18. yüzyılın ilk yarısında Bolu

Doğal kaynaklar bakımından son derece zengin olan Bolu; önemli askerî, ticari ve dinî yollar üzerinde bulunmaktadır. Bolu stratejik konumundan dolayı tarihinin her döneminde önemli bir merkez olmuştur. Bu çalışma ile Bolu Kazası'nın 18. yüzyılın ilk yarısındaki idari, ekonomik ve sosyal yapısının ortaya koyulması amaçlanmaktadır. İncelenen döneme ilişkin Bolu tarihi ile ilgili çalışmaların yetersizliği araştırma konusunun belirlenmesinde temel etken olmuştur. Çalışmada şer'iyye sicilleri ve hurufat kayıtları başta olmak üzere arşiv kaynakları, salnameler, seyahatnameler, araştırma ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Giriş ve sonuç bölümü dışında üç bölümden oluşan çalışma ile 18. yüzyılın ilk yarısı itibarıyla Bolu'da görev yapan ümerâ ve ulemâ mensupları tespit edilmiş ve bunların idari uygulamalarına yer verilmiştir. Bolu Voyvodalığı Mukâtaası'nın mâlikâne sistemi içerisindeki yeri tespit edilerek kaza ahalisinden tahsil edilen vergiler belirlenmiştir. Bolu menzilinin Osmanlı ulaşım ağı içerisindeki fonksiyonu üzerinde durulmuştur. Bolu'da yürütülen ticari ve zirai faaliyetler ve bunların potansiyeli ortaya koyulmuştur. Ekonomik hayatın kontrol mekanizmaları izah edilmiştir. Bolu'nun demografik yapısı, buna bağlı olarak halkın gündelik hayatı, cemaatler ve gayrimüslim unsurlar ele alınmıştır. Bolu mahkemesi kayıtları ışığında evlilik, boşanma, vasî ve nafaka takdiri gibi uygulamalar açıklanmış; Bolu'da gerçekleşen suçlar niteliklerine göre tasnif edilerek suç oranları tespit edilmiştir. Bolu'da bulunan vakıf ve vakıf müeseseleri incelenmiştir. Ayrıca Bolu tarihine ilişkin ele aldığımız hususların, zaman dilimi öncesi ve sonrasındaki durumlarına kısaca değinilerek bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır.