Patriarchal
98 theses under this subject heading
The representation of Eurydice Myth in Sarah Ruhl's play Eurydice and Kathy Acker's Eurydice in the underworld
Mythology with its universal traits, becomes a backbone and an archive of cultures and societies with the help of the shared and similar features. Myths include serves multiple purposes and have various characteristics that via their functions, forms, and contents become an attraction centre in several fields. Therefore, myths became a focus for several writers, poets and playwright who assumed a responsibility to revise the perspectives and meanings. In the meantime, Orpheus and Eurydice myth is one of the myths that was highly alluring not only to the ancients, but also continues to impress contemporary readers. In the original myth and its adaptations, the focus is on Orpheus figure, whereas in the twentieth century the focus is given more to Eurydice figure and especially female authors give voice to Eurydice. In this context, two of the versions of the classical Greek myth serve this purpose, which are Kathy Acker's play Eurydice in the Underworld and Sarah Ruhl's play Eurydice. Two of the writers use the myth and mythical units by juxtaposing the new and old meaning with new ones to present the position of the character Eurydice in their works. In the process of using these mythic patterns, the writers tell the story from Eurydice's point of view, with the aim to revise and construct new meanings and viewpoints. In this sense, the aim of this thesis is to analyse the representation of Eurydice in the myth and mythical units as the examples of psychological archetypes in the works of the two writers and also present ambivalence of the myth by displaying the binary oppositions as death and life, femininity and masculinity, matriarchy and patriarchy through the lens of feminist theory.
Feminist sosyal hizmet perspektifiyle kadınların yalnız annelik deneyimleri
Bu çalışmada sosyal hizmet perspektifiyle kadınların yalnız annelik deneyimlerini nasıl pratiklerle inşa ettiğini keşfetmek amaçlanmıştır. Anneliğe ilişkin özcü yaklaşım anneliğin sosyal bir rol olarak tarihsel, kültürel ve toplumsal inşasının önüne geçmektedir. Annelik çocuğun bakım ve sorumluluğunu paylaşan rollerden bir tanesiyken boşanma sonrasında anneliğin yalnızlığıyla yüzleşilmektedir. Çalışmanın özneleri boşanma sonrası çocuğuyla yaşayan kadınlardır. Kadınların deneyimlerini başlangıç noktası kabul eden bu araştırmada feminist yöntem ve bakış açısıyla, sosyal hizmet perspektifinden yararlanılmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada İstanbul'da çocuklarıyla yaşayan 18 özne ile görüşülmüştür. Özneler ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme yönergesi kullanılmıştır. Araştırma verileri, MAXQDA Pro 2022 programı kullanılarak tematik kodlama yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda "Annelik Kurumundan Annelik Pratiğine", Yalnız Annelikle Yüzleşme", "Anneliğin Gizli Yaraları", "Yalnız Annelik Döngüsü" ve "Yalnız Annelikte Güçlenme" olmak üzere beş ana temaya ulaşılmıştır. Bu araştırmanın önemli sonuçlarından birisi annelik ideolojisinin boşanmış kadına karşı makbul anne söylemiyle kadın üzerindeki tahakkümü sürdürmesidir. Bununla birlikte annelik pozisyonu kadınların sosyal ve ekonomik ilişkilerinde sınırlılıklar getirmektedir. Araştırmanın bir diğer önemli sonucu yalnız annelik pratiklerinin inşasında kadınların zihinsel olarak anneliğe sıkışmasını tanımlamak üzere "annelik sancısı" kavramı geliştirilmiştir. Yalnız anneliğin döngüsel bir güçlenme süreci olduğu bir başka önemli sonuçtur. Yalnız annelikte kadınların kişisel, kültürel ilişki dinamiklerinde faillik özellikleri öne çıkarken yapısal ilişkiler karşısında daha yalnız ve edilgen kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yalnız annelik pratikleri kadınlara özgürleşme ve güçlenme alanları yaratırken, kadınların annelik kurumunun değer yargıları ile daima mücadele etmeleri gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle annelik ve babalıkta ortaklaşmayı öngören sosyal, ekonomik ve hukuksal düzlemi olan bütünlüklü sosyal politikaların hayata geçirilmesi önemlidir. Koruyucu, önleyici ve destekleyici mekanizmaların kadın deneyimini önceleyen bir tutum sergilemesi önemlidir. Bununla birlikte, yararlanıcı ve profesyonel olarak kadın nüfusunun yüksek olduğu sosyal hizmet disiplini ve uygulamasında kadınların deneyimlerini görünür ve değerli kılmak ve bu yönde sosyal hizmet uygulamalarını geliştirmek adına bu çalışmanın önemli olduğu düşünülmektedir.
Women role and the effects of patriarchy in the plays A Street Car Named Desire , A Doll's House and Hedda Gabler
Throughout the history women's not having been able to have their basic humanly rights has been a serious problem. These problems have been issued by many important authors from different perspectives; however, no profound solution has been found yet. In this work, the event of marriage, the rivalry over the superiority between men and women that has been a dogma, the struggle of women to have the equality with men and even the integration of religion into the subject will be issued. All these problems will be issued focusing on three main works: A street Car Named Desire by Tennessee Williams, A Doll's House and Hedda Gabler by Henrik Ibsen, along with using some of the remarkable works of William Shakespeare to support the ideas, such as; The Tempest, Hamlet and Romeo and Juliet. In these works, the isolation of women, the women inferiority and the subject of marriage will be discussed. The paper will focus and cover the lives of three main characters; Blanche, Hedda and Nora, who either accept the superiority of men unconditionally or forcefully.
