
18
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Trakya bölgesinde yetiştirilen Karacabey merinosu ve kıvırcık ırkı koyunlarından elde edilen yünlerin elyaf kalitesi ve tekstilde kullanım olanaklarının belirlenmesi
Bu çalışmada Trakya bölgesinde yetiştirilen Karacabey Merinosu ve Kıvırcık ırkı koyunlarından elde edilen yünlerin elyaf kalitesi ve tekstilde kullanım olanaklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapağı örnekleri Tekirdağ ve Edirne illerinde yetiştirilen Karacabey Merinosu ile Kırklareli ilinde yetiştirilen Kıvırcık ırkına ait 127 baş dişi koyunun baş, karın ve sırt bölgesinden el makası ile kırkılarak elde edilmiştir. Her bir örneğe ait lif inceliği, lif uzunluğu, mukavemet ve kopma uzaması değerleri incelenmiştir. Çalışmada incelenen yapağı örnekleri üzerine ırk, yaş ve vücut bölgesi etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05, P<0.01, ve P<0.001). Yapılan çalışmada Tekirdağ ili Karacabey Merinos koyunlarında lif inceliği, lif uzunluğu, mukavemet ve kopma uzaması değerleri sırasıyla 26.26 µm, 10.45 cm, 8.41 g/den, % 18.44 bulunmuştur. Edirne ili Karacabey Merinos koyunlarında lif inceliği, lif uzunluğu, mukavemet ve kopma uzaması değerleri sırasıyla 23.51µm, 10.59 cm, 8.82 g/den, % 23.77 bulunmuştur. Kırklareli ili Kıvırcık koyunlarında lif inceliği, lif uzunluğu, mukavemet ve kopma uzaması değerleri sırasıyla 28.56µm, 9.28 cm, 9.55 g/den, % 24.76 bulunmuştur. Örnekler yoluyla elde edilen yapağıların özellikleri belirlenerek literatüre katkıda bulunması ve ülkemizin tekstil endüstrisi için uygun hammadde profili çıkartılarak, bunların kalite özelliklerinin geliştirilmesi yönündeki çalışmalara katkı sağlaması amaçlanmıştır. Anahtar kelimeler: Karacabey Merinosu, Kıvırcık ırkı, Elyaf kalitesi, Tekstil
Siirt ilinde tüketicilerin bal tüketim durumları ve alışkanlıkları
Bu çalışmanın amacı arı ürünleri tercihleri, tüketicilerin genel özelliklerinin ve tüketim tercihlerinin ortaya konulmasıdır. Siirt ilinde yapılan bu çalışmada, Siirt il merkezinde tüketicilerin bal tüketim tercihleri ve alışkanlarını tespit etmek, tüketicilerin bal satın alma, bal tüketim sıklıkları ve miktarları kısacası bal tüketim alışkanlıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, bal tüketimini hangi faktörler etkilemektedir sorusuna cevap aranmıştır. Bu amaçla önemli bir üretim ve tüketim merkezi olan Siirt İlinde 300 tüketici ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Siirt il merkezinde yaşayan tüketicilerin gelir durumunun bal tüketimini etkilediği, bal tüketiminin az olduğu, bal tüketimini yararlı bulduklarını, büyük çoğunluğunun balı sonbahar ve kış aylarında aldıklarını ve aldıkları balın kalitesinden memnun olduklarını, en çok kahvaltıda ve kış aylarında tükettikleri, büyük çoğunluğunun balı sağlık, tat ve faydaları için tükettiklerini belirtmiştir. Balın kalitesine, üretim tarihine, cam kaplarda muhafazasına önem verildiği ve balı doğrudan üreticiden almayı tercih ettikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, bal tüketimini artırmak için bal üretim miktarının artırılması, kaliteli ve uygun fiyatlı bal a ulaşım kolaylaştırılmalı, tüketicilerin bilgilendirilmesi, bal ve arı ürünleri hakkında daha fazla tanıtımın yapılması, özellikle de arı ürünlerinin sağlık alanındaki faydaları hakkında tüketicilerin bilinçlenmesi gerekmektedir. Ayrıca tüketicilerin sağlıklı bir yaşam için bal tüketiminin önemi hakkında eğitimlerin verilmesi ve tüketicilerin gelir düzeyinin artırılmasında bal tüketim alışkanlıklarını olumlu yönde katkıda bulunacağı tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Siirt ilinde tüketicilerin bal tüketim alışkanlıkları ortaya konmuştur. Tüketicilerin tüketimde dikkate aldığı hususlar incelenerek çeşitli çözüm yolları öneri olarak verilmiştir.
Isparta ili yetiştirici koşullarında kıl keçilerinin bazı morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışmasının amacı Isparta İlinde Yetiştirilen Kıl keçilerinin Bazı Morfolojik ve Fizyolojik Özelliklerinin belirlenmesidir. Bu çalışma Isparta İlinde Tarım ve Orman Bakanlığı, Damızlık Koyun-Keçi Yetiştiriciler Birliği ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ile birlikte on iki yıldır yürütülmekte olan "Ülkesel Halk Elinde Islah Projesi" kapsamında Kıl keçilerinin ıslah projesine ait işletmelerden belirlenen sürülerde yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlar istatistik olarak analiz edilerek Isparta İlinde yetiştirici koşullarında Kıl keçisine ait temel bazı verim özellikleri ortaya konmuştur. Araştırma bulgularına göre oğlak doğum ağırlığı bakımından yıllar, ana yaşı ve doğum tipi istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.001). Araştırmada, günlük canlı ağırlık artışlarına ana yaşının etkisi ve cinsiyetin etkisi istatistik olarak önemli (P<0.05) bulunmuştur. Kıl keçisi oğlaklarının sütten kesimde yaşama gücü oranı ortalama %82.25 olarak tespit edilmiştir. Döl verimi özelliklerinden ikizlik oranı %43 olarak tespit edilmiştir. Kıl Keçilerinde Canlı Ağırlık ortalama olarak 63.04 kg olarak belirlenmiştir. Sağrı yüksekliği 82.24 cm, Cidago yüksekliği 84.93 cm, Göğüs Derinliği 36.27 cm, göğüs çevresi 94.42 cm ve vücut uzunluğu özelliği 80.98 cm olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak yükselen değer olan Kıl keçisinin saf olarak yetiştirilmesi ve sahip olduğu genetik potansiyelin ortaya konması önemlidir. Bu tez çalışması ile yerli ırklarımızın gerçek verim kabiliyetleri ortaya konmuş, ırk olarak detaylı tanımlaması yapılmış ve verim performanslarının düşük olmadığı bilimsel olarak gösterilmiştir.
Yapay zeka destekli gerçek zamanlı bazı süt sığırı ırklarının tespit edilmesi
Bu tez çalışması, büyükbaş hayvan ırklarının yapay zeka destekli gerçek zamanlı tespiti üzerine odaklanmıştır. Farklı büyükbaş hayvan ırklarını doğru ve hızlı bir şekilde tanımlayabilen bir sistem geliştirilmiştir. Geliştirilen sistem, görüntü işleme ve derin öğrenme tekniklerini kullanarak ırkları sınıflandırmayı hedeflemiştir. Çalışmada, büyükbaş hayvancılık sektöründe sıklıkla karşılaşılan zorluklar ele alınmış ve yapay zekâ ile bilgisayarla görme teknolojilerinin bu sektöre sağlayabileceği faydalar araştırılmıştır. Tezde kullanılan veri seti, Kaggle platformundan temin edilen çeşitli büyükbaş hayvan ırklarına ait 1208 görüntüden oluşmaktadır. Bu görüntüler Ayrshire, Brown Swiss, Jersey, Red Dane ve Holstein-Friesian ırklarını içermekte olup, görüntülerin farklı açılardan ve çevresel koşullarda çekilmiştir. Derin öğrenme modelleri arasında, ResNet50 ve DenseNet121 gibi mimariler kullanılmış, bu modellerin performansları Python ve TensorFlow/Keras kütüphaneleri ile değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında uygulanan modeller arasında sınıflandırma işlemlerinde en başarılı model evrişimsel sinir ağları (CNN) modeli olmuştur. Araştırmanın bulguları, büyükbaş hayvan ırklarının doğru bir şekilde tespit edilmesinin hem besleme programlarının optimize edilmesi hem de sağlık kontrol süreçlerinin etkinleştirilmesi açısından önemli olduğunu göstermiştir. Tezde geliştirilen sistemin, büyük çiftliklerde ve sürülerde ırk tespitini manuel gözlem süreçlerinden bağımsız hale getirdiği ve böylece hem zaman hem de iş gücü tasarrufu sağladığı belirlenmiştir. Gerçek zamanlı çalışma yeteneği ile sistem, hayvanların durumlarına göre anında geri bildirim verebilmektedir ve hayvancılık sektörünün verimliliğini artırma potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir.
Sinir otu (plantago lanceolata) ekstraktının arpa, fiğ ve aspir dane yemlerinin in vitro gerçek kuru madde, organik madde sindirilebilirliği ve rumen sıvısına etkileri
Sinir otu (Plantago lanceolata) meralarımızda da yaygın olarak bulunan, içerdiği biyoaktif maddelerden dolayı alternatif tıbbi tedavide de kullanılan, içerdiği sekonder metabolitlerle ilgili bilimsel çalışmaların yürütüldüğü bir bitkidir. Bu nedenle sinir otu ekstraktının yapay rumen ortamında rumen sıvısı fermentasyonu ve yemlerin sindirimine etkisini belirlemek bu tezin amacını oluşturmuştur. DaisyII inkübatöründe in vitro olarak gerçekleştirilen bu çalışmada mezbahanede kesilen 3 adet erkek sığırın rumen sıvıları kullanılmıştır. İnkübatörde 4 kavanozda bulunan rumen sıvılarına, 0mg/l, 50mg/l, 100mg/l, 150 dozlarında sinir otu ekstratktı eklenmiştir. Her doz için ayrılan bir kavanoza arpa, fiğ ve aspir dane yemlerinden 7'şar kese olmak üzere 21 ve 3 kesede şahit olarak 24 kese inkübe edilmiştir. 24 saatlik inkübasyon öncesi ve sonrası rumen sıvılarında pH, amonyak, asetik asit, propiyonik asit, ve bütirik asit ölçümleri, yemlerin besin madde analizi yapılarak IVGS, IVKMS, IVOM ve IVNDFS'leri belirlenmiştir. Rumen sıvısına eklenen sinir otu ekstraktı dozları arttıkça ölçülen amonyak, asetik asit, propiyonik asit ve bütirik asit miktarları da kontrol grubuna göre önemli derecede artırmıştır (P<0.05). İnkübe edilen yemlerin IVNDFS haricindeki sindirim değerleri sinir otu ekstraktı dozu arttıkça yükselmiştir (P<0.05). Elde edilen bulgular ve kaynak bilgileri değerlendirildiğinde sinir otu ekstraktının rumen mikroorganizmalarının aktivitelerini, dolayısıyla yemlerin sindirimi üzerine artırıcı etkisi olduğu kanaatine varılmıştır. Sinir otunun yapısında bulunan sekonder kompanentlerin, biyolojik olarak aktif maddelerin belirlenmesi, bunların hangilerinin ekstraktlara geçtiği ve rumende etkin olduğunun belirlenmesine yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir.
