Son dönem böbrek yetmezliği tanılı hastalarda kan speksin seviyelerinin araştırılması

Speksin, iştah, gıda alımı, vücut ağırlığının düzenlenmesi ve enerji dengesini kontrol etmede rol oynayan bir nöropeptiddir. Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) tanılı hastalarda serum speksin düzeyi ile ilgili çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda SDBY hastalarında serum speksin seviyeleri ve nütrisyonel parametrelerle ilişkisini araştırma amaçlandı. Çalışmaya 30 hemodiyaliz (HD) hastası ve kontrol grubu olarak 30 sağlıklı kişi alınmıştır. Hastaların serum speksin seviyeleri HD öncesi ve sonrası çalışıldı. Hastaların beslenme durumunu ve vücut kompozisyonunu değerlendirmek için Mini Nutrisyonel Değerlendirme (MND) testi ve Tanita 330 sc cihazı ile biyoelektrik impedans analizi (BİA) yapıldı. Elde edilen demografik ve laboratuvar verilerinin serum speksin seviyeleri ile ilişkisi değerlendirildi. İstatistiksel analizlerin yapılmasında SPSS 22 paket programı kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Serum speksin seviyesi SDBY grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). HD öncesi serum speksin seviyesi ile karşılaştırıldığında HD sonrası serum speksin seviyeleri anlamlı olarak daha düşük saptandı (p<0,001). MND testine göre iyi beslenmiş hastalarla malnütrisyonlu hastaları karşılaştırdığımızda malnütrisyonlu hastalarda vücut kitle indeksi (VKİ) seviyeleri daha düşük, speksin seviyeleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,001). Speksin seviyeleri ile vücut ağırlığı, VKİ, yağ yüzdesi, yağ kütlesi ve visseral yağ oranı arasında negatif korelasyon saptandı. Sonuç olarak, serum speksin seviyesi SDBY hastalarında anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Malnütrisyonlu HD hastalarında serum speksin seviyesi iyi beslenmiş hastalara göre daha yüksek saptanmıştır. Bulgularımız böbrek fonksiyonları ve nütrisyonel durumu yansıtan parametrelerin serum speksin düzeyi açısından belirleyici olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: son dönem böbrek yetmezliği, speksin, nöropeptid Q, malnütrisyon, hemodiyaliz