Graphic arts
302 theses under this subject heading
Engelli çocuklar için okul mekanlarında çevresel grafik ve yönlendirme tasarımının etkileri
Engellilik, gelişen dünyada hassasiyetin zaman içerisinde arttığı ve tasarım algısının yasal çizgilerine dâhil edildiği bir durumdur. Engelli bireyler, toplum içerisinde hem sosyal hem de fiziksel olarak kendilerine yer edinmede zorluk çekmektedirler. Bu durum bireylerin eğitim haklarını olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, engelli okulları iç mekân ve çevre tasarım kriterlerinde çevresel grafik ve yönlendirme tasarımı etkileri araştırılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Öğretim Kurumları ve Özel Eğitim Kurumları tip projelerinin iç ve dış mekânlarının engelli erişim açısından, antropometri, ergonomi, renk, algılama iletişim, yönlendirme ve bilgilendirme tasarımı açısından detaylı incelenmesi yapılmış olup, mekân tasarımının engelli birey üzerine olan sosyolojik ve fizyolojik etkileri değerlendirilmiştir. Son yıllarda engelli bireylerin toplumdaki yeri, sosyalleşmesi ve istihdamı için devlet kapsamında olan özel proje içerik ve mekân tasarım ölçütleri de ele alınmıştır. Herkes için tasarım ilkesinin mekânlarda uygulanmasının, engelli bireyin toplum içerisinde yer edinip mekânsal haklarına sahip olması hususunda etkisi büyüktür. Çalışma, örnek projeler üzerinden karşılaştırma ve değerlendirme olarak engelli çocukların okullara erişilebilirliğini çevresel ve yönlendirme tasarımı açısından inceleme kapsamlıdır. Anahtar Kelimeler: Engelli Eğitim Hakları, Engelli Okulları, Erişilebilirlik, Çevresel Grafik Tasarım, Yönlendirme Tasarımı, Renk.
Yeraltı toplu taşıma sistemlerinde görsel iletişim; Ankara metrosu için bir tasarım önerisi
Şehirleşmenin hızla devam ettiği günümüz dünyasında ulaşım, metropollerin önde gelen sorunlarından biridir. Ulaşım sorunlarına üretilen çözümlerin vazgeçilmez bir parçası olan metro ulaşım sistemleri, her gün milyonlara varan sayıda yolcu taşımaktadır. Yapısı gereği karmaşık sistemler olan metrolarda yolcu sayısı arttıkça yönlendirme ve bilgilendirme grafiklerinin önemi de artmaktadır. Hızlı ve dakik bir ulaşım aracı olan metroların, büyük şehirlerin ulaşım sorunlarına çözüm üretmesinin yanında sosyal ve kültürel hayata da etkisi vardır. Metrolar, mimari ve görsel yapılarıyla, performanslar ve müzisyenleriyle şehir kimliğinin önemli bir parçası haline gelmişlerdir. Dünyada birçok metro ulaşım sisteminde yürütülen sanat faaliyetlerini organize etmek için kurulmuş ayrı sanat birimleri ve metro müzeleri vardır. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde endüstri devrimi sonrası şehirleşme ve ulaşım konularına değinilmiş ve bu süreçte gelişen şehir içi raylı toplu taşıma sistemleri incelenmiştir. İkinci bölümde dünya metrolarının görsel iletişim sistemleri incelenmiş, metrolarda ortaya çıkan görsel iletişim problemlerine sunulan çözümler değerlendirilmiştir. Son bölümde ise Ankara şehrinin tarihi, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerine değinilmiştir. Ankara Metrosu incelenerek var olan görsel iletişim problemleri ortaya konmuş ve Ankara Metrosu için bir tasarım önerisi sunulmuştur. Görsel iletişimin bilimsel ve teknolojik gelişmeler sayesinde radikal değişikliklere uğradığı 21. Yüzyılda iletişim problemlerine sunulan çözümler de çeşitlenmektedir. Bu çeşitliliğe rağmen, bu iletişim problemlerine sunulan çözümler görsel iletişim tasarımı disiplini içinde bilimsel ve estetik olmak zorundadır. Anahtar Sözcükler: Metro, Görsel İletişim, Ankara, Grafik Tasarım.
Çizgi romanlarda kadın karakterlerin nesneleştirilmesi üzerinekarşılaştırmalı bir inceleme ve bir çizgi roman uygulaması
Çizgi roman, kitap ve film senaryolarında kadın karakterler, geleneksel feminist kuram ile incelendiğinde, erkek izleyicinin zevkine uygun olarak ve inandırıcı olmayan bir biçimde yazılmakla eleştirilmişlerdir. Çizgi romanlarda kadın karakterler hep seksapelleri ile ön planda olmuştur. Kadınları cinsel obje olarak görmenin desteklenmesine engel olunmalı, cinsiyet gözetmeksizin karakterlere eşit davranılmalı ve bu bağlamda kadın karakterler de daha gerçekçi bir anlayış ve teknikle resmedilmelidir. Bu bağlamda "Çizgi Romanlarda Kadın Karakterlerin Nesneleştirilmesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme ve Bir Çizgi Roman Uygulaması" başlıklı araştırmanın ilk bölümünde, eski çağlardan günümüze Kadın'ın tanımı yapılmış ve kadın imgesi üzerinde durulmuştur. Feminizmin tanımı yapılıp türlerine değinilmiştir. Cinsiyetçilik kavramı ele alınmış, toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolleri üzerinde durulmuştur. Kadın'ın Amerikan ve Uzakdoğu toplumlarındaki yeri ve rolü incelenmiştir. Feminizmin sanat ve tasarımdaki yerinden kısaca bahsedilerek sırasıyla önemli feminist sanatçı ve tasarımcı; ardından da feminist çizgi roman yazar ve sanatçılar tanıtılmıştır. İkinci bölümde çizgi roman sanatının tanımı yapılmış ve dünya'daki gelişimi ele alınmıştır. Batı ve Uzakdoğu olarak ikiye ayrılan incelemede, Batı çizgi romanının ele alındığı kısımda: Amerika, Avrupa ve Türkiye incelenmiştir. Uzakdoğu çizgi romanı incelenirken sırasıyla Çin, Kore ve Japonya'daki tarihsel gelişim ele alınmıştır. Amerika ve Japonya, çizgi roman kültürü ve endüstrisinin büyük yer kapladığı bu alandaki önemli ülkelerdir, bundan dolayı bu iki ülke daha detaylı incelenmiştir. Uluslararası bilinen, Japon çizgi romanı (Manga) incelemesi tarihçe ile sınırlı kalmamış; türlerinden de bahsedilerek bir sonraki bölümdeki karşılaştırmalı inceleme için önem arz eden türler alt başlıklarla ayrıca tanıtılmıştır. Üçüncü bölüm, ilk iki bölüm ile edinilen bilgilerin ardından araştırmanın esas konusunu içermektedir. Bölüm "Çizgi Romanlarda Kadının Nesneleştirilmesi ve Cinsiyetçilik" alt başlığı ile bir giriş yapmıştır. Belirli manga türlerine göre kadın karakterlerin ne tür rollere sahip olduğu ve nasıl betimlendiği örneklerle incelenmiştir. Ardından Amerikan çizgi romanındaki süper kahraman kadın karakterlerin güçleri ve tasvirleri üzerinde durulmuş; belirli karakterler tanıtılıp örneklendirilerek incelenmiştir. İnceleme, bu karakterlerin erkek karakterlere kıyasla: nasıl nesneleştirildiği, ne tür kostümlerle resmedildiği ve ne tür güçlere sahip olduğu üzerinden yapılmıştır. Kadın karakterlerin çizgi roman kapaklarında nasıl pozlarla çizildiği incelenmiştir. Konu olarak büyülü genç kadınları ve kadın gücünü