1,650
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
An appraisal of changing Turkish-Soviet relations between 1960 and 1971 from a neoclassical realist perspective
After the Second World War, Turkey perceived the Soviet Union as a threat to itself. Turkey's relations with the Soviet Union changed between the years 1960-1971. With this change, a multi-dimensional foreign policy period began in Turkish Foreign Policy. Both the international system and domestic factors had an impact on Turkey's transition to multilateralism in foreign policy. The beginning of the softening period in the international system and the isolation of Turkey in the system led to the development of Turkey's relations with the Soviet Union. In addition, the perspective of Turkish political leaders between the years 1960-1971 is another factor that affects Turkey-Soviet relations. In other words, it will not be sufficient to focus only on systemic or only local factors to explain Turkey-Soviet relations. In this context, this study has benefited from neoclassical realism in order to deal with the relations between Turkey and the Soviet Union in a holistic way. According to neoclassical realism, the most important factor affecting the foreign policies of states is the international system. And the international system is treated as an independent variable in the analysis. International systemic stimuli are shaped by intervening variables. The change in Turkish-Soviet relations during the 1960s is the dependent variable of this study. Thus, this thesis argues that as a result of systemic stimuli filtered through domestic factors Turkey and the Soviet Union had formed friendly relations in the 1960s. In this context, in this thesis, first of all, the events in the international system and their effects on the characteristics of the system are discussed. Later, it was divided into periods as the military junta administration, the coalition's period and finally the Demirel government, and it was revealed how domestic factors affected foreign policy. Key Words Neoclassical realism, intervening variable, Turkish Foreign Policy, USSR, multi-dimensional foreign policy
It takes two to tango! an analysis of the EU's failed democracy promotion efforts in Serbia
This thesis aims to provide a sufficient explanation for the failure of democracy promotion efforts in Serbia. Through employing process-tracing method and constructivist theory, the goal is to identify the reasons behind the failure of democracy promotion in Serbia. Since the overthrow of Milosevic regime in the country, the European Union (EU) has gradually intensified the relation between the Union and Serbia. Attributed to its normative power, the EU started the double processes of democracy promotion and Europeanization of Serbia to shape the country in accordance with its norms, values and principles. Democracy is perceived as both a means and an end by the EU. However, regarding the current status of democracy in Serbia, these efforts seem to failed dramatically. As a result of the analysis, this thesis came to the conclusion that the failure of democracy promotion in Serbia derive from Serbia-related internal and the EU-related external reasons, therefore holding both responsible.
Transformation and continuity in German foreign policy from the end of the Cold War to present
According to the Constructivist IR theory, the most basic factors affecting a state's behaviour are ideas, perceptions and interests. However, at this point, by a constructivist structure, interests are associated with ideas rather than material power, and interests in question are shaped within the scope of socially constructed ideas and perceptions. Hence, ideas, perceptions and interests may change in accordance with the present situation. At the same time, the Constructivist IR theory discusses roles and identities guided by ideas and perceptions. On this basis, this thesis argues whether Germany grounds on continuity in its foreign policy based on a ''civilian power'' concept starting from the end of the Cold War and reunification until today. In this context, the change/transformation and continuity of the guiding foreign policy principles which Germany constructed in the aftermath of the Second World War are also questioned. In the meantime, it is discussed whether or not Germany has diverged from being a ''civilian power'' by breaking the taboo of the restraint on military power, which is one of the cornerstones of its foreign policy within the frame of the out-of-area missions it has joined so far with a sense of international responsibility.
The evolution of Arab political identity in the context of Arab Spring: A social constructivist perspective
Arab political identity, despite its different paths of development, has emerged and evolved depending on the social and historical context and manifested through discourse. Among different ideological currents, Arab national identity, which developed as a reaction to the late Ottoman rule and the advance of Western influence in the region, dominated the course of events in the Arab world from the late 19th to the second half of the 20th century. In the interwar (1918-1939) and in the post-1945 periods, it turned out to be an anti-colonial and pan-Arab national movement, culminating with Nasserism led by nationalist and socialist figures in the 1950s and 1960s. After 1967, a variety of reasons led to the decline of pan-Arabism and the rise of Islamism in the region. However, the changing context and world order with globalization brought about the split of Islamism into different forms and a revival of Arab liberal thought dating back to the 18th century. At the beginning of the 21st century, a youth-led wave of pro-democracy uprisings shook the region, demanding an inclusive and accountable political leadership, a functioning economic system, and a just and stable social order upon the overthrow of authoritarian regimes. At this point, considering the role of identity in political and social mobilization in the Arab world, this thesis aims to examine the evolution of Arab political identity in the context of the Arab Spring. The study relies on Discourse Analysis (DA) as a research method, while the theory of Social Constructivism is used to evaluate the research findings. Consequently, this thesis argues that Arab political identity has evolved from an Islamist ideology toward a post-Islamist and liberal thought, despite its failure to dominate current Arab politics, in the context of the Arab Spring upon the reconstruction of social reality and perceptions through language-in-use.
A comparison of Green 10 and the European Union's environmental policies
Environmental problems, especially climate change, are one of the biggest concerns that humanity has to deal with in the 21st century. In addition to the international negotiations, the regional and local efforts play a key role to implement the environmental objectives on the field. In that term, the European Union is an important actor because of its long-lasting and leading policy developments in environmental issues. The multi-level governance of the EU creates opportunities for individual citizens as well as NGOs to be involved in the policy-making process. Because of all, Europe is the focus of leading environmental NGOs (ENGOs). This study aims to analyse and compare the EU environmental policies and recommendations of Green 10 which is the coalition of ten leading ENGOs across Europe. The study asks two main questions which are 'what was the political and social context to push ten leading ENGOs to act collectively?' and 'what are the similarities and differences between Green 10's views and the EU's environmental policies?'. In order to give answers to these questions, it firstly develops the conceptual perspective to define the Green 10 as an advocacy network and to illustrate the structure of EU multi-level governance. Then, it investigates the historical background and political development of the environmental policies in Europe. The study compares the documents for each environmental policy subject from climate change to environmental liability to reveal the Green 10's and its member ENGOs' political impact over the EU environmental policies. It also analyses the causes to act in a coalition, degree of criticism over the EU environmental policies and the future of Green 10. In that term, the study evaluates that Green 10 is an influential actor on the EU environmental policies with its dedication to act collectively and the great efforts of its member ENGOs.
The role of security perceptions in the development of Turkey's migration policy and legal framework: The example of Turkey-EU relations
The purpose of this thesis is to examine Turkey's migration policy and its legal framework with regards to the perceptions of security originating from the EU. This thesis analyzes how and to what extent EU's migration policies affect the development of Turkey's migration policy. In recent years, the EU has encouraged Turkey to build its approach to migration issues upon a systematic basis. In the EU, there is a deep-rooted perception of security regarding migrants that has developed after the 1970s with the incoming migrants. In this context, the important point for the EU has been the prevention of large migration flows and the protection of external borders. Accordingly, the EU has exported its perceptions of security in order to ensure security within its borders, aiming at the establishment of these security-oriented migration policies and perceptions in third countries such as Turkey. Harmonization of the migration-related legislation and legal infrastructure of the candidate countries, including Turkey with the EU acquis is one step that is taken to that end. This thesis aims to investigate whether the securitization of migration in the EU affects the migration policies of Turkey directly. The main assumption of the present thesis is that the issue of migration is securitized in the EU. In the literature, migration and migration-related concepts are generally associated with political preferences and analyses have been made on the concepts of migration and security to fill the gap. In this context, with the Helsinki Summit, Turkey has been encouraged and suggested to develop an EU-oriented perspective on migration policies. For this reason, it is seen that simple and conventional security theories are not sufficient to explain the migration phenomenon. In this context, the theory of securitization of the Copenhagen School, which forms the theoretical basis of the thesis, and the multi-sector security approach, also known as the multiple approach to security, are elaborated.
The process of securitization of the Turkish minority in Bulgaria by the Bulgarian Communist Party: The case of the revival process in the era of late socialism
The image of the "other" and the process of the threat construction in Bulgarian politics in the Communist period with a focus on the Bulgarian Turks were analyzed in the thesis via using the Copenhagen school's concept of Securitization. As this approach was constructed based on the Western political reality, the Communist Party in Bulgaria, stepping on the constructed by the pre-Communist period perception of "us" – the ethnic Bulgarians, and "them" – the ethnic Turks, conducted the Securitization process. Even though the Communist regime tried to construct supra-ethnic Bulgarian national identity and unite all of the ethnic groups without bearing ethnic features. Initially, the Bulgarian state was considering that its Muslim population is going to emigrate eventually to the Ottoman Empire and in the future to the Republic of Turkey. The policy undertaken by the Bulgarian Communist government tried to integrate/assimilate its minorities by enhancing their educational level and modernization. However, in the first years of the Communist period, the Bulgarian Turkish identity got enhanced rapidly especially through their significantly increased educational level and economic status. Considering the international developments in Cyprus and the Islamic Revolution in Iran made the Bulgarian Communist party reconsider its national security strategy. The Securitization of the ethnic Turks via imposing the perception that there were people among the Bulgarian Turks that were Turkish state's agents constructed the perception of the threat among the Bulgarian Society and due to the closed character of the Bulgarian Political reality during the Socialist period the Party-State was the only securitizing actor which was able to construct with the perception of threat among the Bulgarian state and society. That undertaken policy made Sofia isolated and paved the way towards the post-Communist transitional period and put the country on the verge of an ethnic conflict.
A critical analysis of the united nations human rights council within the framework of the responsibility to protect
Three cornerstone initiatives which were the result of series of works of the United Nations (UN) for the wellbeing of peoples, the Sustainable Development Goals (SDGs), the United Nations Human Rights Council (HRC) and the principle of Responsibility to Protect (R2P) were born out of the need for "a more peaceful, prosperous and just world" in the 21st century. Placing the complementary relationship between these three initiatives at its center, this thesis focuses on the role that can be played by the HRC in the implementation of R2P. In order to understand this role, it takes SDG16 as a common framework for R2P implementation especially at the level of Pillars 1 and 2. As being directly related with human rights and human rights institutions, the success of SDG16 is arguably contingent upon the well-functioning of the HRC. In questioning the impact of the HRC on R2P's implementation, it is important to determine the contributions and shortcomings in the practices of the HRC as well as its mechanisms and procedures. To this end, the thesis adopts the method of case study, and comparatively analyses the implementation of R2P in the cases of the Democratic Republic of Congo (DRC), Libya and Syrian Arab Republic vis-à-vis the actions of the HRC with regard to these cases. Following from this, from an implementation point of view, this thesis argues that the HRC can play a role in the upholding of Pillar 1 and Pillar 2 responsibilities under R2P at the state and international levels in a way to contribute to the achievement of SDG 16, and accordingly, it can help to devise an early response in cases of imminent threats of atrocity crimes without the need for UN Security Council authorization.
Prevention of mass atrocities through the responsibility to protect: A comparison of the cases of Kenya and Guinea
Although the Responsibility to Protect (R2P) populations from mass atrocity crimes was unanimously adopted under Paragraphs 138 and 139 of the 2005 World Summit Outcome Document, in inconsistencies in implementation shows that the rhetoric has not materialized into practice yet. While the use of force and the question of sovereignty were still at the core of the debates surrounding R2P, mass atrocity prevention was put forward as the novelty of the norm by its proponents. In this respect, the track record of R2P implies that a successful mass atrocity prevention strategy is necessary in order to achieve successful prevention. Taking this into consideration, this thesis aims to determine the requirements for successful mass atrocity prevention. Accordingly, it suggests a sustainable prevention framework by examining the evolution of mass atrocity prevention and related strategies. To this end, it utilizes the theory of "Localization" to reveal alternative actors outside the United Nations Security Council—such as the African Union and Economic Community of West African States—that can lead the prevention strategy. In this regard, the cases of Kenya and Guinea—which are widely recognized as successful cases of mass atrocity prevention in the R2P literature—are studied in order to analyze the prevention strategies as well as the roles played by the actors in practice. Accordingly, the comparative analysis of the two cases is used to determine the requirements for a successful prevention strategy. In the light of this, this thesis argues that successful prevention of mass atrocities requires a sustainable strategy—in line with the direct and structural prevention tools—to be implemented under the leadership of the responsible regional and sub-regional organizations
China's energy policy towards Central Asia and the role of "Belt and Road" Initiative
Historically, the Central Asian region has had a strategic importance because of its geopolitical location. On the other hand, since China has the long borders with the region, it has always had strong political economic and cultural relations with neighbouring countries. Today, China has indispensable effects in the countries of Central Asia: Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan, Kyrgyzstan and Turkmenistan. This thesis examines China's energy policy towards Central Asia within the framework of "Belt and Road" Initiative. The multilateral transportation, energy and military security collaborations that China tries to establish with its neighbours in the Central Asian region are important tools to increase China's economic influence in the region. China is building the Belt and Road Initiative, the largest infrastructure project in history, to improve these relations with the countries in the region. China also uses this project to improve its trade relations with the West. On the other hand resource rich Central Asia is immensely significant for China to provide its energy security. Even if the regional collaborations that China is trying to create seem to be a win-win relationship from the outside, there is an aim to be accepted as an economic and military superpower in global politics by improving the regional power of China and providing border security. In this thesis, based on the above prediction, China's regional policies will be analysed with a Realist approach.
