1 ve 11 numaralı Sivas Ahkâm Defterlerindeki tımar sistemi ile ilgili hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Ahkâm defterleri, Osmanlı Devleti'nin sosyal, iktisadi ve idari yapısı hakkında bilgi veren kaynaklardır. Bu yüzden sosyo-ekonomik tarih araştırmaları için çok önemli veriler sağlamaktadır. Bu defterler 1742'den itibaren eyâlet esasına göre düzenlenmiştir. Bu tez çalışması 1 ve 11 Numaralı Sivas Ahkâm Defterleri'nde yer alan tımar sistemine ilişkin hükümlerin transkripsiyon ve değerlendirilmesini kapsamaktadır. Tezin temel kaynağını bu iki Sivas Ahkâm Defteri'ndeki 1742-1744 ve 1765-1767 yılları arasındaki iki döneme ait tımar sistemine dair hükümler oluşturmaktadır. Tez çalışmasının amacı, her iki defterdeki tımar hükümlerini nicelik ve içerik yönünden karşılaştırma yoluyla 1742-1767 döneminde tımar sisteminde yaşanan sorunları tespit etmek ve sistemdeki çözülmeyi ortaya çıkarmaktır. Tez, giriş, üç ana bölüm, sonuç ve ekler kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde, tımar sistemi ve Divân-ı Hümâyûn'da tutulan defterler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, iki Sivas Ahkâm Defteri'nde tespit edilen tımar sistemi ile ilgili hükümlerin yıllara göre sayısal dağılımı ile şekil ve içerik olarak değerlendirmesi yapılmıştır. Önce tımar, zeamet ve mirliva hassları ile ilgili hükümler yıllara göre dağılımı yapılarak değerlendirilmiştir. Sonra tımar sistemi ile ilgili hükümler içerik olarak kategorize edilerek veriler tablolar halinde gösterilmiştir. Daha sonra her bir kategoride yer alan hükümler örnekleme yöntemi ile incelemeye tabi tutulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde, tımar hükümlerinden elde edilen bulgular, sancak ve nahiye isimleri tablolar halinde beyân edilmiştir. Sonuç kısmında tezin ana bölümlerinden elde edilen bulgulardan ulaşılan sonuçlar üzerinde durulmuştur. Ekler kısmında ise incelenen iki defterden tespit edilen hükümlerin özetleri ve transkripsiyonu ile her iki ahkâm defterinden örnek sayfalara yer verilmiştir.