1930-1960 yıllarında Elazığ'da eğitim faaliyetleri

Bütün toplumlarda eğitimin amacı, yeni kuşaklara bir kültür birikimini aktarmaktır. İnsanlık tarihinin başlangıcı eğitimin de başladığı tarihtir. İnsanlar deneyimlerle oluşturduğu birikimlerini nesillerinin korunması ve devamı için önemli görmüşlerdir. Tarih içerisinde genel olarak toplumlar yaşadıkları coğrafya, çevre koşulları, birbirleriyle olan ilişkileri ve en önemlisi inançları eğitim anlayışlarının oluşmasını sağlamıştır. (Toplumların eğitim anlayışlarının oluşmasında yaşadıkları coğrafya, çevre koşulları, birbirleriyle olan ilişkiler ve en önemlisi inançlar gibi faktörler etkili olmuştur.) Yazının icadıyla beraberde bu süreç sistematik hale gelmiştir. Zira artık deneyimlerle kazanılan bilgi kurumsal yapıların doğmasına sebep olmuş, kültür ve bilgi aktarımı bu kurumsal yapılar vasıtasıyla yerine getirilmeye başlanmıştır. Eğitimin gelişim serüveni toplumdan, topluma farklılık göstermiş olsa da, aralarındaki etkileşim artıkça kültürel farklılıkları ve eğitim anlayışları benzerlikler göstermeye başlamıştır. Tarih içerisinde her toplum gereksinim duyduğu insan tipini yetiştirilmesi için eğitim vermiş ve eğitim kurumlarını da bu gereksinimler karşılayacak insanları yetiştirecek kurumları (bu amaç doğrultusunda) yapılandırmıştır. Türk toplumu da tarih sahnesine çıkışından itibaren bu seyri takip etmiş ve yaşadığı coğrafya ve inançlarının etkisinde eğitim anlayışı farklılıklar göstermiştir. Orta –Asya bozkırında savaşçı Alp tipi insan eğitimi verirken, İslamiyet'in kabulü ile Gazi –Derviş tipi insan yetiştirilmesine önem vermiştir. İslamiyet eğitim anlayışını da derinden etkilemiş kurumsal eğitim kurumları da bu dönemde ortaya çıkmıştır. Tarihi süreç içerisinde kurulan Türk devletleri bu kurumsal yapıları geliştirmiş, özellikle Selçuklu ve Osmanlı devletleri döneminde çağının çok ilerisinde eğitim veren kurumlar ortaya çıkmıştır. Ancak Osmanlı Devletinin son iki yüzyılından itibaren bu kurumlarda bozulmaya ve yozlaşmaya başlamıştır. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasıyla birlikte eğitim anlayışı ve eğitim kurumları batılılaşma ve çağdaşlaşma sürecini eğitim anlayışına ve kurumlarına da uygulanmış ve büyük değişimler yaşanmıştır. Cumhuriyetin kuruluşunun ilk yıllarından itibaren birçok yenilik eğitim de hayata geçirilmiştir. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Harf inkılâbı gibi köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çalışmamıza konu olan1930-1960 dönemi Elazığ'daki eğitim faaliyetlerinin bu dönemde tüm yurtta başlatılan eğitim seferberliğinin Elazığ'a yansımaları incelenmiştir. Bu çalışmada birçok kültür ve medeniyetin merkezi konumundaki Harput un eğitim tarihindeki yeri ve önemi, burada ki eğitim faaliyetleri önemli eğitim kurumları üzerinde durulmuş, daha sonrada 1930 -1960 yıllarında Elazığ genelinde eğitim faaliyetleri ve kurumları incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Elazığ, eğitim, eğitimci, öğretim, tarih, toplum.