Idioms
114 theses under this subject heading
Kemal Bilbaşar'ın romanlarındaki kalıplaşmış ifadeler üzerine bir inceleme
Bu çalışmada Kemal Bilbaşar'ın Denizin Çağırışı, Ay Tutulduğu Gece, Cemo, Memo, Yeşil Gölge, Yonca Kız, Başka Olur Ağaların Düğünü, Kölelik Dönemeci, Bedoş ve Zühre Ninem adlı romanları incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı; bu romanlarda geçen atasözü, deyim, ölçülü sözler, yeminler, alkışlar (dua), dilekler, kargışlar (beddua), argo ve küfürler gibi kalıplaşmış ifadelerin bulunması ve tasnifidir. İlk başta, bu konuyla ilgili yapılan çalışmalara bakıldı ve konu hakkında Türkologların yaptıkları tanımlara ve bu konular hakkında öne sürdükleri düşüncelere yer verildi. İncelenen romanlarda bu tanım ve düşüncelere uyan kalıplaşmış ifadeler ve başlıklar belirtilerek bunların içinden TDK'nin Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde olmayan ifadeler ayrı bir başlık halinde belirtilmiştir. Bu çalışmayla "kalıplaşmış ifadeler" başlığı altında incelenen türler tanım ve örneklerle birbirinden ayrılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kemal Bilbaşar, Kalıplaşmış İfadeler, Deyim ve Atasözleri, Cemo, Memo, Ay Tutulduğu Gece, Yeşil Gece, Denizin Çağırışı, Zühre Ninem.
Güneybatı (Oğuz) Türk lehçelerindeki ortak deyimlerin tespiti
Deyimler anlatımı etkili kılma amacıyla, insanların dilde oluşturduğu araçlar olarak Türk dilinin söz varlığının tespiti konusunda büyük öneme sahiptir. Bu çalışma ile deyim kavramına ortaklık durumları noktasından bakarak Güneybatı (Oğuz) Türk lehçelerindeki deyimleri inceledik. Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, söz konusu lehçelerin tarihi gelişimi ve bugünkü durumu ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, lehçelerin ses ve şekil bilgisi özellikleri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde; deyimin tanımı, özellikleri ve deyim bilimi çerçevesinde konumu belirtilmiştir. Dördüncü bölümde, lehçelerdeki ortak deyimler tablolarda sunulmuştur. Ortak deyimlerin seçilmesinde, deyim bileşenlerinden en az birinin şekilsel benzerlik göstermesi koşulu aranmış ve kaynak bağlamında sınırlama yapılmıştır. Çalışmanın beşinci bölümü olan sonuç kısmında ortak deyimler; lehçeler arasında ikili-üçlü gruplar şeklinde karşılaştırılmıştır ve elde edilen sayısal verilere göre, Güneybatı (Oğuz) Türk lehçeleri deyimlerinde, en fazla ortaklık sayısı Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi deyimleri arasındadır. Yapılan bu karşılaştırmada ikinci sırayı Türkiye Türkçesiyle Türkmen Türkçesi arasındaki ortak deyimlerin sayısı ve sonrasında Azerbaycan Türkçesi ile Türkmen Türkçesi arasındaki ortak deyimlerin sayısı almıştır. Gagauz Türkçesi deyimlerinin verilerinin az olması dolayısıyla, bu lehçedeki deyimlerin diğer lehçelerin deyimleriyle ortaklık sayısının az olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamızın Türk lehçelerinin ortak söz varlığını zenginleştirmek amacıyla yapılacak mukayeseli çalışmalara katkı sağlayacağını umuyoruz. Anahtar Kelimeler: Güneybatı (Oğuz) Türk Lehçeleri, Deyim, Deyim Bilimi
Yabancılara Türkçe öğretiminde TV dizisi kullanmanın atasözü ve deyim öğretmedeki etkisi (Aslan Ailem TV dizisi örneği)
Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretiminde görsel ve işitsel materyal olarak TV dizisi kullananın atasözü ve deyim öğretmedeki etkisini görmektir. "Aslan Ailem" dizisinin ilk 4 bölümünde geçen 20 deyim ve 5 atasözü öğretilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın modeli nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırmasıdır. Çalışma grubunu Uşak Üniversitesi TÖMER'de 2018-2019 yılında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B2 seviyesinde 24 öğrenci oluşturmuştur. Uygulama 6 gün sürmüştür. Uygulamalar öncesinde öğretilecek deyim ve atasözleriyle ilgili öğrencilere ön bilgi değerlendirmesi yapılmıştır. Uygulamalar esnasında etkinlik desteğiyle atasözü ve deyim öğretim çalışmaları yapılmıştır. 2., 3., ve 4. gün yeni deyim atasözleri öğretimi çalışmalarına geçmeden tekrar çalışması gerçekleştirilmiştir. Uygulamalar sonunda da öğretilen atasözleri ve deyimleri ile ilgili son test değerlendirmesi yapılmıştır. Ön bilgi ve son test değerlendirme sonuçları karşılaştırıldığında ve uygulama esnasındaki gözlemlere göre çalışmanın sonucunda ders ortamında görsel ve işitsel materyal olarak TV dizisi kullanmanın atasözü ve deyim öğretiminde etkili olduğu ve olumlu sonuçlar verdiği ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Dil Edinimi, Görsel ve İşitsel Materyal, TV Dizisi, Atasözü ve Deyimler
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyimlerin metinleştirilerek öğretimi: C1 seviyesi
Deyimler, Türkçenin söz varlığını oluşturan önemli kültür ögelerinden ve değerlerindendir. Yabancı uyruklu öğrencilerin, kalıp sözler bakımından dünyadaki en zengin dillerden biri olan Türkçede yer alan deyimlerin öğreniminde zorlandığı görülmüş fakat deyimlerin öğrencilere nasıl sunulması gerektiği konusu üzerinde fazla durulmadığı görülmüştür. Dil öğretimin aynı zamanda kültür öğretimi olduğunu da göz önünde bulundurduğumuzda, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyim öğretimi önem arz etmektedir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 seviyesi öğrencilerinin, deyimleri ortaya çıkış hikâyeleriyle mi yoksa sadece anlamıyla mı daha etkili öğrendiğini tespit etmektir. Yöntem olarak nitel araştırmanın eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 30 C1 seviyesi öğrencileri; 15'i deney 15'i kontrol grubu olmak üzere ikiye ayrılmış ve uzmanlar tarafından seçilen 20 deyim deney grubu öğrencilerine ortaya çıkış hikâyeleriyle, kontrol grubuna ise sözlük anlamlarıyla uygulanmıştır. Uygulama öncesinde öğrencilerin seçilen 20 deyimi bilip bilmediğini öğrenmek için öntest, uygulama sonrasında da sontest uygulanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlardan elde edilen veriler; cinsiyet, ülke gibi değişkenler açısından değerlendirilip tablo halinde sunulmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen veriler önceki çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Cinsiyet faktörünün öğrenmede anlamlı bir fark göstermediği görülmüş, öğrencilerin her bir deyimle ilgili öntest ile sontest değişimleri tabloda gösterilmiştir. Sonuç olarak deyimlerin hikâyeleri ile öğretilmesinin sadece anlamı ile öğretilmesine göre daha etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, deyim, hikâye, kültür