içeren çizgi romanlardan bahsedilmiş; güçlü kadın karakter tasvirleri ile bilinen Japon yönetmen Hayao Miyazaki ve kadın karakterleri incelenmiştir. Araştırmanın dördüncü ve son bölümünü oluşturan uygulama çalışması, tezde yapılan karşılaştırma ve incelemeler sonucuda çizgi roman uygulaması olarak hazırlanmıştır. Uygulama, elle yapılan eskizlerden yola çıkılmış, Adobe Photoshop ve Clip Studio Paint yazılımlarından yararlanılarak, dijital ortamda çizilmiştir. Teknik olarak Japon çizgi romanı (manga) tercih edilmiş 16 sayfalık tek formadan oluşan fanzin formatında tasarlanmıştır. Karakter tasarımları çeşitlendirilerek, farklı fiziksel özelliklere sahip, gerçeğe daha yakın kadınların tasarlanması amaçlanmıştır. Hikâye: Evde, işte ve okulda zorluklarla karşılaşan üç kadının hayatlarının kesişimini konu edinirken; kadın kardeşliğin önemini ve tacizin her türü karşısında ses çıkarıp dik durmayı anlatmaktadır. Kadınların toplumda yaşadığı ve karşılaştığı zorlukları konu edinen çizgi romanda, taciz ve cinsiyetçilik gibi konulara dikkat çekilerek bu konularda bilinçlendirme amaçlanmıştır. Anahtar Sözcükler Kadın, Feminizm, Nesneleştirme, Toplumsal Cinsiyetçilik, Çizgi Roman, Süper Kahramanlar, Manga
Sanal ortamda özne olmak: 3 boyutlu animasyonla etkileşim arayışları
Mevcut üretim biçimlerinde meydana gelen her değişim diğerini etkileyerek disiplinlerarası bir zinciri çeker. 21. yüzyıl teknolojilerinin sağladığı üretim biçimleri de bireyin etkileşim kurabildiği sanal ortamlar yaratılmasına olanak sağladığında yeni bir ilişki biçimi hazırlamıştır: Sanal ortam ve Özne. Kendi yapısal kuralları olan sanal ortamlar, kendisiyle ilişki içerisindeki özneyi kullanıcıya dönüştürerek fizikselliğe alternatif yeni bir ortam yaratılmasını sağlamıştır. Merkezinde aynı öznenin yer alması nedeniyle fiziksel gerçekliğe paralel olarak değerlendirilebilecek bu ortam bağımlı bir değişken olarak ele alınabilir. Tasarlayıcı ve alımlayanı olarak merkezinde aynı özne olması nedeniyle bağımlı, fiziksel gerçekliğin kurallarını esnetebildiği ölçüde de değişkendir. Bu tezde de özne ve sanal ortam ilişkisi Lacanyen Özne kuramı üzerinden okunarak irdelenmiştir. Sanal ortamın mekân ilişkisi Lefebvre'nin mekân yaklaşımından hareketle ele alınmıştır. Buna göre sanal ortam ve gerçeklik ilişkisinde sanal gerçeklikler özne merkezli yapısıyla fiziksel gerçekliğe alternatif ve paralel mekânlar olarak yer edinmektedir. Mekânın sanal ortamda var olma şeklinin ve bireyin kullanıcıya dönüşümünün okunabilmesi için tamamen saran sanal ortamda "Fanus" isimli bir sanal gerçeklik uygulaması yapılmıştır. Uygulama tamamen saran sanal ortamların araçlarından sanal gerçeklik gözlüğü ve ekipmanlarıyla deneyimlenebilmektedir.
Karma gerçeklikte çoklu mekan tasarımı
Bu tez araştırması, varoluşundan beri gerçeği arayan insanın yeni çağda kendi gerçeğini yaratma çabalarına eğilmiştir. Günümüzde sanal ve artırılmış gerçeklikte teknolojik yeterliliğe ulaşılması sonucu artık karma gerçeklik ortaya çıkmıştır. Fiziki ve bedeni sınırlılıkların ortadan kalktığı karma gerçeklik çağı neredeyse başlamak üzeredir. İlk metaevren dönem yeni başlamaktadır. Tez çalışmasında karma gerçeklik ekipmanlarıyla tek bir fiziki mekanın ayrı ayrı sanal düzenlemeler ile aynı anda birçok kişi tarafından kullanılabilmesine yönelik grafik tasarım gerçekleştirilmiştir. Tezin birinci bölümü algı, gerçek, zaman, mekan ve simülasyon kavramlarını içermektedir. İkinci bölümde artırılmış gerçeklik, üçüncü bölümde sanal gerçeklik ve dördünce bölümde karma gerçeklik konuları geniş biçimde yer almaktadır. Karma gerçeklikte çoklu mekan tasarımı, örnek uygulama çalışması beşinci bölümde anlatılmaktadır. Tez Türkiye'deki ilk karma gerçeklik konulu tezdir. Bu nedenle sadece grafik tasarım alanına değil mimariden yazılıma kadar bütün alanlar için kaynak oluşturabilmesine yönelik derin bir araştırmanın ürünüdür. Karma gerçeklikte çoklu mekan tasarımı tezi kendinden sonraki karma gerçeklik çalışmaları için temel yapı oluşturma görevini üstlenmesi nedeniyle uzun bir araştırmanın son sözü değil, yep yeni bir düşüncenin ilk kelimeleridir.
Perspektif izdüşüm sistemlerine bilgisayar destekli çözümler ve 2.5 boyutlu animasyon uygulaması
Perspektif ve derinlik teknikleri, temel görsel sanat bilgilerinden olmasına karşın Türkiye'deki sanat okullarında 1, 2 ve 3 noktalı perspektif dışında derinlemesine bahsedilmeyen ve dünyaya kıyasla Türkçe literatürün az bulunduğu bir konudur. Bu çalışmanın amacı, perspektif bilgisini ve çeşitlerini teknolojik gelişmeler kapsamında detaylı olarak incelemek ve bu tekniklerin uygulandığı bir animasyon uygulaması gerçekleştirmektir. Tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk Bölümde bakmak, görmek, ışık, göz, izdüşüm ve perspektif çeşitleri gibi temel kavramlar açıklanmıştır. Ardından görmenin yapısı, derinlik algısını sağlayan görme ipuçları ve derinlik illüzyonunu destekleyen renk gölge gibi öğelere değinilmiştir. Temel kavramlardan sonra perspektif izdüşüm sistemlerinin detaylı bir şeması verilmiştir. İkinci bölümde, insan anlığındaki görme fenomenin yorumlarındaki değişimler ve bu algıyı doğrudan etkileyen perspektif cihazlarının teknoloji tarihi anlatılmıştır. Kronolojik olarak metafizik bakışın olduğu mitolojik dönem, ilk derinlik denemeleri, merkezi perspektif, ilk perspektif çizim araçları, camera obscura'nın kamusallaşması, fotoğraf makinesiyle başlayan kimyasal dönem ve son olarak bilgisayar grafiğinin yükseldiği dijital dönem olmak üzere toplam yedi kısımda incelenmiştir. Üçüncü bölümde, bir dijital animasyon dili olan 2.5 boyutlu canlandırma tekniğine yoğunlaşılmıştır. Öncelikle dijital animasyonun tanımı ve sınıflandırma bileşenleri ardından klasik animasyondan dijital animasyona olan dönüşüm anlatılmıştır. 2.5 boyutun tanımı yapıldıktan sonra bu tekniğin uygulandığı mat boyama, animasyon ve hareketli grafikler alanından örnekler verilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise derinlik gösterim bilgilerinin kullanıldığı 2.5 boyutlu animasyon uygulamasının aşmaları anlatılmıştır. Konu olarak Altay Evrendoğum (kozmogoni) miti seçilmiş ve evrençizim (kozmografi) kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Son olarak da uygulama adımları eşliğinde perspektif ve derinlik algısını eserlerinde uygulamak isteyen sanatçılara ve bu konuda bilgi edinmek isteyen araştırmacılara yararlı olabilecek teknikler sıralanmıştır.