The de(con)struction of the man-made language and ideology through female sexuality and textuality in the novels of Virginia Woolf and Erendiz atasü
Language, which is simply defined as the system of words or signs shared by a group of people to communicate and express thoughts, has always played an active and dominant role in creating a subjugated and subservient life for women. In this limited life, civilization is patriarchal, history is HIStory, literature is phallocentric and language is man-made. In order to break the chain of vicious circle, forcing them being the inferior 'others' of men, women seek the ways of de(con)structing all the fixed and the hierarchical structures of male discourse and its man-made language. Among those women are Virginia Woolf and Erendiz Atasü, who assert that women can transcend all patriarchal boundaries between body/mind, female/male and self/other through the 'all-encompassing female language', which enables a non-phallocentric 'feminine writing' practice. Depending on the similar concerns of women/women writers about the man-made language that constructs the rigid patriarchal norms, this study, first, puts forward how phallocentric ideology both affects women and how it is challenged by women's writing. Then, basing its argument on the theories of post-structuralist feminism, it analyzes the feminine texts written by Woolf and Atasü, who live in quite different periods and societies that have various philosophic, religious and cultural practices, in order to find out if the 'female language' shares common features despite all these boundaries. The comparative analysis of the two writers reveals that the female language challenges the speech governed by the phallus and brings down phallocentric discourse by writing the pleasures of female body, which are fluid, multiple, diverse and nonhierarchical. Thus, by liberating female body and experiences from the control and authority of the man-made language and ideologies, this new poetic language de(con)structs the distance between 'body and mind' and achieves 'wholeness' by moving beyond the fixed confines of sexual differences. With this all-encompassing unity, Virginia Woolf and Erendiz Atasü validate the possibility of creating a new world built on a true diversity and culture, where all sexes and genders will be equal. As a result, 'the female language' is proved to be offering an egalitarian basis for all humans, not just for women, by de(con)structing the patriarchally constructed gender roles.
Comparision of Virginia Woolf and Joumana Haddad as angry women
This study compares Victorian women with today's Arab women in terms of their social identities and living conditions in the light of Virginia Woolf's A Room of One's Own (1929) and Joumana Haddad's Confessions of an Angry Arab Woman, I Killed Scheherazade (2010). The aim of the study is to draw attention to the fact that today's Arab women live in a male-dominated society just as Victorian women did and within this society, they struggle against being oppressed, early marriages, deprivation, in other words, against gender inequality existing in every field of daily life. The first chapter points to the psychoanalytic theories related to the construction of gender roles and identity acquisition process so as to clarify the relationship between women and men. Afterwards, the chapter focuses on 'female identity' in Victorian England and today's Arab world. In the second and third chapters of the study, Virginia Woolf's A Room of One's Own and Joumana Haddad's Confessions of an Angry Arab Woman, I Killed Scheherazade are analysed with the purpose of offering an insight to the conditions and struggles of the Victorian and today's Arab women. In the last chapter, the existential struggles and self-identity explorations of women in their patriarchal societies are analysed from Virginia Woolf's and Joumana Haddad's point of view by comparing and examining the two preceding polemic books of both writers. At the end of the thesis, it is concluded that throughout history women have been forced to live with male-determined identities and values in male-dominated societies, and although we have come a long way in the struggle of disposing the impositions, male-based values and recreating the social and personal identity of women, there remain millions of angry women who are being deprived and restricted of their human rights in every field of life such as family, education and career. Keywords: Victorian Women, Arab Women, Struggle, Identity, Patriarchy
Evlilik programları temelinde kadın kimliğinin değerlendirilmesi
Evlilik programlarında kadın ve erkek özneler, toplumsal rolleri üzerinden gerçeğin benzeri olarak temsil edilmektedirler. Kadın ve erkek özneler bu temsiller içinde geleneksel ataerkil kültüre ve toplumsal cinsiyet rollerine dayanarak kurulmaktadır. Bu temsil sürecinde egemen olan geleneksel/ataerkil vurguların yanında ahlak anlayışına, toplumsal cinsiyet ayrımına ve evlilik kurumuna yönelik ifadeler yer almaktadır. Bir başka ifadeyle; kadınlık yapmak, anne olmak ya da iyi bir eş olmak kadınlara biçilen rollerdir. Bunun yanı sıra, nikâhsız yaşayan bir kadın hafif kadın, metres, cahil, mağdur ya da kullanılarak atılmış olarak tanımlanır. Kullanılan ifadelerde, kadın ve erkeğe atfedilen nitelikler tekrarlanarak ataerkil söylem vurgulanır. Bu durum toplumsal ayrımcılığın cinsiyet boyutunu göstermektedir. Cinsiyet ayrımcılığı ise kadın ya da erkek fark etmemekle birlikte pozitif veya negatif olarak ortaya çıkabilmektedir. Yaşadığımız