Destinasyon
245 theses under this subject heading
Heterotopik destinasyonlarda varoluşsal hisler: Olympos'ta etnografik bir araştırma
Turizm, mekanlar ve insanlar ile üretilen, onlar arasındaki ilişkiye dayanan bir kavramdır. İnsanların gündelik yaşamlarından ayrı kaldıkları zaman dilimlerini içeren tatiller, seyahatler ve geziler; insan sosyolojisi ve psikolojisi bağlamında anlaşılması, farklı bakış açılarıyla yaklaşılması gereken olgulardır. Destinasyonların mekânsal pratiklerinin anlaşılması da oldukça önemlidir. Çünkü turizm destinasyonları insanların yaşadıkları yerlerden farklı pratiklere sahiplerdir. Farklı pratiklere sahip mekanlara dair teorilerden biri de Foucault (1986)'nun heterotopya teorisidir. Aslında turizm mekanlarının hepsi heterotopya bağlamı içerisinde konumlandırılabilecek özelliklere sahiptir. Çünkü alternatif düzenlemelere ve onları hem girilebilir hem izole kılan bir giriş çıkış sistemine sahip heterotopyalar, ütopyaların aksine gerçek yerlerdir ve aynı anda birden fazla uyumsuz mekanı bir araya getirebilmektedir. Bu anlamda heterotopya kavramının anlaşılması ve turist-çalışan-bölge sakini ekseninde değerlendirilmesi destinasyonlara farklı bir gözle bakılmasını sağlamaktadır. Hisler ve özellikle varoluşsal hisler (Ratcliffe, 2008) turizm disiplini içerisinde çok fazla ele alınmamış bir konudur. Duygular veya etkiler çalışılmış olsa da varoluşçuluk felsefesinin benimsendiği turizm araştırmalarında genellikle otantiklik kavramı incelenmiştir. Turizm psikolojisi bağlamında varoluşsal hislerin anlaşılması turist davranışlarının öğrenilmesine katkı sağlayacaktır. Hisler ve mekanlar arasındaki ilişkinin önemi ise destinasyonların insanlarla yani turistler, çalışanlar ve yerliler ile sakinlerle birlikte var olmasıdır. Bu bağlamda bu tez çalışmasının amacı heterotopik destinasyonlarda yaşayanlar, ziyaretçiler ve çalışanlar tarafından deneyimlenen varoluşsal hislerin keşfedilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, Antalya'da bulunan Olympos destinasyonu heterotopya olarak incelenmiş; orada yaşayan, çalışan ve orayı ziyaret edenlerin varoluşsal hisleri araştırılmıştır. Bu çalışmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş; verilerin toplanması için etnografik yöntemler kullanılmıştır. Olympos'ta alan çalışması yirmi gün sürmüş; bu süre içerisinde katılımcı gözlem ve derinlemesine görüşme teknikleriyle veri toplanmıştır. Alanda toplanan verilerin geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla netnografik araştırma da eklenmiş ve çevrimiçi seyahat yorum siteleri, seyahat blogları ve sözlük forumlarında yer alan Olympos ile ilgili yorumlar incelenmiştir. Toplanan veriler analiz edildikten sonra ortaya çıkan temalar doğrultusunda Olympos'un heterotopik özellikleri ve bireylerin varoluşsal hisleri ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda Olympos'un, Foucault (1986) tarafından belirlenen altı ilkenin tümüne uyan özelliklere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Olympos eşikte bir mekan olarak insanlar için bir kaçış yeri sunmakta; farklı mekanları bir araya getirmesiyle tiyatro benzeri bir sahne oluşturmakta; zıtlıkları, kodları ve kuralları ile alternatif düzen oluşturarak kendisini izole kılmakta ve diğer deniz-güneş-kum ve kültür/tarih destinasyonlarından kendisini ayırmakta; geçmişten gelen ve yabancı sırt çantalı turistlerin getirdiği hippi ruhuyla, hem ziyaretçilere hem sakinlerine sunduğu özgürlük ve rahatlıkla ön plana çıkan yaşam tarzıyla insanlara heterotopik bir deneyim sunmaktadır. Bu tür karmaşık bir deneyim içerisinde katılımcıların bu heterotopik mekanda deneyimlediği varoluşsal hisler; doğa-beden, mekan-beden ve kişiler arası ilişkiler doğrultusunda ortaya konmuştur. Doğa veya mekan bu noktada hislerin yönlendirildiği belirli nesneler olarak görülmemeli; bedensel hislerin anlaşılması için belirlenen temalar olarak görülmelidir. Ziyaretçilerin, yaşayanların veya çalışanların Olympos'ta deneyimlediği doğa ve mekan aracılı varoluşsal hisler doğanın bir parçası olma, doğaya ait hissetme, huzurlu hissetme, şifa bulmuş hissetme; huşu, farklı bir zamanda gibi hissetme, sonsuzluk hissi, hayal gücü ve dünyayı yeniden keşfetme hissi, ölümlülük ve yuvada hissetme olarak bulunmuştur. İnsanlar arası ilişkiler içerisinde hissedilenler ise hemhal olma, ruhların sevişmesi, topluluk hissi ve aşk temaları altında toplanmıştır. Sonuç olarak tüm bu hisler bireyin varoluşsal özgürlük hissetmesine, öz farkındalık geliştirmesine, düşünce ve davranışlarında kısa veya uzun süreli değişimlere ve eşikte anlarda da olsa otantik benlik hissine neden olmuştur. Bu tez çalışmasının turizm disiplinine farklı bir bakış açısı kazandırması beklenmektedir.
Plaj destinasyonlarının sürdürülebilir yönetiminde ödül etkisi: Algarve örneği
Yaşamın her alanının endişesi haline gelen sürdürülebilirlik olgusu, artık destinasyon yönetimi bağlamında da olmazsa olmazlardan biridir. Hiçbir şeyin sonsuz olmadığı göz önüne alındığında, destinasyonların da başarılı bir şekilde varlıklarını devam ettirebilmeleri ve rekabet ortamındaki pozisyonlarını koruma ve/veya ileri taşıyabilmeleri, başarılı bir destinasyon yönetim sürecine bağlıdır. Turizmin en yaygın kullanılan arz unsurlarından birisi olan plajların da özerk destinasyonlar olarak düşünülmesi, plajların kendine has özelliklerinden dolayı koordineli bir destinasyon yönetimiyle yönetilmesini gerektirmektedir. Ekonomik getirisinin çok yüksek olduğu bilinen; ancak kesin olmayan plaj destinasyonları, aynı zamanda çeşitli canlı türlerine de evsahipliği yapan ekosistemler ve gerek yerli halkın gerekse ziyaretçilerin rahatlayarak rekreasyonel faaliyetlere katıldığı doğal güzelliklerdir. Dolayısıyla plaj destinasyonlarının yönetiminde, sürdürülebilirlik bir beklentiden çok gereklilik olarak görülmelidir. Dünya genelinde, plajların kalitesini gösterebilecek kurumsal veya özel çeşitli ödül programları ve sertifikalar mevcuttur. Bu araştırmanın çalışma alanını oluşturan ödül programı, Dünya'da Turizmin Oskarları olarak bilinen Dünya Turizm ve Seyahat Ödülleri'dir. Bu ödül kapsamında, ödül verilen kriterlerden birisi olan en iyi plaj destinasyonu ödülünü son 10 yılda sekiz kez kazanmış olan Portekiz'in Algarve bölgesinin ödülü kazanma sıklığı, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Buradan hareketle çalışmanın amacı, Algarve'nin sürdürülebilir destinasyon yönetiminde, kazanmış olduğu ödüllerin etkisi olup olmadığının araştırılması ve bir sürdürülebilir destinasyon yönetimi modeli oluşturulmasıdır. Bu bağlamda, fenomolojik bir desen ve nitel yöntemle yürütülmüş bu araştırma kapsamında; farklı amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılarak, kamu kurumları, özel sektör, STK, akademisyen ve yerel halkı içeren farklı paydaş temsilcilerinden oluşan 27 katılımcıyla gerçekleştirilmiş yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ve gözlem kayıtları yoluyla veriler elde edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, Algarve'nin çevresel, sosyo-kültürel ve ekonomik anlamda destinasyon yönetimini sağladığı tespit edilmiştir. Bunda destinasyon yönetim örgütünün büyük rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, Algarve'de ödüllerin devamlılığı, sürdürülebilir destinasyon yönetimi sürecinde bir motivasyon unsuru olmuştur. Buradan hareketle bir destinasyon yönetim modeli önerisinde bulunulmuş, araştırma bulguları tartışılarak uygulamaya ve araştırmacılara yönelik öneriler sıralanmıştır.
