20. yüzyıl Türk tiyatrosunun yönetmen odaklı dönüşümünün incelenmesi

Bu tez, Türk tiyatrosunda tarihsel süreç içerisimde yaşanan avangart yönetmen sorunsalı üzerine hazırlanmıştır. Tiyatroda yönetmenin konumu, işlevi ve yönetmenin genel olarak ülke tiyatroları üzerinde bıraktığı etkiler tartışılmıştır. Bu bağlamda yönetmenliğin doğuş süreci, ardından avangardın sanat alanında doğuşuyle birlikte avangart yönetmen kavramının ortaya çıkışı sonrası tiyatronun geldiği süreç ortaya çıkarılmıştır. İlk Yönetmen Sax-Meiningen Dükü, Konstantin Stanislavski ve Andre Antoine örnek olarak incelenmiştir. Yönetmenliğe ve tiyatro sanatına kattıkları irdelenmiştir. Son olarak avangart yönetmenlere örnek olarak Vsevelod Meyerhold araştırılmıştır. Meyerhold'un oyunculuk anlayışı ve üslubunun hem Rus tiyatrosu hem de çağdaş tiyatroya etkileri değerlendirilmiştir. Böylelikle avangart yönetmenin etkileri de ortaya çıkarılmıştır. Tüm bu örnekler perspektifinde Türk tiyatrosu değerlendirildiğinde Türk tiyatrosundaki avangard sorunsalı belirginleştirilmiştir. Türkiye'de ilk tiyatro yönetmen örnekleri değerlendirilmiştir. Ardından Türk Tiyatrosuna kısa bir bakış atılmış, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi, sanat anlayışları ve tiyatro durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Son olarak Türkiye'de yönetmenlik başlığı altında, yönetmenler Muhsin Ertuğrul ve Haldun Dormen seçilerek bu iki örnek incelenmiş, avangart yönetmen sorunsalı tartışılmıştır.