Sentinel lenf nodu metastazı olan meme kanseri hastalarında sentinel dışı lenf nodu metastazı riskini belirleyen üç modelin değerlendirilmesi ve yeni bir model oluşturulması

GİRİŞSentinel lenf nodu biyopsisi (SLNB) erken evre meme kanserlerinin evrelemesi ve tedavisi amacıyla günlük uygulamada sıkça kullanılan bir yönemdir. Ne var ki SLNB sonucunda metastaz saptanmış olan hastaların aksiller diseksiyon (AD) materyalleri incelendiğinde %40-70 kadarında ilave lenf nodu metastazı saptanmamaktadır. Bu durumdaki hastalar için yapılan aksiller diseksiyonun evrelemeye ve tedaviye katkısı olmayacağı düşünülmektedir. Aksiller diseksiyonun seroma, uyuşukluk ve hissizlik, omuz ve kol bölgesinde ağrı, kolda lenfödem, omuz ve kol hareketlerinde kısıtlılık, yara enfeksiyonu gibi komplikasyonları da göz önünde bulundurulduğunda; bu hasta grubunu önceden belirleyebilmek önem kazanmıştır. Son yıllarda bu amaç için hazırlanmış nomogramlar birçok merkez tarafından değerlendirmeye tabi tutulmuştur.AMAÇÇalışmamızda sentinel dışı lenf nodu (SDLN) metastaz riskinin belirlenebilmesi amacıyla oluşturulmuş olan nomogramları değerlendirmeyi ve SDLN metastazına etki eden faktörleri tanımlayarak Dokuz Eylül Üniversitesi verileriyle yeni bir hesaplama sistemi oluşturmayı amaçladık.GEREÇ VE YÖNTEMTemmuz 2008 ? Ağustos 2010 tarihleri arasında primer meme kanseri tanısı ile ameliyat edilen ve SLNB sonucu pozitif olarak belirlenen 170 hastanın dosyası geriye dönük olarak incelendi. Hastalar ?SDLN metastazı olmayan? (grup 1 - 70 hasta) ve ?SDLN metastazı olan? (grup 2 ? 100 hasta) şeklinde iki gruba ayrılarak incelendi. Hastaların yaşı, tümörün yerleşimi, tipi, büyüklüğü, derecesi, multifokalitesi, SBR derecesi, nükleer, mitoz ve histolojik dereceleri, intraduktal komponent oranı - türü, tümörün lenfositik infiltrasyon durumu, elastozis varlığı, lenf damarı - kan damarı ? perinöral ? deri - fasya invazyon durumu, ER ve PR durumu, boyanma yoğunlukları kaydedildi. Sentinel lenf nodu saptama metodu, pozitif ve negatif SLN sayıları saptandı, SLN oranı hesaplandı, SLN metastazında kapsül invazyon durumu, metastaz boyutu (izole tümör hücresi, mikrometastaz, makrometastaz) incelendi. Tüm veriler SPSS 15.0 programı ile istatistiksel açıdan incelendi. İstatistiksel olarak anlamı olan değişkenler ve diğer nomogramda anlamlı olarak saptanmış değişkenler için çoklu regresyon analizi yapıldı. Tüm hastalar için MSKCC (Memorial Sloan-Kettering Kanser Merkezi), Tenon ve Stanford nomogramlarına göre hesaplamalar yapıldı.Ayrıca istatistik verilerine dayanarak DEÜ için yeni bir formül geliştirildi ve tüm çalışma hastalarına uygulandı.BULGULARTek değişkenli analizlerde multifokalite (p:0,001), LVİ varlığı (p:0,019), PR reseptör durumu (p:0,050), PR boyanma yoğunluğu (p:0,022), negatif sln sayısı (p:0,001), metastatik sln oranı (p:0,001), SLN kapsül invazyonu (p:0,001), SLN metastaz büyüklüğü (p:0,046) istatistiksel olarak SDLN metastazına etki eden faktörler olarak belirlendi. Çok değişkenli analizlerde ise multifokalite (OR:2,35 (%95 CI=1,00-5,51)), pozitif SLN oranı (OR: 14,674 (%95 CI=3,51-61,22)), lenfovasküler invazyon (OR: 2,90 (%95 CI=0,87-9,66)), SLN kapsül invazyonu (OR:7,83 (%95 CI=3,64-16,80)) SDLN metastazına etkili faktörler olarak görüldü.MSKCC, Tenon ve Stanford nomogramlarının sonuçlarına göre ROC eğrileri çizildi EAA (eğri altındaki alan) hesaplamaları yapılarak etkinlikleri değerlendirildi. MSKCC nomogramı için EAA:0,713; Tenon nomogramı için EAA:0,671; Stanford nomogramı için EAA:0,534 olarak hesaplandı.DEÜ formülü için Elde edilen sonuçlarla ROC eğrisi çizilerek EAA hesaplaması yapıldı. Bu formül için EAA:0,814 olarak hesaplandı.TARTIŞMAYapılan değerlendirmede, hastaları sentinel dışı lenf nodu metastazı açısından riski yüksek ve düşük olarak ayırmak adına oluşturulmuş nomogramlardan, MSKCC (Memorial Sloan-Kettering Kanser Merkezi) nomogramının kullanılabilir olduğu sonucuna varıldı. Diğer iki nomogramın etkinliğinin yeterli düzeyde olmadığı anlaşıldı.DEÜ nomogramı için yapılan değerlendirmede bu nomogramın metastaz riski için ayrımı yüksek başarı yüzdesiyle yapabildiği görüldü.Böylece yayımlanmış olan bu nomogramları kullanmadan önce nomogramlar için etkinlik değerlendirmesi yapılması gerektiği ve metastaz riski değerlendirmesinin mümkün oldukça birden çok nomogram ile yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldı.