TV haberlerinde siyasi aktörlerin siyasal söylem inşası (2017 Referandum örneği özelinde)

Siyaset ve medya arasında rızaya ve çıkara dayanan girift ilişkilerin hâkim olduğu hep dile getirilmektedir. Bu algının inşasında kuşkusuz siyasi söylemlerin yansıtılmasına aracılık eden medyanın dahli yadsınamaz bir gerçektir. Mesajlarını meşrulaştırarak kitlelere ulaştırmak elbette siyasi aktörlerin temel çabasıdır ve medya bu anlamda hedefe götüren en önemli temel araçlardan biridir. Söz konusu bu statüko içerisinde var olmaya çalışan siyasi aktörlerin ise, ekonomik çıkarlara paralel olarak kendini hegomonik yapıya hizmet etmekten alıkoyamayan medyada yeni kimliklerle şekillendikleri söylenebilir. Bu iletişimsel ortamlarda yer alan söylemlerin çoğu zaman siyasilerin değil, medya aktörlerinin istediği doğrultuda muhataplarına ulaştığını söylemek reele yakın bir yaklaşımdır. Söz konusu bu savı sınamak bu araştırmanın temel sorunsalını oluşturmuş ve çalışma; kitle iletişim araçları içinde en etkini ve yaygını olma konumunu hala muhafaza eden ve tarafsızlık ilkesinin uygulandığı var sayılan bir araç olması nedeniyle 'televizyon haberleri' özelinden yürütülmeye çalışılmıştır. Mecliste grubu bulunan siyasi parti liderlerinin siyasal söylem inşalarının belirlenmesinde etkin olanı/olanları saptamak amacıyla; yoğun seçim propagandalarının yaşandığı dönemlerden biri olan "2017 Anayasa Değişikliği Referandumu" sürecindeki televizyon haberleri seçilmiştir. Araştırmada ele alınan 3 örneklem kanalının (ATV, FOX, Kanal D) seçim sürecinde 13 günlük zaman dilimindeki ana haber bültenleri deşifre edilmiştir. Elde edilen veriler; kavramsal ve kuramsal çerçevede irdelendikten sonra niteliksel araştırma yöntemi olan Van Dijk'in söylem çözümlemesi esas alınarak ve gerekli durumlarda niceliksel veriler için içerik analizi yöntemine de başvurularak analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışma ile medyadaki oligopolistik yapı içerisinde haber aktörlerinin, siyasal söylem inşası kontekstine dayalı metaforları ve netameli semantik içerikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak siyasi aktörlere dayalı haberlerin inşasında, haber aktörleri siyasi aktörleri istediği kimlikte yansıtabilir, savını destekler mahiyette değer atfedilebilecek önemli bulgulara ulaşıldığı ve çalışmada ortaya konulan hipotezlerin birçoğunun desteklendiği belirlenmiştir.