Prestij arama davranışının destinasyon sadakati üzerindeki etkisinde unutulmaz turizm deneyiminin ve kişiliğin rolü
Bireyleri turizm hareketliliğine yönlendirecek motivasyonlar üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar, bu motivasyonların gezme-görme gibi kişisel, prestij ve statü edinme gibi kişilerarası ihtiyaçlar tarafından oluştuğunu doğrulamaktadır. Özellikle bu motivasyonların çeşitliliği ile ilgili çok şey bilinirken, prestij gibi belirli motivasyonların derinlemesine incelendiği çalışmaların az olması dikkati çekmektedir. Buradan hareketle bu araştırma, prestij arama davranışının destinasyon sadakati üzerindeki etkisini incelemek ve bununla birlikte unutulmaz turizm deneyimi ve kişiliğin rolünü de incelemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma kapsamında oluşturulan bu amaç doğrultusunda, öncelikle veri toplamak amacıyla kullanılan bazı ölçekler Türkçeye ve turizm alanına uyarlanmış, 57 katılımcıyla veri toplama aracı pilot teste tabii tutulmuştur. Pilot test bulgularının değerlendirilmesinden sonra veri toplama aracı Bodrum ve Marmaris destinasyonlarında 450 katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 istatistik programına aktarılmış ve ortaya çıkan veri setine, güvenilirlik ve yapı geçerliliği analizleri uygulanmıştır. Veri setinin güvenilirliğinin belirlenmesinin ardından yapı geçerliliğini sınamak üzere prestij arama davranışı ve destinasyon sadakati ölçekleri üzerine açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda prestij arama davranışı ölçeğinin "algılanan gösterişçi değer, algılanan sosyal değer, algılanan duygusal değer ve algılanan kalite değeri" olmak üzere dört boyutlu bir yapıyla açıklandığı tespit edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonrasında ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi ile yapı, yakınsak ve ıraksak geçerlilikleri test edilmiştir. Destinasyon sadakati ölçeği ise tek boyutlu yapıyla açıklanmış ve doğrulanmıştır. Geçerliliği sağlanan ölçekleri temsil eden değişkenler arasındaki etkiyi sınamak amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, prestij arama davranışının hem unutulmaz turizm deneyimleri hem de destinasyon sadakati üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca prestij arama davranışının destinasyon sadakati üzerindeki etkisinde process macro analizi ile unutulmaz turizm deneyiminin kısmi aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Turistlerin kişilik özelliklerinin prestij arama davranışı üzerindeki etkisinde ise deneyime açık kişilik özelliğine sahip turistlerin nevrotik, uyumlu, sorumlu ve dışadönük diğer kişilik özelliğine göre daha fazla prestij arama davranışında bulundukları tespit edilmiştir. Ayrıca deneyime açık ve uyumlu kişilik özelliğine sahip turistlerin destinasyon sadakatine daha eğilimli oldukları belirlenmiştir. Öte yandan katılımcıların prestijli olduğunu düşündükleri destinasyonlar arasından, en prestijli yerli destinasyonun "Muğla", en prestijli yabancı destinasyonun ise "İtalya" olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda akademik alan yazınına, destinasyon yönetimlerine ve turizm işletmelerine yönelik önerilerde de bulunulmuştur.
Sakin şehir (Cittaslow) yöneticilerinin sakin şehir hareketine ve sürdürülebilirliğe yönelik değerlendirmeleri
Dünyada hızla gelişen sakin şehir hareketi, son yıllarda Türkiye'de de gelişim göstermeye başlamıştır. Bu hareket, şehirlerimizin sürdürülebilir destinasyonlar haline gelmesinde önemli bir araç haline dönüşmektedir. Bu bağlamda, sakin şehir hareketinin yayılmasında hareketin paydaşı ve yürütücüsü olan sakin şehir yöneticileri büyük önem arz etmektedir. Buradan yola çıkarak çalışma, sakin şehir yöneticilerinin; profillerini ve sakin şehirlerin amaçlarına, kriterlerine, katılım sürecine ve sürdürülebilirlik açısından destinasyona ve sakin şehirlere yönelik değerlendirmelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında alanyazın taraması ve uzman görüşleri alınarak soru formu geliştirilmiştir. Çalışma evrenini sakin şehir yöneticileri oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan soru formu evrenin tamamına (167 yönetici) ulaştırılmış, 70 yöneticiden geri dönüş alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda sakin şehir yöneticilerinin profilleri tespit edilmiş, sakin şehirlerin amaçları önem derecesine göre, kriterleri ise zorluk derecesine göre yöneticiler tarafından sınıflandırılmış, sakin şehir hareketine katılım süreci, sakin şehirlerin sürdürülebilirliğe ve destinasyonun sürdürülebilirliğine olan katkısı yöneticiler tarafından değerlendirilmiştir. Çalışma, alanyazına katkı sağlamanın yanında sakin şehir olmaya aday yöneticilere de öneriler getirmeyi amaçlamıştır. Anahtar Kelimeler: Yavaş Hareketi, Sakin Şehirler, Sürdürülebilirlik, Sakin Şehir Yöneticileri.
Destinasyonlara yönelik tüketici temelli marka denkliği algılarının ölçümü: Eskişehir örneği
Bu araştırmanın amacı, Eskişehir'e gelen yerli ziyaretçilerin marka denkliğine ilişkin algılarının demografik ve davranışsal özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konmasıdır. Araştırma kapsamında, 2014 yılının Eylül ayında Eskişehir'i ziyaret eden 397 yerli ziyaretçiye anket uygulanmıştır. Bu araştırmada, Eskişehir'in tüketici temelli marka denkliği algısının ölçümü, Aaker (1991) ve Keller'ın (1993) geliştirmiş oldukları marka denkliği boyutları temel alınarak; marka farkındalığı, algılanan kalite, marka imajı ve marka sadakati boyutlarına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ortaya çıkan faktörler; alanyazından yararlanılarak ''farkındalık'', ''sadakat'', ''algılanan kalite'', ''çekiciliklere dair imaj'', ''etkinlik ve destek hizmetleri'', ''temel yeterlilikler'' ve ''benzersiz çekicilikler imajı'' faktörü olarak isimlendirilmiş ve farklılık analizleri bu faktörler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgularda, ziyaretçilerin marka denkliğini oluşturan faktörlere ilişkin algılarının cinsiyete, Eskişehir'i ziyaret etme sıklığına, yaş grubuna ve gelir düzeyine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ziyaretçilerin marka denkliğini oluşturan faktörlere ilişkin algılarının eğitim düzeyine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle, Eskişehir'e yönelik hangi pazarlama stratejilerinin uygulanabileceği konusunda öneriler sunulmaktadır.
