Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal'ın şahsi kütüphanesinde bulunan 55 numaralı cönk üzerinde bir inceleme

Türk toplumu tarihin hemen her döneminde edebiyata önem vererek usta şairler yetiştirmiştir. Oluşturulduğu çağın zihniyetini taşıyan edebi ürünler aynı zamanda devrin kültür, inanç ve medeniyet dünyasını bizlere sunmaktadır. Özellikle de toplumsal yaşamla içli dışlı olan halk ozanları yetiştirildiği toplumun zevk ve hissiyat dünyasına uygun eserler oluşturarak kalıcılık sağlamışlardır. Halk edebiyatının yazılı kaynakları arasında en ön sırada gelen cönkler şairlerin eserlerini kayıt altına aldığı mühim vesikalar olarak görülmektedir. Bu çalışma kapsamında cönklerin şekil ve muhteva özellikleri ile Türk halk edebiyatındaki yeri üzerinde fikir sahibi olunarak 19. yüzyıla ait olduğunu tahmin ettiğimiz Prof. Dr. M. Fatih Köksal'ın şahsi kütüphanesinde yer alan elli beş numaralı cönk'ün Latin harflerine aktarımı gerçekleştirilecektir. İçerisinde birden fazla şairin şiirlerini taşıması sebebiyle ayrı bir öneme sahip olan cönk; farklı edebi eğilimlerin, manzum ve mensur eserlerin, Türk edebiyatının farklı dönemlerinin ve zaman zaman edebiyat dışına çıkan bilgilerle zengin içerikli pek çok içeriğin buluşma noktası özelliği taşımaktadır. Elimizde bulunan ve incelemeye tabi tutulan cönk bu yönüyle oldukça çeşitli ve zengin bir muhtevaya sahiptir. Tespit edilen şairlerin kısa biyografilerine yer verilmek suretiyle, cönk genel çerçevede incelemeye tabi tutulacaktır. Cönk'te şiirleri bulunan şairlerin edebi anlayışının tekke tasavvuf düşüncesiyle birlikte Alevilik kültür ve inanç anlayışında birleştiği ve bu konu etrafında geniş yelpazeli bilgiler içerdiği görülmektedir. İncelenen cönkten çıkan sonuçlar çerçevesinde cönkün mahiyeti, içeriği ve edebiyatımıza sunduğu katkılar somut örneklerle pekiştirilecektir. Anahtar Kelimeler: Cönk, Halk şiiri, Alevi-Bektâşi İnancı, Hz. Ali, Kültür