Kınalı kekliklerde (Alectoris chukar) selenyumun in ovo enjeksiyon ve yeme ilavesinin kuluçka sonuçlarına, karaciğer antioksidan düzeyine ve civciv gelişimi üzerine etkisi
Bu çalışmada; kapalı sistemde yetiştirilen kınalı keklik yumurtalarının in ovo selenyum (Se) enjeksiyonu yolu ile zenginleştirilmesinin ve çıkış sonrası yeme Se ilavesinin kuluçka parametreleri, besi performansı, karaciğer dokusunda GPx enzim aktivitesi ve karaciğer, göğüs kası dokularında Se konsantrasyonu üzerine etkileri incelenmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla; 560 adet döllü kınalı keklik yumurtalarını in ovo enjeksiyonu için 4 ayrı gruba [kontrol (in ovo uygulanmayan), salin (30µl % 5'lik salin çözeltisi), Se 0.4 (% 5'lik salin çözeltisine 0.4 µg Se ilavesi), Se 0.8 (% 5'lik salin çözeltisine 0.8 µg Se ilavesi)] ayrılmıştır. Bu gruplara kuluçkanın 21. günü in ovo enjeksiyonu uygulanmıştır ve daha sonra kuluçkadan çıkan civcivler, yemlere farklı dozlarda (0.4 ve 0.8 mg/kg) Se ilave edilerek beslemeye tabii tutulmuştur. Araştırma sonunda; 0.4 µg Se enjeksiyonu kuluçka sonuçları üzerine pozitif etkiye sahip olmuştur. Fakat 0.8 µg Se enjeksiyonu 0.4 µg Se enjeksiyonu kadar etkili olmamıştır. In ovo Se uygulaması günlük yaştaki kekliklerin göğüs kası dokularındaki Se düzeyini ve bir haftalık yaştaki kekliklerin karaciğer dokularındaki GPx enzim aktivitesini önemli düzeyde (p<0.05) arttırmıştır. Bu araştırma sonucunda; 0.8 µg Se in ovo uygulamasının yüksek doz görünmekle beraber, kontrol grubu ile kuluçka ölümleri açısından benzerlik göstermekte, dokularda Se birikimi, yem tüketimi üzerine olumlu etkisi saptanmış olup doz ile ilgili ileri çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, in ovo uygulamalarının sınırlı düzeydeki etkisi nedeniyle yumurtalara hem in ovo 0.4 µg ve 0.8 µg hem de yemlere 0.4 mg/kg ve 0.8 mg/kg'a kadar Se takviyesinin mümkün olduğu da görünmektedir.
Saanen ırkı keçilerde alfa-laktalbumin ve büyüme hormon gen polimorfizminin incelenmesi
Bu çalışmada Saanen ırkı keçilerde LALBA (alfa-laktalbumin) ve GH (büyüme hormonu) gen polimorfizminin incelenmesi amaçlanmıştır. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Küçükbaş Hayvan Araştırma ve Uygulama Biriminde yetiştirilen Saanen ırkı keçilerden toplam 72 baş hayvan, materyal olarak kullanılmıştır. LALBA geni üçüncü ekzon ile GH geni ikinci, üçüncü ekzon bölgelerindeki polimorfizmler, PCR-RFLP yöntemiyle sırasıyla MvaI ve HaeIII restriksiyon enzimleri kullanılarak incelenmiştir. LALBA/MvaI lokusunda A1A1 (128 bç, 140 bç) genotipi, GH/HaeIII lokusunda ise AA (366 bç, 56 bç) ve AB (422 bç, 366 bç ve 56 bç) genotipleri belirlenmiştir. LALBA/MvaI lokusu monomorfik bulunmuştur. GH/HaeIII lokusu bakımından GH-A ile GH-B olmak üzere iki farklı allel belirlenmiştir. Popülasyonda, GH-A allel frekansı 0.77 ile GH-B alleline göre yüksek bulunmuştur. Ele alınan popülasyonun GH lokusu bakımından Hardy-Weinberg dengesinde olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Keçi, Saanen, GH, LALBA, polimorfizm, PCR-RFLP, MvaI, HaeIII.
Malatya ilinde küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özelliklerinin değerlendirilmesi
Malatya ilinde küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Malatya ilinde küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığı yapan 120 kişiden anket uygulaması yöntemi ile görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Malatya ilinde küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiricilerinin ortalama yaşının 44.88, deneyim süresinin ise 12.83 yıl olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerden çoğunluğunun arazisi kendisinin, bitkisel ve hayvansal üretim yaptıkları, hayvancılığı et ve süt yönünden yaptıkları, hayvancılığı yapmaktan memnun oldukları ve hayvan sayısını arttırmak istedikleri belirlenmiştir. İşletmelerden çoğunluğu büyükbaş hayvancılık yaparken, sığır ırkı olarak Siyah Alaca ve Simental, küçükbaş hayvancılık yapanlarda ise kıl keçisi ve Akkaraman koyun ırklarının tercih edildiği ve işletmelerin çoğunluğunun kayıt tutmakta olduğu anlaşılmıştır. Araştırmada görüşü alınan işletmeler 6 Şubat depreminden etkilenmiş olmalarının yanında, hayvan kaybı, ahır-ağıl binalarında hasar, yem tedariği, sağım, elektrik kesintisi, personel sayısı gibi konularda yaşanan sorunların sınırlı düzeyde kaldığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre işletmelerin en yoğun olarak üzerinde durdukları beklentiler arasında; kamu kurumları tarafından sağlanacak destekler, pazar yeri ve fiyat, kredi, sağlık, mera, damızlık hayvan, yem fiyatı, birliklerin kalkındırılmasına yönelik düzenlemeler gibi çözülmesi gereken sorunlarının olduğu anlaşılmıştır.