toplum içerisinde ise kadına yönelik şiddetin fazla olması, kadın kimliğine yapılan negatif ayrımcılığın en net göstergelerinden birisi olmuştur. Kadının kendi eşini seçemediği, dilediği gibi yaşayamadığı vb. bir çok durumda kadın kimliğine atfedilmiş yakıştırmalar, kadının bu durumu içselleştirmesi ile sonuçlanmıştır. Televizyon programlarında yer alan evlilik ve çöp çatan türündeki yayınlarda dahi, kadının karşısındaki eş adayından beklediği ile erkeğin kadına ilk önce vaat ettiği şey hep aynı olmuştur: Mal-mülk. Bunun sebebi ise kadının kendini güvende hissetme içgüdüsüdür. Ekonomik özgürlüğü olmayan veya yeterli düzeyde olmayan kadınlar aşk evliliği yerine garantör mülk evliliği yapma yoluna gitmişlerdir. Bu durum her iki taraf için geçerli olsa da kadının bunu ister istemez bilinçaltına yerleştirmesi bu tarihsel sürecin kadına yüklemiş olduğu baskı/etki ve sorumluluğun sonucu olmuştur.Kadın üzerinde oluşan bu güven sorunu, kadının kendi kararlarını alamaması veya aldığı herhangi bir karar karşısında yargılanması, toplum tarafından dışlanması, suçlanması sonucunu da birlikte getirmiştir. Tüm bunların aslında karakteristik özellikler şeklinde nesilden nesile geçtiği toplumsal bir kültür transferi olmuştur. Anahtar Kelimeler: Evlilik, kadın, ataerkillik, evlilik programları
Toplumsal cinsiyet bilinçli/pro-feminist erkeklerin kadınlarla ilişkilenme biçimlerinin eleştirisi
Erkekliğin toplumsal inşası bebeklikten itibaren belirli ritüeller ve sosyalizasyon süreçlerinin deneyimleri içinde yaşam boyu gerçekleştirilmektedir. Doğumdan başlayarak sünnet, aile içindeki konum, okuldaki arkadaşlık ilişkileri, ergenlik, çalışma yaşamı, duygusal ve cinsel paylaşımlar gibi süreçler, her bir özne için hem ortak hem de özgün pek çok deneyimin gelişmesine neden olmaktadır. Bunun yanında kültürel öğeler bir yandan geleneksel olanla mesafelenip modernize olurken bir yandan da değişen erkeklik biçimlerini yaratmaktadır. Sünnetlerin kutlama, düğün vb. şekillerden ziyade hastanelerde doğum sonrası yapılması ya da askerliğin süresini kısaltma, bedelli askerlik gibi uygulamalarla dönüşmesi toplumsal yapı ile bireyin ilişkisini de etkilemektedir. Ancak erkekliğin bu yönlü modernizasyonu esas olarak toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ortadan kaldırılmasına ne derece etki eder? Bu soru, erkekliğin ataerki aleyhine dönüşüp dönüşemeyeceği sorununa ve erkeklerin ataerkiyle kurdukları bağı irdelemeye götürmektedir. Feminizmin uzunca süredir mücadele ettiği ataerkil yapı, her geçen gün daha fazla sorgulanır hale gelmektedir. Buna istinaden, feminist hareketin mobilize ettiği kesimler arasında sistem karşıtı erkekler de yer almıştır. Toplumsal eşitsizliklere karşı çıkan erkekler sosyal aktivizm ve/veya akademik üretimler aracılığıyla ataerkilliğe karşı koymakta ve feminist mücadelenin destekçisi (pro-feminist) olmaktadırlar. Ancak diğer yandan erkekler, cinsiyete dayalı ayrımcılığın esas olduğu kapitalist ataerkinin ayrıcalıklı kesimleri oldukları ve kadına yönelik şiddetin failleri olarak görüldükleri için ortaya çıkan paradoksal durum tartışılmaktadır. Bu çalışmada normatif erkekliğin ataerki aleyhine dönüşümü, erkeklik deneyimlerinin ataerkiyle bağının kristalleştiği nokta olarak duygusal-cinsel birliktelikler üzerinde yoğunlaşarak anlaşılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede ataerki ve pro-feminizm tartışmaları teorik olarak değerlendirilip İstanbul'da yaşayan ve kendini muhalif/ toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen/ (pro)feminist olarak niteleyen heteroseksüel erkeklerle yapılan derinlemesine görüşmeler analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ataerki, Erkeklikler, Pro-feminizm, Eleştirel Erkekler ve Erkeklikler İncelemeleri, Feminist Teori
Seray Şahiner'in eserlerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
Feminizm hareketinin odağında gelişen feminist edebiyat eleştirisi, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve kadın-erken ayrımının toplumun üretimi olan ve toplumu temsil eden edebî eserlerde de görüldüğünü tespit etmiş ve bu eserlere feminist bir bakış açısıyla yaklaşılmasına aracılık etmiştir. Bu sayede, kadınların edebiyattaki temsillerine, edebiyat tarihçilerinin odaklandığı yazarlara, kadın yazarların edebiyat kamusundan dışlanmasına, kadınların edebî metinler içerisindeki davranış ve tutumlarına, metinlerdeki toplumsal cinsiyet uygulamalarına eleştiri getiren feminist edebiyat eleştirisi; kadın yazarlara ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği ortadan kaldıracak metinlere kadınların kendi tarihlerini oluşturmalarını sağlayacak şekilde yer verilmesine kaynaklık etmiştir. Bu tezde merkeze alınan Seray Şahiner de feminist bir bakış açısıyla yazdığı eserlerde ele aldığı karakterlerle ataerkil düzene ve toplumsal cinsiyet rollerine eleştiri getiren yazarlardandır. Dolayısıyla bu tezde, Şahiner'in metinlerindeki kadınlar ve erkekler, kadınlık ve erkeklik rolleri bağlamında ayrıntılı olarak incelenecektir. Bu roller kapsamında yazarın eserlerindeki karakterlerin geliştirdiği tutum ve davranışlar odağa alınacak, ataerkil toplumun toplumsal cinsiyet rollerini belirlemedeki etkisi feminist kuram ışığında tartışılacaktır. Bundan hareketle yazarın Gelin Başı, Hanımların Dikkatine, Antabus, Kul ve Hepyek eserleri feminist edebiyat eleştirisi bağlamında incelenecektir. Bu sayede feminist bilinçle yazan bir kadın yazarın toplumsal cinsiyet eşitliğini savunan metinlerinin değerlendirmesi yapılarak kadınların edebiyat tarihindeki görünürlüğünün artmasına katkı sağlanacaktır.