Turistik destinasyonlarda marka stratejileri: Eskişehir 2013 Türk Dünyası kültür başkenti
Turistik destinasyonlar, yaşanan yoğun rekabet ortamında farklı olabilmek ve rakip destinasyonların önüne geçebilmek için marka stratejileri uygulamaktadırlar. Turistik destinasyonların markalaşmasında kullanılan önemli stratejilerden biri, kültür gibi spesifik bir temaya odaklanarak farklılaşmak ve destinasyonun bir kültür başkenti olarak pazarlanmasıdır. Bugüne kadar devam etmekte olan Avrupa kültür başkenti, Amerika kültür başkenti gibi uygulamaların yanı sıra, 2010 yılında İstanbul'da düzenlenen Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10. Zirvesi'nde "Türk Dünyası kültür başkenti" uygulaması önerilmiş ve oybirliğiyle kabul edilmiştir. İlk kez 2012 yılında Kazakistan'ın başkenti Astana'nın Türk Dünyası kültür başkentliğine ev sahipliği yapmasının ardından, 2013 yılında Eskişehir Türk Dünyası kültür başkenti olarak seçilmiştir. Eskişehir'in sahip olduğu kültürel değerlere odaklanarak farklı ve kopyalanması zor bir markaya sahip olabilmesinde, 2013 yılında taşıdığı Türk Dünyası kültür başkenti sıfatı önem taşımaktadır. Çalışmada Eskişehir 2013 Türk Dünyası kültür başkenti sıfatının Eskişehir'in markalaşma sürecine etkisini değerlendirmek amacıyla karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Karma araştırma yöntemi aracılığıyla turistik destinasyonların marka stratejisi olarak bir kültürel mega etkinliği kullanmalarına ilişkin boyutlar araştırılmıştır. Stratejik ve kültürel uyum, yerel toplum desteği ve etkinliklerin kalitesi boyutları, Eskişehir 2013 Türk Dünyası kültür başkenti etkinlikleri katılımcılarına uygulanan anket tekniği ile araştırılmış ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Müşterek planlama, medyada yer alma, etkinliğin ömrü ve geleneksel olması boyutları, Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşme yoluyla araştırılmıştır. Sonuçlar, Eskişehir ile organizasyonun stratejik ve kültürel açıdan uyum gösterdiğini, kaliteli etkinlikler gerçekleştirildiğini, yerel halkın organizasyona karşı olumlu yaklaştığını ve çeşitli paydaşları kapsayan müşterek planlamanın yapıldığını göstermekte ve bu unsurların Eskişehir markasına olumlu etki ettiğini ortaya koymaktadır. Ancak, Eskişehir'in turizm altyapısının ve organizasyon için tanıtım faaliyetlerinin yetersizliği, medyanın organizasyona ilgisinin az olması ve organizasyonun geleneksellik özelliği taşımaması nedeniyle Eskişehir 2013 Türk Dünyası kültür başkenti organizasyonu marka stratejisi olarak istenen etkiyi gösterememiştir. Araştırmanın sonuçları, marka stratejisi olarak bir mega etkinliği kullanmak isteyen turistik destinasyonlara pozitif olarak katkı sağlayacak unsurları tanımlama ve yönetme konusunda faydalı çıkarımlar sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Turistik Destinasyon, Marka Stratejileri, Türk Dünyası, Kültür Başkenti, Eskişehir
Seyahat bloğu yazarlarının uluslararası seyahat motivasyonlarında kültürel mesafenin rolü
Bu araştırmanın amacı, yerli turistlerin uluslararası destinasyon seçimlerinde kültürel mesafenin etkisini belirlemektir. Araştırmada fenomenolojik yaklaşım benimsenerek nitel araştırma yöntemine başvurulmuştur. Veri, yapılandırılmış görüşme formu ile 17 blog yazarından elde edilerek içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma verileri, seyahat öncesi, sırası ve sonrası olmak üzere üç süreç halinde değerlendirilmiştir. Seyahat öncesi somut (fiziki) ve somut olmayan (zihinsel) hazırlık aşaması tespit edilmiştir. Kültürel mesafenin artması destinasyon hakkındaki bilinmezliği ve bu durumda, zihinsel hazırlığın artışına neden olmuştur. Seyahat motivasyonları iki grupta toplanmıştır. İtici faktörler; keşfetmek, farklılık, öğrenmek, ilgi duymak, merak, hayalleri gerçekleştirmedir. Çekici faktörler; destinasyon kültürü, doğal güzellik(ler) ve coğrafi yakınlık/konumdur. Seyahat sırasında, kültürel deneyim, kültürel kazanım ve kişisel değişim temaları bulunmuştur. Bu sonuçlardan hareketle destinasyon seçimi; ziyaret sırası ve sonrası, kültürel faktörlerin anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Kültürel mesafe artışının katılımcılar için destinasyon tercih sebebi olduğu görülmüştür. Kültürel mesafenin, seyahat motivasyonu ile destinasyon seçimi arasında düzenleyici bir değişken olduğuna yönelik bir model önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Seyahat Motivasyonu, İtici ve Çekici Faktörler,Destinasyon Seçimi, Kültürel Mesafe, Blog yazarı
Fuar katılımcılarının destinasyon imajı algıları: EXPO 2016 Antalya örneği
Günümüzde pek çok ülke ve turistik bölge, turistlere güven sunacak ve onlara mevcut bölgelerdeki diğer yerlerden farklılaştırarak daha olumlu bir mesaj vererek onları motive edecek bir imge yaratmaya çalışıyor. Destinasyonun oluşturulması ve gelişmesi, yerli halkın turizm paydaşları, turistler, turizm girişimcileri, KOBİ'ler (küçük ve orta ölçekli işletmeler), kamu sektörü ve tur operatörleri arasındaki ilişkiye bağlıdır. Turist bölgelerinin rekabet ettiği diğer destinasyonlara kıyasla avantajlı bir konumda olması turistlere daha iyi turizm deneyimi ve etkinliği sunmayı sağlamaktadır. Destinasyon marka imajı, bir yerin tüketiciler tarafından farklı özelliklerinin algılanışı olarak tanımlanabilir. Bir destinasyon potansiyeline sahip bir turistik yerin geliştirilmesi ve mevcut tüketicileri tarafından nasıl algılandığı büyük önem taşımaktadır. Destinasyon kalitesi ancak kullanıcı tarafından net bir şekilde değerlendirilmektedir. Turistik destinasyonların değerlendirilmesinin ürünlerin, hizmetlerin ve deneyimin bir kombinasyonu olduğunu ve bu faktörlerin tüketici davranışını etkileyen hayati bir boyut olduğu ortaya koyulmuştur. EXPO etkinliklerinin destinasyonların imajına, kalitesine ve algısına katkı sağladığı görülmektedir. Bu sebeple EXPO Antalya 2016 buluşması da büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada Expo 2016 Antalya'nın destinasyon imajına etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Expo 2016 Antalya'yı ziyaret edenlere anket uygulanmıştır. Uygulanan ankette kullanılan ölçekte Antalya'nın destinasyon imajı, Genel altyapı, Çekicilikler, Aktiviteler, Kalite ve Misafirperverlik boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Boyutların puan ortalamaları değerlendirildiğinde Antalya'nın destinasyon imajının Kalite ve Misafirperverlik dışında iyinin üzerinde olduğu görülmüştür. Expo 2016'nın Antalya'nın destinasyon imajına olumlu katkısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Gastronomi turizminde moleküler mutfak tekniklerinin değerlendirilmesi
