Yerel gazetecilik
Bu konu başlığı altında 71 tez
Yeni İnan gazetesinin incelenmesi (1960-1962)
Bu çalışma, Tekirdağ'da yayın yapan Yeni İnan gazetesinde, 1960-1962 yılları arasında yer alan haberleri incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, 1960-1962 yılları arasındaki Yeni İnan gazetesi biçim ve içerik yönünden incelenmiştir. İkinci bölümde 1960-1962 yılları arası Yeni İnan gazetesinde yer alan siyasi haberler incelenmiştir. Üçüncü bölümde 1960-1962 yılları arası Yeni İnan gazetesinde yer alan sosyal, ekonomik, eğitim ve kültür alanlarındaki haberler incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda 1960-1962 yılları arası Tekirdağ'da, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleşen olaylar yeral basın penceresinden değerlendirilerek dönemin zihniyeti ortaya çıkartılmıştır.
Tarihsel süreç içinde Siirt "Mücadele" Gazetesinin yayın politikası (1964-1999)
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat döneminde birçok alanda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemelerden biri, 1864 tarihi nizamnameyle gerçekleştirilen eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmesidir. Vilayetlerin kurulmasından sonra buralarda matbaalar da açıldı ve valilik adına resmi "vilayet gazeteleri" yayımlandı. Ancak bu gazetelere yeteri kadar önem verilmemesinden ve II. Abdülhamit'in baskıcı rejiminden dolayı gazeteler 1878-1908 yılları arasında işlevlerini yerine getirememiştir. Milli Mücadele dönemine gelindiğinde yerel gazeteler büyük önem kazanmıştır. Bu dönemde çıkarılan İrade-i Milliye ve Hâkimiyet-i Milliye gazeteleri Anadolu'nun sesi olmuştur. Cumhuriyet Türkiye'sinde yerel gazete sayısında artış olmuştur. Bu gazetelerden biri Siirt'te 1964 yılında yayımlanmaya başlanan Mücadele gazetesidir. Mücadele gazetesi Cumhur Kılıççıoğlu tarafından kurulmuş ve günümüze kadar yayımı devam etmektedir. Bu çalışmada Mücadele gazetesinin yayın politikası belirlenmeye çalışılırken gazetenin her sayısı titizlikle incelenmiştir. Gazetedeki haberleri incelediğimizde Siirt'in kültürü, sosyo-ekonomik yapısı, Siirt'in her alandaki sorunları, eğitim, sağlık durumu gibi konular hakkında bilgi edinebiliriz. Bunun yanında Siirt basını ve Siirt'in tarihi geçmişi hakkında da çeşitli bilgiler gazetede yer almaktadır. Tez çalışmamızda bu konular hakkında sunulan haberler yayım tarihi dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Siirt, Basın, Mücadele gazetesi, Cumhur Kılıççıoğlu.
Demokrat Siirt gazetesine göre Siirt (1953-1961)
Yerel gazeteler bir vilayette yaşanan önemli olayları konu alması nedeniyle o vilayet hakkında geniş çaplı bilgiye erişme imkanlarından birini oluşturmaktadır. Bu bağlamda vilayet gazeteleri şehirlerin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısıyla ilgili önemli veri kaynakları olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Siirt'in ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını Demokrat Siirt Gazetesi ışığında tespit etmektir. Çalışma 1953-1961 yılları arasını kapsamaktadır. Demokrat Siirt gazetesine ilişkin arşiv verileri Beyazıt Devlet Kütüphanesinden elde edilmiştir. Elde edilen verililer doküman analizi tekniğiyle incelenmiştir. Belirlenen amacına uygun olarak yürütülen çalışmada 1953-1961 yılları arasında Siirt'in yol, su ve elektrik problemlerinin ekonomik ve sosyal hayatı olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bu dönemde yapılan çalışmalar ve yatırımlar neticesinde çözüme kavuşturulan bu sorunlarla ilgili gelişmeler Demokrat Siirt gazetesi çerçevesinde ele alınmıştır.
