Spor performansı
Bu konu başlığı altında 248 tez
Yüzme sporu yapan çocukların antropometrik özellikleri, bazı fiziksel uygunluk parametreleri ve yüzme performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, yüzme sporu yapan çocuklarda antropometrik özellikler, bazı fiziksel uygunluk parametreleri ve yüzme performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada araştırma grubunu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübünde düzenli olarak yüzme antrenmanlarına devam eden, yaş ortalamaları 10,00±0,83 yıl olan 24 kız çocuk ile yaş ortalamaları 9,91±0,82 yıl olan 24 erkek çocuk olmak üzere toplam 48 lisanslı yüzücü çocuk oluşturmuştur. Araştırma kapsamında, yüzücü çocukların antropometrik özellikleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, kulaç sıklığı, oturma boyu uzunluğu, kulaç boyu uzunluğu, el uzunluğu, el genişliği, ayak uzunluğu), bazı fiziksel uygunluk özellikleri (sağ ve sol el kavrama kuvvetleri, esneklik, denge ve durarak uzun atlama) ve 50 metre yüzme performansları ölçülmüştür. Araştırmaya katılan, yaş ortalamaları 10,00±0,83 yıl olan kız çocukların, vücut ağırlıkları 35,35±8,25 kg ve boy uzunlukları 142,29±8,57 cm; yaş ortalamaları 9,91±0,82 yıl olan erkek çocukların, vücut ağırlıkları 36,25±8,25 kg ve boy uzunlukları 140,91±6,92 cm olarak tespit edilmiştir. Kız ve erkek yüzücü çocukların, antropometrik özellikleri arasında istatiksel açıdan herhangi anlamlı bir farklılık bulunamazken (p>0,05), fiziksel uygunluk özellikleri açısından sadece esneklik değerleri arasında anlamlı bir farklılık (p<0,05) tespit edilmiş, yüzme performansları ve diğer fiziksel uygunluk özellikleri arasında istatiksel açıdan herhangi anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Kız çocukların, 50 metre serbest stil yüzme performansı ile kulaç uzunluğu, oturma yüksekliği, el uzunluğu, el genişliği ve ayak uzunluğu değişkenleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunurken (p<0,05), ayak genişliği ile 50 metre yüzme performansı arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0,05). Kız çocukların, 50 metre serbest stil yüzme performansı ile sağ el kavrama kuvveti, sol el kavrama kuvveti, esneklik, durarak uzun atlama ve denge arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Kız çocukların, sağ el kavrama kuvveti ile kulaç uzunluğu, oturma yüksekliği, el uzunluğu, el genişliği, ayak uzunluğu ve ayak genişliği arasında pozitif yönde; sol el kavrama kuvveti ile kulaç uzunluğu, oturma yüksekliği, el uzunluğu, el genişliği, ayak uzunluğu ve ayak genişliği arasında pozitif yönde; denge ile kulaç uzunluğu, oturma yüksekliği, el uzunluğu, el genişliği ve ayak uzunluğu değerleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Araştırmaya katılan erkek çocukların, 50 metre serbest stil yüzme performansı ile kulaç uzunluğu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken (p<0,05), diğer antropometrik özellikler ile 50 metre yüzme performansı arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0,05). 50 metre serbest stil yüzme performansı ile durarak uzun atlama değerleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Erkek çocukların, sağ el kavrama kuvveti ile kulaç uzunluğu, el uzunluğu, el genişliği ve ayak uzunluğu arasında pozitif yönde; sol el kavrama kuvveti ile kulaç uzunluğu, el uzunluğu ve ayak uzunluğu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle, bu yaş grubu yüzücü çocuklarda antropometrik özellikler ile bazı fiziksel uygunluk özelliklerinin yüzme performansı üzerinde belirleyici rol oynadığı, yapılacak antrenmanlarda bu özelliklerin gelişimi üzerine düzenli şekilde uygulanacak çalışmalarla yüzme performansında da istenilen yönde bir gelişim sağlanabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimler: Yüzme, Antropometri, Fiziksel Uygunluk, Performans.
Antropometrik ve motorik becerilerin yüzme performansı üzerine etkisinin incelenmesi
Antropometrik ve Motorik Becerilerin Yüzme Performansı Üzerine Etkisinin İncelenmesi , (Yüksek Lisans Tezi), Çorum, 2019. Araştırmanın amacı; antropometrik ve motorik becerilerin yarışma performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya, 16 – 17 yaş arasında 20 kadın ve 20 erkek olmak üzere müsabık toplam 40 yüzme sporcusu katılmıştır. Katılımcıların en iyi 50 metre dereceleri resmi müsabaka sonucunda elde ettikleri skorlar ile alınmıştır. Ayrıca, tüm sporcuların antropometrik ve motorik özellikleri saha testleri kullanılarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde yapılan regresyon modellemeleri sonucunda, erkeklerde uzun atlama, esneklik, aerobik dayanıklılık, hız ve abdominal dayanıklılık özellikleri, kadınlarda boy uzunluğu, el uzunluğu, ayak uzunluğu, ön kol çevresi, biceps fleksiyon çevresi, el bileği çapı, vücut kompozisyonu, uzun atlama, statik kol kuvveti, abdominal dayanıklılık, esneklik, aerobik dayanıklılık, hız, çeviklik ve denge, özelliklerinin anlamlı düzeyde yüzme performansı üzerinde etki oluşturdukları ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, ortaya çıkan antropometrik ve motorik becerilerin baskın bir şekilde yüzme performansı üzerinde etki edebileceği düşünülmektedir. Ayrıca baskın motorik özelliklerin geliştirilmesi için uygun antrenman planlamaları yapılabilir. Anahtar Kelimeler: Aerobik Dayanıklılık, Antropometrik, Motorik, Yüzücü
Statik ve dinamik kor antrenmanın yüzme performansı ve motorik beceriler üzerine etkisi
Bu çalışmamızın amacı statik ve dinamik kor antrenman programlarının yüzücülerde yüzme performansı ve motorik özelliklere etkisinin araştırılmasıdır. Verilerin analizinde statik antrenman grubunun antropometrik ölçümlerinden sadece boy parametresinde anlamlı düzeyde gelişim gösterirken (p<0,05), vücut ağırlığı, göğüs, bel, kalça çevresi, VYY, VBK, GYY, GYK parametrelerinde anlamlı düzeyde gelişim görülmemiştir (p>0,05). Dinamik antrenman grubunda vücut ağırlığı, göğüs çevresi, bel çevresi ve kalça çevresinde anlamlı düzeyde farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir (p<0,05). VYY, VBK, GYY, GYK parametrelerinde anlamlı düzeyde gelişim görülmemiştir (p>0,05). Kontrol antrenman grubunda ise sadece YBK'sinde anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Vücut ağırlığı, göğüs, bel, kalça çevresi, VYY, VBK, GYY, GYK parametrelerinde anlamlı düzeyde gelişim görülmemiştir (p>0,05). Statik ve dinamik antrenman grupları bütün motorik performans parametrelerinde anlamlı düzeyde değişim olduğu görülmektedir (p<0,05). Bununla birlikte, kontrol antrenman grubunda kol hareket sürati, plank, uzun atlama ve el kavrama kuvvetinde anlamlı düzeyde artışın bulunduğu, otur eriş (esneklik), dikey sıçrama, 30 sn mekik ve flamingo denge testi değişkenlerde ise anlamlı düzeyde farklılıkların meydana gelmediği ortaya çıkmıştır. Yüzme performansları incelendiğinde statik ve dinamik antrenman grubu 25, 50 ve 100 metre yüzme performans süresinde anlamlı düzeyde azalma olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Kontrol antrenman grubunda ise sadece 100 metre yüzme performans süresinde anlamlı düzeyde azalma tespit edilirken (p<0,05), 25 ve 50 metre yüzme performanslarında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak, statik ve dinamik kor egzersizlerin yüzme sporcuların bazı antropometrik değişkenler ve motorik beceriler üzerinde gelişimlere yol açtığı, aynı zamanda yüzme performansı üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Dinamik, Kor antrenman, Motorik beceriler, Statik, Yüzme.