Bilim kurgu filmlerin açılış jeneriklerinde hareketli grafik kullanımı ve bir uygulama önerisi
"Bilim Kurgu Filmlerin Açılış Jeneriklerinde Hareketli Grafik Kullanımı Ve Bir Uygulama Önerisi" konu başlıklı bu çalışmanın amacı teknoloji kullanımının ve bilimsel merakın artmasına bağlı olarak oluşabilecek hareketli grafik uygulama ve araştırmalarına kaynak oluşturmaktır. Tezin birinci bölümünde hareketli grafiğin tanımı hareket olgusunun insanlık tarafından tanımlanması ışığında araştırılmış ve farklı kaynaklarda yapılan tanımlar aktarılmıştır. Devamında ise tasarım ilkelerinin incelenmesi ile üretilebilecek yeni uygulamalara kaynak ve yol gösterici olmak hedeflenmiştir. İkinci bölümde ise sinemanın tarihsel gelişimi incelenmiş ve açılış jeneriklerinin tanımı açıklanmıştır. Bu açıklamalar yapılırken kronolojik olarak açılış jenerik örneklerinin incelemesinde bulunulmuş ve bu çalışmanın konu başlığından hareketle uygun öğe içeren bilim kurgu türünden filmlerin açılış jenerikleri yapılacak olan uygulama önerisi de dikkate alınarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde, kavramsal uyumluluk, uygulama sınırlılığı gibi unsurlarda benzerlik taşıyan bir filmin seçilmesi sağlanmıştır. Üretilen bu uygulama çalışması ile hareketli grafiklerin bir mesajı veya kavramı, izleyiciye iletme ilkesini doğru biçimde göstermek ve bu alanda çalışma yapacak kişilere rehber olmak amaçlanmıştır.
Fantastik edebiyat resimlemeleri ve bir etkileşimli kitap uygulaması
Bu tez çalışmasında fantezi ve resimleme (illüstrasyon) kavramları birlikte ele alınıp, fantastik edebiyatın illüstrasyon üzerindeki etkisi incelenerek literatüre katkıda bulunulmak amaçlanmıştır. Edebiyat ve illüstrasyonun sıkı bir ilişkisi vardır. Pek çok metin okuyucuya içerik hakkında bilgi vermek, dikkat çekmek gibi amaçlar için illüstrasyona başvurur. Fantastik edebiyat gibi düşselliğin ve soyut kavramların baskın olduğu bir edebi türde illüstrasyona olan ihtiyaç had safhadadır. Kimi zaman anlatıcının betimlemeye ve diğer söz sanatlarına başvurarak tek başına imgeleri aktarması yetersiz kalabilmektedir. Fantastik edebiyatın içeriğini oluşturan ütopik evrenler, yaratıklar, alışılagelmişin dışındaki her şey illüstrasyon sanatı ile adeta can bulur. Dünyada pek çok fantastik kurgunun anlatılmasında etkili bir yöntem olan illüstrasyon, ülkemizde daha çok çocuk kitapları için kullanılmıştır. Bu şüphesiz ki fantastik edebiyatın hedef kitlesinin büyük kısmını gençlerin oluşturmasından kaynaklıdır. Oysa ki geçmişte ve bugün üretilen çoğu fantastik masalların, öykülerin ve romanların ilk hali yetişkinler içindir. Eserler, sadeleştirilip ağdalanarak çocuklara yönelik hale getirilmiştir. Yapılan araştırmalar, örnekler ve uygulama kısmı ile birlikte bu tez çalışmasının ana hedefi e-kitaplarda kullanılan illüstrasyon ve görsel içeriklerin yetişkinlere de hitap edebileceğini ortaya koymaktır. Geleneksel anlamda kitaplar, uygarlığın doğuşundan beri insanlığa kültürel aktarım, bilgilerin kalıcı hale gelmesi gibi amaçlar doğrultusunda hizmet etmiştir. El yazması ile başlayan kitapların serüveni, matbaanın bulunuşu ile ivme kazanmış, daha sonra gelişen baskı teknikleri ile devam etmiştir. Bugün teknolojide gelinen son nokta beraberinde okuma alışkanlıklarını da değiştirmiştir. Hemen herkesin evinde olan bilgisayarlar, tabletler ve mobil cihazlar bir çok esere ulaşım ve taşıma kolaylığı sağlarken, maliyeti de düşürerek tercih edilirlik kazanmışlardır. Bu cihazlarda kitaplar etkileşimli hale gelmiş, genel olarak kitap uygulamaları olarak adlandırılmıştır. Farklı formatlarda çalışan kitap uygulamaları, illüstrasyon, hareketli grafik, ses, efektler ve içerdiği diğer etkileşim unsurları ile bir çok tasarımcı için de yeni bir çalışma sahası oluşturmaktadır. Dünyada klasikleşmiş eserlerin bir çoğu için pek çok kitap uygulaması üretilirken, ülkemizde etkileşimli kitap uygulamaları genellikle çocukların okul öncesi eğitimi için üretilen içeriklerle sınırlı kalmıştır. Bu tez çalışması iki ana bölümden oluşup, yapılan proje uygulaması konusu için hazırlanmış olan bölümle birlikte üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde illüstrasyon kavramı tarihi gelişim süreci ile berber açıklanmış, üretim tekniklerine değinilmiştir. İllüstrasyonun kullanım alanları ve yaklaşım açısından türleri, ayrı ayrı başlık ve alt başlıklar halinde örnekler ile açıklanmıştır. İkinci bölümde fantastik kavramı tanımlanmıştır. Fantastiğin dünyadaki tarihi gelişim süreci detaylı bir şekilde incelenmiştir. Fantastiğin türleri, sanatçıları ile tanımlanmıştır. Fantastik edebiyatın dünyadaki tarihi gelişim süreci açıklandığı gibi Türkiye'deki gelişim süreci de incelenmiştir. Fantastik edebiyat ve illüstrasyon arasındaki ilişki daha önce bu alanda eserler üretmiş olan başarılı sanatçıların çalışmaları örnek alınarak açıklanmıştır. Örnek çalışmalarda kullanılan üslup, tasarım ve tekniğin detaylı incelenmesi yapılıp, fantastik illüstrasyonun edebi çalışmalara olan katkısına değinilmiştir. Son bölüm olan üçüncü bölümde ise etkileşimli kitap uygulamaları hakkında bilgi verilmiştir. Etkileşimli kitap uygulamaları ve elektronik kitap arasındaki farklar yapılan tanımlamalar ile açıklanmıştır. Etkileşimli kitap uygulamalarının tarihi gelişimine değinilmiş, teknik özellikleri incelenmiştir. Uygulamanın konusu olan Edgar Allan Poe'nun, The Raven (Kuzgun) adlı fantastik-gotik şiiri biçimsel ve anlamsal olarak incelenmiştir. Uygulama kısmında Kuzgun şiiri için yapılan eskiz çalışmaları açıklamaları ile birlikte verilmiştir ve Edgar Allan Poe'nun The Raven (Kuzgun) adlı eseri için hedef kitlesi yetişkinler olan bir etkileşimli kitap uygulaması yapılmıştır.
