Bilgi yönetimi

Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının bilgi yönetiminin yönetime katılma ve çalışan tutumları üzerine etkisinin incelenmesi

Ülkemizde sporu yönlendirmede önemli bir yere sahip olan Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının gerek var olan bilgiyi yönetmede gerekse iş ortamındaki tutumlarının olumlu olması, sporun önündeki engelleri kaldıracağı ve sporun yaygınlaşmasına yönelik katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Bu doğrultuda Türk Spor yönetimin de yönetime katılma ve çalışan tutumları ile bilgi yönetimi arasındaki ilişkin araştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada betimsel tarama modeli kullanılacaktır. Veri toplama aracı olarak Bilir ve Ay (2007) tarafından geliştirilen Türk Spor yönetiminde yönetime katılma ve çalışan tutumlarını gözleme ölçeği ile Demir (2005) tarafından geliştirilen Bilgi yönetimi tutum ölçeği kullanılacaktır.

Ortaokul eğitim yöneticilerinin bilgi yönetimi yeterlilikleri (Bağcılar ilçesi örneği)

Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapmakta olan orta okul eğitim yöneticilerinin bilgi yönetimine ilişkin yeterlilik algılarının incelenmesidir. Tekil tarama modelindeki bu araştırmada, İstanbul ili Bağcılar ilçesinden rastgele seçilen 44 kamu ortaokulunda görev yapan toplam 186 öğretmenin görüşüne başvurulmuştur. Araştırmada ortaokul yöneticilerinin (bilgi üretimi, bilgi paylaşımı, bilgiyi kullanma ve bilgi depolama alt boyutlarından oluşan) bilgi yönetimine ilişkin yeterlilik algılarını belirlemek için İkram ÇINAR tarafından geliştirilen "Eğitim Yöneticilerinin Bilgi Yönetimi Stratejilerinin Belirleme (EYBYSB) Anketi ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Alt problemlerin çözümlenmesi amacıyla, ölçekler vasıtasıyla ulaşılan veriler SPSS 17 paket programına aktarılmış, aritmetik ortalamaları, standart sapma değerleri, t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde .05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır; ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin bilgi yönetimi yeterlilik algıları bütün boyutlarda ortanın üzerinde nispeten yüksek düzeydedir. Ancak yinede geliştirilmesi gereken alanlar vardır. Ortaokul yöneticilerinin bilgi yönetimi algıları, yaş, mezun olunan okul, hizmet yılı, yöneticilik türü ve yöneticilik süresi değişkenlerine göre anlamlı istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaşmıştır. Bu araştırma teorik olarak alanyazına önemli katkılar sağlamasının yanında pratik olarak politika geliştiricilere ışık tutucu nitelikte olup araştırma sonucunda şu gruplara mensup ortaokul yöneticilerinin bilgi yönetimi eğitimine tabi tutulması önerilmektedir: 50 yaş ve üzeri yöneticiler, Fen edebiyat fakültesi mezunu yöneticiler, 21 yıl ve üzeri hizmet yılı olan yöneticiler, Müdür başyardımcıları, yöneticilik süresi 16 yıl ve üzeri olan yöneticiler. Anahtar kelimeler: Bilgi Yönetimi, Bilgi, Yönetim, Okul yöneticilerinin yeterlilikleri.

İstanbul vakıf üniversitelerinde bilgi yönetimi uygulamasının gereksinimleri

This study aims to explore the requirements of knowledge management implementation in Istanbul Aydin University in Turkey. The descriptive analytical approach is used by the researcher and the population of the study was the employees in Istanbul Aydin University. The questionnaire was used as a tool for data collection. The collection of data is completed by two ways. First, the researcher designs an online questionnaire and it was sent by the university's emails to the staff working and (30) of staff working members answered the online questionnaire. As well as, the researcher distributed (290) questionnaires to the university's staff and collected (251) questionnaire at the rate of (%86.5). The main conclusions that study reached, is that: knowledge management assists Istanbul Aydin University to achieve their goals, and that there is a positive relationship between the implementation of knowledge management and the requirements of knowledge management (organizational structure, leadership, information technology) in Istanbul Aydin University. The results showed the positive relationship between the requirements of knowledge management (organizational structure, transformational leadership and information technology) and the implementation of knowledge management in Istanbul Aydin University. Information technology took the first place with a mean that equals (3.83) followed by an organizational structure with a mean that equals (3.34) and then leadership with a mean that equals (3.10). The study detected that there are significant statistical differences in the implementation of knowledge management and organizational structure fields between the answers of the respondents concerning the requirements of implementing knowledge management due to the position. The study also detected that there are no significant statistical differences in the responses due to the position in the leadership and information technology fields, and as well that there are no significant statistical differences in the responses due to gender, years of experience. The study accomplished many recommendations, such as that the university should pay attention to hold a series of seminars, conferences, workshops, training courses and lectures in the field of knowledge management to raise awareness and culture of knowledge management and exchange of information and experiences in this field. The university should rely on developing creativity processes in knowledge management and making this as part of its day working, by following up the new creative opportunities, and then evaluating and choosing the best of them. The university also should make the practice of knowledge management activities as a basis for the competition among employees.

Barriers and facilitators and the role of knowledge brokers at knowledge sharing among student "A case study in the university"

Knowledge sharing is an essential part of new organization that plans to innovate and improve organizational performance in the competitive market place. Sharing of information has been described by various scholars to present solution or opening new ideas about its function and importance. This work attempts to describe knowledge sharing and its component from perspective and focuses on the sharing systems within the knowledge based organizational groups. Institutes as the main member of knowledge creation organization is highly dependent on the performance of information sharing groups. In this study, a quantitative research approach is used, and primary data is collected by conducting a survey. The collected data is analyzed in SPSS and Smart-PLS by applying different statistical tests such as correlation, regression model and path coefficient. Research findings of the report indicate that there is strong and positive effects of knowledge broker on reducing the role of barriers and improve the facilitator's role.

Örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun örgütsel performansa etkisi: Hizmet işletmelerinde bir uygulama

Günümüzde hızla değişen teknoloji ile yeni bilgi ve beceri edinme, paylaşma ve tecrübe kazanma son derece önem kazanmıştır. Artan rekabet, değişen tüketici beklentileri işletmeleri sürekli inovatif ve öğrenmeye açık örgütler haline getirmiştir. İşletmeler sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmek adına yani bir anlamda var olma mücadelesi verirken örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun önemi ortaya çıkmaktadır. Bununla beraber çoğu araştırmacı yeni bilgi, ortak değer ve tecrübenin, ekonomik gelişim ve sürdürülebilir rekabet avantajının temel kaynağı olduğuna inanmaktadır. Çalışma konusunun seçilmesinin temelinde işletmelerin yoğun rekabette hayatta kalabilmesi için gelişme ve değişimlere uyum sağlaması; rekabet avantajı kazanarak başarılı olabilmeleri için yeniliğin ne kadar önemli olduğunun vurgulanması gerekliliği vardır. Çevresel değişimler ve gelişmeler nedeniyle çalışma ile ilgili kavramların örgütler açısından taşıdığı hayati öneme paralel olarak, son dönemde bilim dünyasında da yine bu kavramlar üzerine yapılan çalışma sayısında ciddi bir artış olduğu gözlenmektedir. Literatür incelendiğinde; örgütsel öğrenme ile inovasyon, örgütsel öğrenme ile örgüt performansı ve inovasyon ile örgüt performansı arasındaki ilişkileri irdeleyen çok sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Bu güne kadar, örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi, inovasyon ve örgütsel performans ile ilgili doktora çalışmaları, ikili ve ya üçlü ilişkilere yönelik çalışmalardan ibarettir. Çalışma örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi, inovasyon ve örgüt performansı kavramlarını bir arada ele alıp bütüncül bir model olarak inceleyecek ve bu alandaki boşluğun doldurulmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle, yapılan bu çalışma, konuyu somutlaştırdığı gibi bundan sonra bu konu ile ilgili yapılacak tüm çalışmalara yön vermesi açısından da önemlidir. Yukarıda anlatılanlar ışığında çalışmanın literatürdeki eksikliğe katkıda bulunacağı ve bu yönden önem arz edeceği söylenebilir. Ayrıca araştırma sonuçları, örgüt performansının artırılması noktasında örgütsel öğrenme, bilgi yönetimi ve inovasyonun önemini gözler önüne serecek ve bu anlamda hizmet işletmelerinde yöneticilere ve çalışanlara konunun hassasiyetini hatırlatacaktır. Araştırma sonuçlarının ortaya koyacağı yol haritası, çalışmaya farklı bir önem de kazandırmaktadır. Bu çalışmanın literatüre kuramsal ve uygulamada katkısı bulunmaktadır. Çalışmanın kuramsal katkısı, örgütsel öğrenmenin, bilgi yönetiminin ve inovasyonun örgütsel performansa etkisinin bütüncül bir modelde incelenmesi, bu ilişkilerde yeni aracı ve düzenleyici değişkenlerin önerilmesi ve bu alandaki boşluğu doldurmasıdır. Çalışmanın uygulamadaki katkısı ise, örgütsel öğrenmenin, bilgi yönetiminin ve inovasyonun örgütsel performansa etkisinin geniş bir kapsamla ve bir arada Türkiye'de ilk kez test edilmiş olmasıdır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Öğrenme, Bilgi Yönetimi, İnovasyon, Örgütsel Performans, Hizmet İşletmeleri.