International nuclear nonproliferation efforts: Thorium as a viable alternative to prevent diversion
International nuclear nonproliferation efforts have been one of the most important agendas of international relations after the World War II. Since the first aim of nuclear energy was for the military purposes and destructive power of nuclear weapons were experienced in a wartime, it has been inevitable for great powers to go into an arms race to obtain nuclear weapons. However, nuclear energy is a kind of energy which can be utilized for peaceful purposes as well as military purposes. In this context, initiatives have been started to promote the use of nuclear energy for peaceful purposes such as medicine, agriculture and electricity generation in order to prevent the proliferation of nuclear weapons. Due to the dual use aspect of nuclear energy, certain measures have been developed in safety, security, and safeguards so that the opportunities offered for peaceful purposes are not diverted into military purposes. However, these measures are needed to be further strengthened in technical terms with regard to the nuclear power reactors, which are closely related to the nuclear fuel cycle. Because, using uranium as a nuclear fuel can facilitate diversion of peaceful use in certain stages of nuclear fuel cycle. Therefore, this thesis deals with the contribution of thorium as a nuclear fuel and its fuel cycle to the international nuclear nonproliferation regime and the mitigation of proliferation concerns.
Analyzing the impact of climate change on energy security policy of Russia in the arctic region
Of all topics on the international political agenda, climate change is regarded as one of the most important issue. Climate change threats the ecosystem of the Earth by putting the existing environmental settings in its regions at stake. The Arctic region experiences more of the effects of it when compared with the other regions of the Earth. In fact, Climate change denudated the Arctic region for the first time in recorded history. Moreover, the climate change made possible to inquire and exploit the resources in the seabed of the Arctic Ocean. So, the importance of the region, in the eyes of littoral states and great powers, has increased slightly since Arctic region holds great amount of untouched energy and mineral resources along with navigable shipping routes like Northern Sea Route (NSR) and North West Passage (NWP). These resources and routes whet the appetite of the littoral states to utilize those for their interests while arising boundary issues among them. Russia, as one of the littoral state, perceived climate change as a blessing and wanted to establish its Arctic energy security policy to benefit from energy resources and new maritime route in the Arctic as soon as possible. In this regard, Russia followed her Realism dominant security policies for the Arctic region to secure its borders, NSR and interests. However, Russia widen its Realist base of security policies with Liberal assumptions for energy and environment related issues while establishing energy security policy towards the region. It is argued in the thesis that this combination created a hybrid base for Russia to pursue for its Arctic energy security policy. Therefore, this thesis aims to inquire and answer the impact of climate change on the energy security of Russia in the Arctic region.
Regional refugee protection: A comparison of Europe and the middle east
By displacing more than half of the country's pre-war population, the conflict in the Syrian Arab Republic has become the catalyst for one of the biggest humanitarian and refugee crises of our time. The flow of more than 5.6 million people forced to leave their homeland has directly affected two regions: Europe and the Middle East. In order to enrich and fill certain gaps in the literature, this thesis provides an analysis of the legal framework of refugee protection from a regional perspective. By focusing on the case of people fleeing the Syrian Arab Republic, it evaluates the respective legal frameworks of the two regions and critically examines the legal grounds for protection therein. Moreover, by undertaking country case studies from both regions, this thesis also highlights the intricacies and shortcomings of the respective regional frameworks as reflected in the contradictory policies and stances of Germany, Hungary, Lebanon and Saudi Arabia toward refugees. It argues that the refugee protection frameworks of Europe and the Middle East are the antithesis of each other. In Europe, we can observe a well-developed and deep-rooted regional cooperation, more or less harmonised norms and institutions whereas the Middle East is characterised by the lack of legal foundations and norms of refugee protection with weak institutions and strong state sovereignty. However, in light of the protection outcomes for refugees fleeing the Syrian Arab Republic, both regions seem to have failed in terms of efficient responsibility sharing and adequate response to the needs of refugees.
Politics of food security: Foreign agro investments
Food is one of the primary needs of human beings, if not the most important one. History witnessed numerous conflicts, wars, catastrophes derived from food. Therefore, food is power and the natural subject of politics and international relations. In mid-20th century, over-population and problem of feeding this increasing population became obvious. In order to increase the food production and solve hunger problem, a major leap called Green Revolution has started. In a result agricultural production significantly increased world-wide in a few decades. Even though, increasing food production provides hope to feed ever-increasing world population, major food crises display that supply is not adequate for hunger problem. Major food crises and hunger problems present a new concept to politics and international relations; food security which is a complex phenomenon that has many dimensions. Especially after the 2008 food crisis, foreign agro investments gained more importance and interest in foreign agricultural land boomed. It is estimated that almost eighty million hectares of land is subjected to foreign agro investments. However, when the recent trends, situation and implications of projects are analysed it appears that foreign agro investments turn into a powerful tool for neo-colonial land grabbing.
Growing multipolarity in the globalized world: The political economy of the BRICS
The BRICS, the acronym for Brazil, Russia, India, China and South Africa, currently encompass 40 % of global population and about 23% of global GDP. They are deeply engaged in the global economic and political system, and this system is transformed by the forces of globalization into an increasingly multipolar character especially in economic activities. The aim of this thesis is to analyze the implications of the rise of the BRICS countries as economic and political players and of their cooperation on the global governance and multipolar world order. Accordingly, the current stage of their cooperation is examined to find out whether the group seeks to overthrow fundamental nature of the existing order to create more democratic, inclusive and multipolar world order. To this end, by taking into account both material and ideational aspects, this thesis analyzes current global configurations from the perspective of the emerging powers, the factors underlying the evolution of the group from a financial category to a cross-regional multilateral group, their organizational structure and agenda, their socio-economic profiles and soft influences of the members, and intra-BRICS cooperation with limits and potentials.
Turkey's 'anomalies' in the nuclear nonproliferation regime
Turkey is in compliance with the global nuclear nonproliferation regime in both legal and verbal terms. It voices support for the norms of nuclear nonproliferation, nuclear disarmament and peaceful use of nuclear technology. It adopts supplementary practices in order to strengthen the regime like export controls and the Additional Protocol to the Comprehensive Safeguard Agreements. It emphasizes the right to exercise peaceful use of nuclear technology based on the Article IV of Treaty of Nonproliferation of the Nuclear Weapons that is granted to Non Nuclear Weapon States in good standing with the IAEA. However, the thesis draws attention to two deviations in Turkey's behavior. Turkey advocates keeping access to proliferation-sensitive technologies such as uranium enrichment and reprocessing of the spent nuclear fuel despite lacking the current nuclear infrastructure for these technologies. Turkey also welcomes the attempts to realize a weapons of mass destruction free zone (WMDFZ) in the Middle East. But also, Turkey continues to host tactical nuclear weapons at İncirlik Airbase that is located in Adana, a city in the southeastern region of the country, with abstention to call for their removal. The thesis argues that despite Turkey's commitment to the nonproliferation regime, Turkey's particular behavior in nuclear nonproliferation regime in those cases stems from its conceptualization of power pertaining to nuclear field. Thus, it is argued that Turkey's anomalies in the regime relate to its hesitance to let go off the subjective 'virtual power' it attributes to nuclear energy and NATO nuclear umbrella.
The use of sexual and gender based violence as a war strategy in Bosnian war
Certain radical changes in the international system have paved the way for a transition from traditional perspectives defining the concept of security as state's security to alternative perspectives putting emphasis on human security. One of these alternative perspectives is feminist theory. Feminist theory, as a perspective that advocates equality between men and women in all aspects of life, addresses the issues of human security but specifically women's security by including the concepts of women and gender to the field of security, which is assumed as male-dominated. The discriminations and assaults that women confront with in their daily lives due to their gender become even more serious during the wartime. One of the major threats to women's security in wartime is sexual and gender based violence. Especially in civil wars erupted by ethnic, national or religious reasons, civilians and predominantly women have become the target of the enemy. In these civil wars, rape serves as a war weapon to gain superiority to the opposing group. Bosnian war is the most significant example in terms of the use of rape as a war tool and strategic tactic. This war is also a turning point for prevention of the use of rape as a strategic tool in wartime by international law bodies. For this reason, this study examines how the rape is turned into a war weapon by using female body as a battleground in the ethnic cleansing project that Serbs attempted to defeat Bosnian Muslims, send them from their lands and destroy the ethnic purity of future generations. Therefore, the aim of this thesis is to show sexual and gender based violence was used as a strategic tool in Bosnian war. The continuation of sexual violence and rape in the conflicts after the Bosnian war reveals the necessity to revise this issue.
The World Trade Organization's role for developing countries under the agriculture negotiations
The World Trade Organization (WTO) as the successor of the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) was established in 1995. Since WTO provides a platform for coping with trade disputes and observing national trade policies, it is considered as the guardian of rule-based, fair and competitive global trading system. WTO is a highly controversial organization. WTO is generally criticized on the grounds that it is an institution where only developed countries' interests are considered. From WTO opponents' view, WTO is a "rich man's club" which benefits Developed Countries more than Developing Countries. Apart from its mission of liberalising international trade, the WTO also aims to help developing and least developed countries to integrate into the global trade and support their development process. As an explicit indication of the crucial place of development in the WTO's work, the concept of Special and Differential Treatment (S&DT) was integrated into all WTO agreements and these S&DT provisions give special rights to developing and least-developed countries in undertaking their commitments. The main aim of this thesis is to put forward developing countries' competence to shape WTO negotiations and their effectiveness in decision-making process. This thesis focuses on S&DT provisions in the WTO's Agreement on Agriculture and S&DT instruments under WTO agriculture negotiations. The analysis made from the dimension of the WTO agriculture negotiations in this study provides proofs demonstrating that WTO is not driven solely by the interests of developed countries.
Türkiye Cumhuriyeti-SSCB ticari ilişkiler: 1923-1938
Bu tezin konusunu 1923-1938 döneminde Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında gerçekleşen ticari ilişkilerin detaylı çözümlemesi oluşturmaktadır. Tezin birinci bölümünde, iki devletin imparatorluk döneminden kalan iktisadi yapı ve kaynaklarına değinilmiş, dış ticaretlerinin vaziyetleri ayrıca inceleme konusu olmuştur. Böylece tezin diğer bölümlerinde hem uluslararası iktisadi sistemde hem de ikili ticari ilişkilerde, yeni kurulan iki devletin sahip oldukları devlet karakteri temelinde inşa etmeye çalıştıkları politik ve ekonomik sistemlerinin, ne kadar başarıya ulaşıp ulaşmadığının idraki sağlanmaya çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümde ise 1923-1927 döneminde iki devlet arasında herhangi bir ticaret antlaşması imzalanmadan yürütülmeye çalışılan ticari ilişkileri değinilmiş, bu süreç içerisinde politik ilişkilerin iktisadi ilişkileri veya tersi bir durumun dış ticaretlerini nasıl etkilediği üzerine durulmuştur. Tezin bu bölümde ve diğer bölümlerde de değinilen, uluslararası ticaretteki konumlarının ne durumda olduğunun anlaşılması adına, her iki devlete ait genel dış ticaret verileri üzerinde durulduktan sonra ikili ticari ilişkilerin detaylı bir çözümlemesine geçilmiştir. Üçüncü bölümde, iki devlet arasında 11 Mart 1927 tarihli Ticaret ve Seyrisefain Antlaşması imzalanmasından, 1931 yılına kadar olan dönem konu edinilmiştir. Antlaşma maddelerinin tahlili detaylı bir şekilde yapılmıştır. Ayrıca 1929 Ekonomik Krizi sonrası, uluslararası ve iki devlet arasındaki ticaretin durumu da mercek altına alınmıştır. Tezin son bölümde ise 1931-1938 yılları arasında iki devlet arasında gerçekleşen ticari ilişkilerinin denetim altına alınması ve sürekliliğinin sağlanması adına 16 Mart 1931 ve 8 Ekim 1937 tarihlerinde imzalanmış olan Ticaret ve Seyrisefain Antlaşması'na değinilmiştir. Ayrıca her iki devletin ihracatını ve ithalatını etkilemiş olan, Birinci Beş Yıllık Plan (BBYSP), İkinci Beş Yıllık Plan (İBYP) ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSP) incelenme altına alınmıştır. Sovyetler Birliği ile Türkiye'nin 1937 ve 1938 yıllarında ikili ticaretlerine konu olan bütün ürünler tespit edilmiş ve bu ürünler içerisinde, uluslararası ve ikili ticareti en çok ilgilendirenlerin çözümlemesi ayrıca yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sovyetler Birliği, Türkiye, dış ticaret, ithalat, ihracat, seyrisefain, ekonomik kriz, Birinci Beş Yıllık Plan, İkinci Beş Yıllık Plan, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı.
İskoçya'da yetki devri politikası ve birleşik krallık siyasi sistemi
Soğuk Savaş sonrası dönemde dünya siyasetinin değişmesiyle beraber, yetki devri konusunda da farklı bir bakış açısı geliştirme gerekliliği ortaya çıkmıştır. Merkezi yönetimlerle yönetilen devletler, dünya siyasetinin değişmesiyle birlikte merkezi olmayan politikalara yönelmiştir. Bu ülkelerden birisi de Birleşik Krallık'tır. Birleşik Krallık, yeni dünya düzenine ayak uydurmak için bu konuyu, iç siyasetin önemli gündemlerinden birisini haline getirmiştir. Bununla birlikte 1990 sonrası dünyasında etnik kimliğe bağlı çıkan çatışma ortamı ve iç savaşların bir benzerinin Birleşik Krallık'ta yaşanmaması için bu politikayı uygulaması gerekmiştir. Birleşik Krallık, bu çatışma ortamına mahal bırakmadan demokratik süreç işleterek yetki devriyle çözmeye çalışmıştır. Bu bağlamda yetki devri politikasının başarısının irdelenmesi açısından Birleşik Krallık örneği oldukça önemlidir. Tez çalışması, yetki devri politikası konusunda İskoçya bölgesinde nasıl bir süreç işlediğini gösterme gayesini gütmektedir. Bu çerçevede tezin ilk bölümünde, yetki devri politikasının ne anlama geldiği teorik çerçevede analiz edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde Britanya adasında meydana gelen siyasal ve tarihsel süreçler bu konunun nasıl bir dönüşüm içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Tarihsel süreçte meydana gelen önemli gelişmeler detaylı biçimde açıklanmıştır. Bu çerçevede yapılan anlaşmaların ve kurumsallaşmanın tarihsel süreç açısından önemi belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise Birleşik Krallık siyasal sistemindeki kilit rol oynayan partilerin bu politika konusunda ne gibi çalışmaları ve düşüncelerinin olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede üç merkez partisi; Muhafazakâr Parti, İşçi Partisi ve Liberal Demokratlar'ın yetki devri konusundaki politikaları incelenmiş, bölgesel parti olarak da İskoç Ulusal Partisi ele alınmıştır. Son bölümde ise Birleşik Krallık ile AB arasındaki ilişkiler irdelenerek İskoç yetki devri sürecinin nasıl dönüşüm geçirdiği konusu incelenmiştir. Ayrıca, Birleşik Krallık siyasal sisteminde yer alan İskoç Bağımsızlık Referandumu ve Brexit süreçlerinin ülkenin politik sisteminde yol açtığı sorunlar tartışılmıştır. Tez, çalışması yukarıda anlatılanlar kapsamında yetki devri politikasının nasıl uygulanması gerektiği konusunda bir çerçeve çizmeyi amaçlamıştır. Birleşik Krallık siyasal sisteminin bu konudaki başarısının analizi farklı siyasal sistemler için de örnek olması açısından önem taşımaktadır.
Küreselleşme sürecinde mülteciler vaka analizi: "Made ın Turkey" etiketinin arkasındakiler
Bu tez, tüketiciliği ve küresel kapitalizm çağındaki hızlı moda olgusunu tanımlamakta ve kayıt dışı fabrikalarda veya merdiven altlarında çalışan Suriyeli mültecilerin durumuna ilişkin, Türkiye'de yaşayan insanların farkındalığının satın alma tutumları üzerindeki etkisini incelemektedir. Tezin ilk bölümünde, küreselleşmenin, şüpheci bir perspektiften incelenmesi ve aynı zamanda daha ilerici bir topluma kavuşmak için sosyo-ekonominin önemi üzerinde durulmaktadır. Daha sonra, özellikle geçtiğimiz yıl medyada sunulan göç ile mültecilere karşı nefret dolu söylemler üzerinden, küreselleşme ve göç arasındaki ilişki irdelenmektedir. Çalışma, insanların tüketim konusundaki bilgilerini, Türkiye'deki Suriyeli mülteci işçiler ve bu soruna yönelik tutumlarını analiz etmek için bir anket metoduyla hem nitel hem de nicel açıdan gerçekleştirilmiştir. Anketin sonuçları bize, eğitim ve bilgiye erişimin, insanların ekonomik sistemde ortaya çıkan sorunların farkında olmaları üzerinde bir etkiye sahip olduğunu, ama aynı zamanda eğitimin, bu konuyla ilgili gelişmelerin olmasını istediğimizde, dikkate alınması gereken önemli bir faktör olmasına rağmen, tüketici davranışında tüm zihniyeti köklü olarak değiştirmeye yeterli olmadığı gerçeğini göstermiştir. Tüketicilik hegemonyası, tüm yaşam tarzını etkilemiştir, ayrıca sistemde bir sorun olduğunu kabul etsek bile, bunu değiştirmek zor, neredeyse imkansıza yakındır. Tüketicilik söyleminin tekrardan yapılandırılması üzerine çalışma devam etmeliyiz.
19. yüzyılda bir uluslararası ilişkiler paradigması olarak ekstra-teritoriyalite: ABD-Japonya örneği (1854-1894)
Bu tezin konusunu, 1850'lerin başından itibaren Pasifik'te balıkçılık ve taşımacılık faaliyetlerini geliştirmesi ile birlikte Doğu Asya'ya ilgisi artan Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nin, 1852 yılında Başkan Millard Fillmore'un Kongre'de sömürge elde etme amaçlarının olmadığını vurgulamasına rağmen, Japonya'yı yarı-sömürge durumuna getirmesi oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapılan antlaşmalarla birlikte Japonya'nın yarı-sömürge haline gelmesine neden olan Amerika'nın elde ettiği extraterritorial haklar ve bu hakların ABD tarafından nasıl uygulandığı kapsamlı bir incelemeye ve değerlendirmeye tabi tutulacaktır. 19. yüzyıla girilirken uluslararası ilişkilere hakim olan emperyalizm ve ülkelerin uygulamaya koyduğu emperyalist politikalar rekabet ve çıkar çatışmasına neden olmuştur. Kökleri eski çağlara kadar dayanan extraterritoriality ve antlaşmalarla elde edilen extraterritorial haklar ise bu rekabet ortamında devletlere yasal olarak yargı ve ekonomi alanında kendi hukukunu uygulama ve vatandaşlarını koruma garantisi sağlamıştır. Öte yandan, her ne kadar Westpahalia sonrası dönemde egemenlik kavramı sorgulanmaya devam etse de extraterritoriality beraberinde antlaşma sağlanan devletlerin egemenliğinin ihlali şeklinde yorumlanabilir. ABD özelinde ise bu yarı-sömürgeleştirme uygulamasının örneklerini Çin, Japonya, Osmanlı Devleti, Kore, İran ve Tayland (Siam), İran oluşturmaktadır. Öngörülen tez çalışması ile birlikte, 19.yüzyıl'da ABD'nin yarı-sömürgeleştirme uygulaması olarak kullandığı extraterritoriality kavramının ABD hukuku ışığında incelenmesi hedeflenmektedir. Bununla birlikte Japonya özelinde extraterritoriality kavramı ve bu kavram ışığında ABD-Japonya ilişkileri, literatürde üzerinde çok az çalışılan bir konu olma özelliği taşımaktadır. Bu bağlamda ise, birinci el arşiv kaynakları ile birlikte ele alınması hedeflenen bu konuya katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Karşılıklı bağımlılık teorisi çerçevesinde Putin dönemi Türkiye-Rusya ilişkileri
Uluslararası İlişkiler teorileri uluslararası arenada devletlerin birbirleri ile olan ilişkilerini açıklamada bir araç niteliğindedir. Ancak tüm uluslararası sistemi veya bu sistem içerisinde yer alan iki devletin birbirleri olan ilişkilerini açıklarken yalnızca bir teorinin kesinliğinden ve yekliğinden bahsetmek yanlış olur. İki ülke arasındaki ilişkiler birçok teori ile açıklanabilir. Ancak zaman aralığı kısaltılarak bu teoriler dönemsel bazlı olarak ilişkilerin açıklanmasında kullanılabilir. Bu çalışmada Türkiye ve Rusya ilişkilerinin Putin döneminin ilk 18 yıllık bölümü karşılıklı bağımlılık teorisi varsayımlarından faydalanarak analiz edilmiştir. Türkiye ve Rusya arasındaki bağlar 15. Yüzyıla dayanmaktadır. İki ülke ilişkileri o dönemden I. Dünya Savaşı'na kadar savaşlar ve antlaşmalar etrafında şekillenmiştir. Tarih boyunca bölgede hakim güç olma yarışı ve sıcak denizlere ulaşma idealleri çerçevesinde bu iki taraf sürekli rekabet içinde olmuşlardır. I. Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan yeni rejimler merkezinde yeni bir döneme giren bu iki taraf iki savaş arası dönemde yakın işbirliği içerisinde olmuşlardır. II. Dünya Savaşı sonunda farklı iki kutupta konumlanan bu iki devlet yaklaşık yarım asır boyunca oldukça sınırlı düzeyde ilişkiler geliştirmiştir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin dağılmasının ardından ortaya çıkan yeni dünya düzeninde uluslararası ilişkilerin yapı taşları değişmeye başlamıştır. Dünya küreselleşmenin etkisi altında çokuluslu organizasyonların devletlerin karar verme mekanizması üzerindeki etkisini hissetmeye başlamıştır. Bu yeni dünya düzeninde Rusya Federasyonu'nda devlet başkanlığı koltuğuna oturan Vladimir Putin döneminde Rusya ile Türkiye arasında ilişkiler karşılıklı bağımlılık teorisi ekseninde değerlendirilmiştir. Bu dönemde taraflar geçmişe kıyasla rekabet bir tarafa bırakılarak ilişkilerin ekonomik boyutları geliştirerek ilişkilerdeki gündemi işbirliği ile çeşitlendirilmiştir.
Toplumsal hafızadaki "Arap İmajı"nın Türkiye'deki Suriyelilere yönlendirilmesi sorunsalı: İzmir yereli
2011 yılında Suriye Arap Cumhuriyeti'nde başlayan iç savaş ve bu iç savaşın şiddetinin artmasına bağlı olarak milyonlarca Suriyeli göç etmek zorunda kalmıştır. Ülkemiz de Suriyelilerin göç ettiği ülkelerin başında gelmektedir. Türkiye'ye ilk Suriyeli kafile 29 Nisan 2011 tarihinde ulaşmıştır ve bu tarihten itibaren Suriyeli mülteci sayısı giderek artmıştır. Bu araştırma Türkiye'deki en çok Suriyelinin bulunduğu sekizinci il olan İzmir'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı ise Türklerin; Araplar ve Arap bir millet olan Suriyeliler hakkındaki düşüncelerini, önyargılarının olup olmadığını, Türk – Arap bağını nasıl gördüklerini irdelemek ve Suriyeliler ile Türklerin kültürel olarak benzerlik ve farklılıklarının nasıl göründüğünü ortaya çıkarmaktır. Ayrıca, Suriyelilerin İzmir'e adapte olup olmadıkları, ülkemizde kalıp kalmaması ve vatandaşlık verilip verilmemesi konularında Türklerin bakış açıları araştırılmak istenmiştir. Bunlara ek olarak Suriyeliler hakkındaki önyargıların olup olmadığını belirleyebilmek adına katılımcılara evlerini Suriyelilere kiraya vermek isteyip istemedikleri, Suriyeliler ile komşu olmak isteyip istemedikleri ve Suriyeli biriyle evlenmek isteyip istemedikleri gibi sorular yöneltilmiştir. Bu kapsamda belirlenen 10 ilçede; Çiğli, Gaziemir, Dikili, Kiraz, Urla, Selçuk, Karşıyaka, Bornova, Basmane ve Buca ilçelerinden 10'ar katılımcı olmak üzere toplamda 100 katılımcıya derinlemesine mülakat yöntemi uygulanarak katılımcıların bu konulardaki görüşleri alınmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde katılımcıların Araplar ile ilgili fikirlerinin ağırlıklı olarak medya yolu ile oluştuğu, daha önce Arap ülkelerinden birine gidenlerin oranının %11 olduğu, gitmeyi düşünenlerin oranının ise %39 olduğu görülmüştür. Katılımcıların %55'inin Arap bir tanıdığı olduğu görülmüştür. Katılımcıların %62'si Araplar hakkındaki düşüncelerinde güvenilmez olmaları, sürekli savaşmaları, nankör ve cahil olmaları gibi tanımlamalar yardımı ile olumsuz görüş bildirmişlerdir. Araplar ile ilgili önyargının ise %67 ile olumsuz olduğu görülmüştür. Katılımcıları büyük bir bölümünün ise Türk - Arap toplumsal bağı konusunda bilgilerinin olmadığı anlaşılmıştır. Katılımcıların Arap bir millet olan Suriyeliler hakkındaki görüşlerinin ise Araplar hakkındaki olumsuz görüşleri ile benzer oranda olduğu görülmüştür. Suriyeliler hakkındaki olumsuz görüş bildirenler ise bunun sebebi olarak Suriyelilerin ülkelerinde savaşmaktan kaçmalarını, Suriyeliler için ayrıcalık tanındığını düşünmelerini ve Suriyelilerin sosyal olarak uyumsuz davranışlarını göstermektedirler. Suriyeliler ile olan kültürel bağın benzer olduğunu ya da benzerliğin bulunmadığını belirten katılımcıların oranlarının ise birbirine yakın olduğu görülmüştür. Söz konusu benzerliğin; "hukuk ve dil", "din", "yemek" ve "örf ve adetler" olduğu belirtilirken farklılıkların ise "kültür", "temizlik alışkanlığı" ve "yemek yeme tarzı" olarak görüldüğü sonucuna varılmıştır. Katılımcıların, %77 ile Suriyelilerin Türkiye'de kalmasını istemediği, %86 ile de onlara vatandaşlık verilmesini istemedikleri görülmüştür. Katılımcıların %68'i Suriyelilerin İzmir'e adapte olmadıklarını düşünmektedirler. Katılımcıların yalnızca %26'sının Suriyelilere maddi ve manevi olarak destek oldukları görülmüştür. Büyük çoğunluğu ise destek vermemelerini 'zaten devletten yardım alıyorlar' diyerek açıklamışlardır. Bunun yanında katılımcıların %71 ile çoğu, Suriyelilerin dilencilik yapmasını olumsuz olarak görmektedirler. Katılımcıların %66'sının Suriyeli bir aileye komşu olmak istemediği ve yalnızca %14'ünün evlerini Suriyelilere verebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların Suriyeli biriyle evlenmeyi düşünmezken yakınlarının Suriyeli biriyle evlenmesine ise karşı olmadıkları görülmüştür. Katılımcıların Suriyelilerin İzmir'e gelişini hayatında etkisi olduğunu bildirirken bu etkiyi daha çok işsizlik, güvenlik, kiraların yükselmesi şeklinde belirtmişlerdir. Son olarak ise esnaf katılımcılar işyerlerini güvenemedikleri gerekçesiyle Suriyelilere emanet etmek istemediklerini ifade etmişlerdir.
Koruma sorumluluğu çerçevesinde Suriye krizi
15 Mart 2019'ta, Suriye krizinin sekizinci yılı tamamlanmıştır. Bu sekiz sene içerisinde Suriye ve uluslararası toplum: yaklaşık altı milyon mülteci, altı milyondan fazla yerinden edilmiş insan, yaklaşık yarım milyon ölü, ciddi insan hakları ihlalleri, cezaevlerinde sistematik infazlar ve iki yüzden fazla kimyasal silah saldırısı ile karşı karşıya kalmıştır. Sorunun siyasi çözümü için çok sayıda deneme yapıldıysa da ne yazık ki bir çözüm hala bulunmamıştır. Savaşları ve insanların çektiği acıları engellemeye dair çabalar insanlık tarihi kadar eskidir ancak 2001 yılında Uluslararası Müdahale ve Devlet Egemenliği Komisyonu (UMDEK) raporuyla ortaya çıkan Koruma Sorumluluğu (Responsibility to Protect-RtoP) Raporu ile beraber yeni boyut kazanmıştır. Komisyon, doksanlı yıllarda yaşanan insanı krizler sonrasında, insan haklarını devlet egemenliğinin önüne çekmeyi ve egemenliğin bir ayrıcalık yerine sorumluluk olarak görülmesini sağlamayı hedeflemiştir. 2005 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabulü ile Koruma Sorumluluğu daha büyük önem kazanmıştır. Birleşmiş Milletler, her ne kadar bir daha asla Kosova, Srebrenitsa ya da Ruanda gibi durumlar yaşanmaması konusunda sorumluluk üstlense de ne yazık ki en az onlar kadar trajik olan Suriye krizinin çıkmasını engelleyememiş ve halen de durduramamıştır. Bu çalışma ise, RtoP mekanizmaları zamanında kullanılabilmiş olsaydı Suriye krizinin bugünkü boyutlarına ulaşmayacağını savunmaktadır. Bu çerçevede Suriye krizi, RtoP'un, ağır insan hakları ihlallerini çözmek amaçlı askeri güç kullanımına karar verebilmek için belirlediği altı prensip üzerinden değerlendirmiştir. Sonuç olarak RtoP'un ortaya çıkışının çok önemli bir gelişme olduğunu açık ve nettir. Bununla beraber yaşanan Suriye krizi gelecekte yeni krizlerinin yaşanmaması için de RtoP'un ne kadar gerekli olduğu konusunda küresel bir mutabakat yaratabilmek açısından büyük fırsat sunmuş fakat bu fırsat değerlendirilememiştir. Anahtar kelimeler: insan hakları, RtoP, Suriye krizi, ihlal, BM, koruma sorumluluğu
Ukrayna krizi sonrasında değişen NATO-Rusya stratejileri çerçevesinde NATO-Rusya ilişkileri
Ukrayna krizi sonrasında uluslararası ilişkiler sisteminde yoğun bir tartışma yaşanmıştır. Bu kriz dış dünya ile Rus ilişkilerinde bir sarsıntıya neden olmuş, NATO'nun stratejilerini yenilemesine neden olmuştur. Bu nedenle, makalenin amacı Ukrayna Krizi çerçevesinde ortaya çıkan NATO stratejilerindeki dönüşüm çerçevesinde Rusya ve NATO ilişkilerinin incelenmesidir. Rusya, Vladimir Putin'in Rusya Güvenlik Konseyi'nde yaptığı bir görüşmede açıkça ortaya koyduğu gibi ekonomik diplomasi ve yumuşak güç yöntemlerini kullanarak uluslararası arenada aktif bir politikayı sağlamak ve sürdürmek ile ilgilenmektedir. Ancak, Ukrayna krizinden sonra 2014-2015 yılları arasında dünyada Rus pozisyonu çarpıcı şekilde değişmiştir. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ve Moskova arasındaki ilişkinin tarihi tam olarak "sorunlar, güvensizlik ve yanlış anlamalar" şeklinde yorumlanabilir. Ukrayna çatışması, Rusya-Batı ilişkilerini Soğuk Savaşın bitiminden bu yana ilk defa çatışma sınırına getirdi. NATO Soğuk Savaşın bittiğinden bu yana yeni bir stratejik vizyon arıyor. Şu anda, yeni bir siyasi-askeri atmosfer Rusya'nın eylemleri tarafından tehdit edilmekle birlikte, bu yeni iklimin tüm tarafların menfaatine olmadığı açıktır; bir takım güvenlik tehditleri hem Avrupa Atlantik hem de Avrasya için ciddi zorlu olmuştur. Birinci bölümde Tarihsel süreç ve stratejiler, İkinci bölümde soğuk savaş'tan günümüze NATO ile Rusya arasındakı İlişkinin değerlendirilmesi, Üçüncü bölümde Ukrayna krizi ve sonuncu bölümde ise Ukrayna Krizinden sonra NATO-Rusya arasındaki yeni ve değişen stratejiler tanımlanacaktır. Anahtar Kelimeler: Ukrayna krizi, Vladimir Putin, İkili ilişkiler, strateji, Dış politikası, güvensizlik ve yanlış anlamalar.
Türk milliyetçiliğinde ırk olgusu ve politik bileşenleri
Bu çalışma Türk milliyetçiliği içindeki ırk olgusu ve politik bileşenlerinin analizini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda ele alınacak tarihsel süreç Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden başlatılarak günümüze kadar devam edecektir. Çalışmanın ilk bölümü milliyetçilik çalışmaları literatürü ve bu literatürün özgün sınıflandırılmasına ayrılmıştır. İkinci bölümde ise biyopolitika kavramı ele alınacaktır. Milliyetçilik çalışmaları içinde kendisine yer bulamayan biyopolitika kavramının yardımıyla oluşturulacak çerçeve, milliyetçilik ve ulus devlet olgularına farklı bir okuma önerisiyle devam edecektir. Çalışmanın ana bölümü sayabileceğimiz üçüncü bölümde Türk milliyetçiliğinin içindeki ırk olgusunun izleri araştırılacak ve politik bileşenleri analiz edilmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda siyasi liderler, partiler, sivil toplum kuruluşları, dernek veya dergiler çalışmanın araştırma özneleri olarak kullanılacaktır. Çalışmanın son bölümü ise küreselleşme tartışmaları karşısında ulus devlet, milliyetçilik kavramlarının konumunu tartışmaya ve bu tartışmalar içinde Türk milliyetçiliğinin yerini saptamaya çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Milliyetçilik, Irk, Ulus İnşa Süreci, Türk Milliyetçiliği, Biyopolitika, Küreselleşme
Kosova cumhuriyeti'nin bağımsızlığı ve devlet inşa süreci
Kosova, hem Sırplar hem de Arnavutlar için önemli bir bölgedir. 1912 yılına kadar Osmanlı toprağı olan Kosova, daha sonra Sırpların eline geçmiş ancak İkinci Dünya Savaşı sonrasında Yugoslavya'nın kontrolünde özerk toprak ilan edilmiştir. Ancak hala Sırbistan'a bağlı kalan Kosova'da Tito'nun ölümü ardından başlayan ekonomik sıkıntıların da etkisiyle ayaklanmalar meydana gelmiş ve bu ayaklanmalar kanlı bir şekilde bastırılmıştır. 1989 yılında Kosova'nın özerklik hakkının elinden alınması sonucunda 1991 yılında Kosova Cumhuriyeti ilan edilerek Sırbistan ile olan ilişkiler kesilmiştir. 2008 yılına kadar ABD, NATO ve Birleşmiş Milletler gibi güçlerin barış sürecine katıldığı dönemin sonunda, Türkiye ve ABD başta olmak üzere birçok ülke tarafından Kosova Cumhuriyetinin bağımsızlığı tanınmıştır. Avrupa Birliği günümüzde ekonomik, siyasi ve sosyal açılardan Kosova ile ilgili desteğine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada; Kosova'nın bağımsızlığına giden sürecin anlatılmasının yanında, NATO'nun Kosova'ya müdahalesi ve hukuki sonuçlarına değinilmiştir. Ayrıca Kosova'daki bağımsızlığın Balkanlara ve küresel düzeydeki etkileri de ele alınmıştır. Bunun yanında Devlet inşa sürecine bağlı olarak UNMIK ve Desentralizasyon kapsamında Kosova'nın yerel yönetim yapısı ele alınarak Kosova'nın kurumsal yapısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kosova Cumhuriyeti'nde yaşayan farklı etnik kökene sahip halkların ve resmi kurumlarda/yönetimde yer alan katılımcıların bağımsızlık algıları, siyasi, sosyal, ekonomik durumu ve beklentileri, Türkiye'nin ve diğer ülkelerin Kosova'ya etkilerine yönelik görüşleri analiz edilmiştir. 3 genel tema altında değerlendirilen görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, Kosova'nın bağımsızlığı öncesinde Arnavutların Sırp işkencelerine maruz kaldığı, işsiz bırakıldıkları, ayrımcılığa uğradıkları ve göç etmek zorunda kaldıkları ifade edilmiştir. Kosova'nın Cumhuriyetle yönetilmeye başlaması ile halkın siyasi olarak kendilerini ifade etmeye başladıkları da tespit edilmiştir. Kosova'nın yerel yönetimi kapsamında devlet inşa sürecinin daha çok UNMIK vasıtasıyla devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal ve kültürel anlamda Kosova hükümetinin azınlıklara yönelik saygı ve kültürü yaşatma politikalarından memnun olunduğu belirlenmiştir. Kosova'nın bağımsızlık sürecinde ülkelerin etkilerine ilişkin bulgular incelendiğinde; özellikle ABD'nin aktif rolü yanı sıra Türkiye, BM ve AB'nin desteklerinin de ön planda olduğu tespit edilmiştir. Rusya'nın ise Kosova ile ilişkilerinin kopuk olduğu belirtilmiştir. Kosova sorunu nedeniyle Sırplar ve Arnavutlar arasındaki sorunların ise hala sürdüğü ve Kosova halkının bağımsızlığını korumak ve Avrupa'da söz sahibi olabilmek açısından kurumsallaşma çabalarının devam ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kosova, Bağımsızlık, UNMIK, Kosova Halkları, Devlet İnşası, Balkanlar.