Elit güreşçilerde klasik direnç ve crossfit antrenman metotlarının kuvvet performansına etkisi
CrossFit antrenman metodunu çok sayıda sporcu ve antrenör kullanmasına rağmen CrossFit antrenman uygulamalarına ilişkin bilimsel çalışmalar sınırlı sayıdadır. Yapılacak bu araştırma ile elit güreşçilerde klasik direnç ve CrossFit antrenman metotlarının kuvvet performanslarına etkilerini ve hangi yöntemin kuvvet performansını korumada etkili olduğu ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. CrossFit Grubu (n = 20), Klasik Direnç Grubu (n = 20) kişi katılımcı olarak belirlenmiştir. Kuvvet ve antropometrik ölçümler 12 haftalık antrenman programından önce ve sonra yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.00 paket programında analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre; maksimum kuvvet parametrelerinden Squat ve Bench Press egzersizlerinde, klasik direnç grubunda kuvvet performansının arttığı, CrossFit grubunda performansın korunduğu gözlemlenmiştir. İzometrik güç parametrelerinden Hand Grip Strength (HGS) performans ortalaması CrossFit grubunda düşerken, klasik direnç grubunda korunduğu, Leg Strength (LS) performansının ise her iki grupta da arttığı gözlemlenmiştir. Kuvvette devamlılık parametrelerinden Pull-up egzersizinde; CrossFit grubunda kuvvet performansının korunduğu gözlenirken, klasik direnç grubunda düştüğü, Push-up egzersizinde ise; her iki grubunda kuvvet performanslarının korunduğu gözlemlenmiştir. Aktif sıçrama performansı; hem CrossFit hem de klasik direnç grubunda sabit kaldığı gözlenirken aerobik kapasitede; CrossFit grubunun performans ortalamasında artış, klasik direnç grubunun performans ortalamasında düşüş gözlemlenmiştir. CrossFit' in diğer modelleri ile farklı çalışmalar yapılabileceği önerilebilir.
Özel sporcular futbol liginde takım başarısını etkileyen değişkenlerin müsabaka analizi programı ile incelenmesi
Futbolda sporcunun maçtaki performansını gözlemlemek ve gelişimlerini takip etmek büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle maç analizleri tüm dünyada aralıksız olarak yapılmaktadır. Ancak özel sporcuların maç performansı takibine yönelik kapsamlı çalışmalara literatürde rastlanmadı. Çalışmanın amacı Özel Sporcular Futbol Ligi takımlarından seçilecek Milli Takım oyuncularının yüksek performans sergilemesi için E-analiz ve Gephi programı ile elde edilen pas ağı analizi ve ağ haritasının önemini vurgulamaktır. Çalışmada tüm maçların video kaydı alındı, iki uzman tarafından incelenerek EAnalyze programına aktarıldı. Elde edilen bulgular Gephi programına işlenerek her maçın takım içi pas ağı haritası oluşturuldu. Yaş ortalaması 23,56±4,93(15-38) olan 59 özel sporcunun 47'si hafif, 5'i orta ve 7'si sınırlı engeli olduğu saptandı. E-Analiz programı sonuçlarına göre, maçlar genellikle hafif düzey zihinsel engelli (HDZE) oyuncular arasında gerçekleştiği gözlemleniş olup oyun içi değişkenlerin aynı düzey engel grubu özel sporcular arasında gerçekleşti. Başarılı takımlarda aynı engel grubu oyuncuların geniş pas ağ ve sıklık, isabetli pas ve hücum atakları fazladır. Mevki olarak HDZE oyuncular nerede konumlandıysa müsabaka o yönden devam etti. ODZE ve SDZE oyuncular mevkilerine göre oynamadıkları görüldü. Özel sporcuların başarılı olabilmeleri için fiziksel performansın yanı sıra özellikle takım içi pas ağını güçlendirme ve gelişimlerini sürdürebilme, iletişimi güçlendirmeleri için antreman programlarına kaynaştırma antrenmanları, pas antrenmanlarına hareketli driller eklenmesi gerektiği öngörülmektedir. Aynı düzey engel grubu özel sporcular arasındaki pas ağı sıklığı ve direk pas haritası incelendiğinde alt liglerde daha homojen takımlar kurulabilir. Bu takımlardan Milli Takım'a yüksek performanslı oyuncu seçilirken ise takımların E-analiz ve Gephi programı ile elde edilen pas ağı analizi ve ağ haritasına göre seçim yapılmasını öneriyoruz.
Farklı squat egzersizleriyle uygulanan aktivasyon sonrası potansiyasyonunun sıçrama performansına etkileri
Bu çalışma farklı squat egzersizleriyle uygulanan aktivasyon sonrası potansiyasyonunun (ASP) dikey sıçrama performansına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 14 erkek birey gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara eksantrik, konsantrik, eşit eksantrik-konsantrik ve kontrol olmak üzere 4 farklı uygulama yapılmıştır. 1 TM %85'i ile 3 set 3 tekrar yapılan squat egzersizlerinden 30 sn, 3, 6 ve 9 dk sonra dikey sıçrama testleri tekrar edilmiştir. Eksantrik faz süresi uzun tutulan egzersiz uygulamasında squat egzersizi eksantrik faz süresi 4 sn konsantrik faz süresi 2 sn'de tamamlanmıştır. Konsantrik faz süresi uzun tutulan egzersiz uygulamasında squat egzersizi eksantrik faz süresi 2 sn konsantrik faz süresi 4 sn'de tamamlanmıştır. Bir diğer uygulamada squat egzersizinin eksantrik faz süresi 3 sn ve konsantrik faz süresi 3 sn'de tamamlanmıştır. Kontrol uygulamasında ise herhangi bir aktivite yapılmadan squat egzersiz uygulamasında geçen süre kadar pasif dinlenme yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için tekrarlı ölçümlerde çift yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda konsantrik faz süresi uzun tutulan squat uygulaması ile kontrol uygulaması arasında ön test ile karşılaştırıldığında 30 sn, 3. ve 6. dakikalarda dikey sıçrama performansında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Performans artışının en yüksek olduğu zaman dilimi 3. dakika olmuştur. Eksantrik faz süresi uzun tutulan ve eşit eksantrik-konsantrik faz süreli squat uygulamalarında dikey sıçrama performansında kontrol uygulamasına göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Sonuç olarak 1 TM %85'i ile yapılan 3 set 3 tekrar konsantrik faz süresi uzatılan squat egzersizinin dikey sıçrama performansını artırdığı bulunmuştur.