İnsan kaynakları yönetimi açısından know-how kültürü farkındalığı: İGDAŞ örneği

Bilgi yönetimi, işletmelerin sahip olduğu teknolojik bilgilerin, teknik kabiliyetlerin ve faaliyet süresi boyunca elde ettiği deneyimlerin, iş gücü kaynağı ile entegre edilmesi ve iş bilgisine dönüştürülmesi açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bilgi yönetimi alt boyutlarına bakıldığında ise liderlik yönetimi, yönetim politikaları ve know-how gibi kavramlar karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, know-how kavramının tanıtılması, know kavramının şirketler açısından öneminin araştırılması ve İGDAŞ örneği üzerinden çalışanların know-how kültürü farkındalığının incelenmesidir. Araştırma kapsamında, İGDAŞ çalışanları örnekleminde öğrenmenin, kişisel seviyeden örgütsel seviyeye taşınıp taşınmadığına ve know-how kültürü ve bilgi yönetimi (knowledge management) kavramı arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Bu çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte uygulanmıştır. Nitel yöntemler olarak derinlemesine görüşme ve ikincil veri kaynağı analizi kullanılmıştır. Nicel yöntem olarak hazırlanan anket , teknik birimlerde görev yapan çalışanlara uygulanmıştır. Araştırma sonucunda çalışanlarda know-how kültürü farkındalığı seviyesi %81.2 , kişiden kişiye know-how edinimi oranı %93.5 , kişiden kişiye know-how aktarımı oranı %71.4 , know-how kavramı bilinirliği seviyesi ise %36,3 olarak ölçülmüştür. Bu çalışma "know-how farkındalığı" başlığında yeterince araştırma yapılmamış olması ve enerji sektöründe bir işletmede ilk kez know-how farkındalık araştırması yapılıyor olması sebebiyle, literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. Know-how kavramının daha kapsamlı ele alınması ve know-how türlerinin sınıflandırılması ise literatüre katkı sağlaması ve ileride yapılacak çalışmalara kaynak olması açısından oldukça önemlidir.

The impact of knowledge management and total quality management on staff efficiency and on the performance of the company

Today, knowledge management and total quality management are becoming necessary in all industrial fields. However, systems and management procedures are becoming increasingly complex. Thus, industrial managers encounter several difficulties, either in terms of choice, or in terms of deployment and application of performance measurement approaches and techniques adapted to their field. In this regard, this work comes to support researchers in further future studies to gain insight into the impact of knowledge management and total quality management on staff efficiency and on the performances of the company and to have the knowledge about the most commonly used approaches and methods to measure staff efficiency and company's performances. Based on the literature review and the questionnaire we did to review company's behaviors concerning our purpose and after collecting data and analyzing 50 answers from 300 companies surveyed, we did succeed to identify our hypotheses based on perceptions of managers and agents working on different services in the company. Five hypotheses are defined as: -Knowledge management has a positive Impact on staff efficiency. -Total quality management has a positive Impact on staff efficiency. -Knowledge management has a positive Impact on the performance of the company. -Total quality management has a positive Impact on the performance of the company. -Staff effectiveness has a positive Impact on the performance of the company. Hypothesis and model are made to be tested in future studies by researchers on a purpose of arriving at a scientific model eligible to be used by companies to increase their performance. Also, to help companies to build a strong work infrastructure by giving more importance to the concept of knowledge management and total quality management and by integrating the most used performance indicators based on our perceptions analyses which are: Balanced Scorecard, supply-chain operations reference and human performance improvement.

Bilgi merkezi hizmetlerinin kullanıcılar tarafından kullanım tepki durumlarının veri madenciliği yaklaşımı ile incelenmesi

