سة الأساليبالطلبيةودلالاتهاالبلاغيةفي سورة الإسراء

Araştırma belâğatçılara göre talep ifade eden üslupları ele almakta, nehiy, emir, istifham ve nidâ üsluplarını sunup belâğata dair delaletleri açıklamaktadır. Aynı zamanda genel olarak müfessirlere göre bu üslupların luğavî/filolojik tefsir ve Kur'an ilimleri açısından en çok geçen yöntemlerden olması bakımından, özel olarak ise de İsrâ Sûresinde bulunan üslup çeşitliliği, bağlam ve karinelerden kaynaklanan amaçlarının çokluğu, konu olarak bu sûrenin seçilme sebebidir. Çalışma, bu yöntemlerin bağlamın retorik üzerindeki etkisinin izini sürmenin yanı sıra, İsrâ Sûresi'ndeki bu uslüpların bulunduğu konuların izini sürmeyi de amaçlamaktadır. Daha sonra gerçek anlamından ayrılışını bağlam ve delillerden anlaşılabilecek retorik amaçları açıklamayı da hedeflemektedir. Çalışmada âyetin tefsiri, şahidin durumu, üslubun tespiti, belâğî işareti, muhatap üzerindeki etkisi ve bu yöntem ile aynı âyette peş peşe gelen anlam ilişkilerinin aynı muhatap üzerindeki etkisinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin aranmasına değinilmektedir. Üslupları ve retorik anlamlarını bilmek, Kur'ân ayetlerini anlamakta faydalıdır. Kur'ân-ı Kerim'deki öğrenme ve öğretme yöntemlerine büyük katkı sağlar ve hatta İ'câzu'l-Kur'ân'ın da çeşitli yönlerinden birini ortaya koyar. Bu hedeflere ulaşmak için araştırmacı, ayette üslubun izlendiği, türünün belirlendiği ve daha sonra gerçek anlamından ayrılıp mecâzî anlama ne ölçüde kayıldığını göstermek için retorik olarak analiz edildiği analitik betimleyici yaklaşıma başvurmuştur. Çalışma, talep ifade eden üslupların gerçek manasının dışına çıkıp karine ve bağlam aracılığıyla dinleyici üzerinde mecâz etki bıraktığı sonucuna ulaşmıştır. Buna ek olarak var olan yöntem ve bağlam çeşitliliği açıklanmış olup çalışmada aynı zamanda yöntemlerin birbirini izlemesinin alıcı veya muhatap üzerindeki etkisini de gösterdiğinden bu durum İsrâ Sûresi'ndeki ayetlerin belâğat analizi yapıldığında açıkça ortaya çıkmıştır.