Avrupa Birliği bütünleşme sürecinde Birleşik Krallık: Brexit üzerine referandum sonrası derinleşme ve genişleme politikalarının geleceği
Birleşik Krallık'ın AB bütünleşmesine bakışı tarihsel, coğrafi, siyasi ve ekonomik etkenlere bağlı olarak gelişmiştir. 1951 yılında AKÇT ile başlayan AB bütünleşmesine kurucu üye olarak katılmayan Birleşik Krallık, AB bütünleşmesine karşı oluşturduğu alternatif hükümetlerarası EFTA yapılanması ile bütünleşme karşıtı bir politika yürütmüştür. EFTA'nın AKÇT, AAET ve AET sonucu oluşturulan bütünleşme karşısında kapsamı ve üyeleri açısından zayıf oluşu Birleşik Krallık'ın çıkarlarını maksimize etmek amacıyla AT bütünleşmesine katılma biçimde politika değişikliği oluşturmuştur. Birleşik Krallık'ın AET üyeliği bütünleşmeye bakışını değiştirmemiş, günümüze kadar olan süreçte Birlik içinde bütünleşmenin tamamlanmasını engelleyici veya yavaşlatıcı politikalar sergilemiştir. Avrupa şüpheciliği bulunan ve Avrupalılık aidiyeti diğer üyelerle kıyaslandığında daha zayıf olan Birleşik Krallık'ın 2016 yılının Haziran ayında AB üyeliğinden ayrılmayı içeren Brexit referandumunda ayrılık kararı alması Birleşik Krallık siyasi elitleri ve halkının bütünleşmeye bakışının tamamıyla çıkar amaçlı ve verdiğinden fazlasını alma üzerine olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Birleşik Krallık günümüzdeki adıyla AB bütünleşme sürecine Avrupa'nın diğer büyük ülkeleri ile kıyaslandığında bütünleşme ve federalizm karşıtı saiklerle geç dahil olmuş, AB üyeliği sürecinde bütünleşmeye olumsuz etkilerde bulunmuş ve bu bütünleşme sürecinin Birleşik Krallık'ı dönüştürmediğinin anlaşıldığı Brexit referandumunda AB'den ayrılık kararı alan ilk ülke olmuştur. Brexit kararı Avrupalılaşmanın Birleşik Krallık üzerindeki etkisinin düşük olduğunu göstermektedir. Bu tezde AB bütünleşmesine liberal hükümetlerarasıcı yaklaşımla sınırlı katkıda bulunan Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılması sonrası AB'nin derinleşme ve genişleme politikalarının geleceği değerlendirilmiştir. Brexit referandumu sonrasında AB öncelikli olarak içsel sorunları ile ilgileneceğinden AB derinleşme politikalarının genişleme politikalarından daha öncelikli yer tutması beklenmektedir. Çalışmada öncelikle Birleşik Krallık'ın AB bütünleşmesine etkisi incelendikten sonra daha federal Avrupa'nın geliştirilmesi için Brexit sonrası AB derinleşme ve genişleme politikalarının gidişatı tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, Brexit, Derinleşme ve Genişleme, Federal Avrupa, Avrupalılaşma.
İç ve dış dinamikler çerçevesinde Afganistan'ın güvenlik analizi (1989-2001)
Bu tezin amacı; 1989-2001 yılları arasında Afganistan güvenliğini etkileyen iç ve dış dinamikler çerçevesinden incelenmiştir. Çalışmada; Sovyetler Birliği'nin Afganistan'dan çekilmesi ile iç ve dış faktörlerin yarattığı güvenlik sorunlarının askeri, siyasi, ekonomik, sosyal boyutları incelenirken aynı zamanda 11 Eylül saldırıları sonrası ABD'nin Afganistan askeri müdahalesine yer verilmiştir. Bu çalışmanın ilk bölümünde güvenliğin tarihsel gelişimi ve farklı teorik perspektiflerden güvenliğin ele alınması, ikinci bölümünde Afganistan'ın coğrafi yapısı, etnik yapısı ve ekonomik kaynakları detaylı bir şekilde analizine yer verilmiştir. Ayrıca, Afganistan'ın istikrarsızlık nedenlerini daha iyi anlamak adına ülkenin jeostratejik önemi ve bu nedenle bölgede yaşanan hâkimiyet mücadelesinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise iç ve dış faktörlerin yaratığı iç savaş, mücahit gruplar arasındaki iktidar mücadelesi, Taliban'ın ortaya çıkışı ve tüm bu gelişmelerin yaratığı sonuçlar incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise 11 Eylül saldırıları ve ABD'nin askeri müdahalesi, NATO ve BM kararlarına yer verilmiştir. Sonuç kısmında; ülkedeki iktidar kavgası askeri, siyasi, etnik, sosyal ve kültürel gibi iç dinamiklerin yanı sıra başta ABD, Pakistan ve Suudi Arabistan olmak üzere dış devletlerin ülkeye doğrudan müdahalesi gibi etmenlerin de Afganistan'da güvenlik sorunlarının oluşmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, ABD'nin askeri müdahalesinin hukuki boyutu ve 2001 sonrası Afganistan'ın genel durumu değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Afganistan, 11 Eylül, Güvenlik, ABD Müdahalesi
Bir yumuşak güç aracı olarak ulus markalaşması: Türkiye ve Kolombiya örnekleri
Profesör Joseph Nye, modern devletlerin rekabetçi serbest piyasada daha alakalı olması için doğal ve benzersiz varlıklarını kullanarak uluslararası arenada ilgi çekici olmalarını ve ikna etmelerini nasıl kullanabileceğini açıklamak için 1990'da "yumuşak güç" terimini kullandı. Yumuşak Güç, yine de, yeni bir güç yüzü olan özünde, nispeten yeni ve soyut bir kavramdır. Bu yeni güç durumundan tam olarak yararlanmak için, Ülke Markalama disiplini geliştirilmiştir, Ülkelerin çekiciliğinin gücünü tam olarak toplamak ve dünyaya en basit ve açık yoldan sunmak. Ülkelerin bu yeni disipline yaklaşma şekli ülkeden ülkeye değişmektedir. Bu nedenle, bu tez iki ülkenin bir örneğini aldı - Kolombiya ve Türkiye- Her iki ülkenin stratejilerinin zaman içindeki gelişimini analiz etmek ve alınan farklı yaklaşımları açıkça görmek için çok farklı geçmişlere, kültürlere ve tarihsel sorunlara sahip ülkeler. Bunu yapmak için, bu araştırma projesi, Ülke Markalaşmasını disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak anlamak için Kamu Diplomasi teorisi, kamu yönetimi ve Uluslararası ilişkiler teorilerini temel almıştır, ve eğer ülke markalaması iyi uygulanırsa, yeni bir propaganda yüzü olmadığını gösterin. Anahtar Kelimeler: Ülke Markası, Ulus Markası, Yer Markası, Kamu Diplomasi, Türkiye, Kolombiya, Yumuşak Güç, Liberalizm, Neoliberalizm ve Uluslararası İlişkiler
Ortak miras Antarktika'nın uluslararası rejim kapsamında yönetimi
Ortak kaynakların küresel yönetimi için eşitlikçi ve kapsamlı bir uluslararası rejim sağlanabilir mi? sorusundan yola çıkan bu tez, Antarktika örneği üzerinden uluslararası iş birliğini analiz edecektir. Öncelikli olarak kıta üstündeki egemenlik iddialarının varlığı, ortak miras rejimi ile bağdaşmamaktadır. Kıtadaki kaynakların araştırılması, bilimsel incelemesi, kullanılması, muhafazası ve idaresi için kurulan hukuki yapı, Antarktika Anlaşmalar Sistemi, devletlerin egemenlik iddialarını ve kıtayı ilgilendiren güncel sorunları aşmada yetersiz kalmaktadır. Antarktik ilişkilerinde yer alan aktörlerin şekillendirdiği Antarktika siyaseti, ulusal çıkarlardan kaynağını alan ve bilim üzerinden işleyen bir uluslararası iş birliği formunu almıştır. Bu bağlamda araştırmanın temel dayanağını hak iddiasında olan ve hak iddia etme hakkını elinde tutan devletlerin ulusal Antarktik araştırma kurumlarıyla ve ilgili hükümet-dışı örgütlerle yürütülen mülakatlar oluşturacaktır. Araştırma kapsamında ilgili uluslararası anlaşmalar, yönetmelikler ve uygulamalar ile konuyla ilgili diğer tüm kaynaklar analiz sürecine eklenecektir. Genel yapıdan beklenen sonuca göre Antarktik kaynakların sürdürülebilir geleceği tüm ulusların çıkarlarından bağımsız, eşitlikçi ve kapsamlı bir ortak miras rejiminin varlığına ihtiyaç duymaktadır.
Çin Halk Cumhuriyeti'nin ABD'nin küresel hegemonyasına meydan okumasında deniz gücünün rolü
Bu çalışma çağdaş dünya siyasetinde Çin Halk Cumhuriyeti'nin (ÇHC) ABD'nin küresel hegemonyasına nasıl meydan okuduğunu "Deniz Gücü" üzerinden incelemektedir. Böylece günümüzde ve yakın gelecekte uluslararası sistemde güç değişimini açıklamaya ve öngörmeye çalışmaktadır. Özellikle Uzakdoğu bölgesindeki güç değişimini "deniz hegemonyası" çerçevesinde analiz eden bu çalışma ÇHC'nin yükselen deniz gücüne odaklanmaktadır. Böylelikle küresel bir güç olma hedefi taşıdığı düşünülen ÇHC için "Neden Deniz Gücü" sorusuna yanıt vermektedir. ÇHC'nin neden deniz gücüne büyük önem verdiğini bu çalışma bölgesel ve küresel hegemonya tesisinin temeline deniz gücünü yerleştiren bir teorik çerçevede tartışır. Deniz gücünün gerek geçmişte, gerekse de günümüzde bölgesel ve küresel hegemonyanın temelini oluşturduğu varsayımından hareketle ÇHC'nin deniz kuvvetlerine yaptığı büyük yatırımları ABD ile küresel ve bölgesel hegemonya yarışının önemli bir parçası olarak görür. ÇHC'nin deniz gücüne ihtiyaç duymasının nedenlerini bu çalışma öncelikle tarihsel bir perspektifle ele almıştır. Geçmişte deniz gücüne yeterince önem vermemesi sonucunda Çin'in batılı güçlerin sömürge siyasetlerine denizden sürekli açık olduğunu göstermiştir. Sömürge geçmişinden dersler ve ödevler çıkaran ÇHC, günümüzde güçlü bir deniz kuvveti ve donanma oluşturma çabası içindedir. Yakın geçmişte hızlı bir iktisadi büyüme ve kalkınma hamlesi gerçekleştiren ÇHC deniz gücünü yalnızca savunma amaçlı değil, ofansif amaçlar için de kullanmaktadır. En azından şimdilik kendi bölgesinde bir deniz hegemonyası tesis ederek ABD'nin küresel ve bölgesel hegemonyasına karşı çıkmaktadır. Bu amaçla deniz kuvvetlerine büyük yatırımlar yaparak ABD'nin deniz gücüne erişmeye çalıştığı gibi, mevcut deniz gücüyle "Yeni Asya Kimliği" oluşturarak ve bölgesel sorunların çözümünde kendi tezlerini kabul ettirerek Uzakdoğu Asya'da ABD hegmonyasını kırmaya çalışmaktadır.
Dördüncü sanayi devriminin uluslararası ilişkilere sosyoekonomik etkileri
Sunduğu yenilikler itibariyle bir yaratıcı yıkım süreci olarak görülen dördüncü sanayi devriminin, uluslararası ilişkilere çeşitli sosyoekonomik yansımaları olacaktır. Yapay zeka, robotik, nesnelerin interneti, büyük veri ve bulut bilişim gibi beş temel dinamik ve 3d baskı tekniği gibi yardımcı bir dinamikten meydana gelen ve kısaca endüstri 4.0 olarak da ifade edilen dördüncü sanayi devrimi, bir endüstriyel dönüşüm sürecidir. Bununla birlikte dinamiklerinin her biri ve birlikte oluşturdukları akıllı fabrikalar ve otonom araçlar gibi temel çıktılarıyla dördüncü sanayi devriminin etki alanı oldukça geniştir ve endüstriyel alan ile sınırlı değildir. Sanayi sektörü haricinde tarım ve hizmet sektöründe yarattığı değişimlerle birlikte ele alınan dördüncü sanayi devriminin, bu çalışmada konu edilen başlıca etki alanları; ekonomi, toplum ve uluslararası ilişkiler olmuştur. Bir yaratıcı yıkım süreci olarak dördüncü sanayi devrimi, bir taraftan teknolojik gelişmeler ile artan üretkenlik sayesinde ekonomik büyümeyi sağlarken, bir taraftan da azalan istihdam ve artan eşitsizliklerle sosyoekonomik olumsuzluklara sebep olmaktadır. Ekonomik büyümenin yaratım, sosyoekonomik olumsuzlukların yıkım olarak ele alındığı bu sürecin sonunda yaratım yıkımı telafi edemeyecektir. Bu sebeple, halihazırda eşitsiz olan ulusiçi ve uluslararası yapı daha da eşitsiz hale gelecektir. Ulusiçi eşitsizliklerin şiddetlenmesiyle orta sınıfın, büyük bir kısmının alt sınıfa ve çok daha kısıtlı bir kısmının üst sınıfa yönelerek eriyeceği düşünülmektedir. Bu sosyoekonomik geçişin bir benzeri uluslararası sistemde de görülecektir. Orta büyüklükteki devletlerin, Wallerstein'dan mülhem yarı çevre ülkelerin, çoğunluğunun çevreye ve oldukça küçük bir kısmının merkeze kayacağı öngörülmektedir. Uluslararası sistemde yaşanan bu değişimle, güç kaymasının yaşanacağı ve bunun da merkez ile çevre ülkeler arasındaki bağımlılık ilişkilerini şiddetlendireceği görüşü savunulmuştur. Bununla beraber, dördüncü sanayi devriminin dinamiklerinin, özellikle bilişim sektöründeki küresel şirketleri, ekonomik ve politik olarak güçlendireceği ve hükümetlerden şirketlere güç kaymasının yaşanacağı ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dördüncü Sanayi Devrimi, Endüstri 4.0, Yaratıcı Yıkım, Ekonomik Büyüme, Teknolojik Gelişme, Eşitsizlik
Lübnan'ın entegre etmeme politikası bağlamında Filistinli mülteciler
1948 yılında İsrail devletinin kurulması ve İsrail-Arap Savaşı‟ndan sonra 700.000'den fazla Filistinli Arap, ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Lübnan, Ürdün, Suriye ve Mısır gibi komşu ülkelere ise bu mülteciler istemeden yerleşmek zorunda idiler. Ev sahibi ülkeler arasında, Filistinli mülteciler için en sorunlu ülke Lübnan‟dır. Bu husus devletin istikrar ve güvenliğini, aynı zamanda mültecilerin yaşam koşullarını da etkiler. Filistinli mülteciler konusunda, Milli Lübnan Politikası negatif bir sonuç gösteriyor ve bu olayın uluslararası güvenliğini etkiliyor. Mülteci statüsü, uluslararası sözleşmeler yoluyla kabul edilmiş olsa da, Mültecilerin Statüsüne Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi veya Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin 1967 Protokolü Lübnan devleti herhangi bir hak veya üzerlerine sorumluluk tanımıyor. Filistinli mülteciler, Lübnan hükümeti için bir güvenlik ikilemi temsil etmektedir. 1948‟de başlayan ülkedeki mevcut gruplar arasındaki dengenin daha da kötüleşeceği korkusu vardı. Lübnan politikasının ilk başladığından (mültecilerin Lübnan'ın belli bir alanda yerleşmek için izin verildi an) itibaren bugüne kadar değişti. Lübnan tarafından teşvik edilen temel politikasının merkezinde, kendi kamplarında bütün alanlarda (siyasi, sosyal ve ekonomik), mültecileri marjinalize girişimi vardı. Bu politikanın ana fikri, onları izole etmek, kampların boyutunu azaltmak ve herhangi bir tahrip binanın inşaatı veya restorasyonu yasaklamaktı. Lübnan yasası, orada yaşayan Filistinlilere karşı olan ayrımcılığı açıkça gösterir. Yasa, işe sahip olması, bir arazi ya da bir ev satın almasını önlemekte ve o şekilde Lübnan ekonomisinde katkılarını izole etmektedir. Bu bağlamda, en önemli aktörlerden biri olarak, Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Birleşmiş Milletler Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), uluslararası tepki, bir ülkede onun güvenliği ve egemenliği konusunda insani sorunun yönlerini nasıl değiştirebileceği göstermek amacıyla analiz edilmiştir.