Geleneksel kütüphane hizmet anlayışından farklı olarak günümüzde çok yönlü ve büyük miktarlarda üretilen bilgi gerçek kullanıcısı için erişilebilir olmuştur. Bu paradigma değişimi, kullanıcıların bilgiye erişimini kolaylaştırma görevini üstlenen kütüphaneler için çeşitli zorlukları beraberinde getirmiştir. Bu zorlukların yanı sıra, kullanıcıların bilgiyi elde etme davranışında karşılaştığı olumsuzluklar çevrimiçi bilgiye erişim sürecini erken sonlandırmalarına veya tamamen terk etmelerine neden olabilmektedir. Araştırma sürecinden ayrılma riski taşıyan kullanıcıların davranışlarının ve bilgi erişimindeki olası başarısızlıklarının erken aşamada tahmin edilmesi, kütüphane kullanım sürecinin etkinliğini artırmak açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma kapsamında, kütüphane kullanıcılarının bilgi erişim süreçleri ve kütüphane kaynaklarının kullanımına ilişkin veriler titizlikle analiz edilerek anlamlı bilgilere dönüştürülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kullanıcıların bilgiye erişim sürecinde karşılaştıkları güçlükleri ortadan kaldırmaya veya en aza indirmeye yönelik uygulanabilir bir model önerisi geliştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında kullanıcıların araştırma süreçleri ile ilgili verilerin toplandığı üniversite kütüphanesi otomasyonu araştırma amacı çerçevesinde kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler bu otomasyonda biriken büyük web günlük dosyalarından elde edilmiştir. Kullanıcıların araştırma başarım performansının, çevrimiçi ortamdan elde edilen değişkenlere dayalı olarak modellenmesi, araştırma sürecini terk etme eğilimi gösteren bireylerin erken aşamada belirlenmesi ve araştırma sürecinin sonunda ortaya çıkabilecek olası başarısızlıkların öngörülmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Elde edilen modeller, uyarlanabilir çevrimiçi araştırma ortamlarında kullanıcıların faaliyet düzeylerini değerlendirerek otomatik olarak sınıflandırılmasına veya otomatik uyarlamaların gerçekleştirilmesine yönelik araçlar olarak işlev görebilir. Çalışma Ocak 2022'den Haziran 2023 tarihleri arasındaki 18 takvim ayını kapsayan kullanıcı verilerinden oluşmaktadır. Veriler, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ferit Melen Merkez Kütüphanesi otomasyonu üzerinden elde edilmiştir. Otomasyon sağlayıcı firmadan günlük olarak tutulmuş log dosyası şeklindeki veriler alınmıştır. Veriler günlük işlemleri kapsayan toplam 459 adet txt. formatlı dosyadan oluşmaktaydı. Log dosyasını excel dosyası dönüşümü sonrasında toplam 328 bin 100 satırdan oluşmaktadır. Her bir eylem, kullanıcılara özgü benzersiz bir kimlik kodu (kullanıcı IP'si) ile temsil edilmiştir. Bu şekilde bireysel düzeyde izlemi anonim bir şekilde sağlamıştır. Arama sürecinden ayrılma riski taşıyan kullanıcıları belirlemek amacıyla toplam yapılmış kullanım verileri üzerinden veri analizi gerçekleştirilmiştir. Kullanıcıların etkinlik değişkenleri hesaplanmıştır. Bununla birlikte kullanıcı eylemleri, veri kümesinde bulunan diğer kullanıcıların eylemleriyle karşılaştırılarak çeşitli ölçümler oluşturulmuş ve arama davranışını yansıtan 18 adet değişken belirlenmiştir. Kullanıcıların araştırma ii performansları ise hipotetik hesaplama kullanılarak "geçti" – "kaldı" biçiminde kodlanmıştır. Bu araştırmanın parametreleri dâhilinde, kullanıcıların araştırma faaliyetlerine ilişkin verilerin toplanmasını kolaylaştıran üniversite kütüphanesi otomasyon sistemi, bilimsel inceleme amacıyla kullanılmıştır. Bu analizde kullanılan veriler, söz konusu otomasyon sistemi içerisinde biriken kapsamlı web günlük dosyalarından elde edilmiştir. Çevrimiçi ortamdan çıkarılan değişkenlere dayalı olarak kullanıcıların araştırma başarı performanslarının modellenmesi, araştırma sürecinden ayrılma eğilimi gösteren bireylerin öngörülmesi ve olası başarısızlıkların erken aşamada belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Elde edilen modeller, uyarlanabilir çevrimiçi araştırma bağlamlarında kullanıcıların otomatik sınıflandırılmasına olanak tanıdığı gibi, ortamda gözlemlenen etkinlik yoğunluğuna bağlı olarak otomatik düzenlemeler yapılmasını da sağlayabilir. İlk araştırma sorusuna yanıt aramak amacıyla, kullanıcıların araştırma başarı performanslarını en iyi şekilde tahmin edebilecek algoritma ve değişkenleri belirlemek için çeşitli sınıflandırma algoritmaları ve ön işleme teknikleri sistematik bir şekilde karşılaştırılmıştır. Araştırma başarısıyla ilgili bir diğer problem kapsamında, seçilen algoritma ve değişkenler kullanılarak, kullanıcıların araştırma performanslarının önceki haftalarda öngörülüp öngörülemeyeceği araştırılmıştır. Son araştırma sorusu bağlamında ise, çevrimiçi öğrenme ortamında benzer davranış örüntüleri sergileyen kullanıcı grupları belirlenmiş ve bu grupların araştırma başarı performansı ile olan ilişkisi incelenmiştir. Veritabanlarında gizli kalmış içgörüleri ve örüntüleri ortaya çıkarmak için kabul gören yöntemlerden biri olan veri madenciliğinden yararlanılmıştır. Öngörüsel analizler için sınıflandırma algoritmaları kullanılırken, benzer kullanıcı gruplarını tespit etmek amacıyla kümeleme algoritmalarından faydalanılmıştır. Öngörü analizlerinde elde edilen sonuçların genelleştirilmesi ve kümeleme analizinde en uygun küme sayısının belirlenmesi için çapraz geçerlilik yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, araştırma süresi boyunca kullanıcı aktivitelerindeki değişimlerin belirlenmesinin, risk altındaki kullanıcıların henüz araştırma sürecini bırakmadan önce gerçek zamanlı olarak tespit edilmesine yardımcı olabileceği bulunmuştur. Süreç boyunca kullanıcı verilerinin aylık olarak incelenmesi, genel ortalamalardan sapma gösteren, olağan dışı davranış sergileyen kullanıcıları belirleyerek erken uyarı sistemleri geliştirmesine olanak tanıyabilir. Ayrıca, sorumlu mentörlerin ya da öğretim üyelerinin sorumlu oldukları kullanıcıları web sitesi kullanım verileri sonucundaki analizler yardımıyla gözlemlemelerine ve beklentilerine uygun hareket etmeyen kullanıcıları belirlemelerine olanak sağlamaktadır. Araştırmanın sonuçları, kullanıcıların çevrimiçi arama etkileşim verilerinin araştırma başarı performanslarını tahmin etmek için etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymuştur. En yüksek doğruluk oranı, verilerin eşit genişlik yöntemiyle kesikli hâle getirildiği ve en iyi on değişkenin ReliefF skorlama sistemine göre seçildiği durumda elde edilmiştir. Bu durumda, Destek Vektör Makinesi (SVM) algoritması, kullanıcıların %99'unu doğru bir şekilde sınıflandırmayı başarmıştır. Kullanıcıların nihai araştırma başarı performanslarının önceki haftalardan tahmin edilip edilemeyeceğine ilişkin analizler incelendiğinde, dördüncü hafta itibarıyla %97 doğruluk oranıyla tahmin edilebileceği belirlenmiştir. Kümeleme analizlerinin sonuçları değerlendirildiğinde, kullanıcıların çevrimiçi araştırma ortamındaki etkinlik seviyelerine göre ideal olarak üç farklı kümede gruplandığı görülmüştür: aktif olmayan, aktif ve çok aktif. Daha sonra bu kümelerin araştırma başarı iii performanslarıyla olan ilişkisi incelenmiştir. Bulgular, aşağıdaki sonuçları ortaya koymuştur: Süreç boyunca minimum düzeyde etkileşim gösteren kullanıcılar, düşük araştırma performansı sergilemiştir (düşük düzeyde arama katılımı), orta düzeyde etkileşim gösteren kullanıcılar, orta düzeyde araştırma başarısı göstermiştir (orta düzeyde arama katılımı), yüksek etkileşim seviyesine sahip kullanıcılar ise, yüksek araştırma performansı sergilemiştir (yüksek düzeyde arama katılımı). Bu sonuçlar, veri madenciliği ve öğrenme analitiklerinin çevrimiçi araştırma ortamlarında kullanıcı etkileşimini artırmak ve akademik başarıyı iyileştirmek için etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Bilgi arama davranışı, Kişiselleştirme, Kullanıcı davranışları, Kütüphaneler ve bilgi merkezleri, Kütüphane kullanıcıları, Karar ağacı, Kümeleme, Öğrenme analitiği, Sınıflandırma, Veri madenciliği, Yapay sinir ağı

Stratejik girişimciliğin bilgi yönetimi performansı üzerine etkisi: Bilişim 500 şirketlerinde bir araştırma