3 boyutlu animasyon yapımlarında anlatım unsuru olarak aydınlatma: Örnek bir çalışma
Bilgi teknolojilerindeki yaklaşık yarım yüzyıldır yapılan yenilikler yaşamımızı çok yönlü etkilemekte ve insanları birçok alanda değişime ve dönüşüme zorlamaktadır. Geleneksel araç ya da tekniklerle üretilmesi mümkün olmayan sanat yapıtları, günümüzde, yeni teknolojilerden yararlanarak üretilmeye başlanmıştır. Bu gelişmelerden en çok etkilenen sanat dallarından biri animasyondur. Teknolojinin gelişimiyle bilgisayar animasyonları gündelik yaşamımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Animasyon uygulamaları artık fantastik dünyaları gerçeğe dönüştüren yeni bir sanat formu olarak algılanmaya başlandı. Bu yeni sanat formu, tıpkı bir kokteyl gibi yaratıcılık, hayal gücü, anlam, renk, hikâye vb. çeşitli sanatsal ögeyi içinde barındırmaktadır. "3 Boyutlu Animasyon Yapımlarında Anlatım Unsuru Olarak Aydınlatma: Örnek Bir Çalışma" başlığını taşıyan bu çalışmanın amacı, geleneksel sinema yapımlarının yaşamsal unsurlardan biri olan sinematografik (dramatik) aydınlatmanın 3B animasyon filmlerinde nasıl uygulanabileceği ve ayrıca, söz konusu aydınlatmanın hikâye anlatımına nasıl uyarlanabileceğinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümü 3B animasyonun ne olduğu, önemi ve yapım aşamalarının neler olduğu hakkındadır. Her aşamanın kendisine özgü terminolojisi ve uygulanan temel teknikler bu bölümde açıklanmaya ve tanıtılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde dramatik aydınlatma konusu mevcut literatür ışığında önce tartışılmış, sonrasında işlevleri detaylara girilerek açıklanmıştır. Hikâye anlatımına başarılı katkı sağladığı düşünülen uygulamalar, 3B animasyon filmlerinden seçilen örneklerle yansıtılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde dijital aydınlatma araçları ele alınmış ve her aracın geleneksel sinema aydınlatılmasındaki benzerleri ile farklılıkları belirtilmeye çalışılmıştır. Ayrıca dijital aydınlatmada kullanılan araçların üretim sürecine etkileri de incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünü "Uygulama Çalışması" oluşturmaktadır. 3B animasyon yapımlarında temel unsurlardan biri olan aydınlatmanın hikâye anlatımına katkısını somutlaştırmak amacıyla kısa metrajlı bir animasyon çalışması yapılmıştır. Anahtar sözcükler: 3B animasyon, aydınlatma, sinematografik aydınlatma, hikaye anlatımı, dramatik aydınlatma, animasyon.
Bilgisayar oyunlarının yapım sürecinde konsept tasarımı, üretilmesi ve uygulanması
Bilgisayar oyunları 1940'lı yıllarda atılan teknolojik adımların bir yan ürünüdür denilebilir. Başlarda bilgisayar mühendislerinin birer hobisi olarak var olan bilgisayar oyunları büyük bir çoklu medya ürünü olarak gelişen teknoloji ile birlikte kendisini güncelleyerek ve evrilerek günümüze kadar gelmiştir. Büyük bir sektör haline gelmesiyle birlikte bilgisayar oyunlarının üretim kalitesinde de bazı standartlaşmalar söz konusu olmuştur. Söz konusu standartlaşmalar bilgisayar oyunlarının içeriği ve özgünlüğünde bazı olumsuzluklara yol açmıştır. Konsept tasarımları alanında gözlenen sıradanlaşmanın özgün yaklaşımlarla nasıl kırılabileceğine vurgu yapılan bu çalışmanın birinci bölümünde bilgisayar oyunlarının bilgisayar teknolojileri ile birlikte tarihsel gelişimi incelenmiş ve bu gelişim sürecinde oluşan bilgisayar oyunu türleri ile başlıca bilgisayar oyunu geliştiren firmalara değinilmiştir. İkinci bölümde konsept tasarımının tarihsel gelişimi ve hangi alanlarda kullanıldığı üzerinde durulmuştur. Ardından konsept tasarımının bilgisayar oyunlarının tasarım ve yapım sürecindeki önemine değinilmiş ve konsept tasarımının hangi yöntem ve teknolojiler ile üretildiğine değinilmiştir. Üçüncü bölümde bilgisayar oyunları sektörünün Oscarı olarak nitelendirilebilecek "The Game Awards" ödüllerinden 2015, 2016 ve 2017 yıllarında sanat yönetimi dalında ödül almış üç oyunun konsept tasarımı süreçleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde, insanlık tarihinin bulunmuş ilk yazılı destanlarından biri ve Mezopotamya kültürüne ait bir eser olsa bile tüm insanlığa adanmış bir kültür mirası niteliği taşıyor olması nedeniyle, "Gilgameş" adlı bir konsept tasarımı gerçekleştirilmiş ve bu tez çalışması sürecinde elde edilen verilerden hareketle irdelenerek sunulmuştur.
Türk sinemasında tarihi filmlerin afişleri (1950-1960)
1946 yılında Türkiye'nin çok partili hayata geçmesiyle 1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti, kalkınma politikaları, Kore Savaşı ve NATO üyeliği, Truman Doktrini ve Marshall Planı'yla beraber, ABD ile olan ilişkileri yoğunluk kazanmıştır. Küresel ölçekte yayılan Hollywood filmleriyle hissedilir hale gelen, Amerikan hayat tarzı, Türk toplum yaşamında farklı bir çehre oluşmasına yol açmıştır. 1950-1960 yılları arasında toplumun sosyo-kültürel yapısındaki değişim, yeni eğilimleri de beraberinde getirmiştir. Kore Savaşı ve Kıbrıs meselesi gibi tarihi olaylarla milli duygular yükselmiş, Kore Savaşı ve Kıbrıs filmleri yapılmıştır. Ayrıca Türk edebiyatında Milli Mücadele, Efe, Osmanlı konularının öne çıkmasıyla, Kurtuluş Savaşı'nı, Efeleri, Osmanlı İmparatorluğu ve Deniz Savaşları'nı konu alan filmler de yoğunluk kazanmıştır. Çalışmamız kapsamında, Türk sinemasındaki tarihi filmlerle sınıflandırılmış, bu filmlerin afişlerine odaklanılarak, film-afiş ilişkisi incelenmiş, afiş çalışmalarında öne çıkarılan gösterge ve devinimler irdelenerek yorumlanmış, afişlerde bulunan sanatçı imzalarından kompozisyonu hazırlayan ressamlar tespit edilmiş ve dönemi etkileyen Amerikan rüzgarının afiş tasarımdaki etkileşimlerine değinilmiştir.