Siirt Gazetesi'ne göre Siirt'te siyasi, sosyal ve iktisadi hayat (1937-1950)
Bu araştırma; Siirt İlinin 1937-50 yılları arasında siyasi, sosyal ve iktisadi hayatında yaşadığı olaylar üzerine odaklanmıştır. Bu bağlamda ağırlıklı olarak Siirt Gazetesi'nin 1937-1950 yılları arasındaki haberleri referans olarak alınmıştır. Bu haberler kendi içinde sınıflandırılarak Siirt'in siyasi, sosyal ve iktisadi hayatına dair gelişmeler ve değişimler özel başlıklar ile detaylandırılmıştır. Siirt Gazetesi'nin basım aşamasına gelinceye kadar, basının Ülkemizdeki evreleri ve yaşadığı süreçler de ele alınarak yerel basın hayatının temelleri irdelenmiştir. Bahsi geçen yıllar arasında ülke genelinde yaşanan seçimler ve Siirt'ten seçilen milletvekilleri ile bu vekillerin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Siirt adına yaptığı faaliyet ve konuşmalara da yer verilmiştir. Cumhuriyetin kurulması ile başlayan yeni yönetim anlayışının Siirt özelindeki yansımaları ve halkın yaşantısı haber başlıkları ve köşe yazıları eşliğinde incelenmiştir. Bu yıllar arasında Siirt'in bir resmi çekilmiştir. Bu bağlamda İlin siyasi kimliği ve vekilleri ile seçim sisteminin değişmesi ile siyasette yaşanan değişim tespit edilmiştir. İlin halkevleri faaliyetleri ve halkevlerinin bu süreçte üstlendiği misyon ortaya çıkarılmıştır. Bunların yanı sıra İlin Çocuk Esirgeme Kurumu faaliyetleri, İlde yaşanan deprem ve verilen tepkiler, elektrik, radyo ve sinemanın şehre gelişi ve gelişimi ile bu konularda yaşanan sıkıntılar, hayvancılık durumu, kaçakçılık ile mücadele faaliyetleri, şehir kadın faaliyetleri, ulaşım, yol ve kaldırım durumu, milli bayram kutlama programları, tarım ve bağcılık, un fabrikası, posta sıkıntısı, temizlik ile ilgili yaşananlar, il genelinde temininde güçlük çekilen mallar, tren meselesi, Siirt battaniyesi ve kuyuları başlıkları altında İl hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan tarihi doküman analizi tekniği kullanılmıştır. İncelenen konuya ilişkin birinci ve ikinci elden kaynaklar temin edilmiş ve bu dokümanlar analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda; Siirt İlinin yeni kurulan bir il olması hasebiyle çeşitli sorunlar yaşadığı ve bu sorunları bertaraf etmek üzere kamu-özel işbirliği ile çeşitli faaliyetlerin ve icraatların yapıldığı görülmüştür. Bu vesile ile günümüz Siirt İlinin siyasi, sosyal ve iktisadi manada geldiği noktayı yorumlamak için o günün şartlarının bilinmesi ve incelenmesi bakımından bu çalışma önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Siirt, Siirt Gazetesi, Basın.
Yerel medya web sitelerinin görsel dil analizi: Konya örneği
Bu çalışmanın amacı Konya'daki yerel gazetelerin web sitelerinin, grafik tasarım ilkeleri ve öğeleri ile web tasarım ilkeleri bağlamında nasıl tasarlandığının tespit edilmesi ve tasarımın kullanıcı algısı üzerinde olası etkilerinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda betimsel analiz tekniğiyle Konya'daki 7 yerel gazetenin web siteleri örneklem olarak seçilmiş, siteler grafik ve tipografik açıdan incelenmiştir. Sayfalarda görsel hiyerarşi, renk, boşluk, çizgi, grid sistemleri ile benzeri yöntemlerin kullanımı ve Gestalt ilkesine dayanan tasarımsal bütünlük durumları ayrı ayrı ele alınmıştır. Kullanıcıya sunulan görsel deneyimin değerlendirilmesi ile tasarımla güçlendirilmiş içeriklerin, kullanıcı deneyimini olumlu etkilediği, söz konusu web sitesinin kurumsal kimliğini güçlendirdiği, tercih edilir kıldığı varsayılmıştır. Çalışmaya konu yerel gazete web sitelerinin görsel dilinin çözümlemeye tabi tutulması, bu yerel gazeteler örneğiyle kullanıcı dostu web siteleri tasarlamak, markasını güçlendirmek ve içeriğini görünür, ulaşılabilir kılmak isteyen tasarımcılar ile site sahiplerine yol gösterici örnek ve tavsiyeler sunacaktır. Teknolojinin gelişimi ve kullanıcı alışkanlıklarına bağlı olarak internet ile daha bütünleşik bir habercilik tarzını benimsemesi kaçınılmaz hale gelen yerel gazetelerin, mesajlarını arzuladıkları etki ile iletmeleri için grafik tasarımın önemi de çalışma kapsamında ortaya konulacaktır.
