Total diz artroplastisi sonrasında usg eşliğinde yapılan addüktör kanal bloğunda bupivakain ile bupivakaine adjuvan olarak eklenen morfinin analjezik etkisinin karşılaştırılması

Adduktor kanal bloğu postoperatif analjezi amacıyla özellikle total diz artroplastisi(TDA) yapılan hastalarda etkinliği gösterilmiş bir yöntemdir. Lokal anestezik ilaca, gerek analjezik etkinin kalitesini arttırmak, gerek süresini uzatmak amacı ile anesteziklerin etkilerini potansiyelize eden adjuvan ilaçlar eklenmektedir. Bu ilaçlar; opioidler, klonidin, tramadol, neostigmin, ketamin, adenozin, deksmedetomidin, somatostatin olarak sıralanabilir. Biz bu çalışmada addüktör kanal bloğunda, lokal anesteziğe adjuvan olarak eklediğimiz morfinin, analjezi derecesi ve tüketimi, bulantı kusma, hasta memnuniyeti üzerine etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Etik kurul ve hastaların yazılı onamı alındıktan sonra AİBÜ İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ameliyathanesinde spinal anestezi altında TDA olacak ASA I-III fiziksel statüde olan, yaşları 40-80 arası 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize, prospektif ve kapalı zarf metodu ile rastgele çift kör olarak Grup M (bupivakain+ morfin) ve Grup B (bupivakain) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastalara oturtularak L3-4 veya L4-5 seviyesinden 15 mg hiperbarik bupivakainle (Bustesin % 0,5 Spinal heavy-Bupivakain HCI 20 mg/4 ml-VEM) spinal anestezi yapıldı. Operasyon bittikten sonra postoperatif derlenme ünitesinde duyusal blok T12 düzeyine gerileyince Grup M'de bulunan hastalara %0,5'lik Bupivakain(Bustesin %0,5 Vem, Türkiye) 10 mL, Morfin HCL(Morphıne Hcl 0,01 g/mL, Galen, İstanbul) 1 mL, %0,9'luk NaCl 9 mL eklenerek 20 cc'lik enjektörde hazırlanan karışım ile, Grup B'de bulunan hastalara ise %0,5'lik Bupivakain 10 mL ve %0,9'luk NaCl 10 mL eklenerek 20 cc'lik enjektörde hazırlanan karışım ile adduktör kanal bloğu uygulandı. Tüm hastalara intravenöz(İV) Hasta Kontrollü Aneljezi(HKA) takılarak; Tramadol HCL(Tramosel 100 mg/2 ml Haver Pharma İlaç A.Ş, İstanbul) 5mg/ml konsantrasyonda sürekli opioid infüzyonu olmaksızın 24 saat içinde maksimum 400mg doza izin vererek, 20dk'lık bir kilitlenme aralığı ile hastanın her butona iv bastığında bolus 10mg tramadol HCL verilebilen dozlar ayarlandı. 24 saat boyunca VAS (Vizüel Analog Skala) değeri, hasta memnuniyet düzeyi, analjezik tüketimi ve olası yan etkiler açısından takip edildi. Demografik özellikleri ve anestezi verileri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Grup M'de, Grup B'ye göre 8. saatteki istirahat ve hareket sırasındaki VAS değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p değeri=0,002). Tramadol tüketim Grup M'de 12-24 saat diliminde ve toplam tüketim miktarlarında istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu(p-değeri=0,022, p değeri=0,049). Hasta memnuniyeti açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p değeri=0,978). Sonuç olarak; addüktör kanal bloğunda bupivakaine eklenen morfinin VAS değerini düşürdüğü, analjezik tüketimini azalttığı, bulantı görülme sıklığını arttırdığı ve hasta memnuniyeti açısından anlamlı farklılık sağlamadığı sonucuna vardık. Anahtar Kelimeler: Total diz artroplastisi, postoperatif ağrı, adduktör kanal bloğu, bupivakain, morfin.