Türkiye'de gazetelerde yayınlanan çizgi roman tarihi ve örnekleri
Çizgi roman birçok sanat dalını içerisinde barındıran, görsel bir anlatım türü olarak bilinmektedir. En çok kullandığı dil bakımından edebiyat ile görselleri kamera açısına uygun bir biçimde kareler içerisinde kullanması açısından sinema ile karşılaştıran bu sanat dalında Dünya'daki ilk örnekler gazete tirajlarını artırmak amacıyla gazetelerde başlamış, mizah dergileriyle devamlılığını sağlanmış ve birçok eser sinemaya uyarlanmıştır. Türkiye'de de aynı yol izlenmiş ve ilk çizgi roman örnekleri gazetelerde filizlenmiştir. Türkiye'de popülerleşen çizgi romanların ortak özelliği, türleri açısından tarihi, konuları bakımından kahramanlık öyküleri içermesidir. Türkiye'de gazetelerde çizgi romanın başlangıcı 1950'lere dayandırılmaktadır. Gazete çizgi romancılığı 1980'lere kadar devam etmiş, 80'den sonra dergiciliğin başlamasıyla gazetelerdeki çizgi romanlar yerini dergilere ve kitaplara bırakmıştır. Gazetelerde yayınlanan çizgi romanların en çok yaygınlaştığı dönem 1950-1975 yılları arasında olmuştur. Bu dönemde tarihi kahramanlık öyküleri ile ünlenen çizerler; Ratip Tahir Burak (Barbaros'un Son Seferi), Turhan Selçuk (Abdülcanbaz), Suat Yalaz (Karaoğlan), Ayhan Başoğlu (Malkoçoğlu), Sezgin Burak (Tarkan), Abdullah Turhan (Kara Murat), Yurdagün Göker (Batu'nun Maceraları), Bahattin Atak (Battal Gazi)'dır. Bu çalışmada saydığımız çizerlerin örnekleri üzerinden Türkiye'deki tarihi çizgi romanlar incelenmiştir. Şimdilerde çizgi roman'a olan ilgi belli kesimler tarafından devam etse de gazetelerde çizgi roman görmek pek mümkün olmuyor. Bu tez çalışması çizgi romanın gazetelerde tekrar gündeme gelmesini amaçlamaktadır. Eski çizgi romanların unutulmaması niteliğinde değerler taşıyarak hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çizgi roman tarihi, gazetelerde yayınlanan çizgi roman, Türkiye'de çizgi roman, Barbaros'un Son Seferi, Abdülcanbaz, Karaoğlan, Malkoçoğlu, Tarkan, Kara Murat, Batu'nun Maceraları, Battal Gazi
Grafik tasarım tarihinde kolaj
Bu çalışmada grafik sanatının ve kolaj tekniğinin geçmişten günümüze kadar olan gelişimini, tekniklerini ve öne çıkan etkili çalışmaları inceleyeceğiz. Sürekli yenilenen ve ilerleyen tasarım çağında yaşanan her değişim birer gelişme olarak görülmüştür. Grafik tasarımın günümüzde popüler olması, her alanda karşımıza çıkması, kreatif tasarımların öne çıkmasını gerektirmektedir. Alternatif tasarımların tercih edildiği günümüzde kolaj etkin tercihlerdendir. Peki kolaj nereden ve nasıl gelmiştir? Bu çalışma, Kübizm, Dada, Pop Art gibi akımlardan günümüze kadar yapılan kolaj çalışmalarının tekniği ve mantığından esinlenerek hazırlanmıştır. Tarihsel süreç içinde tasarlamak ve yeni şeyler üretmek her zaman hayatımızda olmuştur. Sanat, renk, biçim, maddesellik ve anlatım çoğu zaman çeşitlilik göstermiştir. Geçmişimizden gelen bu durum bizlere de yön vermiş geliştirme ve araştırmaya teşvik etmiştir. Tasarlamak, yeni ürün (makine, mobilya, endüstriyel ürün v.b.), mekân ve alan (yapı, peyzaj) için bir plân oluşturma ve geliştirme sürecine işaret eder. Günümüzde tasarımın birçok alanı vardır. Görsel sanatlar içinde en fazla tercih edilen grafik tasarım olarak öne çıksa da iç mimarlık, peyzaj tasarımı, endüstriyel tasarım ve moda tasarımı da günümüz ki etkin tasarım disiplinlerinden olmaktadır. Günümüzde pek çok alanda kullanılan kolaj tekniği ise, elde bulunan fotoğrafın, yazının, gazete kağıdının ya da basılı malzemenin, bir yüzey üzerinde yeni bir kompozisyon oluşturacak şekilde yapıştırılması ya da çizilmesiyle elde edilir. Bin yıllık bir geçmişe sahip olan teknik ilk kez resim sanatında ciddi bir biçimde ele alınmıştır. Kolaj, insanın içinde var olan keşiflerin sonucu ve bir ifade biçimi olarak sanatın bir değeri, geleneksel ifade araçlarının önünü açan ve genişleten, yüzey mantığında devrim yaratan, sanatsal ifade araçlarına bakış açılarını değiştiren, plastik sanatlara yeniliği getirip sanatçının ifade özgürlüğünü genişleten bir unsur olarak günümüzde yer etmiştir. Kolaj tasarımları Dada döneminden günümüze kadar grafik tasarımda alternatif tasarım olanakları sağlamıştır.
1950'li yllardan bugüne ambalaj ve grafik tasarım olgusunun incelenmesi
Günümüz koşullarına baktığımızda, ürünün üretiminden raftaki yerini alana dek ambalajın ne kadar önemli olduğunu görmekteyiz. Çünkü bugün ki tüketici kitlesi için algıda farklılık yaratan ve ürüne karşı cazibe duymasını sağlayan en önemli unsur ambalaj olmuştur. Bu nedenle ambalaj, üretici için en önemli reklam aracı olurken, aynı zamanda kurumsal imajı yaratacak ve koruyacak kaynak halini almıştır. 1950'li yıllardan günümüze ambalaj tasarımındaki gelişmelerin incelendiği bu araştırmada, üretim ve teknolojinin ambalaj tasarımı üzerinde değişim ve etkileşim süreçleri araştırılmıştır. Ayrıca, hazırlanan araştırmada ambalajın tanımı yapılmış, tarihçesi incelenmiş, ambalaj ile ilgili temel bilgiler ve ambalajın işlevleri anlatılmış, ambalaj tasarımına etki eden öğeler, kronolojik olarak ambalaj tasarımları, ambalaj tasarımında etiket ve sembol kullanımları, toplumdaki değişikliğin ambalaj tasarımına etkileri de araştırmaya eklenmiştir.