Günümüzün küresel rekabet ortamında işletmeler sahip oldukları sınırlı kaynaklarıyla fırsat arama ve rekabet avantajı arama davranışlarını birleştirerek, sentezleyerek ve aralarında bir denge sağlayarak paydaşları için maksimum değer yaratmak zorundadırlar. Bu zorunluluk 2000'li yıllara kadar birbirinden bağımsız olarak gelişen girişimcilik ve stratejik yönetim alanlarının bütünleştirilmesi sonucu stratejik girişimcilik kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Stratejik girişimcilik, stratejik bir bakış açısıyla girişimci eylemlerde bulunmaktır. Belirsizliğin kesin olduğu bir ekonomide fırsat arama ve rekabet üstünlüğü elde etmenin tek yolu bilgidir. Piyasaların hızla değişmesi, teknolojilerin gelişmesi, rakiplerin giderek fazlalaşması, müşteri taleplerinin değişerek artması ve ürünlerin taklit edilerek hızla eskimesi nedeniyle başarılı olmak isteyen işletmelerin istikrarlı bir şekilde stratejik girişimciliği ve bilgi yönetimini kullanması zorunluluk olmuştur. Bu çalışmada stratejik girişimciliğin bilgi yönetimi performansı üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada stratejik girişimcilik ve bilgi yönetimi hakkında açıklayıcı bilgiler yer almaktadır. Uygulama stratejik öneme sahip bilgi yoğun bir sektör olan Bilişim 500 şirketlerinde yapılmış ve elde edilen sonuçlar istatistik programında analiz edilip yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Girişimcilik, Stratejik Yönetim, Stratejik Girişimcilik, Bilgi Yönetimi, Bilgi Yönetimi Performansı

Bilgi liderliğinin stratejik insan kaynakları yönetimi uygulamalarına etkilerinin analiz edilmesi: Turizm sektöründe ampirik bir araştırma

Bu çalışmada bilgi liderliğinin stratejik insan kaynakları uygulamalarına etkileri analiz edilmeye çalışılmıştır. Bilgi liderliği son zamanlarda ortaya çıkmış bir liderlik türüdür. Hakkında çok az sayıda çalışma yapılmış olup, bilgi liderliğiyle stratejik insan kaynakları uygulamaları arasındaki ilişkiyi inceleyen hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle bilgi liderliğinin stratejik insan kaynakları uygulamalarına olan etkisi araştırmanın konusunu oluşturmuştur. Araştırma Antalya'nın Serik ilçesinin Belek mahallesindeki otellerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ortaya çıkan bilgiler, bilgi liderliğinin stratejik insan kaynakları uygulamalarına olan etkisini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Bilgi, Bilgi Liderliği, Stratejik İnsan Kaynakları, Turizm, Yönetim

Kurumsal bilgi yönetiminde ürün yaşam döngüsü yaklaşımları:Bir savunma sanayi şirketindeki yapılandırma sürecinin analizi

Günümüzde artan rekabet ortamı ile beraber şirketlerin daha hızlı, daha az maliyetli ve daha hatasız ürünler geliştirmeleri gerekmektedir. Bu nedenle de bilgi sistemlerine ve uçtan uca tüm üretim sürecini tek bir ortamda yönetilmesine ihtiyaç duymaktadırlar. Çalışmada, bütünleşik bir yapıya geçmek isteyen büyük ölçekli bir savunma sanayi şirketinde ürün ve hizmetlere yönelik bütün süreçleri kayıt altına almak için ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarına duyulan ihtiyaçları tespit etmek ve bu yaklaşıma geçiş sürecinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Belirtilen amaç çerçevesinde çalışmanın kavramsal arka planı kurumsal bilgi yönetimi ve ürün yaşam döngüsü yönetimi üzerine kurgulanmıştır. Bu kurgudan hareketle şirketteki kurumsal bilgi yönetimi uygulamaları ve ürün yaşam döngüsü yönetimi ile ilgili çalışmalar iki boyutta betimlenmiştir. Bu boyutlardan ilkinde şirkette ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarının yapılandırılmasında sorumluluğu bulunan karar vericilerin görüşleri değerlendirilmiştir. İkinci boyutta ise pilot uygulama olarak ürün yaşam döngüsü uygulamalarını deneyimleyen çalışanların konuyla ilgili değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Söz konusu görüşlerin ve değerlendirmelerin analizi için yarı yapılandırılmış görüşme ve anket teknikleriyle veri toplanmıştır. Öne çıkan bulgularda (1) kurumsal bilgiye ulaşma konusunda sorunların yaşandığı (2) bilgi sistemlerinde kesintilerin olduğu (3) ürün yaşam döngüsüne geçiş aşamasında süreçlerin planlanmasına yönelik iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Sonuçta ise çalışanların güncel bilgiye ulaşamama, çok fazla bilgi sistemi ile çalışma ve bu sistemler arasında veri aktarımına gereksinim duyma gibi sorunlar yaşadıkları anlaşılmıştır. Ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarında ise eğitim eksikliğinden ve verilen eğitimlerin şirkete özgü olmamasının bu uygulamaların kullanımına geçişi olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca pilot uygulama olarak ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarını deneyimleyen çalışanlar bu uygulamaların şirketin bütününe yayılmasını ihtiyaç duyulan bir durum olarak değerlendirmiştir. Bulgular ve değerlendirmeler sonucunda çalışmanın ana hipotezi olarak "Büyük ölçekli ve çok sayıda bilgi sistemi ile ürün ve hizmet geliştirmeye dayalı iş süreçlerini yöneten bir savunma sanayi kurumunda bütünleşik bir yapıda, ürün ve hizmetlere yönelik bütün süreçleri kayıt altına alan ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarına ihtiyaç duyulmaktadır" şeklinde oluşturulan hipotez doğrulanmıştır. Bu çalışmanın kurumsal yapılarda ürün yaşam döngüsü yönetimi uygulamalarına geçiş sürecini resmetmesi açısından özgün değer taşıdığı düşünülmektedir.

Kültürel varlıkların yönetiminde semantik ağ ve coğrafi bilgi teknolojileri çerçevesinde bir sürdürülebilirlik yaklaşımı: Konumsal Semantik Kültür Ağı (KoSeKA) modeli

Türkiye'de kültürel varlıkların yönetilmesine yönelik sayısal koruma ve çevrimiçi erişimi sağlayacak sürdürülebilir bir bilgi sisteminin olmayışı, kültürel varlık yönetimi ve hatta bilgi hizmetlerinin geneline yönelik çalışmalarda coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve semantik ağ uygulamalarından faydalanılmamış olması bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Araştırmanın hipotezi; "Türkiye'deki kültürel varlık bulunduran kurumların, sayısal ortamda kültürel varlıkların yönetilmesine yönelik planlama, süreç ve uygulamaları sürdürülebilir değildir" olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda, Türkiye'de kültürel varlıkların yönetimine yönelik süreç ve uygulamaların mevcut durumlarını ortaya çıkartarak karşılaşılan sorunların hangi nedenlerden kaynaklandığı tespit edilmesi, CBS ile kültürel varlıkların yönetimi arasındaki ilişkinin belirlenerek semantik ağda bir coğrafi bilgi sistemi tasarlanmasında kavramsal ve teknik altyapının belirlenmesi ve sayısal ortama aktarılan bilgilerin yönetilmesinde içeriğin özgünlüğü bozulmadan uzun süreli korumayı ve çevrimiçi erişimi sağlayacak bir modelin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Modelin oluşturulmasında betimleme ve vaka çalışması yöntemleri kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde literatür derinlemesine incelenmiş, kültürel varlıklar ile bellek kurumları arasındaki ilişkiler saptanmış, kültürel varlıkların sayısal ortamda yönetimi konusu standartlar ve uygulama örnekleri üzerinden incelenerek CBS geliştirilmesine yönelik gereksinimler ortaya çıkartılmıştır. Bu bilgilerden hareketle görüşme ve anket formu olmak üzere iki aşamalı olarak gerçekleştirilen alan araştırmasında 23 adet kurum/kuruluş temsilcisi ile görüşme yapılmış, ilaveten 30 kişinin katılımıyla anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Arşiv, kütüphane, müze, araştırma merkezleri, vakıf/dernek, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları ile üniversiteler şeklinde kültürel varlıklar ile etkileşim içerisinde bulunan geniş bir yelpazeden yetkililerin görüşleri ile elde edilen bulguların değerlendirilmesi neticesinde hipotez ve alt hipotezlerimizin kabul edildikleri tespit edilmiştir. Yapılan alan araştırması ile literatür değerlendirmesinden sağlanan bilgiler doğrultusunda, Türkiye'de kültürel varlıkların yönetilmesi süreçlerinde kullanım imkânı bulacak, kamu ve özel kurum/kuruluşlar, bellek kurumları, araştırma merkezleri, üniversiteler, araştırmacılar ve vatandaşların kullanımına katkı sağlayacak "Konumsal Semantik Kültür Ağı (KoSeKA) Modeli" önerisi ve literatüre yön verecek tanımlamalar ortaya çıkartılmıştır. Sadece kültürel varlıkların yönetimi değil, farklı disiplinlerde de kullanılmak üzere tasarlanan model önerisi içerisinde yasal düzenlemeler, idari yapılanma ve teknik altyapıya yönelik öneriler de sunulmuştur. Türkiye'de ulusal kültürel varlıklar bilgi sisteminin oluşturulmasında, bu çalışmada elde edilen bulgular ile analizler sonucu sunulan önerilerin temel teşkil edeceği değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgi yönetimi, Kültürel varlıkların yönetimi, Sürdürülebilirlik, Coğrafi bilgi sistemleri, Semantik ağ, Konumsal semantik kültür ağı, Kültürel bellek kurumları