Maya ve Lactobacillus kültürüne dayalı probiyotiklerin süt sığırlarında süt verimi ve kompozisyonuna etkileri
Mevcut çalışmada; rasyona katılan Lactobacillus sp. ve maya+Lactobacilhıs sp. kültürlerine dayalı probiyotiklerin laktasyonun başındaki yüksek verimli süt sığırlarında süt verimi ve kompozisyonuna etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışma 3x3 latin kare deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak 21 günlük periyotlarda yürütülmüştür. Denemedeki muameleler kontrol (probiyotik içermeyen), Lactobacillus sp. kültürü ve maya+Lactobacillus sp. kültürüne dayalı probiyotik içeren rasyonlardan oluşmuştur. Rasyonlar %60 kesif yem ve %40 öğütülmüş yonca kuru otundan izokalorik (2.4 Meal ME/kg KM) ve izonitrojenik (168 g HP/kg KM) olarak hazırlanmıştır. Probiyotikler toplam rasyonda 450 g/ton düzeyinde kullanılmıştır. Deneme sonuçlan, laktasyonun başındaki yüksek verimli süt sığırlarında %60 kesif yem ve %40 yonca kuru otundan oluşan rasyonlara Lactobacillus sp. ve maya+Lactobacilhıs sp. kültürüne dayalı probiyotik verilmesinin süt verimi ve kompozisyonu üzerinde istatistiki olarak önemli bir etkisinin olmadığını (P>0.05). göstermiştir. Ancak Lactobacilus sp. kültürüne dayalı probiyotik alan ineklerde süt üretim etkinliği (süt verimi/kuru madde tüketimi) daha yüksek olma eğiliminde olmuştur (P=0.08).Anahtar kelimeler: probiyotik, Lactobacillus sp., maya, Sacchromyces cerevisiae, süt sığırı
Beyaz ve bronz hindilerin (meleagris gallopavo)entansif ve yarı entansif şartlarda bazı verim özelliklerinin karşılaştırılması
BEYAZ VE BRONZ H ND LER N (MELEAGR S GALLOPAVO)ENTANS F VEYARI ENTANS F ŞARTLARDA BAZI VER M ÖZELL KLER N NKARŞILAŞTIRILMASI1. ÖZETBu araştırma hindilerin canlı ağırlık artışları, yem tüketimleri, karkas özellikleri veetlerinin duyusal özelliklerine genotipin, cinsiyetin ve besi şeklinin etkisinin araştırılmasıamacıyla yapılmıştır.Araştırma materyali olan beyaz ve bronz hindi palazları cinsiyet ve besi şekilleriayrımı yapılmadan 8 hafta süresince tümüyle kapalı ve kontrollü bölmelerde barındırılmış15-30-45-60.gün ağırlıkları interpolasyonla düzeltilerek tespit edilmiştir. Büyümeözelliklerine genotip, cinsiyet besi şekli gibi faktörlerin etkileri Çok Yönlü VariyansAnalizi (Multifaktöriyel Varyans Analizi) ile incelenmiştir. Bir günlükken kuluçkadançıkar çıkmaz alınan palazlar 18.hafta sonunda kesime sevk edilmiştir. lk 8 hafta sonundaBeyaz ırk 1711.44 g, Bronz ırk 1318.08 g ortalama canlı ağırlığa ulaşmışlardır. Cinsiyet vebesi şekli ayrımı yapıldıktan sonra kesime kadar olan süre sonunda entansif gruba aitBeyaz ırkın erkekleri ve dişileri 6205.9 ve 4750.0g, Bronz ırkın erkekleri ve dişileri 5258.0ve 4112.9 g, yarı entansif gruba ait Beyaz ırkın erkekleri ve dişileri 5631.8 ve 4577.7 g,Bronz ırkın erkekleri ve dişileri 5028.9 ve 4133.0 g, ortalama canlı ağırlığı sahipolmuştur. Her iki genotip grupları ile cinsiyet ve besi şekli grupları arası farklar istatistikiolarak önemli bulunmuştur (P<0.001).Büyüme ve besi döneminde Beyaz hindi genotip grubu toplam 1.202.193 ve4.957.465 g yem tüketirken; Bronz hindi genotip grubu ise toplam 768.659 ve 2.735.952 gyem tüketmiştir. Etlerin duyusal özelliklerinin tespitinde ise her iki genotip grubu genelbeğeni değerlendirmesinde 8-9 (çok iyi) arasında puan almıştır.Henüz hak ettiği önemi kazanamamış olan entansif tarzdaki hindi yetiştiriciliğininincelenip irdelenmesi amaçlanmış olan bu çalışmada; etlik piliç üretiminde vepazarlanmasında yaygın olan entegrasyona benzer bir modelin hindicilikte deuygulanabilirliği ve alternatif kanatlı yetiştiriciliğinde yararlı olabileceği ve Bronz hindiırkının yarı entansif, Beyaz bronz ırkının ise entansif tarzda yetiştirilmesinin uygunolabileceği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Beyaz Hindi, Bronz Hindi, Entansif, Yarı Entansif,
Bingöl ili ve ilçelerinde arıcılığın yapısal analizi, sorunları ve çözüm önerileri
Bu çalışma, Bingöl ili merkez ve 5 ilçesinde faaliyet gösteren arıcılık işletmelerinde görülen arı hastalıkları ve zararlılarının belirlenmesi ve bu işletmelerin arıcılık uygulamaları ile ilgili genel durumunun ortaya konulması amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın materyalini, 99 arıcı ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre, arıcıların büyük bir kısmı orta yaş grubunda olup (ortalama 51,35), genellikle uzun yıllara (17,81 yıl) dayanan deneyime sahip oldukları görülmüştür. İşletme sahiplerinin eğitim durumunun %79,8 oranında lise ve ortaokul mezunu olduğu saptanmıştır. Arıcılık işletmelerinde ağırlıklı olarak Kafkas arı ırkı tercih edilmekte (%93,9), üretimde modern ahşap kovanlar yaygın şekilde (%90,9) kullanılmaktadır. Anket yapılan işletmelerin yaklaşık %59,4'ü göçer arıcılık yapmaktadır. Koloni kayıplarının genelde %10'dan daha düşük olduğu ifade edilmiştir. Kışlatma kayıpları %79,8 oranında kötü iklim koşullarına ve yetersiz beslenmeye atfedilmiştir. Ana arı değiştirme süresi bakımından, daha çok yılda 2 yılda bir değiştirme (%68,7) uygulanmaktadır. Üreticilerin %98'i Varroa ile mücadele ettiklerini ifade etmişlerdir. Antibiyotik kullanılma oranı %22,7 olarak belirlenmiştir Arıcıların %13,3'ü teknik eleman bulmada güçlük çektiğini açıklamıştır. Kurslara katılma oranı oldukça yüksek olup, bu oran %82,8 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, Bingöl ilindeki arıcılık faaliyetlerinin önemli bir potansiyele sahip olduğu ancak bazı yanlış uygulamaların değiştirilmesi, mevcut bilgi ve örgütlenme düzeyinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması, veteriner hizmetlerinin güçlendirilmesi, kış beslenmesindeki eksikliklerin giderilmesi, örgütlenmenin teşvik edilmesi, sürdürülebilir ve verimli bir arıcılık sektörü için gerekli görülmektedir.