Kurumsal mekanda görsel okunaklılık
Sanayi devrimiyle başlayan köylerden kentlere göçle birlikte kentler hızla değişip büyümeye başlamıştır. Bu hızlı değişimle mekanların ihtiyaçları artmış; bu ihtiyaçları karşılamak için de; mekan ve zaman hissini güçlendirmek, ilişkileri iyileştirmek ve hayatı basitleştirmek gereksinimi doğmuş, bunun için de mekan grafiklerinden yardım alınması zorunlu hale gelmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde geçmişten günümüze kurumsal mekanların gelişimi ve kurumsal mekanın oluşturulmasında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınırken; ikinci bölümde görsel okunaklılığın gerekliliği ve çevre işaretlerinin önemine vurgu yapılmıştır. Ayrıca son yıllarda önemi git gide artan yaşlılar ve fiziksel engelliler için işaret sistemlerinden bahsedilmiştir. Son bölümde, tez çalışmasındaki bilgiler ışığında oluşturulmuş 5 mekanın incelemesi bulunmaktadır. Randall Çocuk Hastanesi, Boston Çocuk Hastanesi, Osmanlı Bankası Müzesi, Sakıp Sabancı Müzesi, Dubai Uluslararası Havalimanı'nda yapılmış mekan grafikleri, yönlendirme, bilgilendirme ve sergileme tasarımları da sunulmuştur
Yapay zekanın sanata etkileri
21. yüzyıl dünyasında, tarih boyunca uğradığı dönüşümlerden çok daha hızlı bir şekilde gelişen ve değişen teknoloji, doğal olarak insan zekasının da sınırlarını zorlamaktadır. İnsanlığın kültürel, sosyal ve teknolojik her alandaki gelişimi dünyamızı olumlu ve olumsuz değişimlere de sürüklemektedir. Teknolojik ve bilimsel araştırmalar bir taraftan insanın yaşamını kolaylaştırırken diğer taraftan da binlerce insanın yaşamının yine insan eli ve aklı ile sonlandırılmasında kullanılabilmektedir. Değişen dünya ve ilerleyen teknoloji, çağın araç-gereçlerini çeşitlendirirken sanatçılara da yeni araçlar sağlayarak aslında sanatı etkilemektedir. Günümüz en ileri teknolojilerinden Yapay Zeka grafik tasarım, resim, müzik, edebiyat, heykel, mimari gibi sanatın pek çok alanında eserler üretmektedir. İnsanlığın yüzyıllar boyunca gerek acı çekerek, gerek keyif alarak ama birden çok duyguyu yaşayarak sanat üretmeye, sanatçılar yetiştirmeye çalıştığını düşündüğümüzde yapay zeka programlarının dakikalar içerisinde onbinlerce alternatif eserler oluşturabilmesi farklı kesimlerde farklı yorum ve beklentilere yol açabilmektedir. Bu araştırma bir yandan yapay zekanın günümüzde geldiği noktayı ele alırken, diğer yandan yakın gelecekte ihtimaller doğrultusunda karşılaşacağımız gelişmeler ve değişimlerin tahminlerini, sanat adına bizleri nelerin beklediğini ve sanatçılara verilen değer değişimlerini eldeki verilerin ışığında tespit etmeye çalışmaktadır. Çalışmada sanat algısı, çeşitli alanlarda yapay zeka ile gerçekleştirilmiş sanat örnekleri üzerinden yorumların değerlendirilmesi, teknoloji ve yapay zekanın sanatta kullanılması ve beklentilerin incelenmesi üzerine kurgulanmış konu ve sorular üzerinden mülakat tekniği kullanılarak 16 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, konu başlıkları altında gruplanarak çözümlenmiştir. Bu bağlamda varılmak istenen sonuç yapay zeka algoritmalarına sorgusuz bir şekilde teslim olmadan, insanın ürettiği sanatın değersizleşmemesi adına, teknolojinin kölesi değil daima akıllı yöneticisi olmak ve 21. y.y. sanatının nasıl bir alanı ve görüngüsü olabileceği ihtimalleridir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Dijital Sanat, Teknoloji ve Sanat.
İstanbul Marmaray raylı sistem istasyonlarının, bilgilendirme tasarımları açısından değerlendirilmesi
Bilgilendirme tasarımı, şehirlerin büyümesi ve gelişmesi ile önemli bir konuma sahip olmaktadır. Ülkemizde 2008 yılından sonra ifade edilmeye başlanılan bilgilendirme tasarımı, özellikle toplu taşıma araçlarındaki kullan uygulamaları daha da artmaktadır. Birçok alanı içinde barındıran bilgilendirme tasarımları toplu taşıma araçlarını kullananların gitmek istedikleri yere kolaylıkla ulaşmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada bilgilendirme tasarımı uygulama alanlarından biri olan Yönlendirme ve İşaretleme Tasarımının (Wayfinding & Signage Design) ülkemizde bulunan raylı sistem hatlarındaki önemine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Bu araştırma, İstanbul raylı sistem hatlarından birisi olan Marmaray istastasyonlarında yer alan bilgilendirme tasarımı ürünlerini kapsamaktadır. Bu bağlamda Marmaray istasyonlarında yer alan bilgilendirme tasarımlarının günümüz durumlarını ortaya çıkarmak ve değerlendirmek amacı ile 16 soruluk bir anket yapılmıştır. Yapılan anket 350 (üç yüz elli) kullanıcıya ulaşarak değerlendirilmiştir, yüzde ve frekansları alınarak konu hakkında yorumlar yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda yapılan anket sonuçları değerlendirilerek Marmaray istasyonları içerisinde bulunan bilgilendirme tasarımlarının kurumsal kimlik kapsamında olması gerektiği öneri olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Grafik Tasarım, Görsel İletişim, Bilgilendirme Tasarımı,Yönlendirme ve İşaretleme Tasarımı.
Türk grafik tasarımında Mesut Manioğlu
13 Şubat 1927 yılında İstanbul'da doğdu. 1944 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'nin "Süsleme Sanatları Bölümü Afiş Atölyesi" öğrencisi oldu. Akademi'nin kuruluş günü, geleneksel "3 Mart Balosu'nun afişlerini öğrenciliği süresince o yaptı. 1946 Birleşmiş Milletler afişi birincilik ödülü aldı. Aynı zaman da Amerika'da Türkiye'yi temsil eden ilk afişe imza atmış oldu. 1949 yılında akademiden mezun oldu. Aynı yıl, İstanbul Belediyesi tarafından organize edilen İstanbul Sergisi'ne katılarak, serginin afişini yapar ve dekorasyonunu düzenleyerek sanat hayatına ilk profesyonel adımını attı. 1951'de İzmir Beynelmilel Fuar'ında Amerikan Pavyonu tasarımı ve bunu izleyen yıl, Emlak Bankası Pavyonu'nun yeniden yapılanması işlerini alarak, fuar ve sergi düzenleme işlerini sürdürdü. Bu durum, Emlak Bankası ile on yıl sürecek çalışmaların başlangıcı oldu. 1954'te dönemin hükümeti tarafından Türkiye'nin modernleşme sürecinin dört afişle yansıtılması görevi de ona verildi. 30 yıl Verem Savaş Derneği ve ona bağlı sağlık kurumlarına gönüllü tasarımcı olarak katkıda bulundu. 1972'de Shell firmasının sanat danışmanı olmuş, 20 yıl firma için çeşitli tasarımlar yaptı. Tüm sanat yaşamı boyunca birçok amblem ve illüstrasyonlar yapmış ve ödüller almıştır. Uluslararası sergilere katılmış, yabancı yayınlarda yapıtlarına yer verilmiştir. 1968, 1970, 1976 yılında Varşova Afiş Sergisi, 1970 yılında Brno, 1976 yılında Listowel sergilerine katılmış, 1967'de Gebrauchghrafhik ve 1976'da Modern Publicity'de yapıtları yayımlanmıştır. 1980'lerden sonra yaptığı afişlerde yalın bir anlatım gözlenir. Özellikle 1995'te tasarladığı "İstanbul" afişi, Mesut Manioğlu'nun işlerinin ve geldiği noktanın bir özeti gibidir. Modern anlayışını giderek minimalist bir anlatıma ulaştırmıştır. 1972'de başlayan akademideki hocalık serüveni 2000 yılına dek sürmüştür. Türk Grafik Sanatının başlangıç günlerini yaşamış. Türk Sanayisinin gelişim günlerinin tanıtımında önemli roller oynamış, tam 58 yıl sanatla iç içe yaşamış, grafikten fotoğrafa, mimarlıktan heykele kadar güzel sanatların içerdiği bütün alanlarda başarıyla üretimde bulunmuştur. 19 Ocak 2001 tarihinde hayata gözlerini kapamıştır.
