1883-1884 Ma'mûratü'l-Azîz gazetesi açıklamalı fihristi ve değerlendirmesi

Elazığ'ın o dönemdeki adını taşıyan ve bu ilde yayınlanan ilk gazete olan 5 Ekim 1883 tarihinde yayın hayatına başlayan ve Cumhuriyetin ilanından sonrada devam eden Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi Anadolu'da yayınlanan en uzun ömürlü gazetelerden biridir. Yayın periyodunu kesintili bir şekilde sürdüren bu gazete, cumhuriyetin ilanından sonra da yayınını devam ettirerek 1928 yılında yapılan Harf İnkılabından sonra Elaziz ismiyle 1935 yılına kadar yayınlanmıştır. Bu bakımdan Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi hem son dönem Osmanlı devleti hem de Türkiye Cumhuriyeti tarihi alanında yapılacak çalışmaların yanı sıra Elazığ ve Doğu vilayetleri ile ilgili yapılacak çalışmalarda önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nin cumhuriyet döneminde yayınlanan nüshaları sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu koleksiyonda ise sadece 1883-1884 yılları arasında yayınlanmış olan sayıları bulunmaktadır. Bu çalışmada Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi koleksiyonunun 1883 – 1884 yılları arasında yayınlanan 65 sayının açıklamalı fihristi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu çalışmayla gazetede yer alan haber, makale, reklam ve ilanlar tespit edilerek, Türkiye başta olmak üzere Elazığ ve çevre illerin siyasi, sosyal, iktisadi ve kültürel gelişmelerin Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nde nasıl yer bulduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Basın-yayın, gazete, Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi, Elazığ