Uşak yerel gazetelerinin demokrasi ve vatandaşlık kavramları açısından incelenmesi (1949-1990)
Çalışmamızda gündelik hayatın hafızası olan gazetelerin incelenmesi aracılığıyla demokrasi, vatandaş ve vatandaşlık gibi kavramların Uşak ilindeki algılanışı ve bu kavramların konu alanlarının kapsamında olan aktiviteler yer almıştır. Gazetelerde yer alan demokrasi, demokrat, demokratik ve vatandaş, vatandaşlık kavramları tarihi süreçteki toplumsal durumu yansıttığı için önemlidir. Günümüze kadar olan süreçte Uşak'ta gazeteler ile ilgili yapılan çalışmaların sınırlı oluşu alanla ilgili bilimsel boşluğun doldurulması gereğini doğurmaktadır. Uşak'taki yerel gazeteler, gazetelerde yer alan yazılar ve haberler çalışma konumuzu içermektedir. Dönemin içerisinde demokrasi, demokrat, demokratik ve vatandaş, vatandaşlık ile ilgili çok fazla haber ve yazı bulunmaktadır. Çalışmamızın konusu, Uşak'ta basının gelişimi ve matbaanın başlangıcıyla günümüze kadar olan süreçte toplumun demokrasi, demokrat, demokratik ve vatandaş, vatandaşlık kavramlarına olan ilgisini gazetelerde yer alan yazı ve haberler aracılığıyla tespit etmektir. 1949?1990 yılları arasında Uşak'taki yerel gazetelerde yer alan demokrasi, demokrat, demokratik ve vatandaş, vatandaşlık ile ilgili haber ve yazılar kategorize edilerek tarihi süreç içerisinde incelenmiş. Gazetelerde yer alan demokrasi, demokrat, demokratik ve vatandaş, vatandaşlık başlıklı ve içerikli yazı ve haberler çıkartılarak kategorize edilmiş ve gazetelere göre bu kavramların kullanım sıklığı ortaya çıkarılmıştır. Böylelikle gazetelerde yer alan haber ve yazılarda vatandaş, vatandaşlık ve demokrasi, demokrat, demokratik kavramına olan ilgi ortaya çıkarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Gazete, Demokrasi, Vatandaş, Vatandaşlık, Basın, Kavram, Uşak, Yerel, Türkiye, Tarih,
2018 yılı İzmir yerel yazılı basınında verilen sağlık haberlerinin incelenmesi (Yenigün, Ege Telgraf, Haber Ekspres ve Yeni Asır gazeteleri örneği)
Sağlık konulu içeriklerin medyada yer alması; toplumu bilgilendirmek ve kamuoyunun sağlık üzerine yapılan çalışmaları bilmesi açısından çok önemlidir. Araştırmanın amacı, yerel yazılı basında 2018 yılında yayınlanan 4 gazetenin sağlık haberlerine bakış açılarını belirlemek, basının haber verme değerleriyle yaptıkları yayınların örtüşüp örtüşmediğini saptamaktır. Bu amaçla İzmir Basın İlan Kurumu'na bağlı Yenigün Gazetesi, Ege Telgraf Gazetesi, Haber Ekspres Gazetesi ve Yeni Asır Gazetesi olmak üzere dört gazetenin 2018 yılında aktardığı sağlık haberleri incelenmiştir. Yapılan çalışma sonunda sağlık haberlerinin yerel basındaki yeri ve haberlerin nasıl aktarıldığı saptanmıştır. İncelenen gazetelerin sağlık haberlerinin genellikle açık ve anlaşılır bir anlatıma sahip oldukları, inandırıcı özellik taşıdıkları ve bilgilendirme düzeylerinin yüksek oldukları ortaya çıkan bulgular arasındadır. İzmir Basın İlan Kurumu'na bağlı 4 gazetede ele alınan haber konularını ise genellikle hastalıklar ve tedavileri, sağlık alanında yapılan gelişmeler, beslenme ve genel sağlık üzerine halkı bilgilendirme oluşturmaktadır. Bu saptama ile birlikte yerel basında sağlık haberciliği sorunlarına ulaşılmıştır.
Yeni medyada nefret söylemi: Mersin ili örneği
Son dönemlerde bireyler, teknolojiyi daha aktif kullanmaktadır. Bilgi alma, gündemi takip etme ve gündeme dâhil olma konusunda yeni medyanın birçok özelliğinden faydalanılmaktadır. Toplumsal enformasyon hareketliliklerine bakıldığında, daha çok yeni medyanın ve sosyal medya mecralarının bu konularda önemli yer tuttuğu, bunun yeni enformasyon akışının oluşmasında etkili olduğu görünmektedir. Yeni medyanın her türlü dönüt ve etkileşime olanak tanıması, yeni medyanın geleneksel medya karşısındaki farkını göstermektedir. Ulusal ve yerel basın da teknolojinin dijital bir dönüşüme girmesinden dolayı yeni medyadaki rollerini arttırmaya başlamıştır. Fakat yeni medya ortamlarında denetim ve düzenleyici, kapsayıcı bir kanun yönündeki boşluklar, yeni medyada kullanıcıların daha serbest hareket edebilmesine, hatta nefret söylemi üretip yayabilmesine aracı olmaktadır. Bu durum, mülteciler ve azınlıkta olan diğer grupları etkilemektedir. Nefret söylemi yerel basının resmi internet sitelerindeki haberlerinde de gözlenmektedir. Bu nedenle bu tezde, yoğun göç alan Mersin ilinde yayın yapan yerel gazetelerin resmi internet sitelerindeki bazı haberler incelenmiş, bu şekilde haber dilinde nefret söylemi araştırılmıştır.