Otomobil logotype ve amblemlerinin incelenmesi
Ticaretin başlamasıyla birlikte ürünlerin ayırt edilebilmesi için üzerlerine bazı işaretler konma zorunluluğu getirilmiştir. O dönemde okur yazarlığın da az sayıda olması sonucu bu işaretler semboller şeklinde ifade edilmiştir. Bugün kendi dilimizde karşılığı 'simge' ve 'özgün yazı' olan 'amblem' ve logotype' kelimeleri kavram olarak ayrı kelimeler olsalar da, her ikisini de kapsayan 'logo' kelimesi ile ifade edilebilirler. Bu yüzden logo, adını taşıdığı ürün veya firmayı en özgün biçimde ayırt edebilir kılmak gibi bir işlevselliğe sahip olmalıdır. 19. yüzyılda enerji kaynağı olarak buharın ve petrolün kullanılmaya başlaması ile günümüzde önemli bir yer teşkil eden otomobil, tarih sahnesinde yerini almıştır. Sonrasında içten yanmalı motorlar üretilmiş ve otomobil serüveni devam etmiştir. Bu güne geldiğimizde ise teknolojinin verdiği imkanlar sonucunda, farklı enerji kaynakları da kullanılarak, otomobiller üretilmeye devam etmektedir. Ülkeler ve toplumlar belirli bir yaşam sürecinde kendi tarihlerine sahiplerdir. Otomobillerin de bu şekilde bir tarihi vardır. Otomobiller ilk yapılış amaçlarında ihtiyaçlar doğrultusunda üretilseler de günümüzde bu ihtiyaçlara ek olarak lüks, konfor, yaşam kolaylığı gibi özellikler de eklenmiştir. Zamanla otomobil üretiminin artması sonucu müşteriler için seçeneklerde artmıştır. Otomobil satın almak isteyen müşteri markalar arasında seçim yapmak durumunda kalmıştır.. Bu noktada reklam ve grafik tasarım önem kazanmıştır. Her marka kendini en iyi temsil edecek olan ismi, amblemi ve markanın sloganını tasarlamıştır. Yapılan amblemler firmalar için kurumsal kimlik haline gelmiştir. Otomobilin icadından günümüze kadar çoğu ülke kendi otomobilini üretmeye başlamıştır. Her ülkenin toplum yapısının farklı olması sonucu olarak, üretilen otomobiller de çeşitlilik göstermektedir. Örneğin Alman otomobil üreticileri genel anlamda konfor ve lükse önem verirken Amerkian otomobil üreticileri güç ve sağlamlığı ön planda tutmuşlardır. Otomobil firmaları, amblemlerine oldukça önem vermişlerdir. Firmaların amblemlerinin farklı hikayeleri bulunmaktadır. Günümüzde bu otomobil amblemleri firmayı temsil ettiği gibi aynı zamanda üretildiği ülkeyi de temsil etmektedir. Amblemler tek tek detaylı incelendiğinde otomobil firması, üretildiği ülke veya otomobilin üretim amacı gibi konularda bilgiler taşıyabilmektedir. Yıllar içerisinde bu amblemler, toplumun yapısı, o günün gereksinimleri, teknolojinin ve grafik tasarımın ilerlemesi gibi konulara da bağlı kalarak değişikliklere uğramıştır.
Türk basınında haberin fotoğraf ve infografikle anlatımının okunabilirliğinin karşılaştırılması
Fotoğraf ve grafik tasarım ögeleri, dünyada olduğu gibi Türk basınında da gazetelerde haberin okuyucuya sunulmasında çok önemli bir rol taşıyan unsurlardandır. Düz bir yazıdan ibaret olan haber metni, fotoğraf ve grafiğin kullanılması ile okuyucu tarafından kolaylıkla okunabilecek bir forma dönüşür. İlk keşfedildiği yıllardan beri gazetelerde kullanılan fotoğraf, okuyucu tarafından haberi kanıtlayan önemli bir belge olarak kabul görür. Dünyanın her hangi bir yerinde yaşanan bir olay fotoğraf ile herkese ulaştırılır. Fotoğraf gazete için o kadar önemlidir ki, açıklayıcı haber metni olmaksızın, tek başına da haberi her şeyi ile gösterip anlatabilmektedir. Ancak fotoğrafın bu güçlü görsel etkisi bazı haberler söz konusu olduğunda yeterli olamamaktadır. Gazete sayfalarını hazırlayan tasarımcılar fotoğraf kullanamadıkları durumlarda grafik ögelerden faydalanırlar. Grafik ögelerin en etkililerinden biri olan infografik anlatım, gazete sayfasında görseli olmayan bir haberi temsili resimlerle renklendirip dar bir sayfada çok ayrıntılı bilgi veren haber sunum şeklidir. İnfografik haberler keyif alınarak okunduğu için okur tarafından da giderek daha fazla kabul görmeye başlamıştır. Günlük haberlerin tek düzeyliğinden sıkılan okura daha az yazı ve bol görselle bilgi veren infografik metot, fotoğraf ile sunulan bir haberin önüne geçebilir mi? Okuyucu tarafından gazetelerde infografik kullanılarak hazırlanan haber sunumu mu, yoksa fotoğraflı haber sunumu mu daha çok kabul görmektedir? Bu tez çalışması, amaç ve hedefleri çerçevesinde gazetelerde sunulan haberlerin fotoğraf ya da infografik ile aktarılması durumunda okurun tercihinin hangisi yönünde olduğu araştırılıp, tespit edilmeye çalışılmıştır.