Yerde barındırmada değişik taban ayrıntılarının etlik piliçlerdeki bacak kusurlarına etkisi
ÖZET YERDE BARINDIRMADA DEĞİŞÎK TABAN AYRINTILARININ ETLİK PİLİÇLERDEKİ BACAK KUSURLARINA ETKİSİ ÖZGÜR BARIŞ BİRGÜL Yüksek Lisans Tezi, Zootekni Ana Bilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Salim MUTAF Nisan 2005, 71 Sayfa Bu çalışmada, yerdeki değişik barındırma koşullarının etlik piliçlerdeki bacak kusurlarına olan etkilerinin ve bu kusurların azaltılabilme olanaklarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu nedenle, yetiştirme sistemine bağlı olan bacak kusurlarından; açısal kemik kusurları, tibial diskondroplazi (TD), ayak tabanı ve metatarsus yanıkları, yürüme kabiliyeti, tibia ve femur kemikleriyle ilgili ölçümlere bakılmıştır. Ayrıca tibia kemiğinde kurumadde, kül, kalsiyum, fosfor, hacim ve kemik dayanıklılığı incelenmiştir. Canlı kütleler ve yem tüketimleri hesaplanmış, aynı zamanda denemenin 4. ile 7. haftaları arasında etlik piliçlerin hareket yeteneklerini belirlemek için tünek kullanımı üzerine gözlem yapılmıştır. Denemede uygulanan tünek grupları yatay tünek, 10° eğimli tünek, 20° eğimli tünek, 40° eğimli merdiven tünek ve kontrol gruplarından oluşmuştur. Deneme 7 hafta sürmüş, canlı kütleler bakımından haftalık olarak grupların kendi aralarındaki farklılıklar ve grup-eşey interaksiyonu önemsiz, eşeyler arasındaki farklılıklar ise önemli bulunmuştur (P<0.01). En fazla yem tüketimi 10° eğimli tünekli grupta (4975.67±493.1 g) saptanmış olup bu grup ile diğer gruplar arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.01). Yemden yararlanma oranlan bakımından da gruplar arasındaki farklılıklar önemsiz bulunsa da en iyi yemden yararlanma oranı yatay tünekli grupta ( 1.526±0.039) saptanmıştır.Toplam ölüm oranı % 3.50 olarak bulunmuştur. Bacak kusurlarından ölen hayvanların oranı toplam ölümlerin % 14.28'ni oluşturmaktadır. Ayak tabanı ve metatarsus yanıkları haftalar ilerledikçe her grupta artış göstermiştir. Yürüme yeteneği haftalar ilerledikçe gerilemiştir. Son hafta olan 7. hafta itibariyle tüm sürünün % 71.88'ini normal şekilde yürüyebilenlerin, % 26.26'smı yürüyebilen ancak yürürken aksayanların ve % 1.68'ini ise ileri derecede yürüme bozukluğu olan piliçlerin oluşturduğu saptanmıştır. Tünek kullanımı oranının haftalar ilerledikçe azaldığı gözlenmiştir. En yüksek tünek kullanımı yatay tünekli grupta çıkmıştır. Diğer gruplar ve yatay tünekli grup arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.01). En düşük tünek kullanımı ise 40° eğimli merdiven tünekli grupta saptanmıştır. Açısal kemik kusurlarında, kontrol grubunda 16.083±1.386° tibia açısıyla en yüksek değer ve diğer gruplarla arasındaki farklılık önemli bulunmuştur (P<0.01). En yüksek TD oranı kontrol grubunda, en düşük ise yatay tünekli grupta saptanmıştır. Toplamda tüm sürünün % 74.16 'sında TD görülmezken, % 25.84 'ünde TD gözlenmiştir. Tibia ve femur kemiklerinin morfolojik özellikleri bakımından gruplar arasındaki farklılıkların önemsiz, eşeyler arasındaki farklılıkların ise önemli olduğu bulunmuştur (P<0.01). Tibia kemiğinde hacim gruplarda benzer bulunurken, eşeyler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.01). Tibia kemiğinin dayanıklılığında grupların ve eşeylerin aralarındaki farklılıkların önemli olduğu saptanmıştır (P<0.01). Tibia kemiğindeki kalsiyum ve fosfor miktarları bakımından grup ortalamaları arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.01). En yüksek kalsiyum değeri 10° eğimli tünekli grupta (%11.99±0.17), en düşük oran ise kontrol grubunda (%10.60±0.53) saptanmıştır. En yüksek fosfor oranı 40° eğimli merdiven tünekli grupta (% 7.43±0.12), en düşük oran ise kontrol grubunda (% 6.22±0.16) bulunmuştur. Karkas kütleleri bakımından haftalar ve eşey arasındaki farklılıklar önemli (P<0.01), grup ve grup-eşey interaksiyonu önemsiz bulunmuştur. Erkek piliçlerin karkas kütle ortalamalarının dişilerden daha yüksek olduğu saptanmıştır. Karkas randımanı bakımından hafta ve grupların ortalama değerleri aralarındaki farklılıklar önemli (P<0.01), eşeyin etkisi ise önemsiz bulunmuştur.ANAHTAR KELİMELER: Etlik piliç, tibial diskondroplazi, açısal kemik kusurları, tünek kullanımı, kemik dayanıklılığı. JÜRİ : Prof. Dr. Salim MUTAF Prof. Dr. Servet YALÇIN Doç. Dr. Tülin AKSOY 111
Etlik piliç yemlerine karıştırılan zeytin karasuyunun piliçlerin bazı verim özellikleri ile et kalite özelliklerine etkisi
Bu çalışma, etlik piliç yemlerine ilave edilen zeytin karasuyu ve vitamin E maddelerinin etlik piliçlerin bazı performans özellikleri ile et rengi, et pH'sı, etin su tutma kapasitesi, etteki toplam mikroorganizma sayısı gibi bazı et kalite özelliklerine olan etkilerinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 480 adet günlük yaştaki etlik civciv 3 tekerrürlü 4 gruba tesadüfü olarak dağıtılmıştır. Araştırma kontrol grubu, vitamin E grubu ve 2 farklı karasu seviyesi olmak üzere 6 hafta süreyle yürütülmüştür. Çalışmada kontrol grubundaki civcivlere herhangi bir katkı maddesi verilmezken, vitamin E grubuna 1. günden başlayarak rasyonlarına 300 mg/kg vitamin E ilavesi yapılmıştır. Karasu I grubuna 5 g/kg toz haline getirilmiş karasu yine rasyonlarına ilave edilerek verilirken, Karasu II grubuna 10 g/kg karasu verilmiştir. Deneme sonunda kesimi yapılan etlik piliçlerden alınan göğüs eti örneklerinde yapılan çalışmalar sonucunda araştırmadan elde edilen verilere dayanılarak; etlik piliç yemlerinde karasu ve vitamin E kullanımının piliçlerin performans özelliklerini önemli düzeyde etkilemez iken, piliçlerin et kalite özelliklerinden bazılarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Uygun dozlarda kullanıldığı taktirde zeytin karasuyunun etlik piliç etinin raf ömrünü uzatabileceği sonucuna varılmıştır.
Karya koyunlarında doğum ve emzirme dönemi analık ve kuzu davranışları ile serum kortizol düzeyleri
Bu çalışma Karya tipi koyunlarda doğum ve sonrası erken dönemde koyun ve kuzularda temel davranış özelliklerini, koyunlarda doğumda ve emzirme döneminde kuzulardan ayrı kalmanın ortaya çıkardığı stresi kortizol ve bazı fizyolojik parametreler ile tanımlamak amacıyla yapılmıştır.Araştırmada toplam 64 koyun ve 96 kuzu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, doğum süresi, toplam yalama süresi, plasenta atım süresi ve plasenta ağırlığı; 96 dakika, 68 dakika, 3.5 saat ve 607 g olarak saptanmıştır. Kuzularda doğumdan sonra ayağa kalkma süresi ve ilk emmeye başlama süresi 19 dakika ve 50 dakika olarak tespit edilmiştir.Kuzular 3 günlük, 2 hafta, 4 hafta ve 8 haftalık yaşlarda 12 saat boyunca analarından ayrılmıştır. 3. günde ayrıldıktan sonra yaklaşık 30 saniye sonra analarıyla buluşmuşlardır. Yaşın artmasıyla birlikte ana ve kuzu buluşma süresi kısalmıştır. Kuzuların yaşla birlikte emme aktiviteleri de azalmıştır.Koyunlarda doğum öncesi ve sonrası kan kortizol düzeyi 26.31 ng/ml ve 21.53 ng/ml bulunmuştur. Doğumda yüksek olan kan kortizol düzeyi daha sonraki dönemlerde düşmüş, doğumun koyunlarda strese neden olduğu ortaya çıkmıştır. Doğumdan sonra 8. haftaya kadar farklı dönemlerde koyun ve kuzuları birbirinden ayırma nabız sayısının artmasına neden olmuştur.Anahtar Sözcükler: Koyun, Karya, davranış, izolasyon, kortizol, stres
Batı Anadolu dağ köylerinde geleneksel yerli sığır yetiştiriciliği: Manisa ili Akhisar ilçesi Akkocalı köyü örneği
Bu araştırmada, Batı Anadolu geleneksel sığır yetiştirme uygulamaları ve üretimin sürdürülebilirliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma Manisa ilinin Akhisar İlçesinde geleneksel sığır yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı Akkocalı köyünde gerçekleştirilmiştir. İşletmelerin hayvancılık faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgilerin elde edilmesi için gözlem ve görüşmeler yapılmıştır. Geleneksel sığır yetiştirme teknikleri ve ürün değerlendirme biçimleri ortaya konmuştur. Ortaya çıkan bilgilerin geleneksel yetiştirme sistemlerimize ilişkin literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
Değişken rasyon formülasyonlarının büyük baş karma yemlerinde bazı fiziksel ve kimyasal kalite özellikleri üzerine etkileri
Hayvancılık sektöründe süt ve besi üretim maliyetleri içerisinde en büyük payı yem maliyetleri almaktadır. Yüksek verim kapasiteli hayvanlar yaşama ve verim payı ihtiyaçlarını karşılayabilmek için kaliteli yemlere gereksinim duyarlar. Karma yemler yapısı garanti edilmiş ürünler olması sayesinde hayvanlara farklı besin maddelerine sahip hammaddelerden en yüksek seviyede yararlanma imkânı sağlarlar. Hayvanlar tarafından istekle tüketilmeyen hammaddeler diğer ürünler ile karma yem haline getirilerek tüketilmeleri garanti altına alınabilir. Karma yem bileşimlerine giren hammaddelerin birden fazla olması, hassas ölçüler dâhilinde kullanılması ve homojen bir şekilde hazırlanması için teorik bilginin yanında; yemlerin hazırlanmasında gerekli olan çeşitli alet, makine ve malzemenin yetiştiriciler tarafından temininin güçlüğü, Yem Sanayi'nin kurulması zorunluluğunu doğurmuştur. Kaliteli pelet yemler hammaddelerin birbirleriyle olan etkileşimi, alet ekipmanlarının kalitesine ve prosese bağlıdır. Yapılan bu çalışmada değişken rasyon formülasyonlarının büyükbaş karma yemlerinde bazı fiziksel kalite özellikleri üzerine etkileri tespit edilmiştir. Seçilen özel karma yem fabrikasının depolarında günlük olarak bulunan hammaddelerin çeşit ve miktarındaki değişimlerinden dolayı farklı rasyon formülasyonları ile sabit protein ve enerji içeriğine sahip büyükbaş besi ve sığır süt yemleri üretilmiştir. Üretilen yemler; Besi Geliştirme, Besi Bitirme, Besi Tahılmiks, Süt 18, Süt 19 ve Süt 21 yemleri olarak adlandırılarak piyasada satışa sunulmuştur. Üretilen karma yemlerde yapılmış olan fiziksel analizler ile karma yemlerin pelet dayanıklılık indeksi (PDİ), hektolitre ve nem üzerine olan etkilerini tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada üretilmiş olan karma yemlerin pelet kalite faktörü (PKF) değerleri Payne ve ark. (2001)'nın bildirdiği değerlerden yararlanılarak hesaplanmıştır. Rasyonların pelet kalite faktörü ile pelet dayanıklılığı arasındaki korelasyona ek olarak besin madde içerikleri ile pelet kalitesinin ve pelet dayanıklılığı arasındaki korelasyon da bu incelemenin konusunu oluşturmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre rasyon gruplarının besin madde, pelet dayanıklılık indeksi ve pelet kalite faktörü verilerinin ortalamaları ve gruplar arasındaki farkların istatistiki açıdan önemli olduğu tespit edilmiştir. Bu yemler arasındaki besin madde kompozisyonları farkı yemlerin üretiliş amaçları doğrultusunda beklenen bir sonuçtur. Yapılan istatistik analiz sonucunda en yüksek PDİ değeri Süt 18 ve Besi Tahılmiks yemlerinde (89.02 ve 89.04) tespit edilmiştir. Lignin ham selülozu oluşturan besin maddelerinden bir tanesidir ve pelet bağlamada olumlu yönde etki gösterdiği düşünülmektedir. Dolayısıyla ham selüloz içeriğinin en yüksek değer gösterdiği bu iki yemde PDİ değerlerine de yansımıştır. Grupların pelet kalite faktörü değerleri arasındaki fark istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. En yüksek değer Süt 19 yeminde (6.05) en düşük değer ise Süt 21 yeminde tespit edilmiştir. Rasyonların farklı hammadde içeriklerinden dolayı bu farklılığın oluştuğu düşünülmektedir. Özellikle besi tahılmiks süt 18 ve süt 19 yemlerinde yer alan kepeğin bu faktörün yüksek çıkmasında etkili olduğu görülmüştür. Yapılan deneme sonucunda farklı rasyonlar ile hazırlanmış pelet yemlerin kaliteleri incelenmiş ve nişasta içeriği ile lignin içeriği yüksek olan rasyonların pelet kalitelerinin diğer gruplara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Japon bıldırcınlarında civciv kalitesi ile bazı verim özellikleri arasındaki genetik ve fenotipik ilişkiler
Günlük yaştaki civciv kalitesi satılabilir ürün miktarını doğrudan etkilediğinden dolayı büyük ekonomik önem taşımaktadır. Ticari üretimde civciv kalitesi nicel ve nitel bazı yöntemlerle belirlenmektedir. Nitel yöntemlerden olan Tona ve Pasgar skoru, son yıllarda araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bu çalışmada Japon bıldırcınlarında bir günlük yaştaki civcivlerde Tona ve Pasgar Skor yöntemi kullanılarak kalite puanları ve diğer verim özellikleri ile bunlara ait kalıtım derecesi tahminleri ile diğer özellikler ile aralarındaki genetik ve fenotipik ilişkilerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Literatürde kanatlı türlerinde civciv kalitesinin nitel yöntemlerle tespit edilmesi sonucunda elde edilen değerlere ilişkin kalıtım derecesi tahminleri ve bunların verim özellikleriyle aralarındaki genetik ilişkileri konu eden herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırmada daha önce herhangi bir seleksiyon denemesine tabi tutulmamış toplam 42 erkek ve 126 dişi damızlık bıldırcından elde edilen 867 birey denemenin hayvan materyalini oluşturmuştur. Kuluçkadan çıkan civcivler kuruyana kadar beklenip ardından kanat numarası takılmış ve akabinde Tona ve Pasgar yöntemleriyle civciv kalite puanları belirlenmiştir. Civcivlere kanat numarası takılmasıyla pedigri kayıtları oluşturulmuş, deneme boyunca bu kanat numaraları kullanılarak çıkıştan sekizinci haftaya kadar olan tüm haftalık tartımlar ve sekiz haftalık yaşta gerçekleştirilen kesim-karkas ölçümleri bireysel olarak elde edilmiştir. Gompertz doğrusal olmayan regresyon fonksiyonu ile bıldırcınların büyüme eğrilerinin analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada günlük yaştaki bıldırcın civcivlerinin Tona ve Pasgar skor yöntemleri kullanılarak belirlenen kalite puanlarının ortalamaları sırasıyla 98.69 ve 9.80 olarak bulunmuştur. Çıkıştan sekizinci haftaya kadar canlı ağırlık ortalamaları da sırasıyla 8.06, 22.77, 36.45, 55.48, 76.36, 95.05, 114.59, 132.51, 150,71 g olarak bulunmuştur. Gompertz modelinin β0, β1 ve β2 parametrelerine ilişkin ortalamalar sırasıyla 253.25, 3.25, 0.038 olarak bulunurken, modelin bükülme noktası yaşı ve ağırlığına ilişkin ortalamaların sırasıyla 35.60 gün ve 93.37 g olduğu belirlenmiştir. Denemede sekiz haftalık yaşta kesilen bıldırcınların sıcak karkas, taşlık, yürek, karaciğer, abdominal yağ ve yenilebilir iç organ ağırlıklarına ilişkin ortalamalar 108.27, 3.77, 1.44, 3.22, 1.62 ve 8.44 g olarak bulunmuştur. Soğuk karkas ağırlık ortalaması 112.89 g, göğüs, but ve sırt-boyun ağırlık ortalamaları sırasıyla 42.98 g, 25.94 g ve 33.41 g şeklindedir. Çalışmada sıcak karkas randıman ortalaması % 71.79, soğuk karkas randıman ortalamasıı % 74.86 olarak tespit edilmiştir. Tona ve Pasgar skor yöntemleriyle belirlenen civciv kalite özellikleri için hem tek özellikli yöntem ile hem de çok özellikli yöntem ile tahmin edilen kalıtım dereceleri düşük seviyeli olarak bulunmuş olup, sırasıyla 0.08 ve 0.09'dur. Japon bıldırcını civcivlerinin kuluçkadan çıkış ağırlığı için kalıtım derecesi 0.41-0.40 olarak bulunurken; haftalık canlı ağırlıklara ilişkin kalıtım derecesi tahminlerinin tümü (0.42-0.58) yüksek seviyelidir. Benzer şekilde sıcak karkas, soğuk karkas, yenilebilir iç organlar ve karkas parçalarının ağırlıkları için orta-yüksek seviyeli kalıtım dereceleri tahmin edilirken, abdominal yağ ağırlığı için tahmin edilen kalıtım derecesi düşük seviyelidir. Civciv kalitesi özelliğinin diğer verim özellikleriyle olan genetik ilişkileri de düşük seviyeli ve -0.10 ile 0.10 aralığında tahmin edilmiştir. Bunun yanında günlük yaşta civciv kalitesinin Tona ve Pasgar yöntemleriyle elde edilen değerleri arasındaki fenotipik ve genetik korelasyon katsayılarının pozitif yönlü ve kuvvetli (her ikisi de 0.82) bulunmuş olması, söz konusu ölçüm yöntemleriyle elde edilen sonuçlar arasındaki tutarlılığı göstermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, bıldırcınların bir günlük yaştaki civciv kalitesi ile çalışmada ele alınan çoğu verim özelliğiyle istatistiksel olarak önemli bir ilişki içerisinde olduğunu söylemek de mümkün değildir. Tona ve Pasgar yöntemleriyle belirlenen civciv kalitesi özelliklerinin oldukça düşük seviyeli kalıtım derecesine sahip olmaları ve diğer verim özellikleri ile de düşük genetik ilişkili olmaları nedeniyle ıslah çalışmalarında seleksiyon indekslerine eklenmesinin güç olduğu düşünülmektedir. Civciv kalitesi özelliği için meydana gelen varyasyon incelendiğinde, toplam varyansın Tona skorun için toplam varyansın % 4.06'sı, Pasgar skoru için de toplam varyansın % 4.48'i genetik faktörler tarafından açıklanabilirken, geriye kalan çevreden kaynaklı varyansın oranlarının sırasıyla % 95.94 ve % 95.52 olduğu görülmüştür. Bu durumda söz konusu ıslah çalışmalarında civciv kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla bu özelliğin damızlık değerinin kullanılmasının yerine civciv kalitesini etkileyen nem sıcaklık gibi çevresel şartların iyileştirilmesi üzerinde durulması tavsiye edilebilir.
Hayvancılık alanında çok değişkenli uyarlanabilir regresyonun kullanımı
Bu çalışmada, hayvancılık ile ilgili bir veri setinde MARS algoritmasının nasıl kullanılacağını ve elde edilen sonuçların nasıl yorumlanacağı amaçlanmıştır. Canlı ağırlığı tahmin etmek amacıyla Pakistan'da yetiştirilen dört koyun ırkının (Balochi (48), Harnai (48), Beverigh (47) ve Rakhashni (48) verileri kullanılmıştır. MARS veri madenciliği algoritmasının tanıtılması ve canlı ağırlık için faydalı tahmin denkleminin geliştirilmesi amacıyla, cidago yüksekliği, göğüs çevresi ve vücut uzunluğu gibi sürekli değişkenler bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. R yazılımının "earth" paketi ile vücut ağırlığının tahmini için iki MARS uygulaması (26 ve 38 terim), interaksiyon derecesi 2 ve 10 çapraz geçerlilik temel alınarak yapılmıştır. MARS uygulamalarının tahmin doğruluğunu değerlendirmek için uyum kriterleri (GCV, RSS, GR2, R2, düzeltilmiş R2 ve çapraz geçerlilik R2'deki gerçek ve öngörülen değerler arasındaki korelasyon katsayısı) tahmin edilmiştir. Uyum kriterleri her iki uygulama için sırasıyla (0.980 ve 0.990), GCV (0.610 ve 0.293), RSS (116 ve 56), GR2 (0.960 ve 0.980), R2 (0.960 ve 0.980), düzeltilmiş R2 (0.954 ve 0.975) ve çapraz geçerlilik R2 (0.922 ve 0.88) olarak tahmin edilmiştir. R yazılımında en küçük GCV'yi üreten etkileşim dereceleri ve uygun terim sayısının atanması, MARS algoritması için dikkate alınması gereken en önemli noktalardır. Elde edilen sonuçlar, MARS uygulamalarının, ırk standartlarını ortaya koymak ve burada incelenen canlı ağırlık özelliğini olumlu etkileyen morfolojik özellikleri belirlemek için önemli bir seçenek olabileceğini göstermiştir.