COVID-19 sürecinin yerel medya çalışanları üzerindeki etkileri: Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneği
Geçmişten günümüze çok sayıda can kaybı ile birlikte fiziksel ve ruhsal sorunlara neden olan salgın hastalıklar, her zaman evrensel bir sorun olmuştur. Bugünlerde bir halk sağlığı meselesi olarak tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 salgını medya sektörü çalışanlarını da etkilemiş, bu dönemde meslek profesyonellerinin yüksek risk taşıyan meslek gruplarından olduğu gözlemlenmiştir. Toplumu bilgilendirme, haberdar etme misyonu olan gazeteciler salgın sürecinde gerek salgının seyri gerekse tedavi yolları ve önleyici tedbirler konusunda kamuoyunu aydınlatmıştır. Kent ile ilgili haberler veren, kamuoyunu medyada taşıyan, bilgilendirmeler yapan, belli bir lokasyonda yaptığı işlerle toplumu eğlendiren, eğiten yerel medya organları COVID-19 sebebiyle zorluklar yaşamıştır. COVID-19 pandemisi her ne kadar evrensel bir ölçekte olsa da gazetecilik faaliyetlerine engel olmuş öte yandan hem yerel hem de ulusal medyanın gündeminde yer almıştır. Bu olağanüstü durumun çalışma koşullarından en çok etkilenen kesim medya çalışanları olarak karşımıza çıkmaktadır. COVID-19 salgını sebebiyle salgının başladığı günden bugüne kadar devam eden süreçte dünya çapında 2 bin gazeteci hayatını kaybetmiştir. Türkiye'de kayıtlara yansıyan gazeteci ölüm sayısı ise 30 olmuştur. Bu çalışma, COVID-19 salgın sürecinde yerel medya çalışanlarının karşılaştığı sorunları anlama ve gerekli çözüm önerilerini hem kamuoyu hem de yerel medya çalışanlarına aktarmayı amaçlamaktadır. Söz konusu bu amaç doğrultusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde görev yapan yerel medya çalışanlarının COVID-19 döneminde yaşadıkları sorunları ortaya koyabilmek adına bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Öte yandan meslek örgütleri ile gazetecilerin yaşadığı sorunlar üzerine yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Söz konusu saha çalışmaları ile COVID-19 salgınının medya sektörü ve gazeteciler üzerindeki etkileri güncel verilerle ilk elden ortaya koyulmuştur. Bu araştırma ile bölgedeki yerel medya çalışanlarının meslek örgütlerinden yeterli desteği alamadığı ve COVID-19 sürecinde hem fiziksel hem de psikolojik olarak önemli oranda etkilendikleri tespit edilmiştir.
Cumhuriyet'in Kuruluş Dönemi'nde (1923-1938) Türk kadınının modernleşmesi (Konya yerel basını örneği)
Cumhuriyet'in kuruluş döneminde "muasır medeniyetlere" ulaşmak amacıyla hemen her alanda düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler Türk kadını için de önemli yenilikleri beraberinde getirmiştir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen kanuni düzenlemelerin toplumsal yansımaları ise dönemin basın alanında sıklıkla ele alınmıştır. Konya özelinde kadının toplumsal ve siyasal hayattaki yeri Konya'nın yerel gazetelerinde kendini göstermiştir. Çalışma kapsamından dönemin meclis tutanakları ve hem ulusal hem de mahalli gazeteler incelenerek Türk kadının modernleşme süreci analiz edilmeye çalışılmıştır.
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yerel bir medyası: "Diyarbekir'de Dicle" Gazetesi (1913-1915)
Dicle gazetesi toplam 142 sayı çıkarmıştır. Gazetenin mevcut sayıları Ankara'da Millî Kütüphane'de fotokopi şeklinde bulunmaktadır. Dicle gazetesi 90. sayıdan itibaren "Diyarbekir'de Dicle" adı ile yayın hayatına devam etmiştir. Genel olarak gazete, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bir yayın organı olarak faaliyetlerini yürüttüğü için siyasi konular gazetede manşet şeklinde yer almıştır. Diğer sayfalarda edebî, sağlık, eğitim ve mahalli konulara yer verilmiştir. Bu çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de dünyada ve Osmanlı Devleti'nde basın ile matbaanın gelişim serüvenine yer verilmiştir. İkinci Bölüm'de Diyarbekir'de basın faaliyetleri ele alınmıştır. Üçüncü Bölüm'de "Diyarbekir'de Dicle" gazetesinde yer alan siyasi içerikli haberler işlenmiştir. Dördüncü Bölüm'de eğitim ile ilgili haberler konu alınmıştır. Beşinci Bölüm'de edebî eserlerin tahlil ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Son olarak Altıncı Bölüm'de genel kültür, sağlık, yerel haberler ve sosyo-ekonomik boyutu ile Diyarbekir konuları üzerinde durulmuştur. Gazete bir bütün olarak değerlendirildiğinde hemen hemen tüm paylaşımlarında gazetenin İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Diyarbekir'deki yayın organı olarak faaliyetlerini yürüttüğü anlaşılmıştır.