Erkeklerde cinsiyetçilik ve meşrulaştırmaya dair söylemsel bir inceleme
Bu araştırmanın amacı, İstanbul'da yaşayan heteroseksüel erkeklerle yarı-yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirmek suretiyle; erkeklerin cinsiyetçiliği meşrulaştırmaya yönelik açıklamalarının hangi söylemsel kaynaklara (açıklayıcı repertuarlara) dayandığını tespit etmektir. Bu bağlamda çalışmada, ataerkil toplum sistemine sahip toplumumuzda erkeklerin cinsiyetçi açıklamalarına dair söylemleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın katılımcıları; İstanbul ilinde yaşayan, 25 ile 51 yaş aralığındaki 15 heteroseksüel erkekten oluşmaktadır. Görüşlerine başvurulan tüm katılımcılarla bireysel olarak 15 farklı görüşme yapılmıştır. Görüşmeler esnasında katılımcılar tarafından belirtilen hususlar ses kayıt cihazıyla kaydedilmiş ve sonrasında da yazılı metne dönüştürülmüştür. Ardından görüşme kayıtları söylem analizi gerçekleştirilerek incelenmiştir. Görüşme metinlerinin analizi sonucunda; "kadının anne oluşuna vurgu", "kadının doğasına vurgu", "davranışlara vurgu", "kadınlara atfedilen görevlere vurgu" ve "geleneğe-kültüre vurgu" şeklinde beş farklı repertuara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular incelendiğinde, erkeklerin kadınlara yönelik cinsiyetçi açıklamalarını meşrulaştırmaya dönük çok sayıda açıklama geliştirdiği saptanmış ve bu açıklamaları da hayatın farklı yönlerini baz alarak temellendirmeye çalıştıkları görülmüştür. "Kadının anne oluşuna vurgu" repertuarı, erkeklerin cinsiyetçi açıklamalarına kaynaklık eden baskın repertuardır ve bu repertuarda cinsiyetçilik "annelik" kavramı üzerinden yeniden inşa edilmektedir. "kadının doğasına vurgu" repertuarında cinsiyetçiliğin erkekler tarafından fiziksel ve psikolojik güç olguları etrafında yeniden inşa edildiği ve bu repertuar üzerinden "kadına şiddet" ile "iş ayrımcılığı"nın meşrulaştırılmaya çalışıldığı görülmüştür. "Davranışlara vurgu" repertuarında erkeklerin; "kadının giyim tarzı", "kadının cinsel isteğini hissettirme durumu", "kadının cinsellik görevi" ve "kadın davranışının şiddeti doğurması" gibi davranışlar üzerinden cinsiyetçiliği inşa ettikleri görülmüştür. "kadınlara atfedilen görevlere vurgu" repertuarında erkeklerin toplumsal cinsiyetçilik üzerinden kadınlara bir kısım yükümlülükler atfettikleri saptanmıştır. "geleneğe-kültüre vurgu" repertuarında erkeklerin cinsiyetçi açıklamalarını "yetiştirilme tarzı" ve "yetişilen coğrafya" kavramları üzerinden meşrulaştırmaya çalıştıkları görülmektedir. Sonuç olarak, araştırma kapsamında görüşlerine başvurulan katılımcıların kadınlar hakkında konuşurken düşmanca veya korumacı nitelikteki cinsiyetçi söylem ve davranışları açık veya örtük biçimlerde meşrulaştırdıkları ve yeniden ürettikleri görülmüştür. Özellikle ataerkil sistem kaynaklı kültürel kodların katılımcılar tarafından özümsendiği ve cinsiyetçiliğin katılımcılar tarafından doğal ve sıradan bir şekilde meşrulaştırılabildiği saptanmıştır.
Erkek egemen çalışma ortamında, kadınların karşılaştıkları sorunlar ve engeller: Kadın güvenlik görevlileri üzerine bir alan araştırması
Bu tez çalışması, erkek egemen çalışma ortamlarında kadınların karşılaştığı sorunlar ve engeller üzerine odaklanmaktadır. Özellikle kadın güvenlik görevlileri üzerinde gerçekleştirilen bir alan araştırmasıdır. Tez, kadın güvenlik görevlilerinin çalışma deneyimlerini, mesleki gelişimlerini, yaşadıkları zorlukları ve karşılaştıkları engelleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, kadınların güvenlik sektöründe karşılaştıkları cinsiyet temelli ayrımcılık, stereotipler, sosyal normlar ve diğer zorluklar hakkında anlayışımızı derinleştirmeyi hedeflemektedir. Tez, kadın güvenlik görevlilerinin deneyimlerini anlamak ve bu alanda daha iyi destek ve iyileştirmeler sağlamak için önemli bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, toplumsal cinsiyet bağlamında kadınların güvenlik sektöründe karşılaştıkları zorlukları anlamak ve bu zorlukları derinlemesine irdelemek amacıyla İstanbul'da yaşayan 15 kadın güvenlik görevlisi ile nitel araştırma yöntemi kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler, kadınların çalışma deneyimlerini, cinsiyet temelli ayrımcılıkla karşılaşma durumlarını, cinsiyet rollerinin etkisini ve güvenlik sektöründeki toplumsal cinsiyet dinamiklerini ele almıştır. Bu şekilde, toplumsal cinsiyet bağlamında kadın güvenlik görevlilerinin deneyimlerine odaklanarak, cinsiyet eşitliği ve adaleti sağlamak için atılması gereken adımların belirlenmesi amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak, konunun daha iyi anlaşılması ve yorumlanması amacıyla, derinlemesine görüşmeler ve yarı-yapılandırılmış bir soru formu kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, kadın güvenlik görevlilerinin çalışma ortamında maruz kaldıkları cinsiyet temelli ayrımcılık, kısıtlamalar ve zorluklarla karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Yapılan analiz sonrasında bazı önerilerde bulunulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, kadın yöneticilerin kadın güvenlik görevlilerinin kariyer deneyimleri üzerindeki olumlu rolünü ortaya koymuştur. Ayrıca, bu çalışma sonucunda yeni bir kavramın tanımlanması gerektiği önerisi ortaya çıkmıştır.