Yabancı dil olarak Türkçe'nin öğretiminde beden dili ile kullanılan deyimler
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde beden diliyle kullanılan deyim öğretiminin öğrenme sürecine katkılarını ortaya koymaktır. Deyimlerin beden dili eşliğinde öğretilmesi, iletişimin temel unsurlarından biri olan sözsüz ifadelerle desteklenerek kültür aktarımının daha kalıcı hâle gelmesini sağlamaktadır. Çalışmada, deyim öğretiminde beden dilinin etkisi incelenerek hem Türkçe öğretimine hem de kültür aktarımına özgün bir katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde öğrenim gören B2 düzeyindeki öğreniciler oluşturmaktadır. Çalışmada, nitel ve nicel araştırma yöntemlerini bir araya getiren karma yöntem benimsenmiştir. Bu yaklaşım, her iki yöntemin avantajlarını kullanarak daha kapsamlı ve güvenilir sonuçlara ulaşmayı hedeflemektedir. Uygulamada tek grup ön test ve son test modeli kullanılmıştır. Katılımcılara uygulanan ön test ve son test sonuçları karşılaştırılmış, elde edilen veriler hem nicel (test sonuçları) hem de nitel (öğrenici görüşleri) analizlerle değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, beden diliyle desteklenen deyim öğretiminin katılımcıların deyim öğrenme sürecine olumlu katkılar sağladığını, bilgi düzeylerini artırdığını ve öğrenmeyi kolaylaştırdığını göstermektedir. Çalışma, gelecekte yapılacak olan farklı dil düzeylerinde veya daha kalabalık sınıflarda yapılacak çalışmalar için yol gösterici niteliktedir.
Siirt Arap diyalektinde kullanılan atasözü ve deyimler üzerine bir çalışma
Tezimizde, Siirt Merkez ve Tom (İkizbağlar), Fırsêf (Dereyamaç), Fıskın (Doluharman), Isnép (Çatılı) ve Ĥalenzé gibi civar köyleri ile Tillo ilçesinde yaşayan Arapların, yerel Arap lehçesinde kullandıkları atasözleri ve deyimlerini konularıyla ele aldık. Bu bağlamda öncelikle Siirt'in tarihi, Arap dili ve Arap lehçeleri gibi konuları; akabinde Siirt Araplarını ve Siirt Arapçasını; en son da tezimizin esas konusunu teşkil eden Siirt'te yaşayan Arapların atasözleri ve deyimlerini inceledik. Tezi hazırlarken söz konusu yerleşim merkezlerinde birtakım saha araştırmalarına da başvurduk. Böylece unutulmaya yüz tutmuş Siirt Arapçasını bir nebze de olsa kayıt altına almaya ve özellikle de atasözleri ve deyimleri özerinde Siirt ve çevresinde konuşulan Arap lehçesinin zengin bir diyalekt olduğunu göstermeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: Arapça, Siirt, Rıstak, Atasözleri, Deyimler,
Özel yetenek tanısı olan ve olmayan ilkokul öğrencilerinin deyim ve atasözü algıları
Bu çalışmanın amacı özel yetenek tanısı olan ve olmayan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin deyim ve atasözü algılarının karşılaştırılması ve incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle ilkokul dördüncü sınıf Türkçe ders kitabı incelenerek deyim ve atasözleri belirlenmiştir. Sonrasında hazırlanılan görüşme soruları aracılığıyla her iki öğrenci grubu ile mülakatlar düzenlenmiş ve bu görüşmelerin analizi yapılmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara'dan amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem ile seçilerek iki kurumdan öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Bu kurumlar Ankara'daki bir Bilim ve Sanat Merkezi ve bir özel ilkokuldur. Nitel yaklaşım benimsenerek bütüncül çoklu durum çalışması şeklinde desenlenen araştırmada veriler görüşme ve doküman inceleme yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda özel yetenek tanısı olan dördüncü sınıf öğrencilerinin, özel yetenek tanısı olmayan öğrencilere göre deyim ve atasözlerini daha çok mecaz anlamıyla algıladıkları ve özel yetenek tanılı öğrencilerin, özel yetenek tanısı olmayan öğrencilere göre farklı düşünce ve eleştirel düşünme becerisi sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Yabancı dil öğretimi bağlamında Türkçe ve Arapça organ adları içeren deyimlerin incelenmesi
Bir dili iyi öğrenmenin/öğretmenin en büyük göstergesi sadece o dilin dil bilgisi ve kelimelerinin öğrenilmesi/öğretilmesi değildir. Dil öğrenimi; deyim, atasözü ve kalıp sözler gibi derin kültürel unsurları barındıran söz öbekleriyle desteklenmelidir. Ana dili Arapça olanların, Türkçe öğrenirken deyim ve atasözü gibi söz öbeklerinin içinde söz sanatları, mecazi anlatım ve karmaşık söz dizimi gibi yer alan ögeler dolayısıyla güçlük çektikleri bilinmektedir. Arapçada deyim ve atasözlerinin şimdiye kadar kesin bir şekilde ayrımı yapılmadığı için Türkçe öğrenirken öğrenciler tarafından deyim ve atasözünün ayrımı da yapılamamaktadır. Türkçe deyimin kaç kelimeden oluştuğu tartışmalı bir konu olduğu gibi Arapçada da dilbilimciler arasında bu konuyla ilgili bir birlik olmadığı görülmektedir. Bazı Arapça sözlüklerde deyimin bir sözcükten bazılarında ise en az iki sözcükten oluştuğu görülmektedir. Türkçe ile Arapça arasında pek çok ortak kelime olduğu gibi birçok ortak deyim da vardır. Deyim, atasözü ve kalıp sözler gibi söz öbekleri de o dilin konuşulduğu ülke dışında öğrenilmesi güç bir iştir. Bu çalışmada öncelikle, Arapça ve Türkçede organ isimleri içeren deyimler saptanmıştır. Daha sonra ise, bu deyimlerin yapısal ve anlamsal açıdan benzerlikleri araştırılmıştır. Bu doğrultuda ana dili Arapça olan öğrencilere bu benzerlik ve farklılıklardan yararlanılarak deyimlerin nasıl öğretileceğine ilişkin öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanmış Deyimler sözlüğü ve Ömer Asım Aksoy Deyimler sözlüğü'nde (göz, kulak ve burun) organ adları içeren deyimler taranmıştır. Arapçada sözlüklerde (göz, kulak ve burun) organ adlarından oluşan deyimler de tespit edildikten sonra Türkçede tespit edilen deyimler ile karşılaştırılmıştır. İki dilde (göz, kulak ve burun) organ adları içeren deyimler gerek aynı ifade ve anlam açısından örtüşen gerekse de aynı anlam fakat ifadesi farklı olan deyimlerin tespiti yapılacmıştır. iki dilde tespit edilen deyimler, kaç sözcükten oluşması, hangi sözlüklerde bulunması, deyimi oluşturan unsurların temel ve yan anlamları ortaya konulup deyimlerin cümle içinde kullanımına birer örnek verilmiştir. "Göz" 15, "kulak" 12 ve "burun 5 deyimlerin açıklanması yapılıp iki dildeki benzer ve farklı yönler ortaya konulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle iki dil arasındaki deyimlerin benzer yönlerin Yabancı Dil olarak Öğretimi/Öğreniminde kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler Türkçe Deyimler, Arapça Deyimler, Deyimlerde Organ Adları, Türkçe Deyim Öğretimi
Figurative language competence of Turkish young adults with down syndrome: An analysis of idiom comprehension and interpretation
With a particular emphasis on idiom interpretation, the present dissertation aims at explaining the figurative comprehension of Turkish young adults with mild-level Down syndrome, comparing them with their typically developing chronological and mental age peers. Based on the two main hypotheses, i.e., Global Elaboration Model by Levorato and Cacciari (1995, 1999) and the Language Experience Hypothesis by Ortony et al. (1985), the study focuses on the performances of each group of subjects in a comparative manner. The data collection tools, composed of 12 familiar and 12 unfamiliar idioms, which are categorized in 6 first-degree and 6 third-degree idiom groups, have been tested with idiom-picture matching and in-context tasks. To evaluate the mental scores of all participants, Stanford Binet Intelligence Scale: Fourth Edition has been used. The findings elicited after the analyses of the applied task results demonstrate that the figurative comprehension of idioms was significantly weaker in individuals with Down syndrome than chronologically-matched typically developing controls. However, the participants with DS exhibit similar performances to those of the typically developing mental age peers. In relation to the types of tested idioms, the better performances of the DS group subjects have been observed in the comprehension of familiar and first-degree idioms, meaning that the familiarity and the semantic degree of idioms significantly mattered. The findings of the study also provide that as the mental age of the DS participants increases, so does their idiom interpretation increase. Additionally, the findings confirm the Global Elaboration Model and, taking it one step further, show that use of context is another facilitating factor for DS individuals, just as it is for typically developing subjects. The study, besides the field of linguistics, also contributes to the language-based visions and practices of special education experts, speech and language therapists, teachers and families, whose educational and therapeutic approaches matter in the lives of individuals with DS. Keywords: Turkish idiom comprehension, idiom categorization, mild-level Down syndrome, young DS adults, typically developing peers
Yabancı dil olarak Türkçe B1 seviyesinde deyim öğretimi/ öğrenimi
Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe B1 düzeyinde deyim öğretimi/öğreniminin, yurt içinde ve yurt dışındaki Türkçe öğretim merkezlerinde yaygın kullanılan ders kitaplarında nasıl yapıldığıyla ilgili tespitlerde bulunmak ve eylem odaklı yaklaşıma göre hazırlanacak ders materyallerinin deyim öğretimi/öğrenimine sağlayacağı katkılar hakkında görüşler bildirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın betimsel olan ilk bölümünde yabancı dil öğretimindeki yaklaşım ve yöntemlere değinilmiş ve eylem odaklı yaklaşım açıklanmıştır. Türkçedeki kalıplaşmış sözler; kalıp söz ve atasözleri tanımlanmıştır. Deyimin tanımı yapılıp sınırları belirlendikten sonra Yabancı dil olarak Türkçede deyimlerin öneminden hareketle deyim öğretimi/ öğrenimi ele alınmıştır. İçerik analizine dayalı ikinci bölümde ise yabancı dil olarak Türkçede yaygın kullanılan Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe 2, Gazi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe B1 ve Yunus Emre Enstitüsü tarafından yayımlanan Yedi İklim Türkçe B1 ders kitaplarındaki deyimler ve kullanım şekilleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgularla kitaplardaki deyim öğretimi/öğrenimi analiz edilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise Yabancı Dil Olarak Türkçe B1 seviyesinde yaygın kullanılan ders kitapları yoluyla deyim öğretimiyle ilgili sonuçlar ortaya çıkarılmış ve görüşler bildirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre ders kitaplarında deyim öğretimi / öğrenimiyle ilgili özel çalışmaların yok denecek kadar az olduğu, deyim kavramını diğer kalıplaşmış sözlerden ayıran sınırlarının daha net çizilmesi ve kitaplarda yer alması gereken deyimlerin belirli ölçütlere göre seçilmesi gerektiği, alanda deyimlerle ilgili sözlük, kaynak, materyal eksikliklerinin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi'nin temele aldığı eylem odaklı yaklaşıma göre hazırlanacak ders materyallerinin öğrencileri deyim öğretimi/öğrenimi konusunda aktif hâle getireceği görüşü bildirilmiştir. Bu doğrultuda eylem odaklı yaklaşıma uygun bir izlence örneği sunulmuştur.
Türkmen Türkçesindeki deyimlerin tasnifi
Deyimler, gerçek anlamlarından uzaklaşarak başka bir kavramı veya durumu anlatan kalıplaşmış söz öbekleridir. Yaptığımız her konuşmada, okuduğumuz veya yazdığımız her metinde kısacası iletişim kurduğumuz her anda kullanmaktan vazgeçemeyeceğimiz dil unsurlarıdır. Deyimlerin sınıflandırma meselesi yıllardır dil araştırmacılarının tartışmalı konularından olmuştur. Bu konuda çeşitli araştırmalar ve sınıflandırmalar yapılsa da henüz ortaklaşılan bir tasnif ortaya çıkmamıştır. Dil yaşayan ve etkilenen bir varlık olduğu için kullanılan yöntemler ve değerlendirmeye alınacak olan dil malzemesi sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu tezde Türkmen Türkçesi deyimler, konularına göre incelenmiştir.
Kazakça atasözü ve deyimlerde eskicil unsurlar
Bir lehçede aktif olan bir sözü başka bir lehçenin deyimlerinde, atasözlerinde, ikilemelerinde, ağızlarında bulmak mümkündür. Kazak dilinin deyimlerinde, atasözlerinde, ikilemelerinde, ağızlarında kullanılıyor olsa bile, Kazakça edebî dilinde kullanılmayan ve bir Kazak için anlamı bilinmeyen birtakım sözcükler mevcuttur. Bu sözcüklerin kaynağını anlayabilmek için yaşayan veya tarihî Türk lehçelerine başvurmak gerekir. Türkiye Türkçesindeki su uyur düşman uyumaz atasözünde yer alan "su" sözcüğü, bildiğimiz "su" (içecek) anlamında olmayıp, Eski Türkçede "asker" anlamına gelen 'sü' sözüdür. Yanar döner deyiminde de "döner" sözü edebî dilde bilinen bir sözdür ancak "yanmak" fiilinin de "dönmek" fiiliyle eş anlamlı olduğunu diğer bazı Türk lehçelerinde de "dönmek" anlamında kullanılmasından dolayı anlayabiliriz. Kazakçada da buna benzer örneklere rastlamak mümkündür. Bundan dolayı Kazakça deyimlerinden bazı örnekleri göz önünde tutarak, tek başına anlamı anlaşılamayan, deyimler dışında edebî dilde kullanılmayan bazı kelimeleri kelimeleri Türk lehçeleri yardımıyla açıklamaya çalıştık. Bir örnek: Türk yazı dilleri ve ağızlarında "ses" anlamında birçok söz vardır: tawış (dowıs, dawıs, dawış), ün, avaz (awaz, awez), kü, çaw, ses. Bunların içinde "ses" Oğuzcaya özgü bir sözdür, diğerlerinde yoktur. Kazakçada ise bu anlamda dawıs kullanılır. Bununla birlikte, Kazakça bir deyimde "ses" sözcüğüne rastlanır: ses körsetüw "ses vermek". Tek başına iken bir anlamı olmayan ve sadece budeyimde geçen "ses" kelimesini Türkiye Türkçesindeki anlamımdan dolayı anlayabiliriz. Bu tezde, yukarıdaki örnekte olduğu gibi Kazak edebî dilinde tek başına kullanılmayan ancak deyimlerde anlam kazanan sözcükler Türk lehçelerinde anlamlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır.
