Titanyum abutment ve metal destekli restorasyonlara alternatif peek materyallerinin kullanımı sonrası peri-implant kemikte, implantta, kronda, abutmentta ve vidada oluşan streslerin sonlu elemanlar stres analizi ile karşılaştırması

Günümüzde teknolojinin ve insan sağlığına verilen önemin artmasıyla implant tedavileri artmıştır. İmplant tedavileri gerçekleştirildikçe bu tedavilerin başarısını arttırmak için yapılan çalışmalar da artmaktadır. İmplant tedavisinde titanyum, dayanak olarak yüksek başarı oranlarıyla kullanılmaktadır. Benzer şekilde metal alaşım destekli porselenler rutin olarak kullanılan materyallerdir. İmplantların ağızda sağlıklı ve uzun süreli kalması için ise en uygun biyomekanik koşullar sağlanmalıdır. Kortikal ve trabeküler kemikte oluşan ve kemik rezorpsiyonuna neden olan stresler, implant materyallerinden, implant tasarımından, üst yapı materyallerinden, üst yapı materyallerinin tasarımından ve yükleme koşullarından etkilenmektedir. İmplant tedavisinin başarısını daha üst seviyelere çekmek için birçok çalışma yapılmaktadır. Üç boyutlu sonlu elemanlar stres analizi gerek maddi açıdan gerekse hassas olmasına karşın kolay uygulanabilirliği sayesinde birçok mühendislik alanı ile son zamanlarda tıp ve diş hekimliğinde de kullanımı oldukça yaygındır ve in vivo çalışmalarla tespit edilmesi mümkün olmayan birçok stres analizinin bilgisayar ortamında rahatlıkla uygulanmasını sağlamaktadır. PEEK (poli-eter-eter-keton) biyouyumluluğu, beyaz rengi ve kemiğe yakın mekanik özellikleri sayesinde kron köprü restorasyonları, implant tedavisi ve hareketli protetik restorasyonlarda alt yapı ve üst yapı materyali olarak kullanılabilmektedir. Çalışmamızın amacı titanyum abutment ve metal destekli restorasyonlara alternatif PEEK materyallerini kullanarak yükleme sonrası peri-implant kemikte, implantta, üst yapıda, abutmentta ve vidada oluşan stresleri sonlu elemanlar stres XXIV analizi sayesinde karşılaştırmak ve neticesinde boyun rezorpsiyonlarını daha düşük seviyelere çekmeye çalışmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmamızda 3,8 mm çaplı 10,5 mm boyunda 4 adet titanyum implant üzerine; 2 adet titanyum, 2 adet PEEK abutment, üst yapı olarak da 2 adet metal destekli porselen ve 2 adet monolitik üretilen PEEK üst santral restorasyonun 3 boyutlu modellemesi yapıldı ve 4 ayrı grup elde edildi. Kortikal ve spongioz kemiğin ve kullanılan materyallerin meshing işlemi sonrası poisson oranı ve young modülü değerleri programa yüklendi. Üst santral dişin palatinal yüzeyine insizal kenarın 2 mm altından uzun eksene 45°'lik 178N oblik kuvvet uygulandı ve analiz gerçekleştirildi. Peri-implant kemikte, implantta, üst yapıda, abutmentta ve vidada oluşan en yüksek çekme, basma ve Von Mises stres değerleri dağılımları incelendi ve birbirleriyle karşılaştırıldı. BULGULAR VE SONUÇLAR Peri-implant kemikte meydana gelen stresler tüm gruplar incelendiğinde; birbirine oldukça yakın seviyelerdedir. Fakat kemikte meydana gelen stresler kron materyalinin değişimi sonucu, abutment materyalinin değişimine göre daha fazla etkilenmiştir. Kemikte meydana gelen stresler; kron materyali olarak metal destekli seramik kron, abutment materyali olarak ise PEEK abutment kullanımı sonucu kemikte daha az stres oluşumu gözlenmiştir. İmplantta meydana gelen stresler tüm gruplar incelendiğinde; kron materyalinin değişiminden belirgin bir şekilde etkilenmemiştir. Abutment materyalinin değişimi sonucu ise, elastik modülü daha fazla olan titanyum abutmentların kullanımı ile implantta meydana gelen streslerin, PEEK abutmentların kullanımı sonrası meydana gelen streslere göre daha az olduğu gözlenmiştir. Abutmentta meydana gelen stresler tüm gruplar incelendiğinde; abutment materyalinin değişimi sonucu kron materyalinin değişimine göre daha fazla etkilenmiştir ve elastik modülü az olan PEEK abutmentların kullanımı ile PEEK, kendi üzerindeki stresleri implanta ve vidaya iletmesi sonucu abutmentta daha az XXV stres oluşumu sağlamıştır. Kron materyali olarak ise PEEK kron kullanımı, yine abutmentta meydana gelen streslerde azalma sağlamıştır. Kronda meydana gelen stresler tüm gruplar incelendiğinde; abutment materyali açısından titanyum abutment kullanılan gruplarda, PEEK abutment kullanılan gruplara göre daha az stres oluşumu gözlenmiştir. Kron materyali açısından ise PEEK kron kullanılan gruplarda PEEK, kendisi üzerinde meydana gelen streslerin, metal destekli seramik kron kullanılan gruplara göre daha az olmasını sağlamıştır. Vidada meydana gelen stresler tüm gruplar incelendiğinde; abutment materyali açısından titanyum abutmentların kullanımı ile çok daha az stres oluşumu gözlenmiştir. Kron materyali açısından ise PEEK kron kullanımı, titanyum abutment üzerinde kullanıldığı gruplarda vidada meydana gelen stresleri azaltmış, PEEK abutment üzerinde kullanıldığında ise PEEK kron kullanımı vidada meydana gelen stresleri arttırmıştır. PEEK materyali, gelen kuvvetler sonucu kendisinin üzerinde oluşan stresleri tüm testlerde azalttığı gözlenmiştir. Çalışmamızın sonunda protetik materyallerin değiştirilmesiyle implant sisteminde streslerin azaltılabileceği görülmektedir. Çalışmamızın sonuçları in vitro ve in vivo olarak uzun süreli araştırmalar ile desteklenmesi gerekmektedir. Modifikasyonlar ve materyal özelliklerinin iyileştirilmesi ile PEEK materyalinin klinik diş hekimliği uygulamalarının arttırılabileceği görüşündeyiz. ANAHTAR KELİME: PEEK, Sonlu elemanlar analizi, Dental implant