Turizm işletmelerinde yenilik stratejilerinin nitel ve nicel performansa etkileri: Safranbolu örneği

Bu çalışmanın temel amacı, işletmelerin yenilik stratejilerini (saldırgan, savunmacı, taklitçi, bağımlı, geleneksel, fırsatları izleme) kullanmalarının nitel (çalışan bağlılığı, müşteri tatmini, yenilik) ve nicel (verimlilik, kârlılık, müşteri sayısı, işgücü devir oranı ve genel performans) performansa bir etkisi olup olmadığını, yenilik stratejilerinden hangilerini tercih ettiklerini ve uyguladıklarını araştırmaktır. Yenilik stratejileri Saldırgan Strateji, Savunmacı Strateji, Taklitçi Strateji, Bağımlı Strateji, Geleneksel Strateji ve Fırsatları İzleme Stratejisi olarak sınıflandırılmıştır. Firma performansı; çalışan bağlılığı, müşteri tatmini, yenilik, verimlilik, kârlılık, müşteri sayısı, işgücü devir oranı ve genel performans olmak üzere sekiz boyutlu olarak ele alınmaktadır. Safranbolu bölgesindeki tüm konaklama işletmeleri araştırmanın ana kütlesini oluşturmaktadır. Safranbolu'da faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin yenilik stratejilerinden hangisini tercih ettiklerini ve bu stratejilerin nitel ve nicel performansa bir etkisi olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda işletme performansı bağımlı değişken olarak ele alınırken yenilik stratejileri ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır.Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. İlk anket uygulaması pilot çalışma olarak Safranbolu'da bulunan üç yıldızlı bir konaklama işletmesinin işletme sahibine ve çalışanlarına uygulanmıştır. Daha sonra diğer konaklama işletmelerinin sahiplerine anket uygulaması yapılmıştır. Bunun yanında kaynak taraması yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 15,0 for Windows programında yüzde ve frekans dağılımı, Tanımlayıcı İstatistikler, Faktör Analizi, Güvenilirlik Analizi, Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir.Çalışma sonucunda gerçekleştirilen regresyon analizleri doğrultusunda verimlilik üzerinde tek etkili olan yenilik stratejisi rekabete yönelik saldırgan strateji olduğu tespit edilmiştir. Rekabete yönelik saldıran strateji ve geleneksel strateji kârlılığı pozitif yönde etkilemektedir. Rekabete yönelik saldıran strateji ve geleneksel strateji ile müşteri sayısı arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İşgücü devir oranı üzerinde ise müşterilere yönelik saldırgan strateji ve taklitçi strateji pozitif yönde etkili olmaktadır. Nitel performans boyutlarından müşteri tatmini üzerinde pozitif yönde etkili olan tek yenilik stratejisi rekabete yönelik saldırgan stratejidir. Çalışan bağlılığı üzerinde rekabete yönelik saldırgan strateji pozitif yönde, yenilik üzerinde ise rekabete yönelik saldırgan strateji ve taklitçi strateji pozitif yönde etkilidir. Son olarak genel performans üzerinde pozitif yönde etkili olan tek yenilik stratejisi ise savunmacı strateji olarak tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Yenilik, Yenilik Stratejileri, Turizm, Nitel Performans, Nicel Performans