Ticari uyuşmazlıkların arabuluculuk yolu ile çözümü (İngiltere örneği ve Avrupa Birliği Hukuku çerçevesinde bir değerlendirme)

Uyuşmazlık insan doğasının ve insan yaşamının bir parçası olduğu kadar, uyuşmazlığın bir biçimde çözümlenmesi isteği de doğal bir içgüdüdür. İnsanlığın en eski dönemlerinden bu yana, bu nedenle, uyuşmazlık, çeşitli disiplinlerin araştırma konusunu oluşturmuştur. Bu bakımdan, toplumsal yaşamın bir sonucu olarak ortaya çıkan uyuşmazlık kavramını, psikoloji, sosyoloji ve hukuk bilimlerinin sentezi ile incelemek kanımızca en doğru sonuçları ortaya çıkaracaktır.En ilkel toplumsal yaşantılardan bugüne, uyuşmazlıkların çözümünde, güvenilen, inanılan ya da itibar edilen bağımsız ve tarafsız üçüncü kişilerin desteği ile yürüyen müzakere süreçlerinden yararlanılmıştır. Bu nedenle, tarafların, bağımsız ve tarafsız, arabulucu adı verilen üçünü kişi yardımı ile, kendi en uygun çözümlerini üretme yolu olarak ifade ettiğimiz arabuluculuk, sanıldığından daha köklü bir geçmişe sahiptir.Çalışmamız kapsamında, uyuşmazlığın ve arabuluculuğun tarihsel gelişim süreci açıklanmış ve bu hususta İngiliz Hukuku ve Avrupa Birliği Hukuku düzenlemeleri incelenmiştir. Nihayet son bölümde, Türk Hukuku'ndaki gelişmeler, uluslararası gelişmeler paralelinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.Ticari uyuşmazlıklar özelinde, Amerika'da ve İngiltere'de büyük gelişme kaydetmiş olan arabuluculuk kurumu, kanımızca, ticaret hayatının ve ticari uyuşmazlıkların kendine özgü özelliklerine ve ihtiyaçlarına en iyi şekilde yanıt verebilecek bir araçtır. Zira, ticari uyuşmazlıklarda en önemli iki unsur olan zaman ve paradan tasarruf sağlamakta, taraflara, sürece dahil olma ve süreci kontrol etme imkanı verme, bağımsız uzman kişi ya da kişilerin desteğini alma, sürece dahil olmayı özgürce seçebilme ve yine sürecin sonuçlarını özgürce tayin edebilme imkanı vermektedir. Bu çözüm yolunun esnek yapısı ve uygun görüldüğünde, diğer çözüm yolları ile başarı ile kombine edilebilmesi de bir diğer önemli artısını oluşturmaktadır.Özetle, arabuluculuk sistemi, yerleşmiş olduğu ülkelerde, ticari uyuşmazlıklar bakımından başarı ile uygulanmakta ve ihtiyaçlar ekseninde geliştirilmektedir. Ülkemizin de bu hukuksal gelişme sürecine dahil olması kuşkusuz yararlı ve gereklidir. Bu bağlamda, ülkemizde yeni oluşturulacak bu sistem için, atılan ilk olumlu adım olan Kanun Tasarısının ardından, uygulamada da bilinirliği arttırıcı faaliyetlere ivedilikle girişilmelidir.Anahtar Kelimeler: Ticari, Hukuk, Uyusmazlık, Arabuluculuk, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü.