Sıddîk Hasan Hân ve tefsiri Fethu'l-Beyân

Çalışmamızın konusu, Sıddîk Hasan Hân ve Tefsiri Fethu'l-Beyân'dır. Bu çalışmadaki amacımız Sıddîk Hasan Hân'ı ve tefsiri Fethu'l-Beyân'ı değişik açılardan tanımak ve ilim dünyasına tanıtmaktır. Çalışmamız bir giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmamızın konusunu, amacını, yöntemini ve kaynaklarını açıkladık. Sıddîk Hasan Hân'ın hayatına, ilmî kişiliğine, hakkındaki iddia ve çalışmalara yer verdik. Yaşadığı yer olan Hindistan'ın İslâmiyet'le tanışmasını, yaşadığı bölgenin dinî ve siyasî durumunu anlattık. Birinci bölümde Fethu'l-Beyân'ın özelliklerine, mukaddimesinin içeriğine ve kaynaklarına değindik. İkinci bölümde Fethu'l-Beyân'ın rivayet boyutunu ve ondaki Kur'ân ilimleri konularını ele aldık. Üçüncü bölümde Fethu'l-Beyân'ın dirâyet boyutunu işledik. Sonuç kısmında ise çalışmamız boyunca elde ettiğimiz bilgileri özet halinde bir araya getirip hangi sonuca vardığımızı açıkladık. Bu çalışma neticesinde; Hindistan'ın İslâmiyet'le tanıştıktan sonra önemli bir ilim merkezi haline geldiğini, Sıddîk Hasan Hân'ın buranın önemli ilmî şahsiyetleri arasında yer aldığını, hayatını ülkedeki İngiliz sömürgeciliğine karşı İslâmiyet'i yaymaya adadığını gördük. Onun, en önemli eserleri arasında yer alan Fethu'l-Beyân'ı Hz. Peygamber (s.a.v.), sahâbe-i kirâm ve bu nesli takip eden İslâm âlimlerinden gelen rivayetlerle beraber selefîlik düşüncesini esas alarak telif ettiği sonucuna vardık. Başkalarından aşırı bir şekilde nakilde bulunduğu, eserlerinin hata ve çelişkiler içerdiği gerekçesiyle ilmî kişiliğine yöneltilen olumsuz eleştirilerin haklılık payı bulunsa da birçoğunun doğruyu yansıtmadığı kanaatine vardık.