Trapezius kasından elde edilen uzun latanslı refleksler ile bu reflekslerin postüral kayıp ve koordinasyon bozukluğu ile giden hastalıklardaki değişimleri

ULR'ler, hem proksimal hem de distal kaslardan elde edilen polisinaptik transkortikal refleks döngülerdir. Uyarının çıktığı yerden kortekse kadar çıkıcı, korteksten tekrar kayıtlanabildiği yere kadar olan inici nöral yolaklar ile korteks hakkında önemli bilgiler sağlar. Refleksin aferent yolu propriyosepsiyonel girdilerin iletildiği yolla özdeştir. Vücut, durağan veya hareketli durumda iken, postüral dengeyi sağlamak için bu propriyosepsiyonel bilgileri kullanır. Bu girdiler yolu ile gövde kasları başta olmak üzere diğer kaslar üzerindeki aktivite düzenlenir. Gövde kaslarından da trapez kasının başlıca baş, boyun ve ekstremite hareketlerinde skapulayı sabitleme işlevi vardır. Diğer bir deyiş ile postüral dengeyi korumada önemli proksimal kaslardan biridir.PH başta olmak üzere birçok nörodejeneratif hastalıkta postüral bozukluklar sık görülür. Bu hastalıklarda postüral bozuklukların oluşma mekanizmaları çok sayıda ve karmaşıktır. Tek bir nedenden ziyade bu mekanizmaların üst üste binmesi söz konusudur. Bunlar içinde propriyoseptif işlemleme mekanizması ile korteks ve korteks dışı yapıların iştirak ettiği refleks döngülerin eşgüdümlü çalışma bozukluğu vardır. Ayrıca proksimal ile distal kaslar arasında refleks bağlantıların olduğu bilinmektedir. Bu reflekslerden biri de ULR'lerdir.Biz çalışmamızda postüral instabilitesi olan hastalarda, ULR'lerin postür düzenlenmesinde önem arzeden proksimal kaslardan biri olan trapez kasındaki değişimlerinin anlamlı olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Bu amaçla 33 Parkinson hastası, 3 serebellar dejenerasyonlu hasta ve 22 kontrol çalışmada değerlendirilmiştir. Postüral instabilite 13 Parkinson olgusunda mevcuttu. Serebellar bozukluğu olan tüm olgularda belirgin gövde ataksisi bulunuyordu. Parkinson olgularında klinik durum UPDRS skoru ile değerlendirildi. Postüral instabilite varlığına göre olgular ikiye ayrıldı. Tüm olgularda periferik sinir iletilerine bakılarak anormallik saptanmayan olgular ileri elektrofizyolojik testlere dahil edildi. Olgularda her iki ekstremite median sinirden uyarı verilerek distal tenar (Abductor pollicis brevis) ve proksimal trapez kasından ULR'ler kaydedildi. Sırası ile her iki median sinir uyarımı ile bilateral trapez kasından aynı anda kayıtlama yapıldı. Ayrıca postüral bozukluğu olan Parkinson olgularına tenar kas primer motor alan noktasına 5 Hz TTMU uygulandı. Bu test öncesi ve sonrası UPDRS motor skoru ile parmak vurma testi yapılarak tenar kastan ULR'ler kaydedildi.Elde ettiğimiz sonuçlar ile ilintili olarak, hem çıkarımlarımız hem de istatistiksel değerlendirmeler ile Parkinson olgularında polisinaptik uyarılabilirliğin arttığı, TTMU ile korteks uyarılabilirliğinin değiştirilmesi sonucu refleks yanıtların değişebileceği, korteksin bu reflekslerin düzenlenmesinde rolü olduğu sonucu çıkarıldı. PH'larında trapez kası ile tenar kastan elde edilen ULR'ler karşılaştırıldığında bu reflekslerin farklı nöral polisinaptik döngüleri kullanabileceği düşünüldü. PH'larında kliniğe postüral instabilite eşlik etmesi durumunda refleks yanıtların bazı bileşenlerinin elde edilemediği izlendi. Bu durum postüral instabilite varlığında ULR döngülerinin bozulduğu sonucunu çıkarmamıza neden oldu. Serebellar hastalarda trapez kasında ULR yanıtlar elde edilemedi. Ancak olgu sayıları yeterli olmadığından istatistiksel anlamlılık elde edilemedi. Bu gözlemin sonraki çalışmalar için yönlendirici olabileceği kanısına varıldı.Sonuç olarak, ULR'ler postüral instabilitesi olan olgularda önemli elektrofizyolojik değişiklikler göstermektedir. Diğer postüral instabilite ile giden birçok nörodejeneratif hastalıklarda da benzer değişikliklerin olduğu genellemesinin yapılabilmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: ULR, Trapez kası, Postüral instabilite, PH