Görsel iletişimde bir etki unsuru olarak tipografi ve fotoğraf birlikteliği: Tipofoto
İletişim, insanlığın tarihsel gelişim sürecinde yaşamsal önem taşıyan bir eylemdir. İnsanoğlu iletişim örgüsünü kurarken, duygu ve düşüncelerini aktarırken çeşitli semboller oluşturmuş; motifler, desenler, resimler ve süslemelerde karşımıza çıkan bu sembolleri zaman içinde dile dönüştürmüştür. Resim sanatının başlangıcı sayabileceğimiz bu eylem sanatsal ifadeler ve iletişim arasındaki bağın derinliğini vurgulaması bakımından önemlidir. İletişimde yazının kullanılması ise toplumsal, kültürel, sanatsal, ekonomik, tarihsel açılardan devrim niteliğinde bir gelişme olmuştur. Yazı insanlık tarihinin belleği olarak; dil, inanç, ulusal kimlik, kültür, sosyo-kültürel yapı, ekonomi, coğrafi konum ve benzeri gibi değişkenlere bağlı olarak farklı biçimlerde gelişim göstermiştir. Tarihe ışık tutan belgeler yazı sayesinde günümüze ulaşmıştır. Gelişen teknik buluşlarla yazının kurgulanması süreci tipografinin doğmasına olanak sağlamıştır. Yazının grafik tasarım disiplini içindeki önemi; hem anlatım gücünden, hem de estetik-plastik değerlerle ele alınarak yorumlanabilmesinden kaynaklanır. Bu bağlamda fotoğrafın gelişimi ve grafik tasarımda kullanılmasının yaygınlaşması da tipografi ile birlikte ele alınmasını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada fotoğraf ile tipografi, tarihsel gelişim süreçleri içinde ele alınarak incelenecektir. Tipografi ve fotoğrafın bir arada kullanımının tarihsel ve güncel örnekleri, bu alandaki belli başlı eğilim ve teknikler değerlendirilecektir. Hem fotoğrafın hem de tipografinin kendine özgü görsel öğelerinin bir arada kullanılışı ile grafik tasarım ve grafik sanatlarda ortaya konmuş etkiler irdelenecektir. Böylelikle tipografi ve fotoğrafın birlikteliğinin grafik tasarımdaki önemi ve gelişmeye açık yönü ortaya konulacaktır. Grafik tasarım bağlamında fotoğraf ve tipografi birlikteliğinin önemi, tasarımdaki rolü, izleyici ile kurduğu etkileşim, bu çalışmanın temel araştırma alanını oluşturmaktadır. Aynı zamanda bu çalışmada; fotoğraf ve tipografinin birlikte kullanılmasıyla ortaya konan etki, iletim ve anlatım gücü üzerinde durulmuştur.
Evrimleşen grafik ile illüstrasyon ve animasyon ilişkisi
Bu tezde illüstrasyon ve hareketli görüntülerle ilişkinin kaçınılmaz olduğu vurgulanmış ve bu konu edinilmiştir. İletişim teknolojilerinin grafik tasarımla doğrudan bağlantılı olduğunun üzerinde durup; bu bağın, değişen yeni anlayışlarla olağan bir hale geldiği ve sınırların kalktığı anlatılmıştır. Grafik tasarım dilinin yeni teknolojilerle durmaksızın kendini yenilemekte ve geleneksel tasarım anlayışını red etmeden kabuk değiştirmektedir. Birinci bölümde, grafik iletişim süreci işlenmiştir. Bu süreç içerisinde gelişen anlatım dilleri, iletişim kavramı ve süreci, endüstri devrimi, günümüz dijital tasarım konuları ele alınmıştır. İkinci bölümde, illüstrasyon kavramı tanımlanarak, illüstrasyonun gelişim süreci özellikle; Arts & Crafts, Art Nouveau ve Rus yapısalcı dönemi gibi dönemlerde, yoğun illüstrasyon kullanılarak yapılmış poster tasarımları dikkate alınarak anlatılmıştır. İllüstrasyon tarihçesi, ustaları, yöntemleri ve gelişen iletişim teknolojileri gözlemlenerek hazırlanmıştır. Üçüncü bölümde animasyon kavramı, tarihçesi, yöntemleri ve yine teknolojiler dikkate alınarak anlatılmış, dördüncü bölümde ise; illüstrasyon ve animasyon arasındaki ilişki tüketim toplumu, kitle iletişim araçlarının etkisi, dijital sanat, anlatıcı akıl, ortak yöntem ve arayışlar detaylandırılarak anlatılmış ve sosyolojik sonuçlarıyla dile getirilmiştir.
Afiş sanatının görsel iletişim sanatlarındaki yeri
Afiş sanatı görsel iletişim tasarımın en önemli öğesi olarak kabul edilmiş kitlelere direk mesaj veren ve tanıtım sektörünün en güçlü iletişim araçlarından biri olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmada afiş sanatının yeni tanıştığı dijital sanatı ile birlikteliği incelenmiş. Grafik Tasarımı ile birlikte afiş sanatının dünü, bugünü kısa bir tarihççe ile anlatılmıştır. Cumhuriyetimizin kurulmasıyla birlikte ülkemizde de Avrupa ve dünyada olruğu gibi bir takım etkileyici sanat faaliyetleri başlamıştır. Bu sanat faaliyetlerinden biriside afiş sanatıdır. Özellikli afiş sanatımızın duayeni olarak kabul ediyen İhap Hulusi Görey'in de ülkemize dönerek başlattığı afiş çalışmaları incelenmiştir. Sanatçının kısa hayat hikayesi anlatılarak hakkında eserler verilmiştir. Günümüzde hızla gelişen bilgisayar teknolojilerini grafik tasarım alanında da görmekteyiz. Analog olarak tasarlanan afişler artık çok daha çabuk grafik tabanlı programlarla yapılmaktadır. Bu karşılaştırmada örneklerle anlatılmıştır. Afiş sanatının eski teknikleri eski ve yunan uygulama teknikleri anlatılmış ve örnekler verilmiştir. Gelişen dijital tekniklerle yapılan afişlerden örnekler verilmiş. Bu konuda hem dünyadan hem de ülkemizdeki afiş tasarımcılarından örnekler verilerek anlatılmıştır. Afiş geniş kitlelere mesaj verme niteliği taşıyan bir iletişim aracıdır. Ülkemizde sanayinin ve teknolojinin de hızla ilerlediği göz önüne alınarak afişin teknik özelliklerinin yanı sıra vermek istediği mesajlar bölümlere ayrılmış ve incelenmiştir. Özellikle gerek sanatsal gerekse ticari afişler incelenerek göz önüne alınmıştır. Baskı tekniklerindeki sürekli gelişme ile geleneksel baskı sistemlerinden en önemlisi olan dijital baskı sistemi ve ofset baskı sistemi konusunda bilgiler verilmiştir. Türk afiş sanatının duayeni olan İhap Hulusi GöreyinTürk afiş sanatına olan katkıları örneklerle anlatılmış son bölümde kendi afiş çalışmalarımızdan örneklerler verilerek sanatsal açıdan yorumlar yapılmıştır.
A. Gaudi'nin mimari uygulamalarının tasarım örnekleriyle günümüze taşınması
İlk olarak A.Gaudi'nin mimari ve grafiğin buluşmasında, sanat eserlerinde ki bakış açısı, görme biçimleri, tasarım felsefesi, tasarım yönetimi ve tasarımın hayata etkisi irdelenmiştir. Ayrıca A.Gaudi'nin mozaik uygulamaları ve eserlerinin, Türk-Osmanlı tasarım örnekleriyle stilize edilerek kentsel mimari üzerinden grafik anlatımlarla yorumlanmıştır.