Eylemleriyle Türkiye Hizbullah'ı ve legalleşme süreci
1979 yılında Batman'dan kurulan Türkiye Hizbullah'ı, 2000'li yıllara kadar silahlı şiddet eylemleri ile dikkat çekmiştir. Radikal İslamcı bir yapıya sahip olan Hizbullah, dini siyasallaştırarak şiddet eylemlerine gerekçe üretmiş ve meşrulaştırma amacıyla dini istismar eden haksız referanslar kullanmıştır. Bu referansların başında gelen cihad kavramı ve kitaplı dinlerde şiddetin pozisyonu ve konumu çalışmamızda incelenmiştir. Dini istismar eden radikal bir yapılanma özelliğine sahip olan Hizbullah, kategorik ve seçici terörizm tipinde bilinçli ve planlı şiddet eylemleri yapmıştır. Türkiye'de şeri esaslara dayalı bir rejim kurmak isteyen Hizbullah, İslami devrim amaçlamaktadır. Bu amaçla kolektif şiddete başvuran Hizbullah'ın eylemleri, devrimci şiddet teorisi bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelik olarak; Hizbullah'ın kendi dilinden kaynakların kullanılmasına özen gösterilerek, özellikle 2003 yılından sonra başlayan legalleşme dönemi ele alınmış ve bu dönemde oluşturulan yeni yapılanma ile propaganda organları incelenmiştir. Ayrıca kurucu lider Hüseyin Velioğlu'nun Beykoz'da çıkan çatışmada öldürüldüğü tarihte ilan edilen, anayasa mahiyetindeki Hizbullah Manifestosu ile Hizbullah yönetici kadrosunun yargılandığı davada yapılan sanık ve avukat savunmalarının yer aldığı, "Hizbullah Ana Davası: Savunmalar" isimli kitap incelenmiştir. Çalışmada son olarak, kurulduğu günden bu yana kendini cemaat olarak adlandıran Türkiye Hizbullah'ının, Kobane eylemleri süresince PKK ile girdiği çatışmalar incelenmiş ve Hizbullah'ın son durumu değerlendirilmiştir.
Milli yapılarda bölgesel entegrasyon etkisi: Meksika ve Türkiye örnekleri
1980'lerde görülen uluslararası ekonomik krizler sonucunda, neoliberal ekonomi politikaları birçok ülkede serbest piyasa ekonomisine geçiş sürecinde uygulanmıştır. Bunlardan birçoğu, iç ekonomik güçleri ve demokratik kurumları istikrarlı olmayan gelişmekte olan ülkelerdi. Sözde küreselleşme adı altında uygulanan bu serbest piyasa düzeninin sonuçlarından biri bölgesel bütünleşme veya ekonomik blokların yükselişi oldu; ama aslında bu meselenin ötesinde, toplumsal ve siyasi yapılarda da bazı yeni uygulama ve dönüşümler görülmekteydi. Bu çalışmada, Meksika ve Türkiye'de 1990'lı yıllarda yaşanan neoliberal reform ve sonuçları revize edilecek. Hipotez: her iki ülke de bloklarını geliştirmek için sosyo kültürel uyumdan daha çok ekonomik faydaların peşinde koşmaktadırlar, sonucunda neoliberal globalleşme altında olumsuz etkilenmektedirler ve gerçek bir bölgesel bütünleşme fırsatı kaybı yaşanmaktadır. Bu nedenle, bu araştırmanın önemi, iki ülkenin bölgesel entegrasyonlarının karşılaştırılmasıyla, bu ekonomik entegrasyonların ülkelerin ekonomisi, politik ve sosyal yapısı ile uluslararası ilişkileri üzerindeki etkisinin ortaya konmasıdır. Bunu yaparken araştırma İspanyolca, Türkçe ve İngilizce kaynaklarla temellendirilecektir. Anahtar Kelimeler: uluslararası ilişkiler, bölgesel entegrasyon, Turkiye, Meksika, neoliberal, serbest piyasa, globalleşme.
Küreselleşme sürecinde İran İslâm cumhuriyeti ekonomi politiği
Küreselleşme olgusu son yıllarda hız kazanan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Küreselleşme sürecinde beklenmedik politik bir gelişme olarak İran'da İslam devriminin gerçekleşmesi, ABD'nin hegemonik güç olarak ambargo ile tepki vermesine yol açmıştır. Bu çalışmanın asıl amacı da; "ABD'nin hegemon güç olarak, küreselleşme süreciyle çelişkili, paradoksal bir biçimde ambargo uygulamasının İran'ın dış ticareti açısından nasıl sonuç vermiştir?" sorusuna analitik bir bakış açısıyla yanıt aramaktır. ABD'nin uyguladığı bu ambargolar İran'ın dış ticaretini etkileyerek yön değiştirmesine neden olmuştur. Ticaretin değişen yönü İran'ın dünya piyasasına eklenmesini etkilemiştir.Bu soruya net bir cevap verebilmek için, çalışmanın birinci bölümü Amerika'nın savunucusu olduğu liberal düşüncenin serbest piyasa meyvesi olan küreselleşmenin tanımını yaparak, bu kavramın gelişim süreci ve kökenlerine inecektir. İkinci bölümden dördüncü bölüme kadar ise ambargo eşliğinde, küresel piyasa ile ilişkisini sürdürmek isteyen İran İslam Cumhuriyeti'nin farklı şartlar ve devlet başkanlarının döneminde dönüşümcü bir tutumla nasıl bir yöntem izlediği konusu tartışılmıştır. Son bölümde ise İran İslam Cumhuriyetinin farklı devlet başkanları döneminde yapılan ekonomik planlar ve nükleer gerginliğin sonucunda uygulanan ek ambargolar eşliğinde, dünya piyasaları ile nasıl bir ticari ilişki sürdürdüğü incelenmiştir.
1990 sonrası Azerbaycan'ın enerji politikasının Güney Kafkasya'ya etkisi
Bu tezin amacı; 1990 yılında SSCB'nin parçalanması sonucu, bağımsızlığını kazanan 15 Cumhuriyetten biri, Azerbaycan'ın zor şartlar altında hayata geçirdiği enerji temelli dış politikası ile Güney Kafkasya'da oluşturduğu etkiyi anlatmaktır. Soğuk Savaşın önemli aktörü, Sovyetlerin düşüşü sonrası yönetimden kopan tüm ülkelerde, birbirine zincir gibi bağlı olan ekonominin çöküşü hakim oldu. Azerbaycan'da ise manzara tamamen farklıydı. Ekonomik çöküşle beraber, Ermenistan'ın Rusya'dan aldığı destekle topraklarında yürüttüğü işgal politikası zor olan durumu daha da çıkmaz hale getirmişti. Bölgede istikrarı tehdit eden olumsuz siyasi ortamın hakim olmasına rağmen Azerbaycan enerji faktörünü kullanarak dış politikasında "akıllı güç" (smart power) stratejisi ile ekonomisini iyileştirmeyi hedeflerken bir tarafdan da, kendi bağımsızlığını korumak, güvenliğini garanti altına almak ve Dağlık Karabağ sorununu çözmek niyetinde idi. Asrın Anlaşması ile Batı'nın ve ABD'nin dikkatini bölgeye çeken Azerbaycan kısa zamanda işbirliği çerçevesinde gerçekleştirdiği enerji ağırlıklı projelerle bölgenin gözdesi olmakla beraber uluslararası sistemin önemli aktörüne çevrildi. Bu doğrultuda tez çalışmasında Azerice, Türkçe, Rusça ve İngilizce kaynaklardan faydalanılmış, tarihsel gelişmeler kronolojik çerçeve dahilinde işlenmiştir. Kafkasya ve Azerbaycan'ın coğrafi konumu, kısa tarihi, enerji sektörünün tarihsel gelişimi, Soğuk Savaş sonrası bağımsızlığına kavuşan Azerbaycan'ın enerji politikası, üretilen petrolün taşınması için hayata geçirdiği boru hatları stratejisi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Neticede önemli bir bölgede bulunan Azerbaycan'ın günümüzde dış politikada izlediği denge politikası analiz edilerek bölgede oluşturduğu etki belirtilmiştir. Sonda ise izlenen dış politika gereği ülkenin bölgedeki rolü ve gelecek vizyonu ile bağlı öngörüde bulunulmuştur.
Türkiye'de gençlerin siyasete katılımı: Parti gençlik kolları örneğinde bir inceleme
Temsili demokrasilerde, siyasal partilerin örgütsel yapılarındaki en önemli unsurlardan biri üyelerdir. Siyasi sistem ve partilere göre üyeliğin niteliği farklılaşsa da üyeler, partilerin hazır kıtalarıdır. Partilerin altın çağını yaşadıkları dönemde, üyelerin siyasi mesaileri sayesinde partilerle toplum arasındaki organik ilişkiler hep güçlü olmuştur. Fakat, çeyrek asırdan beri özellikle Batı Avrupa demokrasilerinde siyasi partilerin bir gerileme sürecine girdiğine tanıklık etmekteyiz. Bu veri durumun başlıca kanıtlarından biri, partilere üye olmanın cazibesini süratle yitirmesidir. Türkiye'de de 1990'ların ikinci yarısından itibaren parti üyeliği eski anlam ve önemini yitirmeye başlamıştır. Parti üyeliği mefhumunda genç üyelerin durumu ve en çok oyu alan iki partinin İzmir'deki gençlik örgütlerinde gençlerin parti üyeliği aktivizmlerinin hangi örüntülerde kristalleşmekte olduğu soruları bu çalışmanın temel sorunsalıdır. İzmir'de gençlik ve siyaset ilişkisi, gençliğin politikaya katılım boyutları, partilerin genç üyelerinin politik aktivizmleri, partilerde gençlik organizasyonlarının hukuki durumu ele alınmış ve ilgili sorunsalların Almanya örneği ile karşılaştırması üzerinden mesele uluslararası bir düzleme oturtulmuştur. Siyasal katılım ve parti üyeliği aktivizmi çatısında gençliğin siyasete parti üyeliği aracılığı ile katılımı boyutuyla meselenin teorik altyapısı oluşturulmuş ve ikinci bölümde partilerin gençlik teşkilatları hukuki ve kurumsal altyapıları ile birlikte ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Almanya örneğinde Alman Meclisinde temsil edilen siyasi partilerin gençlik örgütleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde anket sonuçları her iki partinin de üyelerini kapsayacak biçimde yansıtıldıktan sonra partiler özelinde ayrı ayrı analiz edilip değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise, İzmir'de iki parti gençliğinin siyasal katılımının söylem ve eylem boyutunda literatürde belirlenmiş ve ortaya konulmuş sorun boyutları ve motivasyonlarına ilişkin uyum ve uyumsuzlukları saptanmış ve saptanan uyumsuzlukların gelecekte alabileceği hallere dair fikirler öne sürülmüştür. Anahtar Kelimeler: siyasi parti, gençlik kolları, parti üyeliği, CHP, AK Parti, siyasal katılım, Almanya Siyasi Partileri, JUSOS, Junge Union, Linksjugend Solid, Grüne Jugend, İzmir.
