylerde, aktif spor uğraşı olan bireylerde görülme sıklığı daha fazladır.Tendon onarımı cerrahi olarak yapıldıktan sonra hasta takiplerinde rüptür (tekrar kopma) gibi olumsuz durumlarla karşılaşılmaktadır. Bu tür durumlarda tekrar ameliyat ihtiyacından, kalıcı sakatlığa varan olumsuz durumlar meydana gelebilmektedir.Bu sonuç özellikle sporcularda aşil kopmalarında işe geç dönüş ile sporcu kariyerini ciddi bir şekilde etkilemektedir.Yetersiz perfüzyon nedeniyle iyileşmesi sorunlu olan aşil tendonu güçlendirmek için literatürde çeşitli yöntemler denenmiştir. Tendon güçlendirmesi için; Plantaris tendon grefti, fasyal flepler, sentetik greftler, çeşitli biyolojik materyaller(asellüer dermal matrix) kullanılmıştır. Ayrıca tendon iyileşmesini güçlendirmek için onarım bölgesine çeşitli enjeksiyonlar (kök hücre, PRP, otolog serum,büyüme faktörleri, hidrojeller vs.) yapılmıştır. Detaylı literatür taramasına rağmen tendon augmentasyon amacıyla kullanılan dermis greftine dair veri bulamadık.Dermis greftleri;kolay ulaşılabilen, maliyet olarak ucuz, özdoku olduğu için yabancı cisim reaksiyonu az, daha kısa zamanda alınabilen ve daha az donör alan morbiditesine yol açması sebebiyle alternatif olabilecek niteliktedir. Çalışmamızda amaç, aşil tendon yaralanmalarında tendon iyileştirmesini güçlendirip tekrar kopma riskini azaltmak ve güçlü bir iyileşme elde etmek için otolog dermis greftinin iyileşme üzerinde etkinliğini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Yaptığımız çalışmada 20 adet, 2-3 aylık, 300-350 gr ağırlığında Sprague Dawley türünden erkek sıçanlar kullanıldı. Ratlar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Her iki grubun sağ aşil tendonuna atravmatik, tam kat, düz kesi yapıldı. İlk grupta yer alan ratlar kontrol grubu olup; tendon onarımı yapıldıktan sonra onarım bölgesine herhangi bir uygulama yapılmadı. İkinci grupta yer alan deney grubundaki ratlara ise tendon onarımı yapıldıktan sonra; sırttan alınan dermis grefti tendon onarım bölgesine çepeçevre sarılıp sütüre edildi. Ratlar 4 haftalık takibin sonunda sakrifiye edildiktan sonra alınan numuneler; histopatolojik inceleme (semikantitatif Movin ve Bonar skorları ile), immünhistokimyasal inceleme (tip I ve tip III kollajen yoğunluğuna yönelik) ve biyomekanik incelemeler için değerlendirildi.İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0.05 kabul edildi. Bulgular:Bütün numunelerde tendon intakt izlendi, rüptür gözlenmedi. Histolojik parametreler açısından dermis grefti ile onarım yapılan deney grubunda anlamlı sonuçlar izlendi (p<0.05). İmmünhistokimyasal incelemededeney grubunda tip I kollajen ve tip I/tip III kollajen yoğunluğu daha fazla gözlendi. Biyomekanik incelemelerde deney grubunda istatsiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi.(p<0.05). Sonuç: Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda dermis greftinin, sıçanlardaaşil tendon yaralanması sonrası, iyileşme sürecine olumlu katkı sağlayabileceğini gösterdi.Dermis grefti ile tendon onarımı; tendon augmentasyonu veya güçlendirmesi için diğer yöntemlere göre iyi bir alternatif olabilir. Bu tekniğin klinik kullanımı için daha büyük çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.