Türkiye'de yerel medya sorunlarının yerel gazete çalışanları üzerinden incelenmesi ve çözüm önerileri
Bu araştırmada, Türkiye genelindeki yerel gazete çalışanları üzerinden yerel gazetelerin sorunlarının tespiti amaçlanmıştır. Bu bağlamda belirlenen kriterlere uygun olan 942 yerel gazetenin çalışanları ile çalışma yürütülüş ve bu çalışanlar içerisinden 702 kişiden elde edilen veriler araştırmanın veri kaynağını oluşturmuştur. Araştırma betimsel tarama yaklaşımı ile gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, literatürde benzer çalışmalarda kullanılan ölçekler ve yedi coğrafi bölgeden seçilen ikişer yerel gazete çalışanları ile yapılan görüşmeler neticesinde tespit edilen sorunlar araştırma ölçeğinin oluşturulmasında kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından Dağ (2018)'in geliştirdiği ölçek referans alınarak ve bu ölçek geliştirilerek hazırlanan anket formunun yapı geçerlilik çalışması gerçekleştirildikten sonra analizlerde kullanılmıştır. Bu bağlamda ölçek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca ölçek güvenilirliğinin tespiti için split-half ve Cronbach's Alpha iç tutarlılık analizlerinden yararlanılmış ve elde edilen analiz sonuçları neticesinde oldukça güvenilir ve tutarlı bir ölçek yapısının oluştuğuna kanaat getirilmiştir. Yapılan analizler, yerel medya çalışanlarının sorun alanlarının demografik özelliklere bağlı olarak farklılaştığını göstermektedir. Katılımcılar, ücret ve yan haklar, işyeri kaynaklı sorunlar, eğitim kaynaklı sorunlar, çevresel sorunlar bağlamlarında daha belirgin bir sorun algısı sergilemişlerdir.
Kadın gazetecilerin toplumsal cinsiyet temelli yaşadıkları sorunlar: Aydın yerel basını örneği
Türkiye'de son yıllarda basın sektöründe çalışan kadınların sayısının arttığı görülmektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri bakımından evin işlerini yapmak ve çocuğunu bakmakla görevlendirilen kadınlar, iş yaşamlarına geçişi esnasında sorunlar yaşamaktadır. Yapılan bu çalışmada da esnek mesai kültürüne dayalı gazetecilik mesleğini sürdüren kadınların, hem cinsiyetlerinden kaynaklı olarak iş hayatlarında yaşadıkları sorunların hem de ev ve iş yaşamı arasında yaşadıkları sorunların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmada Aydın ili ve ilçelerinde ulusal ya da yerel basın kuruluşunda aktif olarak çalışan 20 kadın gazeteci ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Her bir katılımcıya 20 soru sorulmuş; kendilerinden bu sorulara samimi ve objektif bir şekilde cevap verilmesi istenmiştir. Katılımcıların isimlerinin açık bir şekilde verilmeyeceği, K1, K2, K3 gibi kodlarla çalışmanın sürdürüleceği ifade edilmiştir. Çalışmanın literatür kısmında, feminizm kavramı ve türleri, tarihsel süreç içerisinde kadının konumu ve kadın gazetecilerin tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. Aydın yerel basını ve kadın gazetecilerin sorulara verdiği cevaplardan ise bulgular bölümü oluşmuştur. Kadın gazetecilerin ya ev işlerini geciktirdiği veya hiç yapamadığı ya da iş ile ilgili çalışmaları yetiştiremediği gibi sorunlar yaşadığı görülmüştür. İş yaşamında kadın olmaları sebebiyle birçok kez tacize ve mobbinge uğrayan kadın gazeteciler, zorluğu ne olursa olsun mesleklerini yapmaya devam edeceklerini belirtmişlerdir.
Muğla'da Halk gazetesi (1929-1945)
Daha sonra doldurulacaktır.
Yerel kamuoyunun oluşumunda yerel basının önemi -Amasya örneği-
Bilindiği gibi yerel gazeteler yörenin en önemli toplumsal iletişim kurumları sayılmaktadır. Milli mücadele yıllarından bu yana Anadolu basını toplumsal konularda duyarlılık göstermiş, toplumda umutsuzluğun karşısına mücadeleyi koyan bir tavrın varlığına ilişkin farkındalık yaratmış hedef ve amaçların ortaklaşmasında görev almıştır. Günümüzde de ait olunan yere ilişkin duyarlılık varlığını koruduğu sürece yerel basın da varlığını, gerekliliğini ve önemini koruyacaktır. Ortak çıkarlar, beklentiler, sorunlar söz konusu olduğunda yöresel ve yerel olan önem kazanmakta yöreyi oluşturan bireyler arasında iletişimin ve ortak bir bilincin oluşmasında yerel basına önemli görevler düşmektedir.