Ekofeminizm bağlamında toplumsal cinsiyet psikolojisinin görsel sanatlardaki yorumlamaları
Günümüz insanı, toplumda var olabilmek ve hayat şartlarını ortalamanın üzerinde tutabilmek için uyulması gereken kurallar içerisinde bocalamaktadır. Hele ki kadınlar, geçmiş zamandan günümüze dek sürekli varoluşsal krizleri yönetmeye çalışmış, geçen zaman boyunca farklı konuların mücadelesini vermiştir. Kadınlar, Feminizm'in yükselişi ile çoğu konuda kendi seslerini duyurabilmişse de değişen zaman içinde farklı sorunlarla yüzleşmeye devam etmişlerdir. Tarihî çizgiye göz attığımızda hem tarihsel hem mitolojik hem de dinin getirileri ile kadının nasıl şekillendirildiğini; belli kalıp ve değer yargılarına tabi tutulduğunu görmek mümkündür. Toplumlar gelişmeyi sürdürüp, ataerkil bir yönetim ve dinî anlayış güç kazandıkça, "cinsiyet rolleri" adı altında kadınlara daha pasif ve güçsüz sıfatlar bırakılmış; onların, içerisinde yaşadıkları kültürün çizdikleri çemberde kalmaları beklenmiştir. Bu sınırlandırmalara karşı geldiklerinde ise dışlanmış, yeri geldiğinde cezalandırılmışlardır. Zaman içerisinde toplumsal cinsiyet rolleri şekillenmiş, bu rollerin getirileri her iki cinse de yapışmış ancak özellikle kadınlara bu rollerin getirilerini sırtlanmayı isteyip istemedikleri hiçbir zaman sorulmamıştır. Çoğu topluma baktığımızda kadının en büyük işlevinin doğurganlık olduğu, çocuklarını besleyip büyütmek, evine bakmak olduğu görülür. Bu sebeple kadın, ondan hep verici ve üretken olması beklendiği için her zaman doğa ile bağdaştırılmış, bunun karşısında ise Ekofeminizm'in savunduğu gibi kültür her zaman erkeklere göre düzenlenmiştir. Böylece ataerkil düzen doğa üzerinde hüküm sürerek, doğanın üzerinde oynamalar, değişmeler, yerleşimler ve sınırlamalar yaparak her zaman doğanın/kadının ona itaat etmesini beklemiştir. Kadının ona itaat etmesini bekleyen ataerki hem doğaya hem kadına hükmetmeye çalışmakla kalmamış aynı zamanda, gelenekselleşmiş kadın-erkek ilişkileri dışında tercihleri olan bireylere de ön yargı ile bakmıştır. Bu önyargılar doğrultusunda heteronormatif fikirlerin "doğa" ve insan anlayışına nüfuz ettiğine dikkat çeken kuir ekoloji düşüncesi "doğal" ve "heteroseksüellik" kavramları arasında var olan birlikteliği reddeder. Doğa ve dışlanmış sosyal grupların her ikisinin de tarih boyunca nasıl istismar edildiklerine dikkat çeken kuir ekoloji, heteronormatif toplumsal cinsiyet normlarını, hem doğa hem kadın hem de kuir bireyler üzerinden inceler. Bu çalışma; heteronormatif bir toplum içinde yaşayan ve bunun sıkıntılarını çeken bir kadın olarak, kültürel dayatmaları, toplumsal cinsiyet rollerini, ekolojik yok oluş ve kadınsı içsel yolculuğu sanat içerisinde inceleyerek ele almıştır. Anahtar Sözcükler: Ekofeminizm, ekoloji, panteizim, toplumsal cinsiyet, kadın, vahşi doğa, sanat, ataerkil, feminizm, heteronormatif
Arap alevi kadınlar üzerinde dinin etkisi ve ataerkilliğin yeniden inşası
Bu çalışmada birbirini takip eden üç tartışma yürütülmüştür. İlk bölümde, toplumsal cinsiyet rollerinin toplumdaki yansımaları ve aktarımı tarihsel bakımdan ele alınmış, ataerkil topluma geçiş, toplumsal cinsiyet rollerinin şekillenmesiyle oluşan yapılar ve kurumlar ve bunun dinle bağlantısı tartışılmıştır. İkinci bölümde, tarihler boyu anlam arayışında olan toplumlar, çoktanrılı dinlerde de tektanrılı dinlerde de "tanrısal belirleyicilik" rolünü erkeğe atfetme kültürü,bu belirleyicilikle erkeğin toplumdaki iktidarının güçlenmesi, ataerkil kodların toplumsal kodlara -"kabullere" dönüşmesi ve kadının bu aşamalardan etkilenme durumu anlatılmıştır. Bu toplumsal kabullerin, kadının sosyal yaşamda ikincil statüde olmasını "norm"alleştirmesi, heteronormatif, ataerkil ve kapitalist sistemin temel çekirdeklerinden biri olan dinin bu durumlarla ve süreçlerle bağlantısı tartışılmıştır. Son bölümde ise Arap Aleviliğin etno-dinsel bir kimlik olarak diğer dinlerle bağlantısı, kadının toplumdaki yaşamsal pratiklerinin bu çerçeveden nasıl etkilendiği ve kadınların kendi deneyimleriyle ataerkiye ile Arap Alevi kültürünün cinsiyet eşitliği iddiasına yönelik anlatımları analiz edilmiştir. Anahtar kelimeler: Din, Arap Alevi Kadın, ataerkillik, sosyal-toplumsal roller.
Üniversite gençliğinin evlilik öncesi cinselliği inşası ve ataerkil değerler
Bu çalışma, üniversite gençliğinin, evlilik öncesi cinsel ilişki ve bekarete yönelik algı, düşünce ve tutumlarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Evlilik öncesi cinsel ilişki ve bekaret, gençlerin gündelik yaşamlarında önemli oranda etkisinin olduğu varsayılan olgulardır. Ataerkil değerlerin bu olgulara yüklediği anlamların gençler üzerinde belli oranda etkisinin olduğu da düşünülmektedir. Geleneksel ve modern değerlerin bir arada hissedildiği toplumumuzda, gençlerin, evlilik öncesi cinsel ilişki ve bekarete yönelik inşasının ortaya konması çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Sosyal inşa kuramı, çalışmanın kuramsal çerçevesi olarak kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışma, Nevşehir ve İzmir'deki iki üniversitede, öğrencilerle yüz yüze derinlemesine görüşme yapılarak betimsel bir biçimde yorumlanmıştır.