Ulusal bilim ve teknoloji politikalarında bilgi yönetimine yaklaşım: Türkiye için bir strateji ve eylem planı model önerisi

Bu çalışmada, bilginin elde edilmesi, bilimsel ve teknik yöntemlerle düzenlenmesi ve sunulması olarak tanımlanan bilgi yönetimi kavramı, "bilgi kaynakları, bilgi hizmetleri, bilgi sistemleri ve bilgi altyapısı" bileşenlerinin toplamından oluşan bilgi politikası bağlamında ele alınmıştır. Çalışma, Türkiye'de Cumhuriyet Döneminde oluşturulan ulusal bilim-teknoloji politikalarında bilgi yönetimine yaklaşımı ve bakış açısını tarihsel bağlamda ortaya koymak ve bu konuda olması gereken yaklaşım için bir strateji geliştirme ve uygulama modeli ile bilgi yönetimi stratejisi ve eylem planı önerisi sunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de uygulanan bilim-teknoloji politikalarında bilgi yönetimine yaklaşımı tarihsel bağlamda ortaya koyabilmek için 1923-2020 arasında Türkiye'nin ulusal bilim-teknoloji politikalarını belirleyen kurum ve kuruluşlar tarafından oluşturulan, doğrudan ya da dolaylı olarak bilim-teknoloji politikaları ile ilişkili 218 adet belge içerik analizi tekniğinden yararlanılarak incelenmiştir. Bu bağlamda incelenen mevzuat, plan, program, strateji belgeleri ve hükümet programlarından oluşan belgelerden bilgi yönetimi bileşenlerine ilişkin veriler elde edilmiştir. Bu verilerin değerlendirilmesi ile ulusal bilim-teknoloji politikalarında bilgi yönetiminin ağırlıklı olarak hangi konular çerçevesinde düşünüldüğü, bilgi yönetiminin genel özellikleri ve nasıl algılandığı, bilgi yönetimi bileşenleri gelişim ve değişim süreçleri, bilgi yönetimi ile ilgili politika alanlarındaki temel eksiklikler ve bilgi yönetimi alt süreçlerinin hangi politika alanları ile ilişkilendirildiği belirlenerek ulusal bilim-teknoloji politikalarındaki bilgi yönetimine yaklaşım ortaya konmuştur. Türkiye'de bilginin bilimsel, teknolojik, ekonomik ve sosyal kalkınmada bir araç olarak kullanılmasını destekleyen, bilgi yönetimi işlevlerini yerine getirmeyi sağlayan güçlü bir ulusal politika, strateji, eylem planı ve sistemine sahip olmadığı; ulusal bilgi yönetimi politikası kapsamında bütüncül bir biçimde ele alınması gereken konuların parçalı biçimlerde 1923-2020 arasında incelenen ulusal bilim-teknoloji politikası belgelerinde yer aldığı ve farklı politika alanları ile ilişkilendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla "bilgi yönetimi, Cumhuriyet Dönemi ulusal bilim ve teknoloji politikalarında bütüncül, stratejik ve ulusal düzeyde ele alınması gereken bir politika alanı olarak görülmemiştir" biçiminde ifade edilen araştırmanın temel hipotezi ile "bilgi yönetimi, Cumhuriyet Dönemi ulusal bilim ve teknoloji politikalarının organik ve zorunlu bir unsuru olarak görülmemiş, sürekli ve tutarlı bir nitelik göstermemiştir " biçiminde ifade edilen araştırmanın alt hipotezi ispatlanmıştır. Sonuç olarak Türkiye'de etkin bir bilgi yönetimi için bilginin yaratılması, elde edilmesi, düzenlenmesi, korunması, yayılması ve kullanılmasına uygun zemini hazırlamayı amaçlayan ulusal bir bilgi yönetimi politikasına gereksinim olduğu görülmüş ve ulusal bilim-teknoloji politikaları bağlamında bilgi yönetimi geliştirme ve uygulama modeli ile Türkiye için bir bilgi yönetimi stratejisi ve eylem planı önerisi sunulmuştur. Tezin özgün çıktılarından biri olan bilim ve teknoloji politikaları bağlamında bilgi yönetimi geliştirme ve uygulama modeli; bilim-teknoloji politikası girdileri, çıktıları ve performans göstergeleri; bilgi yönetimi kapsamı; bilgi yönetimini etkileyen çevre faktörleri; bilgi politikası geliştirme modelleri; strateji geliştirme modelleri ve bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında geliştirilen teorik ve uygulamalara dayalı karma yapıda bir modeldir. Tezin diğer çıktısı ise Türkiye için örnek bir bilgi yönetimi stratejisi ve eylem planı önerisidir. Önerilen örnek bilgi yönetimi stratejisi ve eylem planı tez çalışması kapsamında yer alan ulusal bilim ve teknoloji politikası belgelerinin analizi sonrasında bilgi yönetimi konusunda tespit edilen eksiklikler ve temel gereksinimlere göre geliştirilmiştir.

Bilgi yönetiminde veri ve metin madenciliği: Bir dijital içerik analizi uygulaması

Bu çalışmada, organizasyonlarda bilgi yönetimi kavramı kapsamında dijital içerik yayınlayan bir organizasyondan elde dilen ham veriler işlenerek ilgili organizasyon için iki farklı analiz yapılmış ve analizler sonucu değerli bilgiler üretilmiştir. Araştırmanın ilk analizinde, yayınlanan içeriklerin okunma sayılarını etkileyen faktörleri ortaya çıkarmak amacıyla, içerik metinleri farklı bir metin madenciliği yaklaşımıyla çözümlenmiş ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanarak okunma sayılarını etkileyen faktörler ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu analizde ele alınan problem özelinde uygulanan farklı metin madenciliği yaklaşımının istatistiksel olarak geçerli olduğu gösterilmiştir. Ek olarak, bu araştırma için başlık bazlı dijital içerik analiz süreci geliştirilmiştir. İkinci analizde ise, okunma sayılarının ilgili organizasyonun gelirleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, aylık bazda şirket gelirleri ve okunma sayıları, basit doğrusal regresyon problemi olarak ele alınmış ve bir tahmin modeli oluşturulmuştur. Son olarak çalışmada, ham verinin elde edilmesi, verilerin işlenerek değişkenlerin yaratılması, sonrasında analizlerin yapılması ve sonucun yorumlanmasını da içeren tüm süreçler tüm detaylarıyla açıklanmaya çalışılarak bu tezin bilgi yönetimi alanında uçtan uca bir veri madenciliği uygulama örneği olması hedeflenmiştir.