Saldırgan realizm bağlamında Çin'in yükselişi: "Barışçıl dış politika" söylemine karşılık "Potansiyel hegemon" savı
Dünyanın en büyük ikinci ekonomisine ve en kalabalık nüfusuna sahip olan Çin, askeri açıdan da hızlı bir ilerleme kaydetmektedir. Bu doğrultuda 21. yüzyılın yükselen gücü konumuna ulaşarak uluslararası sistemdeki etkisini artırmaya devam etmektedir. Temelde ekonomik kalkınmaya öncelik veren Çin, ulusal çıkarları açısından liberal uluslararası düzene aktif katılım sağladığını vurgulayarak barışçıl bir dış politika izlediğini savunmaktadır. Bu çalışmada, John Joseph Mearsheimer tarafından temsil edilen Saldırgan Realizmin teorik çerçevesinde Çin'in yükselişi analiz edilerek küresel bir hegemonik güce dönüşme olasılığı üzerinde durulmaktadır. Hegemonya mücadelesinde en büyük potansiyele sahip aktör konumunda olan Çin'in yükselişi, Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle hegemon güç haline gelen ABD'nin küresel üstünlüğünü ciddi şekilde tehdit etmektedir. Mearsheimer'a göre, tek kutuplu dünya düzenine hakim olan ABD ile yükselen Çin arasında ciddi derecede savaş potansiyeli taşıyan bir güvenlik rekabeti olacağından dolayı Çin için barışçıl bir yükselme mümkün değildir. Çin, istikrarlı ve hızlı ekonomik yükselişine rağmen askeri, siyasi ve kültürel alanlarda ABD ile rekabet edebilecek düzeyde değildir. Ayrıca başta Tayvan sorunu olmak üzere toprak anlaşmazlıkları, enerji bağımlılığı gibi ciddi sorunları bulunmaktadır. Tüm alanlarda yükselişini tamamlamak ve sorunlarını çözmek için uygun ortamı sağlamak amacıyla yükselişini barışçıl olarak ifade etmekte, uluslararası düzenin mevcut şartlarına uyumlu davranarak iş birliği yaklaşımı sergilemektedir. Bu sayede, askeri ve siyasi açıdan belirli bir kapasiteye ulaşarak ABD'ye karşı meydan okuyabilecek güce ulaştığı takdirde hegemonya elde etmek için saldırgan hale gelmesi beklenmektedir.
An analysis of radicalization models with examples of lone-wolf terrorism
This paper focuses on the radicalization process of one of the most relevant forms of political violence, which is the phenomenon of "lone wolf" terrorism. This research proposes that the rise of lone-wolf terrorism, along with its implications for both right-wing extremism and online spheres, requires examination through the process of radicalization. Furthermore, this paper uses the "Radicalization Model of Lone Wolf Terrorism," based on Mark S. Hamm and Ramon Spaaij's radicalization model, to break down the components of the process. Initially, this paper focuses on terms associated with political violence within the radicalization literature. Secondly, this paper studies the chosen model and analyzes its elements to comprehend the commonalities between three terrorism cases: the 2011 Norway attacks, the 2019 Christchurch mosque shootings, and the 2022 Buffalo shooting. As a result, this paper reaches conclusions that can help to understand the radicalization cycle of lone wolf terrorism through its components and various commonalities that emerge from the terrorism examples.
Dış politikada karar alma ve uygulama süreçlerinde istihbarat: ABD ve 2003 Irak Savaşı örneği
Bu çalışmada istihbaratın bir dış politika aracı olarak kullanılması ve dış politikada karar alma ve politika yapma süreçlerini nasıl etkilediği açıklanacaktır. İstihbaratın dış politika yapım sürecine etkilerini açıklayabilmek adına 2003 Irak Savaşı örneği vaka olarak seçilmiştir. 2003 Irak Savaşı,Soğuk Savaş sonrası süreçte -özellikle 1995 ve sonrasında- ABD'de siyasi karar alıcılara yönelik terörizm ile ilgili istihbari raporlar gelmesine rağmen,üretilen istihbarat analizlerinin gerekli sonuca ulaşamaması ve raporlara göre teröre dair gerekli sonuçların öngörülememesi George W. Bush hükümetinin ilk yılında dünya tarihine geçecek olan 11 Eylül Saldırılarının gerçekleşmesine neden olmuştur. El-Kaide terör örgütünün üstlendiği bu eylem, ABD dış politikası ve istihbaratı için de önemli bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Tezin yoğunlaştığı zaman aralığına bakıldığında, 11 Eylül saldırıları sonrasında istihbarat, dış politikada daha etkin bir araç haline dönüşmüştür ancak 2003 Irak Savaşına giden süreçte bu kez de bu aracın siyasal saikler doğrultusunda kullanılması tartışmaları başlamıştır. Kitle imha silahları konusundaki anlaşmazlık, üretilen istihbarat analizleri ile temellendirilmeye çalışılmış ve 2003 yılında Irak'a karşı askeri bir harekât başlatılmıştır. Bu savaş doğrultusunda dış politikada karar alma ve politika yapma süreçlerinde istihbaratın etkin bir araç olarak kullanılmasının ve bir ülkenin dış politikasına etkileri ortaya çıkmaktadır.
Transnasyonel aktörlerin birbiriyle etkileşiminde transnasyonel toplumun rolü: Greenpeace ve Lego örneği
Dünya siyasetinin ve uluslararası ilişkilerin değişen koşullarla beraber değişim ve dönüşümlerden geçmesi alışılageldik ve dinamik bir durumdur. Süreci etkileyen girdiler ve çıktılar, her değişim ve dönüşümde çeşitlilik göstermekte, kendini güncelleyebilmektedir. İkinci Dünya Savaşı'na kadar sisteme dahil olan girdiler, savaş sonrasında transnasyonel aktörleri sistemin önemli birer çıktısı haline getirmiştir. Böylece devlet dışındaki transnasyonel aktörlerin, dünya siyasetinde daha güçlü hale gelip gelmedikleri literatürde önemli bir tartışma konusu olmuştur. Diğer bir yandan devletler ile olan ilişkilerinden ayrı olarak devlet dışındaki transnasyonel aktörlerin birbirleriyle olan ilişkileri de dünya siyasetinde giderek daha çok yer almaktadır. Günümüzde birçok hükümet dışı örgüt ve çok uluslu şirket, işbirliğine gidebilmektedir. Ancak bu aktörler, her zaman işbirliği içinde yer almamaktadır ve ister işbirliği olsun ister muhalif ilişkiler transnasyonel aktörlerin birbirleriyle olan etkileşimlerinde vatandaşlık bağı aranmaksızın belli bir amaç uğruna oluşturulan gönüllü ancak sınırlı bir topluluğu kapsayan transnasyonel toplum, denklemde önemli bir değişken olmaktadır. Böylece transnasyonel aktörlerin ilişkilerinde transnasyonel toplumun rolü, bir baskı aracı olarak giderek daha belirleyici bir unsur olmaktadır. Dolayısıyla transnasyonel ilişkilerin daha iyi anlaşılması için öncelikle transnasyonel aktörlerin doğasının anlaşılması bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı da transnasyonel ilişkileri ve aktörleri açıklamak ve gerek dünya sistemindeki yerini gerek de birbirleriyle olan ilişkilerini transnasyonalizmin mantığına uygun bir şekilde ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışma üç bölümde tamamlanmıştır. Birinci bölümde transnasyonalizm, kökeni ve eleştirileriyle ele alınmıştır. İkinci bölüm; transnasyonel aktörlerin ve onların ilişkilerinin açıklandığı bölümdür. Üç transnasyonel aktörün tarihsel gelişimi, transnasyonalizm çerçevesinde ele alınmıştır. Üçüncü bölüm, ilk iki bölümün çizdiği çerçevede örnek bir vaka üzerinden transnasyonel ilişkilerin değerlendirildiği bölümdür. Anahtar Kelimeler: Çok Uluslu Şirketler, Hükümet Dışı Örgütler, Transnasyonalizm, Transnasyonel İlişkiler, Transnasyonel Toplum
Rejim değişikliği: Amerika Birleşik Devletleri'nin Suriye'de rejim değişikliği girişimi 2011-2020
Üçüncü taraf aktörlerin uyguladığı rejim değişikliği, hem uluslararası ilişkiler hem de dış politika analizi alanlarında araştırılan bir olgudur. Rejim değişikliği kararlarının müdahale edenler için daha geniş bölgesel çıkarımları ve siyasi sonuçları vardır. Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) uluslararası politikadaki siyasi, ekonomik ve askeri nüfuzu düşünüldüğünde, ABD'nin uyguladığı rejim değişikliklerinin arkasındaki dinamikler önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu çalışma daha önce defalarca rejim değişikliği operasyonları uygulamış olan ABD'nin Suriye İç Savaşı'ndaki rejim değişikliği amacını neden başaramadığı sorusuna cevap aramaktadır. Bu çalışma savaşın başladığı Mart 2011'den 2020 yılının sonuna kadar geçen süreyi incelemektedir. Çalışma bu soruya neo-klasik realizmin tip III bakış açısı ile cevap vermeye çalışacaktır. Buna göre devletler bazen yanlış hesaplamalarda bulunabilirler. Başka bir deyişle, ABD Suriye'deki İç Savaşı ve bu savaşa karşı olan politikasını doğru hesaplayamamış bölgedeki diğer güçlerin etkisi ile rejim değişikliği arzusunda başarısız olmuştur. Bu durumda stratejik kültürüne uygun olarak Rusya, Esad rejimine desteğiyle savaşta daha etkin bir rol oynamıştır. Sistemik uyarıcılar ABD'yi Rusya ile ittifak kurmaya zorlamıştır. İç aktörler ise ABD'nin savaştaki kararlarını etkilemiştir. Hem Obama hem de Trump döneminde ABD'nin iç aktörlerinde fikir birliğinin olmaması sebebiyle ABD'nin beklenildiği gibi dış politika kararları alamamasına neden olmuştur. Obama, 2015'teki Rus müdahalesinin ardından Esad'ın iktidardan düşürülmesinin gerçekleşmeyeceğini anlamıştır. Mevcut literatür, sistemik ve yerel düzeydeki faktörlerin birbirleri ile ilişkisine vurgu yapmaktadır. Bu çalışmada neo-klasik realizm teorik çerçeve olarak kullanılmaktadır ve bir dış politika tercihi olarak müdahale etme veya etmeme kararı ile ABD'nin Suriye'ye müdahalesinin kapsam ve doğası bağımlı değişken iken ABD'nin Suriye'deki ulusal çıkarları, bölgesel istikrar ve uluslararası düzen bağımsız değişkendir. Neo-klasik realizm, ABD'nin dış politika tercihlerinin ardındaki mantığı anlamak için kapsamlı bir teorik çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, dış politika kararlarını, iç düzeyde müdahale eden değişkenlerin etkisini dikkate almadan, yalnızca güç veya tehdit odaklı incelemenin doğru olmadığı düşüncesini güçlendirmektedir.
Güvenlikleştirme teorisinde propaganda: ABD'nin 2003 Irak savaşı örneği
Bu çalışma, güvenlikleştirme teorisinde propagandanın rolünü, Amerika Birleşik Devletleri'nin 11 Eylül 2001 Saldırıları sonrasında Irak'ı güvenlikleştirme işlemi üzerinden incelemektedir. Literatürde Amerika'nın Irak'ı güvenlikleştirmesi ve 2003 Irak Savaşı'na giden süreçteki propaganda kullanımına dair çalışmalar bulunmasına karşın, propaganda kullanımının güvenlikleştirme üzerindeki etkisine odaklanan çalışmalar konusunda eksiklik mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, propagandanın; güvenlikleştirme işleminin başarısına olan etkisini analiz etmektir. Araştırma kalitatif modelde gerçekleştirilecektir. Güvenlikleştirme işleminin en önemli adımlarından birisi, kitlelerin varoluşsal bir tehdidin mevcudiyetine ve acil bir istisnai müdahalenin gerekliliğine ikna edilmesidir. Bu bağlamda propaganda, hedef kitlelerin duygu, tutum ve davranışlarının şekillendirilmesini içeren bir kavram olarak güvenlikleştirme işleminin kritik bir değişkenidir. Araştırmanın bulgularına göre Irak'ı güvenlikleştirme işlemi genel anlamda başarıyla sonuçlansa da farklı kitleler bağlamında analiz edildiğinde sonucun değiştiği görülmektedir. Bu çalışma; propagandanın, güvenlikleştirme işleminin başarısında belirleyici bir rol oynadığını iddia etmektedir.