Ataerkil sistemde kadın liderliğinin algısı: Benin Cumhuriyeti üzerine bir çalışma
Bu çalışma'nın amacı Cotonou'daki ataerkil sistemdeki tutumlar yoluyla kadın liderliğinin algısını değerlendirmek ve liderlik pozisyonlarındaki kadınların erişimini engelleyen faktörleri ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın gerçekleştirilmesi için bu ankete 437 kişi toplam ( 191 İdareci, 140 çalışan ve 106 öğrenci) olarak katılmaktadır ve Cotonou'daki Hizmet şirketlerde anket yapılmaktadır. Bu çalışma için Uluslararası standart ölçekler (WAMS ve WLPQ) ve analiz yapmak için SPSS 21.0 programı kullanılmaktadır. Faktör analizi ile WAMS ölçeği 4 faktöre ve WLPQ ölçeği 3 faktöre oluşturulmaktadır. WAMS (kadın olarak yönetici ölçek) 'in oluşturulan dört faktörün KMO'u (Kaiser-Meyer-Olkin) çok iyi (.801) ve WLPQ'nun oluşturulan üç faktörün KMO'u orta (.688) çıkmaktadır. Ayrıca, bu analizde kullandıldığı İndependant-Samples T-test ve Anova Cotonou'da kadınlar erkeklerden kadın liderlere karşı daha olumlu tutumlara sahip olduğunu göstermektedir. Aynı şekilde tutumları etkileyen en güçlü faktör cinsiyet olduğu ve diğer demografik özellikleri (Eğitim düzeyi, tecrübe yılı, departmanda bir kadın liderin varlığı ve kadın liderle çalışma gibi) bu tutumlarını etkileyebildiği gösterilmektedir. Ayrıca, liderlik pozisyonlarındaki kadın liderlerinin erişimini engelleyen ana faktörü ataekiliği (%64,8) ve duygulanım kadın liderliğe atıfta bulunan ilk özelliğini ortaya koymaktadır. Son olarak, cinsiyet eşitsizliği azaltmak ve liderlik pozisyonlarındaki daha fazla kadınların erişimini teşvik etmek için öneriler önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Kadın liderlik, tutum, ataerkil sistemi, Cotonou
Leylâ Erbil ve Pınar Kür'ün eserlerinde ataerkinin ifşası: Feminist psikanalitik bir okuma
Bu tez çalışmasında Julia Kristeva'nın abject teorisi temel alınarak ataerkil düzende eril tahakküme itiraz eden kadınların toplumun çeperlerine itilmelerinin, Kristeva'nın deyişiyle "sürgüne gönderilmeleri"nin, ataerkil düzeni tüm yönleri ve kurumlarıyla ifşa eden Leylâ Erbil ve Pınar Kür'ün yapıtları üzerinden ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Tezin teorik kısmında Kristeva'nın görüşleri ortaya konduktan sonra metin incelemelerinin yer aldığı bölümlerde ataerkil düzenin öznesi olan erkeklerin abject olarak dışladıkları kadınlardan duydukları korkuyla beraber baskı uyguladıkları kadınların üzerindeki egemenliklerini her an yitirebilecek olmanın yarattığı tedirginlik psikanalitik açıdan incelenecektir. Söz konusu korku ve tedirginliğin erkek öznelerin kadın bedeni ve cinselliğine yaklaşımlarını nasıl etkilediği, toplumun farklı kesimlerinde kadınların hangi mekanizmalar kullanılarak sınır dışına doğru itildiği, mekânların dışlama pratiklerine koşut biçimde cinsiyetlendirilerek düzenlenişi açığa çıkarılacaktır.
Women teachers' perceptions of their identities inside and outside the school
Despite the growing interest in the issue of gender and education, few studies have been concerned with the question of women teachers? identity formation considering the expected roles from them by the society they live in. This thesis attempts to explore the perceptions of women teachers about their identities inside and outside the school through a case study with ten women teachers working in public elementary schools of Istanbul. The results, gathered from semi-structured interviews, indicated the teachers? identities as multiple and contextually-bound. All the women teachers in the study identified their position in society through the internalized social roles and the socially constructed expectations from them as a ?woman?. Impacted by both gender, professional and social discourses that sometimes collide, findings from women teachers? interviews demonstrate how these women struggle to take a position in a male-dominant system. The analysis of the interviews indicated that women teachers perceptions? of their identities shaped around these themes: ?patriarchal norms of the society?, ?authority and power relations at school?, ?expectations from the profession and disappointments throughout teaching?, ?being emotional and emphatic as a women?, ?economic freedom? and ?political awareness of women teachers?, ?balancing the demands of private life and work life?, ?marriage and effects on women teachers? social status?, ?collegial cooperation? and ?discrimination against women teachers?. This thesis presented that regarding these themes, negotiating identities within themselves and within the complex socio cultural context they live in, these women teachers are involved in an ongoing process of adjustment, adaptation and resistance.
Tuhaf kadınların yazma uğraşı: Leylâ Erbil'in romanlarında yazar kadın başkişiler
Leylâ Erbil'in Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü, Cüce ve Kalan metinlerini odağına alan bu tez, bu romanlarda öne çıkan "kadın yazarlık" meselesinin neden ve nasıl ele alındığını inceler. Erbil'in romanlarındaki yazmakla uğraşan kadın başkişilerin benzerliklerini ve özellikle farklılıklarını ortaya koyarak, yazım tarihlerine göre ilk romandan sonuncusuna, bir romandan diğerine, bu başkişilerde ve Erbil'in yarattığı kurmaca dünyalarda nasıl bir değişimin-dönüşümün ya da kırılmanın söz konusu olduğunu analiz eder. Bu çalışma, yazar ve kadın kimlikleriyle "öteki"liğin veya "tuhaf"lığın yakıştırıldığı bu başkişilerin, ataerkil toplumda var olabilmeyi ve yazma uğraşlarını gerçekleştirmeyi, "deliliği" üstlerine giyerek ve bunu bir isyan yolu olarak kullanarak başarabildiklerini gösterir. Bu doğrultuda kadın başkişilerin "deliliği"nin getirdiği özgürlüğün ve isyanın, Erbil'in kullandığı anlatım teknikleri ve metinsel stratejiler aracılığıyla hem bu kadınların hayatlarında hem de büyük çoğunluğunu kendilerinin anlattığı metinlerin dilinde, anlatımında, formunda somutlaşmış olduğunu öne sürer. İlk romandan sonuncusuna yazarlıktaki otoritelerinin arttığı görülen bu kadınlar, ataerkil kurum ve ideolojilerin yarattığı iktidar ve "mutlak otorite" karşısına kendi iktidarlarını koyarlar. Bu kadınların aynı zamanda "deli" olması, başka bir ifadeyle Leylâ Erbil'in otoriteyi bir "deli"ye vermeyi seçmesi, onun bütün romanlarında karşımıza çıkan bu iktidar ilişkilerini eleştirdiğini ve bunu altüst etmeye çalıştığını gösterir.
The role of education on women's empowerment: The case of Village Institutes in Turkey, 1940-1946
By taking the case of the Village Institutes (VIs) experience in Turkey, 1940-1946 period in particular, this thesis aims to investigate and answer the question of whetherVIs' education (including its tools: pedagogy, curriculum, activities, methods and the system) contribute to the empowerment process of its women graduates by challenging the pressure and the gender norms of patriarchal society? 1940-1946 was the period that the foundational aims of the VIs were implemented despite the adverse impact of patriarchal society, which reinforced private/public dichotomy, subordination of women to men and disabled female education in rural Turkey. It was, also the time when the Republican project of modernization, nation building and democratization and its focal point of women's emancipation and education were in the foreground of the political sphere. By benefiting from the models of power, empowerment theory and critical theory in education, and by applying Rowlands'(1997) qualitative model as theoretical framework, this thesis examines whether the contribution of VIs' to education was sufficient to challenge patriarchal pressure and to empower its women graduates on personal, collective and relational levels. Based on evidence from the interviews, this thesis argues that VIs' education contributed to its women graduates' personal development and empowerment in personal level. However, it was not enough by itself in challenging gender norms, patriarchal obstacles and pressure of society, which limited women graduates' collective (social) empowerment and inhibited empowerment within close relationship level.