Bilgi ve belge yönetimi ile istihbarat arasındaki ilişki

Bilgi ve belge yönetimi, bilgi ve/veya bilgi kaynaklarının derlenmesi, korunması, kullanılmak üzere erişimi ve yayımı süreçlerini kapsamakta ve bu amaçla verilen eğitimler ile bu işlevleri gerçekleştirecek insan gücü yetiştirilmektedir. Alan, aynı zamanda, farklı disiplinleri etkileyerek ya da onlardan etkilenerek birçok kavram ve kuramı anlamlandırmakta ve böylece disiplinlerarası (interdisipliner) bir uygulama alanı niteliği taşımaktadır. İstihbarat ise; veri, enformasyon ve bilgi toplama, analiz etme ve değerlendirme ile karar vericiler için stratejik üstünlük sağlayan faaliyetleri içeren bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Süreç sonucunda ortaya çıkan istihbari bilgi; kâr, verimlilik, rekâbet, üstünlük, kanıt, ispat, değer, kıymet ve karar olarak farklı disiplinlerde stratejik özellikler taşımakta ve farklı anlamlarda kullanılabilmektedir. Bu kapsamda; tüm disiplinlerde alınan kararların doğru ve etkili bir biçimde sonuç verebilmesi için, bilginin nereden ve nasıl toplandığı, nasıl paylaşıldığı çok önemli olmakta, bilginin hüküm sürdüğü, bilgi savaşlarının yaşandığı günümüzde, güvenlik ve teknolojik gelişmeler ile birlikte istihbaratın üretilmesinde; bireyler, kurumlar, organizasyonlar, uluslararası şirketler ve devletler için bilgi, stratejik bir güç niteliği taşımaktadır. Bilgi ve belge yönetimi disiplininin, kütüphanecilik, enformasyon ve arşiv bilimleri ile diğer temel disiplinlerle ilişkilerini analiz ederek ve özelde istihbarat disiplini ile bağlantısını irdeleyerek önemi, amacı ve geleceğinin belirlenmesi ve böylece eğitim süreçlerinin zamana uygun şekilde geliştirilmesi, güvenlik ve teknolojik gelişmelerle birlikte bölüm mezunlarına yeni istihdam imkânlarının sunulması ve organizasyonlar için öneminin ortaya çıkarılması gerektiği, nihayetinde ise istihbarat faaliyetlerinde görev yapabilecek insan gücünü yetiştirebilen bir alan olduğu ortaya çıkmaktadır.

İnşaat işgücü özelinde verimlilik: LC-BIM sinerjisinin etkisi ve makine öğrenmesi teknikleri ile ölçülmesi

Bu tez çalışmasında inşaat uygulama aşamasında şantiyelerde daha etkin bir yönetim için işgücü verimliliğini artırma ve hesaplamada LC-BIM sinerjisi ile makine öğrenmesi yöntemlerinin entegrasyonu araştırılmıştır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı inşaat işlerinin uygulama aşamasında LC-BIM sinerjisinin işgücü verimliliğine etki derecesini belirlemek ve değerlendirmektir. Aynı zamanda LC-BIM sinerjisinin makine öğrenmesi yöntemleriyle entegrasyonu sağlamak için bir iş akış modeli oluşturulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle inşaat işlerinin uygulama aşamasında kullanılan LC prensipleri ve BIM fonksiyonları belirlenerek her iki tekniğin sinerjilerinin işgücü verimliliğine etkileri anket yoluyla saptanmıştır. Sonrasında ise işçilere takılan sensörlerden alınan veriler ile işçilerin yaptıkları faaliyetler makine öğrenmesi yöntemleri ile tahmin edilerek yaptıkları hareket verimliliklerine bağlı olarak teorik verimlilikler değerleri hesaplanmıştır. Buna göre, LC'nin; değişkenlikleri azaltma, döngü süresini kısaltma ve görsel yönetimi kullanma prensipleri ile BIM sisteminin; 4D görselleştirilmesi ve gerçek zamanlı inşaat izleme ve raporlama fonksiyonları arasındaki sinerjilerin işgücü verimliliğini en çok artıran faktörler olduğu çalışmada belirlenmiştir. Sensörler yardımıyla gerçek zamanlı elde edilen hareket verileri XGB algoritması ile analiz edilerek %94.14 doğruluk oranı ile çalışanların şantiyede hangi aktiviteyi yaptığı tahmin edilmiş ve gerçekleştirilen faaliyetlere ait teorik verimlilikler hesaplanmıştır. Sonuç olarak otomatik bir verimlilik hesabının işgücüne bağlı olarak yapılması ve bu hesabın LC-BIM sistemine entegre edilmesinin ciddi şekilde verimliliği olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Bilgi ve kayıt yönetimi (Bir sanayi işletmesinde bilgi ve kayıt sisteminin geliştirilmesine ilişkin model önerisi)

DOKTORA TEZ OZU BİLGİ VE KAYIT YÖNETİMİ (Bir Sanayi İşletmesinde Bilgi ve Kayıt Sisteminin Geliştirilmesine İlişkin Model Önerisi) Nuran Öztürk BAŞPINAR İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 1999 Değişen koşullar, yaşayabilmeleri için tüm örgütleri ellerindeki tüm kaynaklan etkin ve verimli kullanmaya zorlamaktadır. Bunlardan biri de bilgidir. Bu nedenle, günümüzde örgütlerin bilgi ve kayıt sistemine olan ihtiyacı giderek büyümektedir. Çünkü örgüt etkinliği ve verimliliği için doğru ve kullanılabilir bilgiye sahip olmanın önemi artmıştır. Son yıllarda bilgi teknolojisinde meydana gelen değişmeler bilgi ve kayıt sistemleri üzerinde çok olumlu sonuçların doğmasına yol açmıştır. Ancak bilgi ve kayıt sisteminden etkin bir şekilde yararlanabilmek için örgüt amaçları doğrultusunda doğru tasarlanmış bir bilgi ve kayıt sistemine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada yukarıda sözü edilen koşullarda bir sanayi işletmesi incelenmiş, örgütün yapısında ve bilgi teknolojisinde meydana gelen değişmelerin, iş yükünde, özellikle bilgi ve kayıt hacminde meydana gelen artışın, mevcut bilgi ve kayıt sistemi üzerinde oluşturduğu etkiler belirlenmiş ve bu etkiler sonucu ortaya çıkan eksiklikler ve/veya aksaklıklar tesbit edilerek uygulanabilir tedbirlerin alınmasına yardımcı olacak öneriler bir model yardımıyla ortaya konmuştur. Araştırmada kaynak tarama, görüşme ve gözlem teknikleri bir arada kullanılmıştır. Çalışma bilgi ve kayıt sistemlerini tasarlayacak veya geliştirecek işletmeler açısından önem taşımaktadır.

Bilgi yönetim sürecinde kurumsal kaynak planlamasının finansal boyutları ve cam sektöründe uygulanması

Rekabette üstünlük sağlamak, işletmelerin bulundukları piyasalarda başarılı olmalarının temel koşulu olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek kalite, düşük maliyet, işletme içi ve dışı iletişim rekabette üstünlüğü sağlayan önemli faktörlerdir. İşletmelerin yapılarında oluşturulan, iyi tasarlanmış ve uygulanmış entegre bilişim sistemleri, sözü edilen faktörlerin elde edilmesinde büyük görevler üstlenirler. Bu sistemlerin en gelişmişi Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP)'dir. ERP, işletme bünyesinde gerçekleşen; insan kaynakları, safiş, satmalma, planlama, envanter yönetimi, üretim yönetimi, dağıtım, sevkiyat, finansal yönetim, çoklu depo, çoklu fabrika yapısı, uluslararası faaliyetler vb. arasında entegrasyonun kurulması gibi önemli ve zor bir görevi üstlenmiştir. ERP sistemlerini, diğer kurumsal kontrol yaylımlarından ayıran en önemli özellik, entegrasyona, esnekliğe ve değişime olan açıklıklarıdır. Rekabet ortamında yer alan bir işletmenin bilişim teknolojilerinden, uzak kalmasının olasılık dışı olduğu düşünülürse, iş süreçlerinin yeniden yapılandırılması, yeni stratejiler geliştirilmesi ve işletmeye uygulanması çalışmalarına, yardıma bir araç olan- ERP'nm önemi açıkça ortaya, çıkmaktadır.

Okul müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterlilikleri

Bu araştırma, Aydın ili Efeler ilçesinde görev yapan okul müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterliklerinin ne düzeyde olduğunun ortaya çıkarılması amacıyla hazırlanmıştır. Tarama modelinde desenlenmiş olan araştırmada tekil ve ilişkisel tarama modellerinden yararlanılmıştır. Araştırma evreni; Aydın ili Efeler ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, resmi ve özel ilköğretim ve ortaöğretim okullarında 2021-2022 eğitim-öğretim yılında çalışan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada, evreni temsilen örneklem alma yolu izlenmiştir. Araştırmamızda tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Aydın ili Efeler ilçesinde bulunan devlet ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenler arasından rastgele seçilmiş toplam 294 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, gerekli izinlerin alınmasının ardından Betül BARKAR (2012) tarafından geliştirilen, "Okul Müdürü Bilgi Yönetimi Süreç Yeterlikleri Ölçeği" (OMBYSYÖ) kullanılarak toplanmıştır. "Okul Müdürü Bilgi Yönetimi Süreç Yeterlikleri Ölçeği" (OMBYSYÖ) iki bölümden oluşmaktadır; ilk bölüm "Kişisel Bilgiler" bölümü ve ikinci bölüm "Okul Müdürü Bilgi Yönetimi Süreç Yeterlikleri Ölçeği" dir. OMBYSYÖ 56 maddeden oluşmaktadır. OMBYSYÖ beşli likert tipi bir ölçek olup likert tipi derecelendirmeye uygun olarak; "Hiçbir zaman:1, Nadiren:2, Bazen:3, Çoğu zaman:4 ve Her zaman:5" seçenekleriyle derecelenmektedir. Ölçek beş alt boyuta ayrılır bunlar: "Bilginin Oluşturulması", "Bilginin Elde Edilmesi", "Bilginin Depolanması ve Korunması", "Bilginin Paylaşımı", "Bilginin Kullanılması ve Değerlendirilmesi" dir. Verilerin çözümlenmesi için SPSS (Statistical Package Program for Social Sciences) programı kullanılmıştır. Online olarak 'Google Form' üzerinden doldurulan ölçeğimiz normallik, güvenirlik testleri yapılmış, veriler ayıklanmıştır. Ölçek bütünü ve alt boyutların verilerinin çözümlenmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov, Whitney U, Wilcoxon W, Kruskal Wallis H, Chi-Square (Ki Kare) testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, Aydın'ın Efeler ilçesinde görev yapan okul müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterliklerinin tüm alt boyutlarında yapılan derecelendirme ölçeği sonuçlarının 'Çoğu Zaman' sıklık derecesinde çıkmasına rağmen sonuçları ayrıntılı incelendiğinde tüm boyutlarda elde edilen verilerin 'Çoğu Zaman' sıklık derecesinin en alt sınırında olduğu görülmektedir. Tüm alt boyutlarda en yüksek ve en düşük puan alan sorular analiz edildi. Ölçeği dolduran 294 öğretmenin müdürlerini yeterli gördükleri alanlar ve boyutları şu şekildedir: Bilginin oluşturulması boyutunda, "Okulun gelişmesine katkıda bulunan yeni fikirleri üreten öğretmenleri takdir eder." Bilginin elde edilmesi boyutunda, "Diğer okulların eğitim-öğretim konusunda ne tür uygulamalar yaptıklarını takip eder." Bilginin depolanması ve korunması boyutunda, "Okul bünyesinde gerçekleştirilen her toplantıya ait tutanak tutulmasını sağlar." Bilginin paylaşılması boyutunda, "Gerekli durumlarda okuldaki uygulamalara ilişkin bilgileri bize bildirmek için telefon kullanmayı tercih eder." Bilginin kullanılması ve değerlendirilmesi boyutunda, "Okul uygulamalarının niteliğini ve başarısını değerlendirirken okulun amaç ve vizyonunu göz önünde bulundurur." Ölçeği dolduran 294 öğretmenin müdürlerini daha yetersiz gördükleri alanlar ve boyutları şu şekildedir: Bilginin oluşturulması boyutunda, "Eğitsel-öğretimsel ve yönetsel konularda kullanabileceği yeni fikirler geliştirebilmek için okulun geçmiş kayıt dokümanlarından yararlanır." Bilginin elde edilmesi boyutunda, "Eğitsel yayınları takip ederek farklı fikir ve uygulamalar hakkında bilgi elde eder." Bilginin depolanması ve korunması boyutunda, "Okul çevresinden ve velilerden gelen fikir ve istekleri not ederek saklar." Bilginin paylaşılması boyutunda, "Okulun geçmiş uygulamalarına ilişkin sahip olduğumuz bilgileri, okulda göreve yeni başlayan öğretmenlerin okuyabilmesi için rapor etmemizi ister." Bilginin kullanılması ve değerlendirilmesi boyutunda, "Okul kurallarının ve uygulamalarının sorgulandığı, eleştirel fikirlerin ortaya konduğu değerlendirme toplantıları düzenler." Aydın İli Efeler ilçesindeki okullarda görev yapan öğretmenlerin yaptıkları değerlendirme sonuçlarının cinsiyetleri, yaşları ve görev süreleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Okul Müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterlikleri alt boyutlarından, "Bilginin Depolanması ve Korunması" alt boyutu dışındaki değerlendirmeleri ile hizmet süreleri arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Hizmet süreleri altı ila on yıl arası olan öğretmenler, okul müdürlerini "Bilginin Depolanması ve Korunması" alt boyutundaki yeterliklerini diğer yıllarını çalışan öğretmenlerle karşılaştırıldığında daha yetersiz bulmaktadırlar. Müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterlikleri alt boyutları olan, "Bilginin Depolanması ve Korunması", "Bilginin Paylaşılması", "Bilginin Kullanılması ve Değerlendirilmesi" alt boyutları ve tüm boyutların ortalama toplamları ile öğrenim durumu arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Bu alt boyutlarda, lisansüstü dereceye sahip öğretmenlerin okul müdürlerinin bilgi yönetim süreç yeterlikleri konusunda daha yetersiz bulmaktadırlar. "Bilginin Oluşturulması" ve "Bilginin Elde Edilmesi" boyutunda ise anlamlı bir fark bulunmamaktadır. "Okul Müdürlerinin Bilgi Yönetim Süreç Yeterlikleri" hakkında yaptığımız çalışmalar sonucunda tüm eğitim kurumlarında farkındalık artırma çalışmaları, eğitim, projeler ve kursların yapılmasını; okulların web sitesinin sürekli güncel tutulması ve sadece sosyal medya ve web sitesi içerikleri için eleman istihdam edilmesini; bilgi depolanması ve kullanılması konularında okul teknoloji alt yapılarının desteklenmesini; bu konudaki tecrübeli diğer kurum kuruluş ve özel sektör temsilcileriyle bilgi paylaşımında bulunulmasını; bilginin ulaşılabilirliğinin artırılmasını; okullardaki öğretmenlerin kolaylıkla bilgi edinebilmesi ve bu bilgiyi kullanabilecekleri özgür ortamların oluşturulmasını öneririz.

A novel trend prediction system design via association rule mining represented in knowledge graphs: BIM research field application

Objective: A large number of scientific research and the rapid developments in the field of science and engineering make it almost impossible to analyze the literature manually. This study proposes a rule-based graph approach to analyze the knowledge areas and trend prediction for future studies. Material and Methods: In this study, a rule-based graph was created by utilizing the Apriori algorithm. In addition, keywords that have the same meaning but are important for the literature with a spelling difference were combined to obtain their exact values. Thus, the outputs obtained as a result are more understandable and accurate. BIM-related data were exported from the Scopus database as an exemplary research area. The Scopus database was used for this research because it is so comprehensive. The analysis was visualized with arulezViz and a more understandable result for users was aimed. Lift values of future trends were predicted with Random Forest, a machine learning technique. Results: The association rules between multiple word-groups of keywords allowed detailed and quantitative analysis inferences. Some words that mean the same thing but differ in spelling were manually combined into a single keyword. Some selected rules were entered into regression analysis by machine learning technique, and near future trends were determined by lift values. Conclusion: With this scientometric analysis approach, it is made possible to analyze the effectiveness of the keyword in the field of study in more detail. Not only the trends in the current BIM data, but also the trends in the near future have been shed light on. In future studies, the analysis can be enriched by adding different variables. Keywords: Building Information Modelling, Association Rule Mining, Knowledge Graph, Trend Prediction, Knowledge Management, Apriori Algorithm

Digital heritage twins: Ontology development and semantic enrichment for cultural heritage knowledge management

Objective: The Digital Heritage Twins infrastructure through the development of Cultural Heritage (CH) Ontology and semantic enrichment is aimed. The overarching objective is to enhance precision in representing and comprehending CH with a focus on sensitivity. Material and Methods: Bibliometric search was employed to the Scopus data. Scientometric analysis and mapping was conducted to scrutinize Digital Cultural Heritage (DCH) and CH ontologies. The creation of the CH Ontology was facilitated. Subsequently, CH ontology was semantically enriched by the Python programming language. Results: A discernible trend in Artificial Intelligence for Knowledge Management (KM) and in the integration of CH Ontology with Semantic Web Technologies were observed. While, a notable gap was identified in the integration of information technologies and in the context of Digital Twins. Conclusion: CH Ontology has served as a semantic platform for KM. Achieving complete integration of technologies, including Historical Building Information Modeling (HBIM) and chatbots, can pave the way for the development of a Cultural Heritage Digital Twins. Keywords: Cultural Heritage, Digital Cultural Heritage, Digital Twins, Digital Heritage Twins, Ontology, Semantic Enrichment, Knowledge Management

Örgütlenmenin yeni formları olarak sanal örgütlerde bilgi yönetimi: Çölyak hastalarının örgütlenmesi için model önerisi

Günümüzde bilgiye erişim, özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ile birlikte hızlanmış ve toplum tarafından kabul edilen bir bilgi süreci oluşturmuştur. Bu durum her ne kadar hızlı bir iletişim imkânı sağlasa da doğru yönetilmediği takdirde sorunları da beraberinde getirmektedir. Sanal ortamlarda yapılan bilgi paylaşımları doğruluğu bilinmeyen, güncel olmayan, gizli olması gerekirken herkes tarafından görünür olan yanlış bilgi aktarımlarının oluşmasına sebebiyet verebilir. İfade edilen sorunlar bilginin doğru yönetilmesi ile çözülebilir düşüncesiyle, sanal örgütlerde bilginin etkin yönetimi adına bir model önerisinde bulunulmuştur. Çalışma bir durum çalışmasıdır. Farkındalığı çok fazla bilinmeyen çölyak hastalığı seçilmiştir. Çölyak dernekleri hem çölyak hastalarını örgütleyen, hem de toplumda farkındalık yaratan eylemlerde bulunan sivil toplum kuruluşudur (STK). Türkiye'de aktif faaliyet gösteren çölyak dernekleri ile derinlemesine görüşmeler yapılarak veri toplanmış ve toplanan verilerin analiz edilmesiyle elde edilen dokuz tema kavramlar dâhilinde incelenerek sanal örgütlerde bilgi yönetim modeli geliştirilmiştir. Model aynı zamanda dünya genelinde taramalar gerçekleştirilerek araştırma amaçlarına uygun bulunan yayınların betimsel analiz bulguları ile de desteklenmiştir. Sanal örgütlerde bilgi yönetim modeli, bulgular sonucu, üç temel katmandan oluşmuştur. İlki, bilgi yönetim süreci katmanı, ikincisi sanal örgüt katmanı ve üçüncüsü de hem sanal ortama hem de bilgi yönetim süreci katmanlarına destek ve kolaylaştırıcı unsurları barındıran stratejik unsurlar katmanıdır. Model literatürde karşılık bulan bilgi yönetim modellerinden farklı olarak sanal örgütlerin destek ve engelleri bağlamında ele alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak çalışmanın modeline uygun web temelli bir bilgisayar uygulaması geliştirilmiştir. Bilginin doğruluğu ve paylaşımının öncelikli düşünüldüğü bu uygulama ile çölyak hastalarının ihtiyacı olan doğru bilgiye erişimleri hızlı bir biçimde sanal ortam vasıtasıyla sağlanacaktır.

Yönetim bilgi sistemlerinin yönetim fonksiyonları üzerine etkileri ve Türk Hava Kuvvetleri uygulaması

Bilgi ve inovasyon yönetim süreçlerinin firma düzeyinde inovasyon gücüne etkisi: Şişecam ve Corning örneği

Firmaların yenilikçi ve katma değeri yüksek ürünler üretebiliyor olması, karlılığın yüksek olduğu yeni ve özel pazarlarda bulunabilmelerini sağlar. Böylece, firmalar fiyat bazlı rekabetin baskın olmadığı yeni ve büyük pazarlarda çalışarak şirketlerinin marka değerini yükseltebilirler. Yenilikçi ve katma değeri yüksek ürün geliştirebilmek için elimizdeki en değerli çözüm ve en önemli güç inovasyondur. İnovasyonu başarılı biçimde hayata geçirmek, firmaların bilgi ve inovasyon yönetim süreçleri ile birebir ilişkilidir. Firmalar, başarılı bir inovasyon yönetim sürecine sahip olduklarında diğer firmalardan farklılaşırlar. Bu şirketler, inovasyon güçlerini rakiplerine göre daha fazla arttırabilir ve rekabet avantajı kazanarak büyüme yarışında da öne geçebilirler. Çalışmamızda, bir ''İnovasyon Yönetim Modeli Çerçevesi'' önerisi sunulmaktadır. Bu model çerçevesinin hazırlanmasında, uygulaması bulunan ve literatürde yer alan inovasyon yönetim modelleri ile inovasyon gücü ölçümü anahtar performans göstergeleri baz alınmıştır. Sunulan model çerçevesi kullanılarak iki farklı firmanın inovasyon süreçlerinin karşılaştırılması yapılmış ve inovasyon güçleri analiz edilmiştir. Önerilen İnovasyon Yönetim Modeli Çerçevesi ile yapılan analizde, firmaların kurumsal vizyon ve stratejileri ile uyumlu biçimde oluşturulan inovasyon stratejisi doğrultusunda hareket ettiklerinde daha başarılı olacakları vurgulanmaktadır. Bu doğrultuda, ülkemizin ulusal inovasyon altyapısındaki gelişimin, firmalarımızın inovasyon gücüne ve ülke ekonomimizin gelişimine pozitif katkı sağlayacağı da net olarak ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bilgi, Bilgi Yönetimi, İnovasyon, İnovasyon Yönetimi, İnovasyon Stratejisi, İnovasyon Gücü