Yerel basında göçmenlerin temsili: Van Bölge ve Prestij gazeteleri örneği
Düşünce ve kanaatlerimizi etkilemede önemli bir role sahip olan medya toplumsal gerçekliğin inşa sürecinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmada inşa sürecinde etkili olan yerel medyanın nasıl bir söylem benimsediği incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Van ilinde yayın yapan en yüksek tirajlı iki gazete, Van Bölge gazetesi ve Prestij Haber gazetesi örneklem olarak kabul edilmiştir. 2018 ve 2020 yılları zaman aralığı olarak belirlenmiştir. Bu gazetelerden her gazete ve her yıl için iki haber toplamda on iki adet örnek haber incelenmiştir. Bu haberler Van Dijk'in eleştirel söylem analizi doğrultusunda ele alınmış olup haberlerde göçmenlerle ilgili hangi dil ve söylemin kullanıldığı ve yerel medyadaki temsil biçimi ortaya konulmuştur. Bu sayede yerel medyada göçmenlerin temsiline dair bulgular sunulmuştur.
1883-1884 Ma'mûratü'l-Azîz gazetesi açıklamalı fihristi ve değerlendirmesi
Elazığ'ın o dönemdeki adını taşıyan ve bu ilde yayınlanan ilk gazete olan 5 Ekim 1883 tarihinde yayın hayatına başlayan ve Cumhuriyetin ilanından sonrada devam eden Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi Anadolu'da yayınlanan en uzun ömürlü gazetelerden biridir. Yayın periyodunu kesintili bir şekilde sürdüren bu gazete, cumhuriyetin ilanından sonra da yayınını devam ettirerek 1928 yılında yapılan Harf İnkılabından sonra Elaziz ismiyle 1935 yılına kadar yayınlanmıştır. Bu bakımdan Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi hem son dönem Osmanlı devleti hem de Türkiye Cumhuriyeti tarihi alanında yapılacak çalışmaların yanı sıra Elazığ ve Doğu vilayetleri ile ilgili yapılacak çalışmalarda önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nin cumhuriyet döneminde yayınlanan nüshaları sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu koleksiyonda ise sadece 1883-1884 yılları arasında yayınlanmış olan sayıları bulunmaktadır. Bu çalışmada Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi koleksiyonunun 1883 – 1884 yılları arasında yayınlanan 65 sayının açıklamalı fihristi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu çalışmayla gazetede yer alan haber, makale, reklam ve ilanlar tespit edilerek, Türkiye başta olmak üzere Elazığ ve çevre illerin siyasi, sosyal, iktisadi ve kültürel gelişmelerin Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nde nasıl yer bulduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Basın-yayın, gazete, Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi, Elazığ
Yerel basına göre Afyonkarahisar (1946-1960)
Bu araştırmanın amacı Afyonkarahisar yerel basını taranmak suretiyle Afyonkarahisar'ın siyasal, iktisadi, sosyal, kültürel yapısı hakkında bilgi elde etmektir. Araştırmada kullanılan materyal 1946-1960 yılları arasında çıkan Afyonkarahisar'ın yerel gazeteleri ve dergisidir. Yapılan basın taraması sonucunda elde edilen veriler ışığı altında şehrin siyasal, iktisadi, sosyal, kültürel yapısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. 1946-1960 yılları arasında ülke siyasetinin Afyonkarahisar'a yansımaları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi'nden sonra Demokrat Parti'nin ülke yönetiminin Afyonkarahisar üzerindeki etkileri yansıtılmaya çalışılmıştır. Yerel Basına Göre Afyonkarahisar tezinde şehrin yapısındaki değişiklik ve değişen yapının basına yansımaları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Afyonkarahisar Basını, Afyonkarahisar, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi ra doldurulacaktır.
Yozgat basınında Demokrat Parti iktidarı: 1950-1960
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938'de ölümü üzerine, T.B.M.M. eski Başbakanlardan İsmet İnönü'yü 11 Kasım 1938'de Cumhurbaşkanı olarak seçti. İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı olmasıyla " Milli Şef " dönemi olarak adlandırılan dönem başladı. Bu dönem içinde uluslararası şartlarında zorlamasıyla 1946 yılında çok partili hayata geçildi. Yeni kurulmuş olan Demokrat Parti 1946'dan 1950'ye kadar muhalefette kaldıktan sonra 14 Mayıs 1950 seçimleriyle'de iktidara geldi. Bu partinin 1950'de iktidara gelmesiyle birlikte yakın tarihimizde önemli bir dönem başladı. Bu çalışma Demokrat Parti'nin iktidarda olduğu 1950-1960 yılları arasında iç ve dış politika uygulamalarının Yozgat basınınca değerlendirilmesini içermektedir. Söz konusu dönemde Demokrat Parti'nin siyasi, sosyal, ekonomik ve askeri alanda uyguladığı politikalar sunuldu. Ayrıca dört bölümden oluşan çalışmada Yozgat yerel basınından yararlanılarak, Demokrat Parti iktidarının Yozgat'ta nasıl algılandığı üzerinde duruldu. İlin önemli yazılı basın kaynaklarından elde edilen sonuçlar değerlendirildi. Yozgat yerel basın taramalarından elde edilen veriler araştırma çerçevesinde ele alınarak kronolojik şekilde incelendi. Çalışmada Yozgat basınının Demokrat Partiye bakışı ifade edildi. Anahtar Kelimeler: Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Çok Partili Hayat, Yozgat Basını, Demokrat Parti, Yozgat.