Gaziantep ili gastronomi turizmiyle öne çıkan cazip turizm destinasyonlarındandır. Türkiye'deki turizm faaliyetleri içinde önemli bir yeri olan gastronomi turizminde, moleküler mutfak tekniklerinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu araştırma, Gaziantep'te gastronomi turizminde moleküler mutfak tekniklerinin değerlendirilmesi ile ilgili turizm işletme belgesi olan restoranlarda, moleküler mutfak teknikleri ile ilgili bilgisi olan yiyecek-içecek işletme yöneticileri, aşçılar, garsonlar ve moleküler mutfak teknikleriyle hazırlanan ürünlerin gastronomi turizmine olan etkisini belirleyecek olan katılımcıların, moleküler mutfak hakkındaki görüşlerini ve düşüncelerini irdelemiştir. Ayrıca bu araştırma restoranlarda yöresel yemeklerin kullanımı, yöresel yemeklerin tanıtımında moleküler gastronominin etkisi ve moleküler gastronominin sağlık üzerine etkileri hakkında sorular yönelterek yöresel yemeklerde moleküler gastronominin kullanılabilirliğini sorgulamıştır. Bu doğrultuda yöresel yemeklerde moleküler gastronominin kullanımı hakkında işletme sahiplerinin, aşçıların ve garsonların bilgi ve görüşlerinin değerlendirilmesi, çalışmanın en temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı ise gastronomi turizminde moleküler mutfak teknikleri kullanılması durumunda misafirlerin tepkilerinin ne yönde olacağı, moleküler mutfak tekniklerinin gastronomi turizmini nasıl etkileyeceği ve moleküler mutfak tekniklerinin yöresel yemeklerin tanıtımına nasıl katkı sağlayacağı konularının incelenerek analiz edilmesidir. Öncelikle araştırmanın soruları ve bu sorulara yönelik cevaplar doğrultusunda kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Sonrasında bu amaçlar doğrultusunda, 25 Nisan 2021-12 Haziran 2021 tarihleri arasında Gaziantep turizm işletme belgeli restoran çalışanlarına anket yapılmış ve 125 anket formunun doldurulması sağlanmıştır. Anket verileri, güvenirlik aralığı ve faktör analizi, ifadelerin ortalama ve standart sapma değerleri ve farklılık analizler ile değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak boyutlar arasında korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda restoran çalışanlarının moleküler mutfak tekniklerini değerlendirmelerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede politika önerilerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gastronomi, gastronomi turizmi, moleküler mutfak teknikler
Gaziantep şehrinin destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyeti: Yerli turistler üzerine bir araştırma
Dünyada destinasyonların sayısı gün geçtikçe artmakta ve her geçen gün hızla gelişen teknoloji sayesinde destinasyonlar gittikçe daha da ulaşılabilir bir hâl almaktadır. Bu doğrultuda potansiyel turistlerin seçecekleri destinasyon sayısında artış yaşanırken, bu durum destinasyonlar arasındaki rekabetin de daha yüksek düzeyde artmasına neden olmaktadır. Destinasyonlar arasında artan rekabet sonucunda destinasyonlar, kendilerini diğer destinasyonlardan farklı kılmak amacıyla kendine özgü özelliklerini ortaya çıkarıp pozitif bir imajla markalaşma çabası içerisine girmektedir. Markalaşmayı başaran destinasyonların daha fazla tercih edilebilir bir duruma gelmesiyle diğer destinasyonlara nazaran rekabet üstünlüğü de elde etmektedir. Rekabet üstünlüğü elde eden destinasyonlar, potansiyel turistler tarafından daha fazla ziyaret edilerek destinasyon marka imajının artmasına ve bu durum potansiyel turistlerde aidiyet duygusunun oluşmasına imkan sağlamaktadır. Yapılan bu araştırmanın amacı, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin gözünde Gaziantep şehrinin nasıl bir destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyetine sahip olduğunu tespit etmektir. Bu amaç kapsamında geliştirilen anket formu, tesadüfi olmayan örneklem yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle Gaziantep şehrini ziyaret eden 393 yerli turist üzerinde yüz yüze görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, SPSS 21.0 for Windows istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu kapsamda aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış ve verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmıştır. Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin demografik özelliklerinin destinasyon marka imajı ve destinasyon aidiyeti üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği göz önünde bulundurulmuş, veriler üzerinde "Mann-Whitney U Testi" ile "Kruskal-Wallis H Testi" uygulanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajının "doğal ve kültürel çekicilikler", "genel alt yapı ve sosyal çevre", "bölgenin atmosferi" ve "aktivite ve etkinlikler" olmak üzere dört boyuttan; destinasyon aidiyetinin ise tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Öte yandan Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajının "yüksek" düzeyde olduğu; Gaziantep'e yönelik destinasyon aidiyetinin ise "orta" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, Gaziantep'i ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon marka imajı algısıyla destinasyon aidiyeti arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon, Destinasyon Marka İmajı, Destinasyon Aidiyeti, Gaziantep.
Kapadokya Bölgesi'nin ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından değerlendirilmesi
Dünya genelinde küreselleşmenin de etkisi ile her sektörde olduğu gibi turizm sektöründe de arz ve talep yönlü bir değişim yaşanmaktadır. Bu değişimin bir sonucu olarak yeni turizm çeşitleri ortaya çıkmaktadır. Özellikle 2000'li yıllardan sonra önemini gittikçe artıran ekoturizm de bu türlerden biridir. Ekoturizmin gün geçtikçe önem kazanması, hakkında yapılan çalışmaların da artmasına neden olmuş ve konu hakkında geniş bir literatür oluşmaya başlamıştır. Dünya turizm pazarında önemli bir yere sahip Türkiye'de de konu 2000'li yıllarda gündeme girmiştir. Ekoturizm ile ilgili ülkemizde yapılan çalışmalar incelendiğinde; ülke içerisinde yer alan turizm destinasyonlarının ekoturizm potansiyellerinin belirlenmesi üzerine yoğunlaşıldığı görülmüştür. Literatür incelemesinde, Kapadokya Bölgesi ile ilgili bölgeye uygun tüm ekoturizm aktivitelerini kapsayan ve bu aktivitelerin yerli turistler tarafından değerlendirilmesini amaçlayan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Yapılan bu tezde bölgenin sahip olduğu ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından nasıl değerlendirildiği araştırılmıştır. Tez teori ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Tezin teori kısmı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde destinasyon pazarlaması konusu, ikinci bölümde ise ekoturizm konusu açıklanmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında ise bölgenin ekoturizm potansiyelinin yerli turistler tarafından değerlendirilmesini belirlemek amacı ile yapılan anket çalışması ile ilgili değerlendirmelere ve analiz sonuçlarına yer verilmiştir. Tezin sonuçlarına göre bölgenin sahip olduğu ekoturizm potansiyeli yerli turistlerin demografik özelliklerine göre bir farklılık göstermemekte ancak tatil alışkanlıklarına (tatil için ayrılan bütçe, tatil için ayrılan zaman) göre farklılık göstermektedir. Araştırmaya katılanlar Kapadokya Bölgesi'nin ekoturizme uygun bir yer olduğunu ve bu konuda geliştirilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Diğer taraftan katılımcıların Kapadokya Bölgesi'nde yapılan ya da yapılabilecek olan ekoturizm çeşitlerinden haberdar olmama düzeyi bazı aktivitelerde oldukça yüksek çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Destinasyon Pazarlaması, Ekoturizm, Kapadokya Bölgesi
