Ratlarda tetrasiklin kullanımına bağlı oluşan hepatotoksisitenin önlenmesinde mangiferin ve amlodipinin koruyucu etkinliğinin karşılaştırılması

Amaç: Yapılan çalışmalarda antibiyotik türevi ilaçların neredeyse tamamının karaciğerde toksik etkiler yarattığı gözlenmiştir. Bu etkiler çok az düzeyde olabileceği gibi, kronik hepatit, siroz, akut karaciğer yetmezliği gibi önemli sorunlara da yol açabilmektedir. Çalışmamızda Tetrasiklin (TTC) kullanımına bağlı karaciğer toksisitesi durumunda Mangiferine (MNG) ile Amlodipin (AML)'in koruyucu etkinliklerini inceledik. Bu koruyucu etkinliklerden hangisinin daha üstün olduğunu ortaya koymak için de biyokimyasal, histolojik ve immunohistokimyasal yöntemlerle karşılaştırdık. Materyal/Metod: Bu çalışmada yetişkin, 42 adet erkek Wistar Albino cinsi ratlar kullanıldı. Ratlar 7'li gruplar halinde 6 grup olarak ayrıldı. Grup 1; Kontrol grubu, Grup 2; TCN grubuna 2 hafta boyunca günlük 200 mg/kg doz ile gavajla TTC peroral (p.o.) verildi. Grup 3; AML grubu olup, AML 4 hafta boyunca günlük 1 mg/kg doz ile p.o. verildi. Grup 4; MNG grubu olup, MNG 4 hafta boyunca günlük 20 mg/kg/gün doz ile p.o. verildi. Grup 5; TCN+ AML grubu olurken, Grup 6; TCN+ MNG grubu aynı doz ve süre ile ilaçlar verildi. Bulgular: TCN grubunun Total Antioksidan düzeyi diğer çalışma gruplarından oldukça düşük görülürken, Total Oksidan düzeyi diğer çalışma gruplarından anlamlı derecede yüksek izlendi. Karaciğer fonksiyon testlerine bakıldığında ise; TCN grubunun AST ve ALT değerleri TCN+ AML grubundan anlamlı farklılık göstermezken, diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı. TCN+AML grubunun H&E ve PAS boyaması sonucu; TCN grubuna kıyasla konjesyonun azaldığı, sinüzoidal dilatasyonun ve hepatositlerde piknozun devam ettiği görüldü. TCN+MNG grubunda ise; TCN ve TCN+AML gruplarına kıyasla daha normal görünümde hepatik yapı izlendi. TCN+ AML grubunda Il-6 ve APAF-1 ekspresyonların TCN grubuna kıyasla orta şiddette olduğu görülürken, TCN+ MNG grubunda ekspresyonlar daha az şiddette görüldü. Sonuç: Biyokimyasal, İmmunohistokimyasal ve Histopatolojik değerlendirmeler sonucu Mangiferin'in hepatotoksisite durumunda daha fazla koruyucu etkinliğe sahip olduğu izlendi. Anahtar Kelimeler: Tetrasiklin, Amlodipin, Mangiferin, Hepatotoksisite.