Başkurt atasözleri ve deyimlerinde renkler
Türkler, tarih boyunca çeşitli coğrafyalara dağılıp farklı kültürler ve farklı diller ile etkileşime girerek kültürlerine yeni kavramlar, dillerine yeni ifadeler eklemişlerdir. Türk kültürü ve Türk dilindeki yenilikler, renk ifadelerini de etkilemiştir. Yaşayan Türk lehçelerinden biri olan Başkurt Türkçesi, hem eski Türk kültüründen kalma inançlar ve kendi kültürel kavramlarını hem de zaman içinde bir araya geldiği inançlar ve kültürleri öz benliği içerisinde birleştirmiştir. Bu bağlamda, çalışmada Başkurtların tarih boyunca kullandıkları renk ifadelerinin sözlü kültür eserlerindeki anlamlarının incelenmesi ve etkileşime girdikleri kültürlerden kendi kültürlerine kattıkları renklerin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmaya Başkurt kültürünün sözlü eserlerinden olan atasözleri ve deyimlerinin aktarıldığı "Başqort Ḫalıq Meqelderé hem Eytémderé Hüzlégé" (Başkurt Atasözleri ve Deyimleri Sözlüğü, "Başqortsa – Russa Meqelder hem Eytémder Hüzlégé" (Başkurtça- Rusça Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü), "Başqort Télénéñ Frazeologik Hüzlégé" (Başkurt Dilinin Frazeolojik Sözlüğü), ve "Başqort Ḫalıq İjadı- Meqelder hem Eytémder" (Başkurt Halk Edebiyatı-Atasözleri ve Deyimler) adlı dört eser kaynaklık etmiştir. Başkurt kültürünün hazineleri olan atasözleri ve deyimlerinin aktarıldığı bu eserlerde, renk kavramları içeren atasözleri ve deyimler taranarak 241 adet renk adı geçen örnek tespit edilmiştir. Fişleme yöntemi ile tespit edilen atasözü ve deyim örnekleri, Latin alfabesine transkript edilip Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Örneklerden elde edilen renk ifadelerinin sıklık tablosu çıkarılmıştır. Bu verilere ek olarak Başkurt Türkçesinde yer alan renk adlarının kökeni ve renklerin adlandırılmasındaki kültürel gelişimler incelenmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçe A1 düzeyine uygun deyim seti oluşturma çalışması
Hedef dilin kültürünü taşıyan deyimler, deyişler, alıntılar ve atasözleri gibi sabit kalıpların, yabancı dil derslerinin içeriklerine ve ders kitaplarına yansıtılması kültür öğretimi açısından önemlidir. Kültür öğretimine temel yabancı dil düzeyinden itibaren deyim öğretimine başlamak, öğrenenlerin hedef dilin kültürünü daha iyi içselleştirmelerine ve daha başarılı öğrenme süreçlerine ulaşmalarına katkı sağlayabilir. Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi (AOÖÇ), yabancı dil öğretiminde deyimlerin temel yabancı dil düzeyi için; çok kısıtlı, sınırlı, ezberlenmiş, duruma özgü, basit, kalıplaşmış, günlük, alışılmış, temel, bazı somut durumlara ilişkin, devamlı kullanılan ve kısa deyimler olmaları koşulu ile derslere dâhil edilmelerinin uygun olduğunu önermiştir. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe A1 düzeyine uygun deyim seti oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan "Gazi TÖMER Ders ve Çalışma Kitabı A1, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders ve Çalışma Kitabı A1, TÖMER Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders ve Çalışma Kitabı A1 ve Yedi İklim Türkçe Ders ve Çalışma Kitabı A1" ders ve çalışma kitapları araştırma materyali olarak seçilmiştir. Araştırma materyallerinin taranması sonucunda belirlenmiş olan deyimler (179 deyim) dereceli puanlama anahtarı olarak hazırlanmış ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alan uzmanlarının (N:48) değerlendirmesine sunulmuştur. Uzmanlardan toplanan veriler sonucunda her bir deyimin puan ortalaması tespit edilmiştir. Deyimlerin ortalama puanlarının en yüksekten en düşüğe göre sıralanması ile yabancılara Türkçe öğretimi A1 düzeyine uygun olan ve daha az uygun olan deyimler ortaya çıkarılmıştır. Böylece deyimlerin aldıkları ortalama puanlarına göre çeşitli düzeylerde uygunluklarının saptanmasıyla yabancı dil olarak Türkçe A1 düzeyi için bir deyim seti oluşturulmuştur.
Ortaokul öğrencilerine deyim öğretiminde dijital öykü kullanımının başarıya ve kalıcılığa etkisi
Çalışmada dilimizin ve kültürümüzün en önemli parçalarından birisi olan deyimlerin öğretiminde dijital öykü kullanımının başarıya etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunu tek gruplu öntest-sontest deneysel desen, nitel boyutunu ise olgubilim çalışması oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Nevşehir ili, Derinkuyu ilçesi, Derinkuyu İmam Hatip Ortaokulunda 2021/2022 eğitim öğretim yılında eğitim görmekte olan 22 kişilik 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen deyimlerle ilgili başarı testi, nitel veri toplamak amacıyla da yapılandırılmış bireysel görüşme formu ve odak grup görüşmeleri kullanılmıştır. Uygulama 7 hafta boyunca sürmüştür. Öncelikle 7. sınıf Türkçe ders kitabında uygulama dönemine denk gelen metinlerdeki deyimler tespit edilmiş; tespit edilen bu 26 deyim araştırmacının hazırladığı öykülerde işlenmiş; son olarak hazırlanan öyküler dijital öykü biçimine getirilmiştir. Uygulamaya başlamadan önce geliştirilen deyimlere ilişkin başarı testi çalışma grubuna öntest olarak uygulanmıştır. Uygulama süresince derslerde karşılaşılan deyimlerle ilgili etkinlikler dijital öyküler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu süreç içerisinde yapılandırılmış bireysel görüşme formu aracılığıyla uygulamaya ilişkin nitel veriler toplanmış, uygulama sonucunda da geliştirilen deyimlere ilişkin başarı testi sontest olarak uygulanmıştır. Uygulama bitiminden 3 hafta sonra ise kalıcılık testi uygulanmış ve odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda çalışma grubunun öntest puanları (X̄=14,00) ile sontest puanları (X̄=18,77) arasında sontest lehine istatistiksel açıdan anlamlı farklılık (t=-7,692, p<0,05) olduğu, çalışma grubunun sontest puanları (X̄=18,77) ile kalıcılık testi puanları (X̄=17,86) arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı (t=1,152, p>0,05) görülmüştür. Yapılandırılmış bireysel görüşme formundan ve odak grup görüşmelerinden elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda katılımcıların çoğunlukla dijital öykülerin deyim öğretimine eğlence kattığını, kolaylaştırdığını, anlamayı ve öğrenmeyi artırdığını düşündükleri görülmektedir. Araştırma sonucunda dijital öykü kullanımının deyim öğretimindeki başarıyı artırdığı; öğrenmede kalıcılık sağladığı; dijital öykülerle deyim öğretiminin öğrenciler tarafından eğlenceli, kolaylaştırıcı ve öğretici birer etkinlik olarak görüldüğü; öğrencilerin deyim öğretiminde kullanılan diğer yöntemlere karşın dijital öykülerle öğretimi tercih ettikleri; tüm bu nedenlerle de dijital öykülerin deyim öğretiminde kullanılan yöntem ve tekniklerde kullanılabilecek güçlü bir materyal olabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital öykü, deyim öğretimi, söz varlığı, başarı, Türkçe öğretimi