Genç basketbolcularda atletik performansın bilişsel süreç ile genetik çeşitlilik ilişkisinin incelenmesi
Genç basketbol sporcularının atletik performanslarını (kuvvet-sürat dayanıklılık ve esneklik) bilişsel duygu durumları (umutsuzluk, anksiyete, depresyon) ile sahip oldukları genetik yapılarındaki belirteçleri olan 9 genotipin ilişkisi SNP düzeyinde çoklu bir bakış açısı ile karşılaştırılmıştır. Araştırma örneklemini Basketbol gençler liginde oynayan Galatasaray U-15 erkek takımı 14-16 yaş aralığı 17 oyuncu oluşturmuştur. Sporcuların fizyolojik yapılarını (performans) değerlendirmelerini CK-MM (rs1803285), IGF-2 (rs3213221), MCT-1 (rs1049434) ve IL-6 (rs1800795) genotipleri, bilişsel durum; (umutsuzluk, anksiyete ve depresyon) değerlendirmeleri, BDNF (rs6265), 5HTT (rs25531), MAOA (VNTR), sakatlanma durumları GDF-5 (rs143383), IL6R (rs2228145) genotiplerinin gruplandırılmış ikili karşılaştırmalarda (Independent Samples T-Test), üç ve üzeri karşılaştırmalarda (One Way ANOVA), anlamlılık karşılaştırmalar için Post-Hoc, Bonferroni ve Games- Howell ile yapılmıştır. Genç basketbol sporcularında; IL-6 GG genotip (p=0,042) düşük vücut yağ % ortalaması, CK-MM GG (p=0,013), IGF-2 GG (p=0,001) ve IL-6 GG (p=0,018) genotipler düşük BKİ ortalaması ile ilişkili oldukları saptanmıştır. Genç basketbol sporcularının performans değerlerinde; CK-MM AG (p=0,045), IL-6, GG (p=0,001) yüksek dikey sıçrama, CK-MM AA (p=0,038) IL-6 CC (p=0,009) genotipleri düşük dikey sıçrama performansı ile, IL-6 CC (p=0,041), MCT-1 AT (p=0,048) düşük MaxVO2 performansı, IGF-2 GC (p=0,002), MCT-1 AT (p=0,046) genotipleri istatistiksel olarak düşük kan laktik asit birikimi ile ilişkili oldukları tespit edilmiştir. Bilişsel durum karşılaştırmalarında; BDNF AA homozigot, MAOA Warrior genotipler yüksek umutsuzluk ve anksiyete duygu durumu ile (sırasıyla) [(BDNF AA p=0,045, p=<0,001), (MAOA Warrior p=0,001, p=0,014)], BDNF GG homozigot ve G allel ve MAOA Normal genotipler düşük umutsuzluk ve anksiyete duygu durumu, ile (sırasıyla) [(BDNF GG p=0,010, p=0,007), (MAOA Normal (p=0,008, p=0,015)], 5HTT AA homozigot (p=0,037) yüksek, GG homozigot (p=0,027) düşük depresyon duygu durumu ile istatistiksel olarak ilişkili olduğu saptanmıştır. Sakatlanma durumları ile GDF-5 T allel (sakatlanma potansiyeli açısından) riskli allel olduğu doğrulanmıştır. Genç basketbolcuların moleküler belirleyicileri ile ilgili bu araştırma, belirli spor türlerinde başarıya yatkınlığa katkıda bulunan bir dizi potansiyel olarak önemli genetik polimorfizmi vurgulamıştır.
Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin zaman perspektiflerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışma Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu (BESYO) öğrencilerinin zaman perspektifleri ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini, 2015 yılında Türkiye'deki bazı üniversitelerde (Erzincan Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Dumlupınar Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi) eğitim öğretim gören Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri (Zimbardo ve Boyd, 1999) kullanılmıştır. Elde edilen veriler katılımcıların demografik bilgilerinin dağılımlarının belirlenmesi için frekans (f) ve yüzde (%),verilerin normal bir dağılıma sahip olup olmadığını belirlemek için Shapiro-Willk testi ve hipotezleri test etmek için Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, ve korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda geçmiş-olumlu dışındaki zaman perspektif boyutları ile sınıf düzeyi arasında ve Geçmiş-olumsuz dışındaki zaman perspektif boyutları ile eğitim alınan üniversiteler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Ancak zaman perspektif boyutları ile cinsiyet, bölüm, gelir düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin sportif başarı düzeylerinde Amatör sporcularda aynı yönde "orta", "zayıf" ve "çok zayıf" düzeyde; Profesyonel sporcularda aynı yönde "orta", "zayıf" ve "çok zayıf" düzeyde; Milli sporcularda aynı yönde "yüksek", "orta" ve "zayıf" düzeyde; Diğer sporcularda aynı yönde "orta" ve "zayıf" düzeyde zaman perspektifi alt boyutları arasında ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin sportif başarı düzeyleri olan Profesyonel, Amatör, Milli ve Diğer ile zaman perspektifi alt boyutları arasında aynı yönde "orta", "zayıf" ve "çok zayıf" düzeyde; ters yönde ise "çok zayıf" düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Zaman Perspektifi, Sportif Başarı Düzeyi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencileri, Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri.
Alkali kahvaltı öğününün akut egzersiz performansı, besin alımı ve iştah üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı alkali bir kahvaltı öğününün normal bir kahvaltı öğününe kıyasla akut egzersiz performansı, besin alımı ve iştah üzerine olan etkisini araştırmaktır. Çalışmaya 18-25 yaş arasında olan fiziksel olarak aktif 10 gönüllü erkek birey katılmıştır. Tek kör cross-over deneme modeli ile yapılan çalışmada; aynı katılımcılara birer hafta ara ile bir alkali beslenen grup ve bir kontrol grubu (normal beslenme) olmak üzere 2 farklı deneme yapılmıştır. Tüm denemelerde katılımcılar, kahvaltı tüketiminden 2 saat sonra, tükeninceye kadar, kalp atım hızı rezervinin %80-85' inde yapılan koşu bandı egzersizine katılmışlardır. Farklı türdeki kahvaltı öğünlerinin egzersiz performansına etkilerini belirlemek için egzersiz -tükenme süresi ile egzersiz esnasındaki kalp atım hızı, sübjektif açlık ve yorgunluk hissi parametreleri değerlendirilmiştir. Bunların yanında egzersiz sonrası besin alımlarını değerlendirmek amacıyla egzersizden 1 saat sonra kek tüketimi gerçekleşmiş ve tüketilen miktarlar kaydedilmiştir. Verilerin analizinde bağımlı değişken T testi ile tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılmış olup anlamlı fark çıkması durumunda farkın nereden kaynaklandığının tespit edilmesi için Post-hoc testlerden Benferroni testi yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS 22.0 bilgisayar programı kullanılmış ve anlamlılık p<0,05 kabul edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; egzersizden önce tüketilen alkali bir kahvaltının koşu süresini uzattığı ve egzersiz sonrası besin alımını azalttığı gözlense de bu farklılıklar anlamlı bulunmamıştır. Bunula birlikte açlık ile ilişkili verilerde anlamlı sonuçlar gözlenmiş, alkali kahvaltı öğünü tüketen grupta hem egzersiz hem de kek tüketimi sonrası açlık parametreleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Tüm bu veriler ışığında egzersiz öncesi alkali beslenmenin normal beslenmeye kıyasla; egzersiz performansına, iştaha, besin alımına ve yorgunluğa farklı bir etkisi olduğu söylenememiştir. Sonuç olarak, akut egzersiz öncesi tüketilen alkali bir kahvaltının koşu performansına anlamlı bir katkı sağlamadığı söylenebilir
Geleneksel halter antrenmanıyla kombine edilen pliometrik ve çekiş antrenmanlarının kuvvet ve performans üzerine etkileri
İnce, İ. Geleneksel Halter Antrenmanıyla Kombine Edilen Pliometrik ve Çekiş Antrenmanlarının Kuvvet ve Performans Üzerine Etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Programı, Doktora Tezi, Kütahya, 2018. Bu çalışmanın amacı, geleneksel halter antrenmanıyla kombine edilen pliometrik ve çekiş antrenmanlarının kuvvet ve performans üzerine etkilerini incelemektir. Yaşları 15-17 yıl arasında değişen 34 genç halterci, 3 antrenman grubuna (çekiş, pliometrik ve kontrol) rastgele ayrılmıştır. Toplam 8 hafta süren çalışmada, gruplar haftada 6 gün antrenman yapmış, çekiş ve pliometri grubu çalışmanın amaçları doğrultusunda hazırlanan antrenmanları, salı ve perşembe günleri antrenman programına ilave olarak uygulamıştır. Ön test ve Son test koparma, silkme, vücut kompozisyonu, skuat, sırt kuvveti, biyomekanik ve dikey sıçrama ölçümlerinde standartlaştırılmış etki büyüklüğü (Cohen's) 0.35'i aşan bir etkinin olasılığını analiz etmek için Büyüklüğe-dayalı çıkarımlar (Magnitude-based inferences) yöntemi kullanılmıştır. Kontrol grubunun koparma ve silkme toplam performansına artış olasılığının daha yüksek olduğu görülmüştür (d=0.443). Çekiş grubunun sırt kuvveti artış olasılığının yüksek olduğu (d=0.422), çoklu sıçrama anaerobik güç (d=-0.359) ve çoklu sıçrama reaktif kuvvet indeksinde ise azalma olasılığının daha yüksek olduğu (d=-0.375) görülmüştür. Pliometrik grubun aktif sıçrama (d=0.376), çoklu sıçrama (d=0.672) ve çoklu sıçrama ortalama anaerobik güç artış olasılığının daha yüksek olduğu (d=0.362), kontrol grubunun ise derinlik sıçrama azalış olasılığının (d=-0.403) daha yüksek olduğu görülmüştür. Biyomekanik ölçümlerde çekiş hareketinde kontrol grubunda kuvvet artış olasılığının daha yüksek olduğu (d=0.368), zirve hızda ise azalma olasılığının daha yüksek olduğu (d=0.699), Kontrol Grubu ve Pliometri Grubu'nun sabit koparma hareketinde sırasıyla (d=-0.676/-0.48), ve teknik koparma hareketinde (d=-0.714/0-604) olmak üzere bar zirve hızlarının azalma olasılığının daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, geleneksel antrenman programıyla kombine edilen pliometrik ve çekiş antrenmanları bazı kuvvet özelliklerini iyileştirmektedir fakat kaldırış performansını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle müsabaka dönemi antrenman programlarının baskın olarak yarışma hareketlerini içermesi gerektiği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Halter, Koparma, Silkme, Pliometrik, Çekiş.
Voleybol oyuncularında pliometrik antrenman programının sürat ve dinamik denge performansları üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, pliometrik antrenman programının voleybol oyuncularında sürat ve dinamik denge performansı üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya, düzenli voleybol antrenmanı yapan 18-23 yaş arası 20 erkek voleybolcu gönüllü olarak katıldı. Denekler randomize yöntem ile deney grubu (n=10, yaş:20.54 ± 2.14) ve kontrol grubu (n=10, yaş: 21.62 ± 2.17) olarak iki farklı gruba ayrıldı. Deney grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 gün pliometrik antrenman programı uygulandı. Her iki grup da normal voleybol antrenmanlarına devam etti. Pliometrik antrenman grubuna drop jump, box jump, squat jump, split squat jump, overhead slam ve pliometrik şınav olarak bilinen egzersizler uygulandı. Antrenmana başlamadan önce ve antrenman bittikten sonra sürat (30 m) ve dinamik denge ölçümleri yapıldı. Dinamik denge ölçümü için ise Biodex Balance SD İzokinetik Denge Testi uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi için grup içi karşılaştırmalarda Paired Sample t test, gruplar arası karşılaştırmalar için Independent Sample t testi kullanıldı. Anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak belirlendi. Deney grubunun ön test ve son test ölçümleri karşılaştırıldığında sürat ve dinamik denge skorlarında anlamlı farklılıklar saptandı (p<0.05). Grupların ön test ve son test ölçümleri karşılaştırıldığında deney grubu lehine sağ ve sol ayak genel dinamik denge skorlarında anlamlılık gözlendi (p<0.05). Sonuç olarak voleybolculara uygulanan pliometrik antrenman programının dinamik denge yetenekleri üzerinde olumlu etkisi olduğu düşünülmektedir. Düzenli olarak yapılan kuvvet antrenmanlarının sürat ve dinamik denge yeteneklerini geliştirdiği söylenebilir. Anahtar kelimeler: Dinamik denge, Pliometrik antrenman, Sürat, Voleybol.
Hentbolculara uygulanan direnç lastiği egzersizlerinin anaerobik güç ve atış performansı üzerine etkisi
Direnç lastiği ile yapılan kuvvet antrenmanları son yıllarda çok fazla tercih edilmiştir. Birçok branşta direnç lastiği ile yapılan kuvvet antrenmanlarının performansa olan etkileri ortaya çıkmıştır. Buradan hareketle bu çalışmamızın amacı hentbolculara uygulanan direnç lastiği egzersizlerinin anaerobik güç ve atış performansına etkisini incelemektir. Araştırmada deneysel yöntem uygulanmıştır. Çalışma grubu 6 kontrol grubu 6 deney olmak üzere 12 sporcudan (21,67±0,52- 21,83±0,75 yıl) oluşmaktadır. Sporcuların haftada 3 günlük hentbol antrenmanlarından sonra 20 dakika direnç lastiği antrenmanı yapmaları sağlanmıştır. Sporcuların ön testi alınıp 8 haftalık direnç lastiği çalışmasından sonra son testleri alınmıştır. Ölçümler Wingate anaerobik güç testi ve özel olarak hentbol kalesinde hazırlanan atış testi ile alınmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi için SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği Shapiro-Wilk testi ile tespit edildikten sonra deney ve kontrol gruplarının ön test ve son testlerinin karşılaştırılması için Paired Sample t testi kullanılmıştır. Grupların ön ve son test arasındaki farklarının gruplar arasındaki karşılaştırılması için ise Independent Sample t testi kullanılmıştır. Veriler ortalama, standart sapma ve standart hata olarak sunulup p<0.05 anlamlılık düzeyince incelenmiştir. Ön test son test sonuçları karşılaştırıldığında deney grubunda atış performansına anlamlı etkisi tespit edilmiştir (p<0.05). Kontrol gurubunda atış performansında herhangi bir anlamlı etki tespit edilmemiştir (p>0.05). Grupların ön test son test ortalamalarının birbirleri ile karşılaştırılması ile yapılan analizde ise anaerobik güç parametrelerinden min. power (w) değerinde ve atış performansında deney grubu lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, hentbolcularda direnç lastiği ile yapılan antrenmanının atış performansı ve anaerobik güce etkisinin olduğu söylenebilir. Performansın yükseltilmesi için direnç lastiği antrenmanlarının ve çeşidinin arttırılması önerilmektedir.
Genç teakwondo sporcularında pliometrik antrenman programının atletik performans üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, genç erkek taekwondocularda pliometrik antrenman programının atletik performans üzerine etkisinin incelenmesidir. Yapmış olduğumuz çalışmaya17-22 yaş arasında, düzenli olarak taekwondo antrenmanı yapan gönüllü erkek 20 taekwondo sporcusu katıldı. 10 sporcu deney ve 10 sporcu kontrol grubu olmak üzere iki farklı grup oluşturuldu. Deney grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 gün pliometrik antrenman programı uygulandı. Çalışma süresince iki grup da normal taekwondo antrenmanlarına devam etti. Deneklere çalışmanın nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde anlatıldı. Çalışma süresince diyet veya beslenme ek takviye gıdaları kullanmamaları ve ayrı egzersizler yapmamaları istendi. Pliometrik antrenman programını uygulamaya başlamadan önce ve antrenmanlar bittikten sonra katılımcı sporcuların vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi (BMI), vücut yağ yüzdesi (VYY), anaerobik güç, sırt kuvveti, sağ el ve sol el kavrama kuvvetleri, sürat ve esneklik değerleri ölçüldü. İstatistiksel analiz içinSPSS 22.0 programı kullanıldı.Grup içi karşılaştırmalar için Paired Samples T Testi uygulandı. İstatistiksel sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeylerinde değerlendirildi. Deney grubunun, anaerobik güç, VYY, dikey sıçrama, sırt kuvveti, kavrama kuvveti sağ, kavrama kuvveti sol, sürat ve esneklik değerlerinde p<0.05 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Kontrol grubunun, sadece esneklik değerlerinde p<0.05 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Sonuç olarak 8 haftalık pliometrik antrenman programının taekwondo sporcularında atletik performans üzerinde olumlu bir etki sağladığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Pliometrik antrenman, Atletik performans, Teakwondo.
Serebral lateralizasyonun hokeycilerde şut isabet performansına etkisi
Bu çalışmanın amacı serebral lateralizasyonun hokeyde drag-flick ve şut performansına etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla 35 elit hokeyci denek olarak çalışmaya katılmıştır. Denekler lateralizasyon testi uygulandıktan sonra sağ el, sol el ve her iki el olmak üzere üç gruba ayrılmış ve ardından deneklere şut ve drag flick testleri uygulanarak gruplar arasında lateralizasyonun hokey becerisine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Normallik ve homojenlik sınamasının ardından ikili gruplar için bağımsız gruplarda t testi, çoklu gruplar için tek yönlü varyans analizi ve LSD düzeltmesi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde ailede solak birey olma durumu ve spor yaşı değişkenlerinin şut performansı, drag flick performansı, lateralizasyon katsayısı ve kalenin sağ/sol/orta bölgelerine atılan top sayıları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür (p>0.05). Ancak el tercihinin şut performansı, drag flick performansı, lateralizasyon katsayısı ve kalenin ortasına atılan top sayısı üzerinde anlamlı düzeyde sağ ve sol el baskın olanlar lehine etkili olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak laterizasyonun etkilerinin hokey oyuncularında sağ ya da sol olması fark etmeksizin baskın el lehine olduğu, her iki elini de kullanan bireylerin avantajlı noktaların isabetinde negatif yönde performans sergilediği söylenebilir.
Core stabilizasyon antrenmanının genç hokeycilerde drag flick ve şut atış performansına kronik etkisi
Bu çalışmanın amacı core stabilizasyon antrenmanının genç hokeycilerde drag-flick ve şut performansına etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla 20 süper lig düzeyinde hokeyci denek olarak çalışmaya katılmıştır. Denekler deney ve kontrol grubu olarak iki eşit gruba ayrılmışlardır. Deney grubuna 8 hafta süre ile core antrenmanı ve hokey antrenmanı birlikte uygulanırken; kontrol grubu sadece rutin hokey antrenmanlarına devam etmişlerdir. 8 haftalık sürecin bir gün öncesi ve bir gün sonrasında gruplara şut ve drag flick testleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Normallik ve homojenlik sınamasının ardından ikili gruplar için bağımsız gruplarda t testi, ön son testler için bağımlı gruplarda t testi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde core antrenmanı uygulanan deney grubunda ön-son testler arasında son testler lehine şut ve drag flick parametrelerinde anlamlı değişimler görülürken (p<0.05), kontrol grubunda bulunan anlamlı değişimler ön test lehine olduğundan değerlendirmeye alınmamıştır. Bu sonuçlara rağmen gruplar arasında ölçülen özelliklerde anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0.05) Sonuç olarak core antrenmanın hokeycilerde drag flick ve şut performansına olumlu etkilerinin olduğu söylenebilir.
Dinamik ve statik core antrenmanının taekwondo bandal-tchagui tekme darbe basıncı ve yorgunluğuna kronik etkisi
Çalışmamızda dinamik ve statik core kuvvet antrenmanlarının taekwondo bandal-tchagui tekme darbe basıncı ve yorgunluğuna kronik etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 21 taekwondo sporcusu çalışmaya katılmış ve dinamik ve statik olarak iki gruba ayrılmışlardır. Dinamik gruba 6 hafta dinamik core antrenmanı, statik gruba 6 hafta statik core antrenmanı uygulanmıştır. Antrenman programının bir gün öncesinde ve bir gün sonrasında sporcuların tekme darbe basıncı, el kavrama kuvveti, sırt kuvveti, bacak kuvveti, leylek denge testi, durarak uzun atlama testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programında analiz edilmiştir. Elde edilen veriler incelendiğinde toplam tekme darbe basıncında statik core grubunun ilk ve son testleri arasında anlamlılık bulunmuştur (p<0.05). dinamik grubun ön-son testleri arasında ve gruplar arasında tekme darbe basıncı ve yorgunluğu verilerinde anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). Sonuç olarak statik core antrenmanların taekwondo tekme becerisi performansına düşük oranda olumlu etkileri olduğu, dinamik core antrenmanların etkili olmadığı söylenebilir.