YouTube içerik üreticilerinin erkeklik söylemi tartışmalarına dair bir çözümleme: Erkek kanalı örneği
"Youtube İçerik Üreticilerinin Erkeklik Söylemi Tartışmalarına Dair Bir Çözümleme: Erkek Kanalı Örneği" başlıklı bu çalışma, erkeklik gibi kamusal alanda çok konuşulmayan fakat sürekli ispat edilmesi gerektiği vurgulanan bir olgunun zorluklarını Youtube platformu üzerinden tartışan erkeklerin, hangi temaları öne çıkararak ve ne tür söylemler üreterek bunu yaptığını tespit ederek, bu söylemlerin ataerkil ideolojinin kodlarını içerip içermediğini ele alıp incelemektedir. Kendilerini "Erkek Kanalı" olarak isimlendiren topluluğunun erkek olmanın zorluklarını tartışırken aynı zamanda söylemsel olarak hegemonik erkeklik dışında farklı tür bir erkeklik inşa edip etmediklerine Ruth Wodak'ın söylem tarihsel eleştirel analiz yaklaşımı ile bakılmaktadır. Yapılan analiz sonucunda, ataerkilliğin sadece kadınlara değil, erkeklere de zarar verdiğini öne süren, erkek kurtuluşçu bir yaklaşım sergilediği ve hegemonik erkekliğin tüm gerekliliklerini yerine getirmek istememeleri ancak erkek olmanın ayrıcalığından pay almaya devam etmeleri bakımından da hegemonik erkekliğin bir alt kategorisi olan suç ortağı(işbirlikçi) erkekliği inşa eden ağırlıkta söylemlerin üretildiği görülmüştür.
Anneliğin dönüşümü: Kuşaklararası değişen annelik deneyimleri üzerine bir araştırma
Kadının doğurganlık özelliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkan annelik, insan neslinin devamını sağlaması bakımından çok önemlidir. Annelik, bir çocuğa hamile kalmakla başlayan bedensel bir deneyim ve doğumun ardından bebeğin fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak ekseninde devam eden bir rol olarak tanımlanabilir. Her ne kadar çocuk sahibi olan kadınları kapsayan bir terim olarak görülse de toplumun yaşadığı bütün süreçlerden etkilenmekte ve bu etkilerle çocuk yetiştiren annelerin annelik deneyimleri her dönem farklılaşabilmektedir. Dolayısıyla içinde yaşadığımız sosyo-kültürel yapıyla anlam kazanan ve bir sonraki kuşağa aktarılan annelik deneyimi toplumsal bir inşa olarak toplumdan topluma ve dönemden döneme farklılık arz eder. Bu çalışma toplumsal, kültürel ve politik yapıların etkisiyle şekillenen annelik deneyiminin nasıl yeniden üretilip dönüştürüldüğünü anlamaya çalışmaktadır. Özellikle toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılardaki değişimlerin annelik algısında ve farklı annelik pratiklerinin deneyimlenmesinde önemli bir kırılma noktası olduğu söylenebilir. Ayrıca iletişim teknolojisindeki gelişmeler de anneliğe ilişkin algıları önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu nedenle değişen annelik üzerine yapılan bu çalışma, anneliğin değişiminin doğasını ele almak bakımından önemlidir. Ayrıca kadına ait bir deneyim olan annelik üzerine bir çalışma yapmak, anneliğin sadece kişisel bir deneyimden öte toplumsal ve politik boyutlarına da dikkat çekmesi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmada annelik, toplumsal cinsiyet ve ataerkillik kavramları ile ilişkilendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma, Konya ili bazında nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım ve yüz yüze derinlemesine mülakat tekniği ile yürütülmüştür. Bu bağlamda farklı dönemlerde annelik yapmış, farklı kuşaklardan 20 anneyle görüşülerek elde edilen veriler üzerinden anneliğin değişen doğası ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında katılımlı gözlem de yapılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda anneliğin kuşaklara göre yaşadığı değişim annelik pratikleri ile ilişkilendirilerek ifade edilmiştir. Bu sayede anneliğin yaşadığı dönüşümün toplumun dinamiklerine göre şekillendiği görülmüştür. Sonuç olarak toplumsal cinsiyet algısındaki değişimler, kadının iş piyasasında daha görünür olması, tıp, iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve risk toplumunun etkisi annelik pratiklerinin değişiminde önemli kırılma noktaları olarak ortaya çıkmaktadır.
Ayla kutlu romanlarının kişiler dünyasında kadınlar
Ayla Kutlu, romanlarında kadının toplumsal yapıdaki rolünü irdeleyerek siyasi değişim ve sosyo-kültürel yenileşmelerin kadınlar üzerindeki etkilerini okura aktarır. Topluma yön veren önemli olaylar çerçevesinde romanlarının temel kurgusunu oluşturan yazar, kadın kahramanlarının sahip olduğu imkânları yaşadıkları bölgeler üzerinden kıyaslayarak farklı statülere sahip kadınları yan yana getirir. Oluşturduğu çok kültürlü hiyerarşik yapı ile kahramanlarının yaşam serüvenlerini sentezleyen yazar, kahramanların kişisel ve psikolojik gelişimlerini yaşanan toplumsal değişimler ışığında gözler önüne serer. Evrensel anlamda kadının önemini vurgulayan Kutlu, oluşturduğu güçlü tarihî arka fon ile kadının erkek egemen bir toplumda verdiği varoluş mücadelesine dikkat çeker. Eserlerinde karakter olarak güçlü kadını yazan Kutlu, kadının bireyleşme çabasını aktarırken farklı sosyal statülerde bulunan kadınları tercih eder. Anadolu'nun her şeyi kabullenmeye razı fedakâr kadınlarından "İstanbul Hanımefendileri"ne doğru uzanan kadın tiplemelerini bir araya getirerek sentezleyen yazar kaostan kozmosa doğru bir yol izler. Romanlarda kullanılan kadın tipleri modernleşmenin etkisiyle gelişim gösterir. Bu çalışmada, insanın varoluş yolculuğunda yaşadığı fiziksel ve ruhsal olayların psikolojik etkileri tespit edilerek kadının tinsel özelliklerini vurgulamak amaçlanmıştır. Buna ek olarak kadın izleğinin önemi, aile kavramanın özellikle kız çocukları üzerindeki etkisi belirlenmiş olup değişen dünyaya ayak uydurabilen kadınların yeni nesiller üzerindeki etkileri irdelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ayla Kutlu, kadın, öteki, ataerkil, psikoloji.
Toplumsal cinsiyet bağlamında fıtrat kavramının incelenmesi
Kavramların içeriği ve işaret ettiği anlam doğduğu coğrafyanın kültürü ve inancıyla doğrudan orantılıdır. İslam düşüncesi üzerinde özellikle Kur'an'ı Kerim'in kullandığı kavramlar etkili olmuştur. Bu tez çalışması fıtrat kavramı üzerinden normalleştirilen cinsiyet rollerinin ve kalıplarının incelenmesini konu edinmiştir. Bu bağlamda toplumsal cinsiyetin dini bir kavram ekseninde nasıl şekillendiği tartışılmıştır. Çalışmamız da fıtrat kavramını anlayabilmek için tefsir, hadis ve kelam alanında yazılmış klasik kitaplar ve güncel araştırmalar dikkatli bir şekilde taranmak suretiyle ortak veya farklı yaklaşımlar tespit edilmiş ve tartışılmıştır. Teorik okuma düzleminde kavramın ele alınışı için linguistik çözümleme ve semantik tahlil metotlarından yararlanılıp; kavramın tahlillerinde ilk dönem Arap dilbilimcilerin kitapları kullanılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı fıtrat kavramını toplumsal cinsiyet bağlamında eleştirel olarak inceleyen herhangi bir çalışma olmadığı için bu alandaki boşluğun doldurulmasına bir katkı sağlamaktır. Fıtrat kavramına yüklenen anlamların ve fıtrat kavramı üzerinden kadın ve erkeğe biçilen rollerin ve kalıpların analizi yoluyla bu eksendeki sorunların daha iyi değerlendirilmesine katkı sağlaması da amaçlanmıştır.
Ataerkillik ve evlilik: Mut'ah örneği
Bu çalışmada toplumun temeli olan aile ve evlilik kavramları bağlamında Mut'a (geçici evlilik) incelenmiştir. Evlilik türleri ataerkillik detaylı olarak ele alınmıştır. Geçici evlilik olan Mut'anın toplumsal etkileri ve bu evliliğe İslam'ın bakış açısı araştırılmış kuramsal değerlendirmelere yer verilmiştir. Araştırmada literatüre dayalı doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Yayınlanmış kitap, makale ve araştırma sonuçları değerlendirilmiş ve bir sonuç çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonunda kadının tarihsel süreçte ataerki geleneğin tesiri altında kaldığı erkek egemen bir düzende cinsiyet rolüne bağlı değerlendirildiği ailede en önemli rolü olan annelik rolü ile öne çıktığı fakat cinsel kimliği nedeniyle de toplumsal rol biçildiği belirlenmiştir. Evlilik açısından ataerkil yapıya bakıldığında evliliğin kader birlikteliği ve yaşam paylaşımı olması özelliğinden çok kadının erkeğe hizmet eden rolü ile erkeğin çocuklarının annesi rolü öncülük etmektedir. Bu yönüyle Mut'a nikahının ataerkil bir yapıya hizmet ettiği düşünülebilir. Erkeğin cinsel tatmine yönelik kurulan bir mekanizma olarak değerlendirilebilir. Mut'anın şartları arasından olan sözleşmelerde cinselliğe ilişkin maddelerin bulunması bunu desteklemektedir. Sonuç olarak Mut'anın ataerkil toplumdaki evlilik düzenin bir yasıması olduğu söylenebilir. Çünkü ataerkil toplumlar, cinsiyetçi ayrımı destekler. Mut'a da geçici özellikte olması hakimiyetin erkekte olması parayı verenin erkek bedenini sunanın kadın olması gibi özellikleri nedeniyle sevgiden uzak erkek hakimiyetine dayalı bir yapıdır. Bu sistemin uygulandığı toplumsal yapılarda ataerkilliği destekleyen yapılardır. Bunlar toplumsal ve politik organizasyonların biyolojik ve toplumsal cinsiyet etrafında oluşturmaktadır. Başlıca problemin toplumsal cinsiyet algısından dolayı kadınlara dayatılan görevler olduğu söylenebilir.
Afganistan'da kadınlara yönelik şiddet üzerine sosyolojik bir inceleme
Afganistan farklı etnik gruplardan oluşmuş ve tarihsel olarak farklı siyasal, toplumsal ve ekonomik süreçlerden geçmiş bir ülkedir. Bu değişim süreci içinde kadınların durumu ve onlara yönelik şiddetin düzeyi, türü ve oranı da farklılaşmıştır. Bu çalışmanın temel amacı Afganistan'da kadınlara yönelik şiddeti sosyolojik olarak incelemektir. Bu inceleme şu sorular etrafında yapılmıştır: Tarihsel süreç içinde Afganistan'da kadınların toplumsal konumu nasıl değişmiştir? Bu değişime bağlı olarak Afganistan'ın farklı siyasal dönemleri içinde kadın yönelik şiddetin yönü ve boyutu nedir? Son dönemde Afganistanlı kadınlar toplumda ve aile içinde ne tür şiddete maruz kalmaktadır? Kadınların şiddete maruz kalma nedenleri nelerdir? Kadına yönelik şiddetle mücadelede gelinen durum nedir? Bu sorular feminist kuram çerçevesinde irdelenmiş ve ataerkillik kavramı temelinde analiz edilmiştir. Bu analiz birincil ve ikincil kitaplara, makalelere, dergilere, resmi raporlara, internet haber kaynaklarına ve araştrımacının tanıklık ettiği olaylara dayanmaktadır. Anahtar kelimeler: Ataerkillik, Şiddet, Kadın, Afganistan,