Türkiye Türkçesinde suç kavramı ve bu kavramın ortaöğretim ders kitaplarında değerler eğitimi açısından incelenmesi
Kavramlar, dış dünyayı nasıl algıladığımızın ve anlamlandırdığımızın göstergeleridir. Bu göstergeler insanlıkla birlikte değişen ve gelişen bir yapı olan dille ifade kazanır. Dildeki bu değişim ve gelişimin tespit edilmesi için kavram alanı çalışmalarının önemli bir yeri vardır. Kavram alanı çalışmaları yalnızca bir sözcüğün biçimsel ve anlamsal olarak ne tür değişiklikler geçirdiğini göstermez aynı zamanda sözcüğün ortaya çıktığı ve kullanıldığı toplumlarda bireylerin o kavramın karşıladığı durum ve olguları nasıl anlamlandırıldığını, bu anlamlandırmanın neye bağlı olarak değişiklik gösterebileceğini de ortaya koyar. Bu bakımdan kavram alanı çalışmalarının biçimsel ve anlamsal boyutta alanımıza önemli katkıları vardır. Her birey ve toplum özellikle suç gibi hukukî, dinî, sosyal olmak üzere farklı boyutları olan bir sözcüğü elbette farklı şekillerde tanımlayacak ve anlamlandıracaktır. Bu farklılık ise çalışmamıza konu olan suç sözcüğünün kavram alanındaki çeşitliliği beraberinde getirmiştir. Üstelik çoğu zaman benzer anlamlar taşıyan suç, günah, hata, kabahat sözcüklerinin kullanıldıkları bağlamdaki değişiklik de oldukça ilgi çekicidir. Bu dikkat çekici çeşitlilik çalışmamızın da çıkış noktası olmuştur. Çalışmamızda hem suç sözcüğünün kavram alanına giren hata, kabahat, günah, cürüm gibi sözcüklerin aralarında anlamsal olarak ayrım olup olmadığı hem de hangi durum ve eylemlerin suç, hata, kabahat ve günah olarak adlandırıldığı üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada suç kelimesinin kökeni, tarihi olarak dilimize girişi ve kullanım alanı ele alınmıştır. Sözcüğün dilimizdeki en eski kullanımını tespit etmek ve tarihî seyir içindeki yerini belirlemek için incelemeye Orhon Yazıtları'ndan başlanarak Dîvânü Lugati't-Türk, Tarama Sözlüğü, Derleme Sözlüğü, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü ve Etimolojik Sözlük gibi eserlerden faydalanılmıştır. Sözcüğün kullanım sıklığı ve işlekliğinin tespit edilmesinde ise Sıklık Sözlüğü'ne başvurulmuştur. Son olarak kavramın toplumsal ve kültürel boyutunun tespiti için Atasözü ve Deyimler Sözlüğü taranmıştır. Çalışmamızda suç sözcüğü ekseninde bu sözcükle birlikte kullandığımız hata, günah, kabahat gibi sözcüklerin anlamlarına, doğrudan veya dolaylı olarak suç, günah, hata ve kabahat ile ilgili olan diğer sözcüklerin anlamlarına, kullanım sıklıklarına, tarihi seyir içerisindeki gelişimine, suç sözcüğünün etimolojisine ve sözcüğün toplumsal bilinçteki yerini tespit etmek amacıyla atasözü ve deyimlerdeki örnekleri çeşitli başlıklarda gruplandırılarak verilmiştir. Atasözü ve deyimlerden elde edilen veriler çalışmamızın sonunda tablo halinde sunulmuştur. Bu verilerin sonucunda suç kavramdaki çeşitliliğin sebeplerinin: Sözcüğün kullanıldığı bağlam, kültürel birikimin etkisi ve kişinin bireysel olarak karşılaştığı durum veya olaya bakış açısı şeklinde olabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise Ortaöğretim 11. ve 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders kitaplarındaki metinlerden hareketle suç kavramı incelenmiş ve değerler eğitimi açısından dahil edilebileceği temalar yorumlanmıştır. Anahtar kelimeler: günah, hata, kabahat, kavram alanı, suç.
Türkçe deyimlerde olumsuz semantik prozodi
Bu çalışmada Türkçe deyimlerde olumsuz semantik prozodi incelenmiştir. Derlem temelli yapılan bu araştırmada Ömer Asım Aksoy'un "Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü" nün ikinci cildi olan "Deyimler Sözlüğü" ana kaynak olarak kullanılmıştır. Belirlenmiş olan deyimler Türkçe Ulusal Derlem'de taranmış ve deyimin bağlamından hareketle taşıdığı olumsuz semantik prozodi çözümlenmeye çalışılmıştır.
Idiomaticity, formulaicity and semi-fixed constructions in Turkish
This study investigates idiomaticity, formulaicity and constructions in Turkish, limiting the analysis to semi-fixed multiword constructions. These concepts have been independently studied for this language, however, never within a constructionist approach or in systematic relation to each other. In this regard, this is arguably the first study that shows that beyond canonical idioms such as ayranı kabarmak 'burst with anger', one finds how varying degrees of idiomaticity and formulaicity relate with each other and how widespread they are in the language. In doing this, the analysis is founded upon three theoretical pillars: Wray's theory of formulaicity (2002, 2008); Wulff's (2008) definition of idiomaticity, and Goldberg's Cognitive Construction Grammar (CCG) (2005). A thorough analysis of form and function, particularly modal function, is provided for semi-fixed constructions such as [Vi-(y)A Vi(y)A X mI Vi] (e.g. gele gele sen mi geldin?! 'Of all the people YOU came (complaining tone)?!'. The main findings are: i) in the spirit of their holistic and non- transparent nature, SFCs tend to denote modality implicitly; ii) boulomaic modality is the most commonly expressed; iii) the prevalent discourse functions of SFCs are dismissing, criticizing, and/or complaining. It is hoped that this exploratory and preliminary study contributes to the studies of modality, the scalar nature of idiomaticity and formulaicity, and the status of the concept of construction in CCG sense for Turkish and cross-linguistically. It is believed that Turkish lexicography and pedadogy can benefit from giving a more central role to semi-fixed constructions.
A Study on comprehension of english idioms by Turkish learners
who spent slepless nights over the typing of this thesis. Finally, I am indebted to my family, especially to my parents, without whom my education would have been impos sible, to my sister, my brother in-law, Damla and Pınar, who have made their home my home.
Kazan Tatar Türkçesindeki halk inançları ve inanışlarıyla ilgili deyimler ve kalıp sözler
Bu çalışmada öncelikle Tatar (Kazan) Türklerinin, inançları ve inanışlarıyla ilgili olarak kullandığı deyimler belirlenmiş, bu deyimler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. İkinci olarak, Tatarların dini görüşlerini, dilek ve beddualarını, yeminlerini, halk inanışlarını, geleneksel uygulamalarını, mitolojik inanışlarını ve halk öğretilerini yansıtan kalıp sözler belirlenerek değerlendirilmiştir. Bu konular keskin çizgilerle ayrılamasa da inançlarla ve inanışlarla ilgili olarak ayrı bölümlerde incelenmiştir. Kazan Tatarları, 922 yılında İslamiyet'i kabul etmişlerdir. Bu dinin esas dili olan Arapça'nın etkisiyle, kültür hafızalarındaki söz kalıplarının ciddi oranda değişmiş ya da kaybolmuş olduğu görülmektedir. Bu da dilek, beddua ve yemin sözlerine, uygulamalarına, âdetlerine yansımıştır. Tatar Türkçesindeki 1059 madde başı deyim ve kalıp sözün incelendiği çalışmada sözlerin Türkçe karşılıkları, Türkçe açıklamaları ve varsa kısaca ortaya çıkışlarıyla ilgili anlatılara yer verilmiştir. Tatarların halk inanç ve inanışlarıyla ilgili sözlük niteliğinde hazırlanmış bu çalışmada Tatarların manevi kültürüyle ilgili pek çok bilgiye ulaşmak mümkündür. Araştırma sonucunda Kazan Tatarlarının inanç ve inanışlarıyla ilgili derli toplu bir sözlük çalışmasının olmadığı görülmüştür. Kanımızca, Türkiye'de Kazan Tatarlarının kültürüyle ilgili araştırma yapmak üzere yeterli ve doğru bilgiye ulaşmak için böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Kazak Türkçesinde sağlıkla ilgili söz varlığı
Bu çalışmada Kazak Türkçesinde sağlıkla ilgili söz varlığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Kazaklardaki geleneksel tedavi yöntemleri, Kazakların sağlık konusuna yaklaşımı, günümüzde Kazakistan'da sağlıkla ilgili durum ve çalışmalar da tez içerisinde ele alınmıştır. Sağlıkla ilgili kelime, tamlama, terim, deyim ve atasözleri madde başı olarak verilirken Türkiye Türkçesindeki karşılıkları da açıklamalı olarak verilmiştir. Madde başları Kazakçanın sözlükleri taranarak tespit edilmiştir. Daha iyi anlaşılması için madde başlarının geçtiği örnek cümleler de seçilmiştir. Sağlıkla ilgili kelimelerin istatistiği de yapılmıştır. Çalışmaya "sağlık'' ile ilgili kelimeler ve kullanım alanları için kısaltma bölümü eklenmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyimlerin hikâyeleri ile öğretimi
Deyimler; anlatımı etkili kılan, söylenileni net bir biçimde dile getirmeyi ve bunları yazılı olarak da ifade edebilmeyi sağlayabilen kalıplaşmış sözcük gruplarıdır. Deyimler sayesinde ülkelerin kültürleri ve yaşam şekilleri hakkında fikir sahibi oluruz. Çünkü bu kelimeler sözlük anlamlarının yanı sıra aynı zamanda kültür taşıyıcılarındandır. Deyimlerin ortaya çıkış hikâyeleriyle öğretimi, yabancı öğrencilerin öğretilen dilin kültürünü daha iyi anlamasına ve dilin inceliklerini öğrenmesine katkı sağlar. Bu çalışmada; yabancılara Türkçe öğretiminde Türk dilindeki deyimlere dikkat çekmek, Türk kültürünün aktarılmasında önemli bir yeri olan deyimlerin B2 seviyesinde öğretimine katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Deyimlerin mecaz anlamlı olması konunun yabancı öğrenciler tarafından kavranmasını güçleştirmektedir. Bundan dolayı deyimlerin somutlaştırarak öğretimi önemlidir. Bu çalışmada deyimler ortaya çıkış hikâyeleri ile ve görsellerle verilerek daha somut bir öğrenme ortamı oluşturulmak istenmiştir. Bu çalışmada İskender Pala'nın "İki Dirhem Bir Çekirdek" adlı eseri ve Gaziantep Üniversitesinin "Çizgilerle Deyimler ve Hikâyeleri" adlı çalışmasında yer alan deyimler kullanılmıştır. Bu deyimlerden amaca uygun olanlar uzman görüşü alınarak seçilmiştir. Seçilen deyimlerin hikayeleri -ADOÇM (Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni) B2 seviyesi kazanımlarına uygun olacak biçimde- B2 seviyesine uyarlanarak etkinlik şeklinde kullanılmıştır. Araştırmanın modelikarma yöntem araştırması olan gömülü desendir. Bu modelde hem nicel hem de nitel veriler kullanılmaktadır. Deneysel araştırmada deney öncesi ve sonrası ölçümler yapılarak yansız atamayla çalışma ve kontrol grubu oluşturulur, çalışma grubu işleme tabi tutulurken kontol grubuna işlem uygulanmaz. Bu modelde, değişimin ne kadar etkili olduğunu tespit etmek için ön test- son test ölçme sonuçları ile beraber değerlendirilir (Karasar, 1999). Bu doğrultuda ULUTÖMER (Uludağ Üniversitesi Türkçe Öğretim ve Araştırma Merkezi) öğrencilerinden rastgele-seçkisiz yöntemle gruplar oluşturulmuştur, çalışma ve kontrol grubu öğrencileri 15'er öğrenciden oluşmaktadır. Bu gruplara öğrencilerin deyimler hakkındaki ön bilgilerini tespit etmek için ön test yapılmıştır. Ardından uzman görüşleri ile seçilen yirmi deyim B2 kuru boyunca çalışma grubu öğrencilerine ortaya çıkış hikayeleriyle ve etkinliklerle, kontrol grubuna ise bağlama uygun bir metinle ve sözlük anlamlarıyla uygulanmıştır. Sonrasında çalışma ve kontrol gruplarının başarı durumlarının tespiti için son test uygulanmış ve elde edilen veriler; cinsiyet, ana dili, yaş gibi değişkenler açısından değerlendirilip tablolaştırılmıştır. Testin sonuçlarına göre çalışma grubundaki öğrenciler ön testte 20 sorudan (X) 7,47 ortalama yaparken son testte ortalama (X) 14,40 olmuştur. Kontrol grubu öğrencileri ön testte (X) 6,60 ortalama yaparken son testte bu ortalama (X) 9,07 şeklinde hesaplanmıştır. Bu çalışmada deyimlerin hikâyeleriyle ve etkinliklerle verilmesinin öğrencilerin konuyu öğrenmesinde anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığı incelenmiştir. Anlaşılmıştır ki her biri kültürel bir hazine olan deyimlerin ortaya çıkış hikâyeleriyle anlatılması ve etkinliklerle verilmesi deyim öğretimini kolaylaştıracaktır. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Deyim, Deyim Hikâyeleri, Kültür
Zenginleştirici metin ve görseller aracılığıyla gerçekleştirilen deyim öğretiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin söz varlığına yansımaları
Amaç: Bu araştırmanın amacı, zenginleştirici metin ve görseller aracılığıyla deyim öğretiminin, öğrenme öğretme sürecine ve ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin söz varlığına yansımalarını öğrenci ürünü olan resimler ve şiirler aracılığıyla betimlemektir. Yöntem: Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı merkezde Milli Eğitime bağlı devlet okulunda 2021-2022 yılında öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı günlüklerinden, öğrenci günlüklerinden, gözlemlerden, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmelerinden ve uygulama sürecinde kullanılan video kayıtlarından yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular: Zenginleştirici metin ve görsellerin 4.sınıf öğrencilerinin söz varlıklarına yansımalarının araştırıldığı bu çalışmada veri setinden elde edilen bulgular neticesinde iki ana temaya ulaşılmıştır. Bunlardan birincisi öğrenme süreci ana temasıdır. Öğrenme süreci ana temasında; deyim öğretiminde kullanılan zenginleştirilmiş metin ve görsellerin öğrencilerin deyimleri anlama, deyimlerin farkına varma ve söz varlığındaki değişimleri ve gelişimleri incelenmiştir. İkinci ana tema uygulama sürecinin öğrenci ürünlerine yansımalarıdır. Uygulama sürecinin öğrenci ürünlerine yansımaları ana temasında; öğrenci ürünleri, deyimle ilgili öğrenci yaşantıları alt temalarından oluşmaktadır. Deyimle ilgili öğrenci yaşantıları alt temasıyla ilgili "Süreçte öğrenme ve deneyimleme" ile "Önceden bilme ve deneyimleme" kategorileri oluşturulmuştur. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmada deyim öğretiminde kullanılan zenginleştirici metinler ve görsellerin, öğrencilerin söz varlıklarını geliştirdiği ve deyimleri anlamalarına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Türkçe öğretimi, Söz varlığı, Deyim öğretimi
İlköğretim 1.kademe beşinci sınıfta deyimlerin öğretimine ilişkin kullanılabilecek aktivitelere yönelik bir araştırma
ÖZET Bu araştırmada, Ülkemizde geleneksel olarak yapılan deyimin anlamını verme yöntemi ile resim ve hikâyelerle desteklenen deyim öğretim yöntemi karşılaştırılmış tır. Yeni öğrenilen deyimlerin anlamlarının öğrenilmesi ve belli aralıklarla yapılan tekrarlar yoluyla kavranılması üzerinde durulmuştur. Bunun için yansız yan rastlantısal yöntemle Kontrol ve Deney olmak üzere iki grup belirlenmiştir. Kontrol Grubuna sadece deyimlerin anlamlan verilmiştir. Deney Grubuna ise önce deyimin anlamı verilmiş, ardından deyimin görünürdeki anlamını açıklayan resim gösterilmiş, daha sonra deyimin gerçek anlamım açıklayan özgün hikâye okunmuştur. Öğrenci seviyelerini belirlemek açısından yapılan ilk testte, iki grup arasında önemli bir fark görülmemiştir. En son yapılan testte ise Deney Grubu ile Kontrol Grubu arasında basan yönünden büyük farklılıklar belirlenmiştir. Buna göre bütün anlamlann toplamında Deney Grubu, Kontrol Grubuna (p<.000) oranla daha başanlı olmuştur. Sonuç olarak, resim ve hikâye destekli deyim öğretiminin geleneksel deyim öğretiminden daha olumlu sonuçlar verdiği ortaya çıkmıştır.