İzmir gazetesi (1-52. sayılar) 20 z. 1313-22 z. 1314 (2 Haziran 1896-25 Mayıs 1897) inceleme, tasnif, değerlendirme
ÖZET İZMİR GAZETESİ (1-52. SAYILAR) 20 Z. 1313-22 Z. 1314 (2 HAZİRAN 1896-25 MAYIS 1897) İNCELEME, TASNİF, DEĞERLENDİRME ÜSTÜNDAĞ, Mehmet Fevzi Yüksek Lisans Tezi, Tarih Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Arif KOLAY Ağustos, 2014, 239 sayfa Gazeteler, toplumun yönlendirilmesi ve içinde bulunduğu siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel durumunu gösterir. Gazeteleri inceleyerek o toplum hakkında bilgi sahibi olmak mümkündür. Çalışmamızın Giriş bölümünde, Dünya ve Türk basınının doğuşu ve gelişimi hakkında bilgiler verildi. Özellikle, İzmir'deki Fransız gazetelerinin Türk basınının oluşumundaki rolü anlatılmaya çalışıldı. Ayrıca "İzmir" gazetesinin özellikleri hakkında bilgi verildi. Gazetede; siyaset, ticaret, edebiyat, eğitim, fen, ziraat, ekonomi, sanat ve ahlak hakkında geniş bilgiler yer alır. İzmir ve İstanbul haberlerinin yanında yabancı devlet haberleri de mercek altına alındı. Osmanlı Devletini ilgilendiren tüm haber, yazı ve ilanlar da ele alınarak geniş bir şekilde özetlenmeye çalışıldı. Ayrıca bu haberler, yazı ve ilanlar konularına göre tasnif edildi. Böylece yayına başladığı 1896'dan 1897 sonuna kadar Osmanlı Devleti'nin iç ve dış gelişmeleri göz önüne serilmeye çalışıldı. Çalışmamızı inceleyen okuyucular belirtilen yıllar arasındaki dönemde, Osmanlının idari ve sosyal birçok yönü ile dünyadaki gelişmeler hakkında bir bilgi sahibi olabileceklerdir. Anahtar Kelimeler: İzmir Gazetesi, Osmanlı Basını, Girit Meselesi, II. Abdülhamid, 1896-1897.
Topluluk iletişimi bağlamında göçmen toplulukların alternatif medya pratikleri: Al Harmal Gazetesi örneği
Küreselleşmenin etkisiyle ortaya çıkan çok uluslu şirketlerin egemenliği medya sektörünü tekelleştirmiştir. Bu durum medyada çok sesliliğin önüne geçerek azınlıkların ya da öteki durumunda olan toplulukların medyada temsillerini problem hale getirmiş bu da söz konusu toplulukları kendi seslerini duyurabilecekleri medyaları oluşturmaya itmiştir. Literatürde alternatif medya olarak tanımlanan bu medya pratikleri göçmenler tarafından göç ettikleri coğrafyalardaki kültüre entegre olabilmek, seslerini duyurabilmek ya da anavatanla iletişimi sürdürmek açısından önemli bir araç olmuştur. Bu düşüncelerle Şanlıurfa'da yaşayan Suriyeli göçmenler bir topluluk olarak 2014 yılında Al Harmal Gazetesi adıyla kendi medya pratiklerini oluşturmuştur. Literatürde ana akım medyaya alternatif bir alan açması bakımından değerlendirilen bu medya pratikleri tez çalışmasının konusu olup bu bağlamda Al Harmal Gazetesi alternatif medyanın işlevsel ve yapısal özellikleri bakımından incelenmiştir. Birinci bölümde bir topluluk olarak göçmenler ele alınarak göç ve topluluk ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde alternatif medyanın tanımları, tarihsel gelişimi, literatürün çok geniş olması sebebiyle dünyadan ve Türkiye'den örneklerle sınırlı bir çerçevede ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise alternatif medyanın bir alt kolu olan topluluk medyası örneği olarak Al Harmal Gazetesi, alternatif medya bağlamında topluluk medyası özelliklerini taşıyıp taşımadığı literatür taraması, yarı yapılandırılmış görüşme ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise içinden çıktığı topluluğun problemlerini kamusal alana taşıması, temsil ettiği topluluğun kültürüne katkı sağlaması, sivil toplum bilincinin toplulukta yerleşmesine katkı sunması, anti-hiyerarşik organizasyon yapısının yanı sıra topluluğun erişimine ve katılımına imkân tanıması ve üretim biçimlerinin topluluğun gönüllüleri eliyle yapılması bakımından Al Harmal Gazetesinin ana akım medyaya alternatif bir bakış açısı sunduğu anlaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Alternatif medya, topluluk medyası, göçmen, Al Harmal, gazete
İdrak gazetesinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
İdrak gazetesi 1919 yılında 28 Nisan – 22 Temmuz tarihlerinde 33 sayı yayınlanmıştır. '' İştirakçı '' Hilmi tarafından yayınlanmıştır, gazete aynı zamanda Türkiye Sosyalist Fırkasının yayın organıdır. Gazete yayınlanmaya başladıktan kısa bir süre sonra 15.sayıda kapatılmış, ancak 1,5 ay sonra tekrar yayınlanmaya başlanmıştır, 17 gün yayınlandıktan sonra 33.sayıda kalıcı olarak yayın hayatına son verilmiştir. Gazetenin 16. , 17. Ve 21. Sayıları bulunamamıştır. İdrak sosyalizmin Osmanlı Türkiye'sinde tanıtımı ve yayılması konusunda etkili olmuştur. Sosyalizm ile ilgili isimsiz yazı dizileri yayınlamışlardır, '' Sosyalizm Alemi '' haberlerle dünyadaki ve memleketteki işçi hareketleri, sosyalist hareketler hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca barış görüşmeleri, İttihatçıların davaları, devletin yaptığı atamalar, Damat Ferit Paşa kabinesi ve İzmir'in işgali, ekonomik, sosyal ve kültürel alanda haberler yapılmıştır. Gazete İttihatçılara karşı sert bir muhalefet yapmaktadır, bu yazılara ve haberlere yansımıştır, Damat Ferit Paşa ve hükümetiyse desteklenmektedir. Gazete Osmanlı'dan ve dünyadan haberler yapmış, İstanbul'dan haberler yaptığı için aynı zamanda yerel gazetedir.
Yerel basına göre Demokrat Parti dönemi'nde Karabük
1950-1960 yılları arası yerel basın üzerinden Demokrat Parti Dönemi'nde Karabük'ü anlatan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma da söz konusu eksikliği gidermeyi amaçlamıştır. 14 Mayıs 1950 seçimlerinden sonra nicelik olarak artan Karabük basın hayatı, 27 Mayıs darbesine kadar büyük çoğunlukla DP'ye destek olmuştur. Bu nedenle iktidar tarafından gazete kapatılma hadisesi yaşanmamıştır. Fakat Karabük basınında muhalif cephenin temsilcileri olarak CHP'yi destekleyen Ata Yolu ve CMP tarafından yer alan Müstakil gazetesi bulunurken, özellikle Müstakil gazetesinin kâğıt bulamama sorunuyla karşılaşması önemli bir detay olarak göze çarpmaktadır. Karabük Postası ise bu yayın organlarına göre belirli bir siyasi partiyi temsil etmemekteydi. Diğer bahsedilmesi gereken hususta tam manasıyla muhalif olarak adlandırılamayacak olsa da özellikle Karabük DP yapılanması içerisindeki muhalif grubu temsil etmesiyle ifade edilebilecek olan Yeni Karabük gazetesidir. Demokrat Parti her ne kadar 1957 yılından itibaren genel manada bir zayıflama göstermişse de Karabük'teki yansımasına bakarsak çok da öyle olmadığını söyleyebiliriz.
Çankırı basınında edebî muhteva (1921-1938)
Çankırı Basınında Edebî Muhteva (1921-1938) adlı çalışmadaki amaç; Çankırı basın tarihinin ilk dönemi olan 1921-1938 yılları arasında Çankırı'da çıkmış ve ulaşılabilinen bütün gazete ve mecmua içinde yer alan edebî malzemeyi tespit ve tasnif ederek bir incelemeye tabi tutmaktır. Çankırı Basınında Edebî Muhteva (1921-1938) adlı çalışmada kullanılan temel materyal mecmua ve gazetelerdir. Çalışmada uygulanan yöntem(ler) ise şunlardır; 1921-1938 yılları arasında Çankırı'da yayınlanan gazeteler araştırılıp tespit edilmiş, bu gazeteler içinde eski harfli edebî türler (sadece Çankırı Gazetesi'nin bir metin örneği) Latin harflerine aktarılmış, tespit edilen gazetelerin edebî muhtevaları incelenip tasnif edilmiş, tasnif edilen edebî muhteva incelenmiş ve terkip edilerek toplu bir inceleme çalışması ortaya çıkarılmıştır. Çalışma, yerel bir basın çalışması olmakla birlikte bölgesel ve ulusal alanda Çankırı tarihine kaynak oluşturacaktır. Hem Çankırı'da oluşturulan edebiyata, bilime ve sanata hem de Çankırı tarihine ışık tutacak olan çalışma, sadece edebiyata değil, basın yayın tarihine ve kültürel mirasa önemli katkılar sağlayacak ve araştırmacılara yeni konu ve imkânlar sunacaktır.