Çeviklik merdiveni kullanılarak yapılan ayak çalışmalarının futbolda top sürme becersine etkisinin incelenmesi
Çalışmanın amacı çeviklik merdiveni kullanılarak yapılan ayak çalışmalarının futbolda top sürme becerisine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya yaşları 8-15 arasında değişen 48 kişi gönüllülük esasına göre dâhil edildi. Gönüllülerden 8-11 yaş arası kontrol (n=12) ve deney grupları (n=12), 12-15 yaş arası kontrol (n=12) ve deney grupları (n=12) olmak üzere toplamda 4 grup oluşturuldu. Antrenman programı, yıl içerisinde futbol okullarında eğitim gören çocuklara uygulandı. Deney grubundaki sporculara 8 hafta süreyle haftada iki gün olmak üzere normal antrenman programları öncesinde özel olarak planlanmış çeviklik merdiveni egzersizleri yaptırıldı. Kontrol grubuna ise sadece normal antrenman programındaki futbol antrenmanları yaptırıldı. Gönüllülerin top sürme hızlarının ve becerilerinin belirlenmesinde zigzag-dribbling (top sürme) testi 8 haftalık antrenman programı öncesinde ve sonrasında uygulandı. Elde edilen veriler SPSS20 paket programı kullanılarak analiz edildi. Gruplara uygulanan ön test-son test verilerinin analizinde, normal ve homojen dağılım gösterdiğinden Paired Samples T Testi uygulandı. Gruplar arasında normal ve homojen dağılım gösteren veri setlerinde ise One Way ANOVA testi uygulandı ve anlamlılığın hangi grupta olduğunun belirlenmesi için Tukey HSD testi kullanıldı. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, kontrol gruplarının ön test ve son test sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmazken deney gruplarının ön test ve son test sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığa rastlanmıştır. Gruplar arası ön ve son test sonuçları karşılaştırıldığında kontrol grubu ile deney grubu arasında deney grupları lehine istatistiksel açıdan anlamlı farklılığa rastlanmıştır. Sonuç olarak çeviklik merdiveni antrenmanlarının alt yaş grubu çocukların top sürme becerisinin gelişimine katkı sağladığı söylenebilir.
Havalı tabanca atıcı sporcuların atış performansı sürecinde göz bebeği hareketlerinin karakteristiği
Araştırma, ulusal ve milli (uluslararası) düzeydeki havalı tabanca atıcı sporcularının atış performansı gerçekleştirirken; tetiği düşürmeden hemen önceki bilişsel süreçte göz bebeği hareketlerinin nasıl gerçekleştiğine, göz bebeği büyüklüklerinin değişimlerine ve hedefe etkili odaklanma (Quiet Eye) sürelerinin incelenmesi üzerine odaklanmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye Atıcılık ve Avcılık Federasyonunun 4 ulusal ve 4 milli düzeydeki atıcılık lisanslı havalı tabanca atıcısı erkek sporcuları oluşturmaktadır. Araştırmaya sadece Türk ve erkek sporcular katılmıştır. Sporcuların atışları esnasında gerçekleştirdikleri göz bebekleri hareketlerini kayıt altına alabilmek için sporcunun başına takılmış olan göz takip cihazı (Eye Tracker) kullanılmıştır. Araştırma sürecinde sporcuların doğal atış koşulları değiştirilmemiş ve sporcuların kendi rutinleri içinde yaptığı atışlar var olduğu şekliyle kayıt edilmiştir. Her sporcunun 20 puansız ve 20 puanlı tabanca atış performansı, sporcunun başına takılmış olan göz takip cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Her sporcunun 40 atışı ve toplamda tüm sporcuların 320 atış sonucu oluşan göz bebeği hareketlerinin verileri, biometrik ölçümler için kullanılan imotions bilgisayar yazılımı ile kare kare analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin istatsitiksel değerlendirilmesi yapılmıştır Çalışmanın bulgularına göre; sporcuların yapmış oldukları atış türüne göre (puansız veya puanlı) sporcuların göz bebeklerinin etkili en son odaklanma (quiet eye) davranışları değişmektedir. Sporcular puanlı atış yaptıkları anlarda quiet eye süresini kuru tetik (puansız) atış yaptıkları anlara göre %25,3'lük bir oranla daha uzun süre tutma eğilimindedirler. Bu durum ulusal sporcuların kendi içlerinde yapılan quiet eye süresi ölçümünde daha belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Ulusal sporcular puanlı atış yaptıklarında, kuru tetik (puansız) atışlarına göre %37,8'lük bir oranla daha uzun süreli etkili odaklanma (quiet eye) davranışı göstermektedirler. Milli sporcular puansız atış yaptıklarında, ulusal sporculara kıyasla %21.26'lik bir oranla daha fazla sürede quiet eye davranışı göstermiştir. Başka bir ifade ile milli sporcular kuru tetik (puansız) atışlara ulusal sporculardan daha fazla odaklanmaktadırlar. Ayrıca, ulusal sporcuların yapmış oldukları atışın puanlı veya puansız olması arasındaki göz bebeği odaklanma davranışı arasındaki oynaklık, milli sporculara göre oldukça fazla gerçekleşmiştir. Bu durum milli sporcuların nişan alma sürecinde göstermiş oldukları etkili odaklanma (quiet eye) göz bebeği davranışının, atışın puanlı veya puansız olma durumuna göre çok fazla değişmediğini göstermektedir. Araştırmaya katılan sporcuların gerçekleştirmiş oldukları atışların başlangıcı (onset) ve sonu (offset) arasında, sporcuların göz bebeklerinin büyüklüğünde %32,5'lik bir oranla 2.85 mm artış olmuştur. Sporcuların atış başlangıcında bulunan göz bebeği çapı atış sonunda büyümüştür. Ulusal sporcularda atışların başında ve sonunda gerçekleşen değişim oranı %30,6 olarak, milli sporcularda ise bu oran %34,5 olarak gerçekleşmiştir. Tüm sporcuların atışlarını yapmak için etkili odaklanmaya başlangıcında bulunan göz bebekleri büyüklüklerinin, etkili odaklanma sonunda daha büyük gerçekleşmesi, sporcuların bilişsel olarak belirli bir yük altına girdiğini göstermektedir. Ulusal düzeyde sporcular kuru tetik (puansız) atış yaptıklarında göz bebeklerinin büyüklüklerinde %26,8'lık bir büyüme oluşmuştur. Benzer şekilde ulusal sporcular puanlı atış yaptıklarında ise %33,8'lık bir oranla göz bebelerinde bir büyüme gerçekleşmiştir. Ulusal sporcuların puanlı ve puansız atışlarında oluşan göz bebeği büyüklükleri birbirleri ile kıyaslandığında; elde dilen bulgulara göre ulusal sporcular puanlı atış yaptıklarında göz bebeklerinde gerçekleşen büyüme, puansız atışlarda oluşan göz bebeği büyümesinden istatistiksel olarak daha fazla gerçekleşmiştir. Ulusal düzeyde sporcularda gözlenen bu durum dikkate alındığında, ulusal düzeydeki sporcuların puanlı atış yaptıkları süreçte, puansız atışlarına göre daha fazla bilişsel çaba gösterdiklerini, daha fazla bilişsel yük altına girdikleri ifade edilebilir. Milli sporcuların göz bebeklerinde oluşan değişim yaptıkları atışın puanlı veya puansız olmasına göre belirgin bir fark oluşturmamıştır. Başka bir ifade ile milli sporcular puanlı ve puansız atış yaptıkları süreçlerde benzer bilişsel çaba ve dikkat göstermişlerdir. Araştırma sonucu elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; atış branşında, sezon öncesi kamplarda ve bireysel antrenman dönemlerinde kuru tetik (puansız) antrenman metotlarının daha fazla kullanılmasının atıcıların etkili odaklanma (QE) becerilerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, sporcuların arpacığa odaklanma ve doğru nişan resmini sürdürebilmeleri maksadıyla; antrenman programlarının içerisine QE becerisini geliştirici eğitim bileşenlerinin dahil edilmesi sporcuların performanslarının geliştirilmesi için önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Atış branşında, sezon öncesi kamplarda ve bireysel antrenman dönemlerinde kuru tetik (puansız) antrenman metotlarının daha fazla kullanılmasının atıcıların etkili odaklanma (QE) becerilerine katkı sağlaması beklenmektedir. Atıcı sporcuların performanslarının geliştirilmesine katkı sağlamak maksadıyla; atıcı sporcuların atış yaparken bilişsel süreçte yeterince zihinsel yoğunluğa erişememesi, gözün doğru biçimde odaklanma yapmaması, gözün yeteri miktarda arpacık üzerinde kalmaması, gözün gereğinden fazla hareket etmesi vb. sporcunun kendisinin dahi farkında olmadığı hataları tespit edilebilmesi için göz takip sisteminin (eye tracker) milli atıcı sporcuların antrenman dönemlerinde etkin biçimde kullanılmasının, tabanca atıcı sporculara fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezlerinde, atıcı sporcuların yetenek seçimi süreçlerinde göz takip sistemi (eye tracker) kullanılabileceği, bu sayede aday sporcuların, milli veya olimpik sporcu olma aşamasında, yeteneklerine uygun doğru branşlara yönlendirilmelerinin daha mümkün olabileceği öngörülmektedir. Atıcı sporcular ile yapılacak gelecekteki çalışmaların, sporcuların performansında yer alan farklı süreçleri (zihinsel, görsel algılama, koordinasyon vb.) birlikte analiz etmek için göz takip sistemi ve diğer araştırma enstrümanların (örn. EEG, EMG, HRV, vb.) birlikte kullanılmasının daha kapsamlı ve hassas sonuçların elde edilmesine katkı sağlayacağı kıymetlendirilmektedir.
Yetişkin tenis oyuncularına uygulanan direnç lastiği egzersizlerinin tenis performanslarına etkisi
Bu çalışma, yetişkin tenis oyuncularına uygulanan direnç lastiği egzersizlerinin tenis performanslarına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Gaziantep DEFİ (Tenis Turnuvası) liginde aktif olarak tenis oynayan 30 erkek birey gönüllü olarak katılmış ve bu bireyler rastgele yöntem ile kontrol (n=15) ve deney (n=15) grubuna ayrılmışlardır. Çalışmaya katılan sporcuların demografik bilgileri (yaş, boy, kilo) alınmış ve tenis becerilerini ölçmek amacıyla ITN (Uluslararası Tenis Numarası) testi uygulanarak 8 haftalık tenis ve direnç lastiği antrenmanlarına başlanmıştır. Elde edilen verilerin karşılaştırılmasında Tekrarlanan Ölçümlü Varyans Analizi ve Profil Analizi Tekniği ile Bonferroni Çoklu Karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Söz konusu istatistiksel analizler SPSS for Windows (ver. 20) istatistik paket programından yararlanılarak yapılmıştır. Grupların ilk ve son testlerinin gruplara göre değişip değişmediğinin belirlenmesi amacıyla yapılan Tekrarlanan Ölçümlü Varyans analizi ve Bonferroni Çoklu Karşılaştırma testi sonuçlarına göre Yer Vuruşları Derinlik ve Güç testi (P=0.001), Yer Vuruşları Hassasiyet ve Güç testi (P=0.000), Vole Vuruşları Derinlik ve Güç testi (P=0.000), Servis Vuruşları testi (P=0.002), Toplam ITN Puanı (P=0.000) deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Aynı zamanda Kontrol ve Deney gruplarının son test değerleri, ilk test değerlerine göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucunda, tenis antrenmanları ile birlikte yapılan direnç lastiği egzersizlerinin tenis vuruş performansına olumlu bir etkisi olduğu ve direnç lastiği egzersizlerinin tenis antrenmanlarında uygulanabilir bir yöntem olduğu söylenebilir.
Üst düzey tenisçi ve yüzücülerin reaksiyon zamanları iz sürme performans düzeyleri ve karar verme stillerinin karşılaştırılması
Bu çalışma, üst düzey tenisçi ve yüzücülerin görsel ve işitsel reaksiyon zamanları, iz sürme performans düzeyleri ve karar verme stillerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 37 tenisçi ile 27 yüzücü toplam 64 erkek katılımcı gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcıların işitsel ve görsel reaksiyon zamanlarını ölçmek için bilgisayar tabanlı bir program ile MP36 Biopacsystem, iz sürme performanslarını belirlemek için A ve B iz sürme testi, karar verme stillerini belirlemek için Melbourne Karar Verme Ölçeği I-II (MKVÖ I-II) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için SPSS "22.0" paket programında sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluk gösterip göstermediği Kolmogorov-Simirnov testi ile test edilmiştir. Sürekli değişkenlerin gruplar arası karşılaştırılmasında bağımsız t testi kullanılmıştır. Parametreler arasında ilişki olup olmadığı Pearson korelasyon katsayıları ile incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, tenisçiler ve yüzücüler arasında yapılan karşılaştırmada; tenisçilerin görsel reaksiyon zamanı fix interval, görsel reaksiyon zaman raslantısal interval ve işitsel reaksiyon zaman fix interval ortalama değerleri yüzücülere göre istatistiksel düzeyde anlamlı bir farklılık bulunmuştur (sırasıyla p<0.001, p<0.01). Tenisçilerin iz sürme testi A bölümünde, ortalama değerleri yüzücülere göre istatistiksel düzeyde anlamlı bir farklılık bulunmuştur p<0.05). Yüzücü ve tenisçilerin karar verme stilinde elde edilen en düşük ortalama değer tenisçilerde "erteleyici karar verme" stili alt boyutunda iken yüzücülerde ise "kaçıngan karar verme stili" alt boyutunda elde edilmiştir. Karar verme stillerinde en yüksek ortalama değer tenisçi ve yüzücü için "dikkatli karar verme stili" nde elde edilmiştir. Sonuç olarak tenisçilerin görsel ve işitsel reaksiyon zamanı ortalamaları ve iz sürme A testi performanslarının yüzücülere göre daha kısa olduğu, tenisçi ve yüzücülerin karar verme stillerinden en fazla "erteleyici ve kaçıngan karar verme stili"ni en az "dikkatli karar verme stili" ni tercih ettiklerini söylenebilir.
Genç erkek basketbolcularda pliometrik antrenmanın atletik performans ve oksijen saturasyonu üzerine etkisi
Çalışmanın amacı genç erkek basketbolcularda pliometrik antrenmanın atletik performans ve oksijen saturasyonu üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya düzenli basketbol antrenmanı yapan 22 erkek basketbolcu katıldı. Katılımcılar deney grubu (n:11 yaş: 20.41±3.27) ve kontrol grubu (n:11 yaş: 21.78±2.32) grubu olarak iki farklı gruba ayrıldı. Deney grubuna 6 hafta boyunca haftada 3 gün pliometrik antrenman programı uygulandı. Pliometrik antrenmana başlamadan önce ve antrenman bittikten sonra anaerobik güç, sürat (20 m) esneklik (otur-uzan) ve oksijen saturasyon (SpO2) değerleri ölçüldü. İstatiksel değerlendirme için SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Verilerin normalitesi için Shapiro-Wilk testi uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi için grup içi karşılaştırmalarda Paired Sample t test kullanıldı. Anlamlılık seviyesi p<0.05 olarak uygulandı. Deney grubunun, anaerobik güç, sürat, esneklik ve SpO2 değerleri değerlerinde p<0.05 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Kontrol grubunun değerlerinde anlamlılık bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak genç erkek basketbolculara uygulanan 6 haftalık pliometrik antrenman programının atletik performans ve SpO2 değerleri üzerine olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Pliometrik antrenman, Basketbol, Atletik performans, Oksijen saturasyonu.
14-16 yaş okçularda sezon öncesi bazı parametrelerin değerlendirilmesi
Bu araştırma, 14-16 yaş okçuların sezon öncesi performans parametrelerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubu, spor yaşı 2 yıl ve üzeri olan 32 erkek ve 15 kız sporcudan oluşmaktadır. Araştırmaya, ortalama yaşı 14.72±1.34 yıl, boy uzunluğu 169.74±12,29 cm, vücut ağırlığı 63.72±15.45 kg, spor yaşı 4.51±2.06 yıl olmak üzere 47 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada katılımcılara sağ ve sol shark skill test, davies test, sağlık topu fırlatma tek ayak ve çift ayak testi, işitsel reaksiyon testi, görsel reaksiyon testi ve esneklik testleri uygulanmıştır. Sporcuların sezon öncesi performans parametreleri cinsiyet değişkenine göre değerleri incelendiğinde sağlık topu fırlatma tek ayak, çift ayak ve t testi sonuçlarında erkek sporcuların kız sporculara göre ortalama değerlerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Sağ shark ve sol shark skill testinde kız sporcuların erkek sporculara göre ortalamalarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Performans parametrelerinde yeni başlayan ve spor yaşı fazla olan sporcular gruplar arası spor tecrübelerine göre durum değerlendirilmesinde sağ shark ve sol shark skill testinde yeni başlayan sporcuların ortalamaları daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sağlık topu fırlatma tek ayak, çift ayak ve sağ shark, sol shark skill testi t testi ve davies test parametreleri ile işitsel reaksiyon test arasındaki ilişki incelendiğinde ise sadece sağlık topu çift ayak ile işitsel reaksiyon testler arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Görsel reaksiyon testi ile işitsel reaksiyon test arasındaki ilişki incelendiğinde, sağ görsel reaksiyon ile işitsel reaksiyon test arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sporcuların cinsiyet değişkenine göre esneklik testi sonuçları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmanın sonucuna göre 14-16 yaş okçularda bazı performans parametreleri, kız ve erkek sporcularda ve spor tecrübesine göre farklılaşmaktadır. Ayrıca çift ayak sağlık topu fırlatma testi ile işitsel reaksiyon test arasında ters yönlü orta kuvvetli anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların görsel sağ reaksiyon testi ile işitsel reaksiyon testler arasında pozitif yönlü orta kuvvetli anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Okçularda foam roller kullanılarak uygulanan farklı miyofasyal gevşetme egzersiz sürelerinin reaksiyon denge ve ok atış performansına etkisi
Bu çalışmanın amacı okçularda foam roller kullanılarak uygulanan farklı miyofasyal gevşetme egzersiz sürelerinin reaksiyon denge ve ok atış performansı üzerine akut etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla 18-20 yaş aralığındaki son iki yıldır aktif olarak okçuluk ile ilgilenen toplam 12 sporcu çalışmada gönüllü olarak yer almıştır. Katılımcıların yaş ortalamaları 18.92±0.79 yıl, boy uzunluk ortalamaları 171.83±6.99 cm, vücut ağırlığı 65.67±5.97 kg, BKI 22.23±1.28 olarak sunulmuştur. Deneklere farklı günlerde olmak üzere, kontrol uygulaması, deney uygulaması foam roller 30 saniye, deney uygulaması 60 saniye yöntemi foam roller ile uygulanmış hemen sonra görsel ve işitsel reaksiyon testi, denge ve ok atış performans uygulamaları ölçülmüş ve kayıt altına alınmıştır. Kontrol uygulamasında katılımcılara herhangi bir miyofasyal gevşetme protokolü yaptırılmadan testler uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS 22.0 programından yararlanılmıştır. Uygulama sonuçlarının gruplar arasındaki farkın tespitinde tekrarlı ölçümler için tek yönlü varyans analizi ve LSD testleri yapılmıştır. Yapılan istatistiksel testler sonucunda görsel ve işitsel reaksiyon testlerinde, denge ve ok atış performans testlerinde kontrol uygulamasına göre deney uygulamaları lehine (30-60 saniye) anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür (p<0.05). Ok atış performans puanlarında kontrol uygulamasına göre deney uygulamaları lehine; deney uygulaması 30 saniye foam roller uygulaması ile 60 saniye uygulaması açısından da 30 saniye lehine anlamlı fark saptanmıştır. Sonuç olarak, foam roller ile uygulanan farklı miyofasyal gevşetme egzersizlerinin reaksiyon denge ve ok atış performansını olumlu yönde etkilediğini söyleyebiliriz.
Genç erkek basketbolcularda aktif ve pasif toparlanmanın şut performansına akut etkisi
Bu çalışmanın amacı; basketbolcularda aktif ve pasif toparlanmanın şut performansına akut etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden deneysel model kullanılmıştır. Çalışmaya Gaziantep ilinde U16 kategorisinde 7 yıldır basketbol oynayan sporculardan 12 erkek sporcu dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak RAST testi ve AAHPERD basketbol hızlı şut testi kullanılmıştır. Üç antrenmana ayrılan çalışma randomize bir şekilde planlanmış olup dinlenme yapılmayan günde sporcular RAST testi sonrasında dinlenme verilmeden AAHPERD basketbol hızlı şut testine geçmiştir. RAST testinde ve şut testinde elde edilen veriler kaydedilmiştir. Aktif toparlanma yapılan günde ise RAST testi sonrası aktif dinlenme yapan sporcular yine AAHPERD basketbol hızlı şut testine geçmiştir ve veriler kaydedilmiştir. Pasif toparlanma yapılan günde ise RAST testi sonrası pasif dinleme yaptırılmış ve AAHPERD basketbol hızlı şut testine giren sporcuların verileri kaydedilmiştir. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak SPSS 25.00 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda dinlenmesiz yapılan şut performansı ile aktif ve pasif toparlanma sonrası yapılan şut performansları karşılaştırıldığında aktif ve pasif toparlanma lehine anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p ≤ 0.05). Buna karşın aktif ve pasif toparlanma arasında ise şut performansları açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Sonuç olarak yorgunluk sonrası dinlenmesiz güne göre aktif ve pasif toparlanma yapılan günlerde şut performansının arttığı görülmüştür. Ancak aktif ya da pasif toparlanma yapmanın şut performansına akut olarak farklı bir etki göstermediği görülmüştür.