Polonya'da Hukuk ve Adalet Partisi iktidarının ülkedeki insan hakları standartlarına etkisi
Bu araştırma, Polonya'daki insan hakları standartlarının gerilemesini ve bu gerilemenin altında yatan süreçleri, özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve BM Siyasi ve Medeni Haklar Uluslararası Sözleşmesi kapsamında tanımlanan hak ihlalleri bağlamında, uluslararası kamu kuruluşları ve uluslararası gözlemevleri raporlarına dayalı olarak analiz etmektedir. İnsan hakları literatüründe, hak ihlallerinin kategorizasyonuna yönelik geniş bir çalışma yelpazesi bulunmakla birlikte, bu ihlallerin uluslararası tanınmış insan hakları kuruluşlarının raporları üzerinden detaylı bir inceleme ihtiyacı belirlenmiştir. Bu çalışma, 2004-2023 yılları arasında Polonya'da meydana gelen insan hakları ihlallerini, belge inceleme yöntemi ile derinlemesine analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırma, 2004-2015 yılları arasındaki Polonya'nın Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde insan hakları alanında gösterdiği ilerlemeleri ve 2015'te Hukuk ve Adalet Partisi'nin (PiS) iktidara gelmesiyle birlikte, özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve BM Siyasi ve Medeni Haklar Uluslararası Sözleşmesi çerçevesinde tanımlanan haklar bağlamında yaşanan gerilemeleri incelemektedir. Bu doğrultuda çalışma, Polonya'daki insan hakları durumuna kapsamlı bir bakış sunarak, bu alandaki akademik ve politik tartışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır
Türkiye-Afrika ilişkilerinde Türkiye'nin yumuşak güç unsurları açısından yükseköğretim kurumlarının değerlendirilmesi
Bu çalışmada Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle olan ilişkilerinde yükseköğretim kurumlarının Türkiye'nin ulusal güç kapasitesi ve dış politikasındaki etkinliğine yumuşak güç açısından katkıları değerlendirilmiştir. Bu amaçla Afrika ülkelerinden gelip Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Afrikalı öğrencilerin Türkiye'deki üniversite deneyimlerinin Türkiye ile kendi ülkeleri arasındaki ilişkilere nasıl yansıdığı ve yansıyacağı araştırılmıştır. Nitel yöntemlerden fenomenolojiyi kullanan çalışma, Afrikalı öğrencilerin Türkiye'deki üniversite deneyimlerini Türkiye ile kendi ülkeleri arasındaki ilişkilerde bireysel, kurumsal ve ülkeler arası seviyelerde (mikro, mezo, makro) nasıl anlamlandırdıklarını/anlamlandıracaklarını ele almıştır. Amaçlı örnekleme, kolayda örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri çalışmada eşzamanlı olarak kullanılmış ve Afrika'nın farklı ülkelerinden Türkiye'ye üniversite eğitimi almak için gelmiş olan yirmi beş üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. Çalışmanın verilerini toplamak amacıyla bir Görüşme Formu oluşturulmuş ve veriler yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Verileri analiz etmek için tümden gelim ve tüme varım yöntemleriyle birlikte beş adımlı veri analiz modeli eklektik bir biçimde kullanılmıştır. Çalışmanın inandırıcılığını sağlamak için dış uzman görüşü, katılımcı onayı, kodlama sürecine farklı uzmanların davet edilmesi ve bilgisayar yazılımı kullanmak gibi farklı stratejiler uygulanmıştır. Çalışma eğitim kalitesi, din, kültür, ekonomik durumlar ve uzun yıllardır Türkiye'de yaşama ve Türkçeyi bilme gibi faktörlerin Afrikalı öğrencilerin Türkiye'de üniversite eğitimi almak istemelerinin başlıca nedenleri olduğunu, Afrikalı öğrencilerin Türkiye'de üniversite deneyimleri aracılığıyla Türkiye ve kendi ülkeleri arasında bireysel, kurumsal ve ülkeler arası seviyelerde (mikro, mezo, makro) ilişkiler kurduklarını/kuracaklarını ve bu ilişkilerin sürdürülmesinde aktif rol oynadıklarını/oynayacaklarını bulmuştur. Ayrıca, Afrikalı öğrenciler için kaliteli eğitime ulaşmak, Türkçeyi öğrenmek istemek, dini ve kültürel konularda zorluk çekmemek ve ulaşımın kolay olması gibi hususlar Türkiye'de üniversite eğitiminin olumlu yanları arasında yer alırken Türkçeyi öğrenmekte zorlanmak, Türkçe bilmemek ve yabancı dil konuşan yerli öğrenci ve hoca sayısının az olmasından kaynaklı iletişim problemleri yaşamak, bazı mühendislik bölümlerinde laboratuvar olanaklarının yeterli olmamasından dolayı uygulamaya yönelik kendilerini yeterince geliştirememek, banka gibi resmi işlemlerde zorluklarla karşılaşmak ve bazı öğrenciler için de harç ücretlerinin ödenmesinde zorlanmak gibi hususların Türkiye'de üniversite eğitiminin olumsuz yanları arasında olduğu bulunmuştur. Bu bulgulardan hareketle, Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ilişkilerde yükseköğretim kurumlarının Türkiye'nin yumuşak gücüne katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılabilir. Çalışmada, kamu kurumları aracılığıyla öğrencilerin üniversite ve bölüm tercihlerine rehberlik edilmesi, Türkiye'ye uyumlanma süreçlerinde resmi işlemlerini kolaylaştırmalarına yardımcı olacak önlemlerin alınması ve dil bariyerlerinden kaynaklı problemlerini çözmek amacıyla daha sistemli politikalar geliştirilmesi tavsiye edilmiştir.
Çin'in küresel güç söylemi: Çin rüyası
"Çin Rüyası (中国梦, Zhōngguó Mèng)", Çin Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından sunulan ve "Çin Ulusunun Büyük Yeniden Canlanması" anlatısı doğrultusunda Çin halkının refah içinde yaşadığı güçlü ve yeniden büyük bir devlet haline geleceği bir gelecek stratejisidir. "Çin Rüyası", yalnızca Çin'in uzun vadeli bir kalkınma planı değildir. Aynı zamanda "Aşağılanma Yüzyılı"nın izlerini silme, Çin'in kaybettiği itibar ve gücü yeniden kazanma çabasını temsil eder. İlk kez Xi tarafından Kasım 2012'de Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) 18. Ulusal Kongresi sonrası dile getirilen "Çin Rüyası", Xi'nin en önemli söylemi olarak görülmüştür. Çalışmada Xi'nin "Çin Rüyası" söylemi farklı boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu doğrultuda söylemi destekleyen ve tamamlayan unsurlar ve ayrıca etkisini azaltan, karşısına aşılması gereken engeller olarak çıkan etmenler de bulunmaktadır. Birinci bölümde "Çin Rüyası"nı anlamak için tarihsel kökeni, literatürde nasıl anlamlandırıldığı, ulusal aşağılanma yüzyılı ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca söylemin genellikle karşılaştırıldığı "Amerikan Rüyası" ile benzer ve farklı yanları gösterilmiştir. Söylemi daha anlaşılır kılmak için, Xi'nin rüya söyleminin ardındaki rolünden bahsedilmiştir. İkinci bölümde Çin'in sahip olduğu yumuşak gücü de olan Kuşak ve Yol Girişimi, İnsanlık İçin Ortak Kader Topluluğu, Panda Diplomasisi, Made in China 2025, Konfüçyüs Enstitüleri ve TikTok konuları rüyayı güçlendiren/destekleyen Çin'in başarıları olarak değerlendirilmiştir. Ancak "Çin Rüyası"nı destekleyen hemen hemen tüm etmenler kendi içerisinde sorunlar taşımaktadır. Diğer taraftan üçüncü bölümde ise yapısal sorunlar, Güney Çin Denizi, Tayvan ve Hong Kong, Borç Tuzağı, ABD ile Ticaret Savaşları ve Çin tehdidi gibi konular, rüya söyleminin önünde aşılması gereken sorunlar olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada iki temel sonuca ulaşılmıştır: i) "Çin Rüyası"nı güçlendiren unsurlar dahi kendi içerisinde sorunlar taşımaktadır, ii) "Çin Rüyası"nın önünde duran engeller aşılmadan "Çin Rüyası"nın küresel olarak etki yaratması mümkün değildir. Çin'in rüyasını uluslararası topluma inandırması, uzun yıllardır devam eden ve yükselen bir güç olmasıyla ortaya çıkan sorunları çözme beceresine bağlı olacaktır.
Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikaları
Bu çalışma, Türkiye'nin Doğu Afrika'nın stratejik ülkesi olan Somali'de yürüttüğü güvenlik politikalarını incelemektedir. 2011 yılından itibaren Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında Somali ile ilişkilerinin hızla gelişmesi, hem insani yardım hem kalkınma iş birliği hem de askerî güvenlik alanındaki faaliyetlerin artmasıyla somut bir nitelik kazanmıştır. Türkiye'nin Somali'ye yönelik güvenlik politikaları, klasik insani diplomasi anlayışının ötesine geçerek güvenlik, kalkınma ve diplomasi üçgeninde bütüncül bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikalarını hem askeri hem diplomatik boyutlarıyla ele almakta ve bu politikaların, Türkiye'nin Afrika'daki genel stratejik vizyonunun bir uzantısı olduğunu savunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik stratejisinin uluslararası sistemin anarşik yapısı içerisinde nasıl bir devlet davranışı sergilediğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, realist ve özellikle neorealist güvenlik teorisi çerçevesinde, Türkiye'nin devlet merkezli bir güvenlik politikası izlediği; ancak bu politikanın klasik güç siyaseti anlayışından farklı olarak "akıllı güç" (smart power) stratejisiyle şekillendiği öne sürülmektedir. Türkiye, Somali'de sert gücün (askeri eğitim, güvenlik iş birliği, terörle mücadele) unsurlarını yumuşak güç (insani yardım, kalkınma, diplomasi) araçlarıyla birleştirerek çok boyutlu ve esnek bir güvenlik politikası geliştirmiştir. Bu yaklaşım, Türkiye'nin yalnızca güvenliği değil, aynı zamanda istikrarı ve sürdürülebilir kalkınmayı da hedeflediğini göstermektedir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, TİKA, Türk Silahlı Kuvvetleri, AFAD, İletişim Başkanlığı ve çeşitli akademik kaynaklar temel veriler olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikalarının üç ana eksende şekillendiği görülmektedir: 1. Askerî ve güvenlik iş birliği: 2017'de açılan TÜRKSOM Askerî Eğitim Üssü, Türkiye'nin yurtdışındaki en büyük askeri tesisidir ve Somali ordusunun yeniden yapılandırılmasında kritik bir rol oynamaktadır. 2. İnsani ve kalkınma temelli güvenlik anlayışı: Sağlık, eğitim, altyapı, tarım ve kamu yönetimi gibi alanlarda gerçekleştirilen projeler, Türkiye'nin insani güvenlik perspektifini güçlendirmektedir. 3. Diplomatik ve stratejik etki alanı oluşturma: Türkiye'nin Mogadişu Büyükelçiliği, TİKA ve diğer kurumları aracılığıyla yürütülen faaliyetler, Türkiye'yi Afrika Boynuzu'nda istikrarlı bir ortak haline getirmiştir. Türkiye'nin Somali'de uyguladığı güvenlik politikası, akıllı güç stratejisi çerçevesinde değerlendirildiğinde hem sert hem yumuşak gücün dengeli kullanımına dayanmaktadır. Türkiye, bir yandan Somali ordusunu eğitmekte ve güvenlik altyapısını güçlendirmekte, diğer yandan insani diplomasi ve kalkınma yardımlarıyla halkın yaşam koşullarını iyileştirmektedir. Böylece Türkiye, askeri caydırıcılığı kalkınma ve insani destekle birleştirerek uzun vadeli istikrar yaratmayı amaçlamaktadır. Bu durum, Türkiye'nin Afrika'daki varlığını yalnızca bir güvenlik aktörü değil, aynı zamanda bir barış inşa edici güç olarak da tanımlamaktadır. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikasının terörle mücadele, devlet inşası ve bölgesel istikrar hedeflerini birlikte içerdiğini göstermektedir. Türkiye, güvenliği sadece askerî bir mesele olarak değil, ekonomik, sosyal ve kurumsal kalkınmanın da bir parçası olarak görmektedir. Bu yönüyle Türkiye'nin Somali politikası, akıllı gücün uygulamadaki bir örneği olarak değerlendirilebilir. Türkiye'nin yumuşak güç unsurlarını sert güç kapasitesiyle birleştirmesi, ülkenin küresel düzeyde yükselen etkinliğinin de temel göstergesidir. Sonuç olarak, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikaları, Afrika Boynuzu'nda sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanması açısından özgün bir model sunmaktadır. Türkiye, Somali'deki faaliyetleriyle güvenlik, kalkınma ve diplomasi alanlarını bütünleştiren akıllı güç temelli çok boyutlu bir dış politika yaklaşımı geliştirmiştir. Bu durum, Türkiye'nin bölgesel bir aktörden küresel bir aktöre dönüşüm sürecinin somut bir yansımasıdır.