Yoğun bakımda ölen hastalar için sosyal güvenlik kurumu tarafından yapılan geri ödemelerin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Ankara'da bulunan 2. basamak bir devlet hastanesinin, 3. seviye yoğun bakım ünitesinde (YBÜ'de) tedavi görürken ölen hastalar için yapılan, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) geri ödemeleri (SGKGÖ'ler) üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesidir. Retrospektif olarak tasarlanan bu araştırma, 01 Ocak 2014- 31 Aralık 2017 tarihleri arasında YBÜ'de ölen 453 hasta için yapılan SGKGÖ'ler üzerinden yürütülmüştür. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 75.02 ± 14.28, cinsiyeti %53.20 (n=241) erkek, YBÜ'de yatılan gün ortalaması 60.65 ± 72.12, ortalama SGKGÖ'sü ₺ 48 979.69 TL ± ₺ 2 785.67 TL olarak belirlenmiştir. Çalışmadaki hastalarda en sık karşılaşılan durumun %60.49 (n=274) ile basınç yaralanması, en sık görülen enfeksiyonunu % 27.15 (n=123) ile üriner sistem enfeksiyonu ve bu enfeksiyonlarda %20.54 (n=92) ile en sık enfeksiyon etkeninin E. Coli, olduğu belirlenmiştir. Hastaların %88.30'u n=400) mekanik ventilasyon ile solunum yaparken, %65.56'sı (n=297) PEG ile beslenmektedir. Hastaların SGKGÖ'lerine etki eden faktörleri inceleyen regresyon modelinin sabiti logaritmik ölçekte 9.997 ± 0.176, normal ölçekte ₺ 21 960 TL olarak belirlendi. Genel durumu kötü olan hastalarda, kanserli hastalarda, kalp damar sistemi hastalığı olan hastalarda geri ödemenin daha düşük olduğu (b<0, p<0.05); hipoksik iskemik beyin hasarı olan, enfeksiyon gözlenen ve PEG'i olan hastalarda geri ödemenin daha yüksek olduğu (b>0, p<0.05) görüldü. SGKGÖ'leri değişkenliğin %26.7'si ilgili model ile açıklanmaktadır. Hastaların yatış süresine etki eden faktörler incelemek amacıyla kurulan regresyon modelin sabiti logaritmik ölçekte 3.354 ± 0.164, normal ölçekte 28.62 gün olarak belirlendi. Genel durumu kötü olan hastalarda, kanserli hastalarda, kalp damar sistemi hastalığı olan hastalarda ortalama yatış süresini kısalttığı (b<0, p<0.05), hipoksik iskemik beyin hasarı olan hastalarda, enfeksiyon gözlenen hastalarda ve PEG uygulanan hastalarda ortalama yatış süresini uzattığı (b>0, p<0.05) saptandı. Yatış süresindeki değişkenliğin %26.5'i ilgili modelle açıklanmaktadır. Yatış süresini arttıran faktörler SGKGÖ'lerinin de artışına katkı sağlamaktadır. Hastaların içinde bulunduğu durumlara göre YBÜ planlamalarının gözden geçirilip yeniden planlama yapılması özellikle akut hasta yoğunluğu fazla olan hastanelerde YBÜ'deki hasta yoğunluğunu azaltabileceği ve SGKGÖ'lerin düşüşüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir.