Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan susam (Sesamum indicum L.) genotiplerinin verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında, 2016 yılı yetiştirme sezonunda Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan susam genotiplerinin verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan toplam 24 adet susam genotipi ve çeşidi (21 adet genotip ve 3 adet standart çeşit) 20 Mayıs 2016 tarihinde ekilmiştir. Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş olan denemede parsel boyutları 1.4 x 5 m =7.0 m2 olacak şekilde (sıra arası 70 cm, sıra üzeri 10 cm) ve her materyal 2 sıradan oluşturulmuştur. 24 adet susam materyali IPGRI (International Plant Genetic Resources Institute) tarafından geliştirilen tanımlayıcılar kullanılarak 35 karakter bakımından değerlendirilmiş, elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş ve ortalama değerler çoklu karşılaştırma (AÖF) yöntemine göre JMP İstatistik Paket Programı kullanılarak gruplandırılmıştır. Elde edilen verilere göre genotiplerin verim ve verim özellikleri kıyaslanarak, yüksek verime sahip genotipler tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan yerel susam genotiplerinin tarımsal ve morfolojik özelliklerine dayalı genetik çeşitliliğin belirlenmesi, materyaller arasındaki genetik benzerliğin tanımlanması ile gelecekte yapılacak ıslah çalışmalarında kullanılmak üzere bir altyapı oluşturulması amaçlanmıştır. Böylece elde edilen yüksek verimli genotipler çeşit seleksiyon çalışmaları yapan ıslahçıların kullanımına sunulmuş olacaktır.