Turistik destinasyonlarda tüketici temelli marka denkliğinin ölçümü: Fethiye'de bir araştırma
Tüketiciler, istek ve ihtiyaçlarına yönelik olarak herhangi bir ürün ve hizmet grubunda satın alma kararı verirken, alternatifleri değerlendirme aşamasında geçmişe kıyasla daha fazla marka ile karşılaşmaktadır. Farklı kategorideki markalı ürün ve hizmetlerin çeşitlenmesinin yanında şehirler, bölgeler, ülkeler ve hatta ünlüler de artık birer rekabet unsuru olarak markalaşmaktadır. Tüketici marka tercihlerinde ise memnuniyet, markanın tüketici zihninde yarattığı çağrışımlar, genel olarak tüketici tarafından markanın bilinirliği, markanın algılanan kalitesi ve markaya duyulan duygusal fayda ile bağlantılı marka sadakati gibi faktörlerin etkisi giderek artmaktadır. Tüketici davranışlarında görülen değişimler pazarlama ve marka yöneticilerini tüketici istek ve ihtiyaçları odaklı, algılanan değeri yüksek markalar yaratmaya yöneltmektedir. Yüksek marka değeri yaratan ve tüketici temelli marka denkliği oluşturmaya yönelik yatırımlar bugünün pazarlama anlayışında giderek önem kazanmaktadır. Aynı koşullar her yıl yerli ve yabancı pek çok turisti ağırlayan turizm destinasyonlarının birer marka olarak pazarlanması ve yönetilmesi sürecinde de önem kazanmaktadır. Turizm destinasyonlarının yerli ve yabancı turistler tarafından yeniden tercih edilmesi, mikro açıdan yerel işletmelerin kar elde etmelerine ve sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamalarına olanak tanırken, makro açıdan ülke ekonomisine olumlu katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Fethiye destinasyonunun tüketici temelli marka denkliğini oluşturan faktörleri belirlemek ve marka denkliğinin marka tercihine etkisinde, marka memnuniyetinin rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak yerli ve yabancı turistlerden toplanan veriler uygun istatistik analizlerle test edilmiş ve Fethiye'nin marka denkliğinin, marka tercihine etkisinde marka memnuniyetinin düzenleyici etkisinin yerli ve yabancı turistler arasında farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Marka Denkliği, Marka Memnuniyeti, Marka Tercihi, Marka Değeri, Destinasyon Pazarlaması.
Kuşaklara göre, turistlerin destinasyon imaj algılarının, hatırlanabilir turizm deneyimleri üzerine etkisi, Kuşadası örneği
Hatırlanabilir turizm deneyimi yaşamak turistlerin tatil seçimlerine karar verirken etkilenecekleri önemli unsurlardan biridir. Turistlerin tatillerini geçirecekleri destinasyon tercihlerinin belirlenmesinde bir diğer önemli unsur ise destinasyon imaj algısıdır. Turizm soyut bir ihtiyaç olduğundan bireylerin seyahat süreçleri sona erdikten sonra geriye kalan tek şey o seyahate dair hafızalarında kalan izlerdir. Soyut bir ürün olan turizmin değeri de yaşanan deneyimlerle ölçülebilir. Turistlerin yaşadığı deneyim ne kadar hatırlanabilir olursa destinasyon imajı o kadar güçlü konuma gelir. Çünkü yaşanan olumlu deneyimler turistlerin destinasyonlar hakkındaki algılarını da olumlu yönde etkileyecektir. Olumlu hatıralarla sona eren her seyahat yeni bir seyahate referans olacaktır. Ayrıca farklı kuşaklarda yer alan bireylerin sahip olduğu deneyimlerde birbirinden farklıdır. Araştırmanın temel amacı, kuşaklara göre Kuşadası'nda konaklayan yerli veya yabancı turistlerin destinasyon imaj algılarının hatırlanabilir turizm deneyimi üzerine etkisinin ortaya konmasıdır. Araştırmanın alt amacı olarak ise turistlerin demografik özelliklerine göre destinasyon imaj algıları ve hatırlanabilir turizm deneyimleri arasında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda veriler Kuşadası'nı ziyaret eden yerli ve yabancı 390 turiste uygulanan anketlerle elde edilmiştir. Araştırma sonucunda hatırlanabilir turizm deneyimlerinin kuşaklara göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmaya konu edilen kavramlar arasındaki ilişkinin anlaşılmasının ilgili alanlarda çalışan akademisyenlere ve destinasyon yöneticilerine faydalar sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hatırlanabilir Turizm Deneyimi, Destinasyon İmaj Algısı, Kuşaklar
Sakin şehir ağına dahil olmanın destinasyon üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri: Akyaka ve Seferihisar örneği
Küreselleşmenin etkisiyle birlikte yerel kültür, yerini popüler kültürün etkisine bırakarak zaman içerisinde yok olmaktadır. Hızla modernleşen dünya topluma her ne kadar fayda sağlasa da yanında birçok olumsuzluğa neden olmaktadır. Modernleşme sonucunda kentlerin doğal yapısı her geçen gün değerini ve fiziksel yapısını kaybetmektedir. Doğal kaynaklar, kültürel yapı, tarihsel doku kentler üzerinde artık çekicilik unsuru oluşturmamaktadır. Dünya genelinde hızla yayılan küreselleşme, küçük kentler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilere yanıt verebilmek için Sakin Şehir (Cittaslow) hareketi başlatılmıştır. Akyaka ve Seferihisar kentlerinde yaşayan yerel halkın sakin şehir olmanın destinasyon üzerindeki etkisinin incelendiği bu çalışmada, araştırmanın birinci bölümünde yavaş hareket felsefesi ve sakin şehir(cittaslow) hareketi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde, destinasyon ve destinasyon yönetimi kavramları ile ilgili literatür taraması yapılarak detaylı bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, araştırmanın deseni, bulguların yorumlanması ve sonuç kısmı yer almaktadır. Bu tez çalışmasında, sakin şehir olmanın destinasyon üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla karma yöntemden yararlanılmıştır. İzmir'in Seferihisar ve Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Akyaka mahallesinde yaşayan yerel halkın "Sakin Şehir" hareketi hakkında düşüncelerini öğrenebilmek amacıyla 2020 Temmuz-Ağustos ayları arasında yüz yüze anket uygulanmıştır. Uygulanan anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcının demografik özellikleri içeren 8 soru bulunmaktadır. İkinci bölümde ise araştırma ile ilgili 37 kapalı uçlu soru bulunmaktadır. Elde ettiğimiz anket verileri IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada değişkenler normal dağılım şartlarını taşımadığı için non-parametrik analizler kullanılmıştır. Araştırmada elde ettiğimiz verilerden iki grup arasındaki farkı bulabilmek için Mann Whitney U Testi (MW), ikiden fazla grup arasındaki farkı bulabilmek için ise, Kruskal Wallis H-Testi (KW) kullanılmıştır. Araştırmada Muğla/Akyaka ve İzmir/Seferihisar'daki uzman kişiler, akademisyenler, valilik, kaymakamlık ve yerel halkın görüşlerini öğrenebilmek amacıyla nitel araştırma yöntemi olan görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak 27 adet yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşme kayıtları MAXQDA 2020 paket programıyla 4 ana tema altında kodlama cetveli oluşturmak amacıyla içerik analizi yapılmıştır. Kodlama cetvelinde yer alan 4 ana tema atında 27 alt tema bulunmaktadır. Bu çalışma, Akyaka ve Seferihisar kentlerinde yaşayan yerel halkın sakin şehir hareketine olan görüşleri doğrultusunda şehir olmanın destinasyon üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koymuştur. Ayrıca çalışma, Türkiye'de bulunan sakin şehirlerin, cittslow olduktan sonra karşılaşabilecekleri sorunlar belirtilmiş ve sakin şehir olmak isteyen kentlere öneriler sunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Yavaş Hareket Felsefesi, Cittaslow, Slow Food, Destinasyon, Destinasyon Yönetimi, Sakin Şehir Akyaka, Sakin Şehir Seferihisar
Doğa ve macera rekreasyonu etkinliklere katılan bireylerin serbest zaman doyum ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi: Fethiye destinasyonu örneği
Bu çalışmanın amacı, doğa ve macera rekreasyonu etkinliklerine katılan bireylerin serbest zaman doyumu ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve çeşitli demografik özelliklere göre karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın evrenini Türkiye'den Fethiye destinasyonunda gerçekleştirmek üzere; yamaç paraşütü, bungee jumping, macera parkuru, rüzgar sörfü, tüplü dalış, rafting, kanyon yürüyüşü ve uçurtma sörfü vb. gibi doğa ve maceraya dayalı etkinliklere katılan bireyler oluşturmaktadır. Çalışma grubunu ise doğa ve macera rekreasyon katılımcısı arasında, 18-56 yaşları arasında değişen toplam 321 gönüllü oluşturmuştur. Çalışmada kullanılan veri toplama aracı olarak demografik bilgilerin bulunduğu sorulara, "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu" ve "Serbest Zaman Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiklerle birlikte bağımsız örneklemler için t-testi, MANOVA ve ANOVA kullanılmıştır. Serbest zaman doyumu ve mutluluk arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon testi ve etkinin ortaya konması için ise Regresyon testinden faydalanılmıştır. Bu doğrultuda çalışmamızın sonucunda, doğa ve macera sporuna katılan bireylerin mutluluk seviyelerinin yüksek olduğu, SZDÖ alt boyut ortalama puanına göre ilk sırayı "rahatlama" doyumunun aldığını tespit edilmiştir. Mutluluk verilerine ilişkin olarak; katılımcıların eğitim durumu, refah düzeyi, çalışma durumu, fiziksel aktivitelere katılım durumu ve serbest zamanları değerlendirmede güçlük çekme durumlarına göre istatistiksel anlamlı farklılıkların olduğu sonucu görülmektedir. SZDÖ ilişkin ise tüm demografik değişkenlerde farklılıklara rastlandığı; erkek, bekar, lisansüstü eğitim alan, refah düzeyi yüksek olan, tam zamanlı çalışan, doğa ve macera etkinliklerine arkadaş grubu ile katılan, fiziksel aktiviteleri düzenli yapan ve serbest zamanları değerlendirirken hiçbir zaman güçlük çekmeyen katılımcıların serbest zaman doyum düzeyleri, diğerlerine göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. SZDÖ ile OMÖ-K arasında pozitif yönde bir ilişki ortaya çıkmış ve bu ilişkinin etki seviyesi ise 16% olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda, serbest zaman doyumunun bireyin mutluluk seviyesini artırdığı sonucunu ortaya koymaktadır.
Destinasyon imajı ve kişiliğinin ziyaretçi memnuniyetine etkisi: Mardin'i ziyaret eden turistler üzerinde bir araştırma
Bir destinasyonun ziyaretçileri açısından memnuniyetlerini etkileyen birtakım unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurlar arasında destinasyon imajı ile destinasyon kişiliği de yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, destinasyon imajı ve destinasyon kişiliğinin ziyaretçi memnuniyeti üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Mardin kentini ziyaret eden yerli turistler oluşturmaktadır. Çalışma çerçevesinde tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme tekniğinden faydalanılmıştır. Şubat 2018 – Ağustos 2018 tarihleri arasında Mardin'i ziyaret etmiş olan 403 yerli turistten anket tekniğiyle gerekli birincil veriler toplanmıştır. Çalışma kapsamında destinasyon kişiliğini ölçmek üzere Uşaklı ve Baloğlu (2011) ile Chen ve Phou (2013) tarafından geliştirilmiş olan Destinasyon Kişiliği Ölçeği, destinasyon imajını ölçmek için Baloğlu (1996) tarafından geliştirilen Destinasyon İmajı Ölçeği,ziyaretçi memnuniyetini ölçmek için literatür taraması neticesinde oluşturulan karma bir ölçek kullanılmıştır. Hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanan veriler SPSS 22.0 ve AMOS 22.0 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın problem cümlesi; "Mardin'i kültür turizmi kapsamında ziyaret eden yerli turistlerin ziyaretçi memnuniyetleri üzerinde destinasyon kişiliği ve destinasyon imajının etkisi var mıdır?" olarak belirlenmiştir. Yaılan çalışma sonucunda, destinasyon imajı ve destinasyon kişiliğinin ziyaretçi memnuniyetini anlamlı ve pozitif şekilde etkilediği saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar literatür bulgularıyla desteklenmektedir. Ayrıca destinasyon imajı, destinasyon kişiliği ve ziyaretçi memnuniyeti için kontrol değişkenleri vasıtasıyla farklılık analizleri yapılmış, örneklemin çeşitli demografik özellikleri kapsamında anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Mardin, destinasyon, Mardin destinasyonu, destinasyon imajı, destinasyon kişiliği, ziyaretçi memnuniyeti
Destinasyon çekicilik unsuru olarak gastronomi turizminin yiyecek- içecek işletmesi özellikleri açısından değerlendirilmesi: Şanlıurfa ili örneği
Turizmin ekonomik açıdan sağlamış olduğu faydalar, ülkelerin karşılaşmış olduğu sorunlar açısından krizlerin aşılmasında oldukça önemli rol oynamaktadır. Son zamanlarda, gastronomi turizminde, ülkeler turizm pazarından yüksek kâr elde etmek için kendi aralarında kıyasıya rekabet halindedirler. Gelişen pazar payında olan artışlarda, gastronomi turizmi içerisinde rol oynayan destinasyon merkezlerinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu artışın sebepleri içerisinde yiyecek-içecek işletmelerinin payı oldukça büyüktür. Bu tez çalışması; gastronomi turizmi açısından Şanlıurfa ilinde destinasyon çekicilik unsurlarının yiyecek-içecek sektöründeki rolünün belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada veriler anket yolu ile elde edilmiştir. Çalışma, 2019 yılının Mayıs-Ağustos ayları arasında Şanlıurfa il merkezinde 228 kişilik örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirilerek öneriler sunulmuştur.
Türkiye'de turizm destinasyon pazarlamasında dijital etkinlik kullanımı: Pandemi süreci uygulamaları
2020 yılının başında Çin'de ortaya çıkan ve sonrasında tüm dünyaya hızlıca yayılan Covid-19 hastalığı; sağlık, eğitim, spor, sanayi gibi alanları değişime uğratmıştır. Pandemi döneminde uzaktan çalışma, online iş toplantıları, uzaktan eğitim, sanal fuar ve tanıtımlar gibi yeni süreçler ortaya çıkmıştır. Turizm sektöründeki destinasyon reklam ve tanıtımları da bu değişime uyum sağlamış ve insanlara gerçekçi bir izlenim sunarak ziyaret deneyimi kazandıran; Sanal Gerçeklik (Virtual Reality, VR), Arttırılmış Gerçeklik (Augmented Reality, AR), Karma Gerçeklik (Mixed Reality, MR), Genişletilmiş Gerçeklik (Extended Reality, XR), 3D Mapping, Hologram, Yapay Zeka (Artificial Intelligent, AI), ve Metaverse gibi dijital tanıtım araçları ve kavramları kullanılmaya başlanmıştır (Erkemen ve Güler, 2020). Bu çalışmada, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğüne bağlı TRC 2 bölgesinden Şanlıurfa ili ile TRC 1 bölgesinden Gaziantep ilinde faaliyet gösteren turizm otoritelerinin bu alandaki çalışmalarını incelemek ve derinlemesine mülakat yöntemiyle söz konusu yetkililerin turizm destinasyon pazarlaması konusunda imkanlarını saptamak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda tüm Türkiye'deki şehirler bu çalışmanın evrenini oluştururken, çalışmada örneklem olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü'ne bağlı TRC 1 ve 2 bölgesinden Şanlıurfa ve Gaziantep illeri değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak nitel araştırma (kalitatif) yöntemlerinden derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Ancak pandemi koşulları sebebiyle, 2 turizm sektör temsilci ile yüz yüze derinlemesine mülakat yapılabilmiştir. Verilerin büyük bir kısmı temsilcilerin e-posta yoluyla doldurdukları mülakat formları üzerinden elde edilmiştir. Bu kapsamda, öncelikle, ilgili destinasyonlarda turizm faaliyetlerinde yetkinlik gösteren otoritelerin bir listesi çıkartılmış ve geliştirilen açık uçlu sorular ile yetkili turizm otoritelerinin temsilcilerine çeşitli sorular sorularak destinasyonların pandemi dönemindeki tanıtım ve reklam amaçlı dijital etkinlikleri hakkında ayrıntılı bilgiler toplanmıştır. Böylelikle yöneticilerin dijital reklam ve tanıtımlar hakkındaki imkan düzeyleri ve bu alanda yapmış oldukları ve gelecekte planladıkları çalışmaların olup olmadığı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Turizm, Destinasyon, Dijital, Etkinlik, Reklam
Destinasyonlarda mültecilere yönelik algıların destinasyona yönelik kişilik, imaj, tutum memnuniyet ve davranışsal niyete etkisi
Bir destinasyonunhizmet kalitesi destinasyonun yönetiminin ve pazarlamasının başarısında hayati bir rol oynamaktadır. Uluslararası pazarlama ve turizm alan yazınında destinasyon hizmetleri üzerinde birçok değerli araştırma yapılmış ancak bu araştırmaların hiçbirinde mültecilerin, destinasyon üzerindeki etkisi araştırılmamıştır. Bu kapsamda gerçekleştirilen bu araştırmada destinasyonlarda mültecilere yönelik algıların destinasyona yönelik kişilik imaj, tutum, memnuniyet ve davranışsal niyete etkisi ortaya konmuştur. Gaziantep ilini 01.02.2019-20.04.2019 tarihlerinde ziyaret eden ve en az bir gece konaklayan 503 turistten kolayda örnekleme yöntemi ile nicel ve nitel veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen nitel bulgularda katılımcıların büyük bir çoğunluğunun,mültecilerin ahlaksız davranışlar sergilemesi ve dilencilik yapmalarından dolayı rahatsız olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgularda ise mültecilere yönelik algının, destinasyona yönelik memnuniyeti ve kişiliği negatif yönde etkilediği görülmüştür. Bununla beraber mültecilere yönelik algıların; yaş, cinsiyet, aylık gelir ve konaklama süresi değişkenlerine göre farklılık göstermediği görülmüştür.
Festivallerin,destinasyon pazarlamasına olan yararları: 10. Uluslararası Antep Fıstığı Kültür ve Sanat Festivali örneği
Dünyada ve Türkiye'de turizme verilen önemin artması, çeşitli turizm eğilimlerinin ortaya çıkmasını, yeni yerlerin ve yeni turizm türlerinin ilgi çekmesini sağlamıştır. Etkinlik turizmi, son zamanlarda güçlü bir talep oluşturma aracı olarak kullanılmakta, seyahat ve konaklama endüstrilerine önemli katkılar sağlamaktadır. Bununla beraber turizmin; yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası anlamda değerinin fark edilmesi ile turizmin gelişmediği veya az geliştiği yerlerde, turizmi ve bölgeyi kalkındırmada önemli bir araç olarak etkinlik turizmi kapsamında olan festivaller kullanılmaktadır. Bu araştırmada; festivallerin destinasyon pazarlamasına olan yararlarını festival katılımcılarının nasıl değerlendirdiği ve bu değerlendirmenin demografik değişkenlere göre bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu kapsamda 417 festival katılımcısından 19.08.2017-20.08.2017 tarihleri arasında anket yöntemi ile veri toplanmış, bu verilere keşfedici faktör analizi uygulanmış ve iki boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Daha sonra doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçeğin kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Bundan sonra festivallerin, destinasyon pazarlaması üzerindeki yararları ile demografik özellikler arasında herhangi bir farklılığın olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcıların, festivallerin destinasyon pazarlaması üzerindeki yararlarını değerlendirme ortalamalarının çok yüksek düzeyde olduğu ve bu değerlendirmenin demografik değişkenlere göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
İnanç turizmine katılan bireylerin ziyaret edilen destinasyona yönelik memnuniyetlerinin belirlenmesi: Suudi Arabistan'ı ziyaret eden hac ve umre turistleri üzerine bir araştırma
İnsanların inançları gereği dinlerinin emrettiği yerleri gezip görme istekleri, inanç turizminin önem kazanmasında etkili olmaktadır. Bu bağlamda dinlerinin emrettiği bir seyahati gerçekleştiren bireylerin manevi olarak rahatlamalarının yanı sıra gittikleri destinasyonlardan bazı beklentileri vardır ve bu beklentilere bağlı olarak da memnuniyet düzeyleri oluşmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Suudi Arabistan'ı hac ve umre amacıyla ziyaret eden turistlerin destinasyona yönelik memnuniyet düzeylerini ortaya koymaktır. Çalışmada turistlerin memnuniyet düzeylerini ölçmek için tanımlayıcı araştırma yönteminden, Adana'da hacca ve umreye giden turistlere 2018 yılının Eylül, Ekim ve Kasım aylarında anket uygulaması yapılmıştır. Veri toplamak amacıyla tesadüfî olmayan örneklem yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle 400 örnekleme ulaşılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 24.0 paket programı kullanılarak "Faktör Analizi", "Kruskal Wallis-H Testi" , "Mann-Whitney U Testi" ve "Korelasyon" testlerine tabi tutularak inanç turizmi amaçlı hac ve umre ziyaretine katılanların Mekke ve Medine destinasyonundan memnuniyet düzeyleri analiz edilmiştir. Faktör analizi sonucunda Mekke Destinasyon Memnuniyetini oluşturan dört faktör ortaya çıkmıştır. Genel olarak ankete katılan turistlerin Mekke destinasyonunda "çok yüksek düzeyde'' memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Medine destinasyon memnuniyetinin beş faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Genel olarak katılımcıların Medine destinasyonundan "çok yüksek düzeyde'' memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Film turizmi ve destinasyon imajı algısı: Kapadokya örneği
Turizm hareketlerinin ve ekonomik getirisinin artmasıyla birlikte turizm değerine sahip ülkelerin turistik destinasyonlarının daha cazip hale getirilmesi amacıyla tanıtım faaliyetlerine ağırlık vermektedirler. Film ve dizilerin bireylerin düşünce ve tutumlarını etkileyebilmedeki gücünün farkına varılmasının ardından film ve diziler, turizm alanında da birer tanıtım aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Film ve diziler, izleyenlerin zihninde gezip görmek isteyecekleri yerlerle ilgili belli bir imaj oluşturarak destinasyon tercihine karar verme aşamasında etkili olabilmektedir. Bu sebeplerden ötürü film ve dizilerin çekimlerinin yapıldığı destinasyonların da imajını etkilendiği belirtilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Kapadokya Bölgesi'nde çekilen film ve dizilerin, bölgeyi ziyaret eden turistler üzerinde destinasyon imajı oluşturarak bölgeyi tercih etmeleri üzerinde bir algı oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Araştırmanın verileri, bölgeyi ziyaret eden turistlere uygulanan anketler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma alanı olarak film ve dizi çekimlerinde sıklıkla kullanılan ve bölgenin başlıca turistik çekim merkezlerinden olan Ürgüp, Göreme ve Avanos ilçeleri tercih edilmiştir. Bu araştırma çerçevesinde öncelikle 2017 yılı Haziran-Temmuz-Ağustos döneminde 400 turiste uygulanan anket verilerinin normal dağılıp dağılmadığı araştırılmıştır. Normal dağılımın tespit edilmesinin ardından T testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi testleri uygulanmıştır. Turistlerin demografik özelliklerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunup bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre ziyaretçiler tarafından Kapadokya Bölgesi'nin tercih edilmesinde çekimleri bu bölgede yapılan film ve dizilerin izleyicide oluşturduğu destinasyon imajı algısının rol oynadığı ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Film turizmi, destinasyon imajı, Kapadokya Bölgesi.
Medikal turizm destinasyon imajı, tıbbi seyahatin algılanan değeri ve yeniden ziyaret niyeti arasındaki ilişki: Türkiye'yi ziyaret eden medikal turistler üzerinde bir uygulama
İnsanların sağlık ve zindelik aramak için evlerinden uzağa seyahati tercih ettiği medikal turizm; son yıllarda, küresel sağlık sektörünün vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Medikal turizmdeki bu büyüme, her zamankinden daha rekabetçi hale gelen ve gelecek nesillere fırsatlar sunan bu sektöre artan sayıda ülkenin dahil olmasına yol açmıştır. Artan rekabet koşullarında bu ülkeler medikal turizm endüstrisine girebilmek ve küresel endüstriden daha fazla pay elde etmek için birçok alanda kapsamlı analizler ve köklü yatırımlar yapmaktadırlar. Bu nedenle, insanların ihtiyaç duydukları medikal hizmetleri anlamak ve potansiyel hastaları destinasyona çekmek için seyahat öncesinde, esnasında ve sonrasında kararlarını etkileyecek motivasyonel faktörlerin tanımlanması kritik öneme sahiptir. Bununla birlikte, seyahat sırasında sunulan hizmetten algıladığı değerin; gelecekte yeniden ihtiyaçları olduğunda tekrardan ziyaret etme niyetleriyle bir etkisi olabileceği düşünülmektedir. Mevcut literatür, bu faktörler arasında anlamlı bir etkinin olduğunu doğrular niteliktedir. Bu araştırma, seyahat öncesinde edinilen algılarla destinasyon imajı hakkındaki bilgileri, medikal gezileri sırasında algıladıkları değerle ne ölçüde etkili olduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca destinasyonun imajıyla ilgili edindikleri bilgilerle medikal gezilerinden aldıkları değerin, gelecekte tekrardan ziyaret etme niyetleriyle ne ölçüde etkili olduğunu incelemeyi de hedeflemektedir. Araştırmanın ana kütlesini (evrenini), Türkiye'ye medikal turizm kapsamında tedavi almaya gelen uluslararası medikal turistler oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemi (nicel araştırma deseni) kullanılmış olup anket verileri, çevrimiçi anket tekniğiyle 534 anket toplanmıştır. Ayrıca betimleyici istatistikler keşfedici faktör analizi, çoklu regresyon, farklılık testleri ve yol (path) analizi teknikleri kullanılmıştır. Elde edien verilerin analizinde SPSS 26 ve AMOS 21 paket programlarından yardım alınmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak Türkiye'yi ziyaret eden uluslararası medikal turistlerin Türkiye'nin medikal turizm destinasyon imajı, medikal gezilerinden algıladıkları değeri ve gelecekte Türkiye'yi yeniden ziyaret niyetleri üzerindeki bakış açılarını yansıtmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; medikal turistlerin gerçekleştirdikleri medikal gezilerinden aldıkları değerleri en iyi düzeyde temsil eden motivasyonel faktörler "Türkiye'nin kendi ve medikal hizmet sağlayıcılarının yürüttüğü sosyal medya faaliyetinden öğrendikleri bilgilerle aile / arkadaş çevrelerinden ağızdan ağıza iletişim yoluyla öğrendikleri deneyimler" olarak tespit edilmiştir. Bununla beraber medikal turistlerin gelecekteki yeniden ziyaret etme niyetlerini en iyi düzeyde medikal gezilerinden algıladıkları değer temsil etmektedir. Araştırma modelini oluşturan değişkenlere yönelik olan doğrudan etkiler (ikili modeller) doğrultusunda medikal turistlerin medikal gezilerinden algıladıkları değeri; Türkiye'nin kendine özgü yönleri, Türkiye'nin sosyal yönleri ve Türkiye'nin medikal turizmdeki destinasyon imajın anlamlı düzeyde pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Diğer yandan medikal turistlerin gelecekte Türkiye'yi yeniden ziyaret etme niyetlerini; Türkiye'nin medikal turizm destinasyon imajı ve Türkiye'ye gerçekleştirdikleri medikal geziden algıladıkları değeri anlamlı düzeyde pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Genel olarak bu araştırma medikal turistlerin medikal gezilerinden edindikleri algılarına ve deneyimlerine ilişkin bilgilerinin gelecekte yeniden ziyaret etme niyetine olan etkilerini dikkate alan medikal turizm alanındaki tek çalışma niteliğindedir. Aynı zamanda elde edilen veriler Türkiye'nin diğer destinasyonlar arasından öne çıkmasını sağlamak için temel oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Destinasyon İmajı, Algılanan Değer, Yeniden Ziyaret Etme Niyeti
Gaziantep turizmi ve turizm pazarlaması sorunları
Günümüzde büyük bir gelişme gösteren turizm sektörü, ekonomik, sosyal ve çevresel etkilere sahiptir. Bir destinasyonun başarısı birçok faktöre bağlı olarak gelişmekle birlikte, yeni destinasyonların hızla pazara girdiği ve mevcut destinasyonların da rekabetçi yapılarını yeni stratejilerle güçlendirdiği günümüzde, kazançlı turizm destinasyonları yaratmak kolay değildir. Bu anlamda doğru konumlama ve uygun ve çekici bir imaj ile güçlü bir marka yaratılması bir destinasyonun başarısını etkileyen en önemli unsurlardır.İnsanlar ziyaret ettikleri yöre ya da ülkedeki hizmetlerden gerek işletme bazında ve gerekse yöresel olarak sunulan olanaklardan yararlanmaktadırlar. Daha fazla turist çekmek ve daha fazla gelir elde etmek için yöresel, ulusal ve uluslararası pazarlarda yoğun rekabet yaşanmaktadır. Dolayısıyla bu yoğun rekabetin yaşandığı pazarlarda bir yörede gerçekleşen turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından müşteri tatmininin en yüksek düzeyde sağlanması önem arz etmektedir.Bu amaçla, ilk olarak, turizm ve turizm pazarlaması kavramları açıklanmış, turizm verileri Türkiye değerleri belirtilerek açıklanmıştır. Ardından destinasyon tanımı, destinasyon türleri, pazarlama stratejileri ele alınmıştır. Son bölümde ise Gaziantep turizmi ve pazarlama sorunları ile ilgili bir araştırma yapılarak incelenmiştir.