2016-2017 yıllarında 6 aylık dönemde erişkin acil Servise 112 ilkyardım servisi ile başvuran hastaların analizi

GİRİŞ VE AMAÇ: Türkiye acil hastalıkların, doğal afetlerin, kaza ve yaralanmaların sık yaşandığı bir ülkedir .Bu nedenle acil sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve organizasyonu büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında 112 Acil Servis Hizmetleri ile getirilen hastalar incelenerek; hasta başvurularının demografik özelliklerinin değerlendirilmesi ve acil servislerde ileriye yönelik planlama yaparken 112 ambulanslarının Acil Servis yoğunluğu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma kesitsel bir araştırma olup; araştırmanın evrenini 01 Eylül 2016-31 Aralık 2016 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine 112 ambulansı ile getirilen kişiler oluşturmaktadır. Hasta bilgilerine 112 acil servis ambulansı formundan ve hastane sisteminden ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemini verileri eksiksiz olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 1066 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri tarafımızca hazırlanan veri toplama formu ve 112 acil ambulansı veri formu kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama formu on iki bölümden oluşmaktadır. Veri toplama formu ile hastaların bileklik barkodu, hastaların vital bulguları ( tansiyon arteriyel, nabız, ateş, oksijen satürasyonu ), 112 ile geliş saati, 112 ile geliş günü, 112'de hesaplanan Glasgow Koma Skoru, 112 de yapılan müdahaleler (damar yolu açılması, hava yolu entübasyonu), 112 ön tanısı, hastane kesin tanısı, hastaların klinik seyri ( Acil servis bakısı sonrası sonuç, Hastane genel sonuç), servis veya yoğun bakım yatış süresine hastaların epikriz formundan ulaşılarak kayıt altına alınmıştır. Veriler, veri toplama formuna araştırmacı tarafından kaydedilmiş ve sonrasında SPSS isimli istatistik programında değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistiksel analizler ortanca (minimum-maksimum), ortalama ± standart sapma, frekans, yüzde kullanılarak belirtilmiştir. Analitik istatistiksel analizlerde ise Kolmogorov Smirnov testi, Ki-kare testi, Student T testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Tip 1 hata düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. BULGULAR: Çalışmaya dâhil edilen hastaların % 52,3'ü (n:558) erkek, % 47,7'si (n: 508) kadındır. Yaş ortancası 52,0 ( 1,0 -112,0), yaş ortalaması 49,75 ± 24,99'dur. Hastalar en çok cumartesi günü (%15,4), en az ise pazartesi günü (%12,8) getirilmiştir. Hastalar en sık 09.01-16.00 saatleri arasında (%44,3) (n=472), en az 00.00-09.00 saatleri arasında (%18,9) (n=201) getirilmiştir. 112 ön tanılarına göre acil servisimize en sık travma hastaları ( n= 335, % 31,4), ikinci sırada kardiyovasküler sistem acilleri( n= 169, % 15,9 ), üçüncü sırada gastrointestinal sistem acilleri ( n= 131, % 12,3 ) ve dördüncü sırada nörolojik aciller ( n= 114, % 10,7) getirilmiştir. 112 acil yardım ambulansı ile acil servisimize getirilen hastaların %67,9'ı (n=724) ilk değerlendirmede taburcu edilmiş, %0,7'si (n=7) sevk edilmiş, %0,5'i (n=5) eksitus olmuştur. Acil serviste değerlendirildikten sonra 209 hastaya servis yatışı verilmiştir. Servis yatışına karar verilen hastaların ilk 3 tanısı sırasıyla travma acilleri (%22,5), nörolojik aciller (%13,9), pulmoner acillerdir (%12,0). Acil servisimizde değerlendirildikten sonra %11,10 (n=118) hastaya yoğun bakım yatışı verilmiştir. Yoğun bakım yatışı verilen hastaların ilk 3 tanısı sırasıyla kardiyovasküler sistem acilleri (%30,6) , pulmoner aciller (%24,0) ve gastrointestinal sistem acilleridir (%12,4). SONUÇ: 112 acil yardım ambulansı ekiplerince getirilen hastaların çoğunluğu taburculukla sonuçlandı. Bu durum 112 acil yardım ambulanslarının gereksiz kullanıldığını düşündürmektedir. Bu konuda toplumun bilinçlendirilmesiyle bu sorun çözülebilir. 112 acil yardım ambulansı ile getirilen hastalarda en sık tanının travma olduğu düşünülürse hastane öncesi travma konusunda 112 personelinin bilgisini ve tecrübesini arttırmaya yönelik çalışmalar planlanabilir. Acil servislerde personel kadroları oluşturulurken 112 acil yardım ambulanslarından en sık başvurunun olduğu saatler göz önünde bulundurularak buna uygun planlamalar yapılabilir. En sık servis ve yoğun bakım yatışı yapılan bölümlerin yatak kapasiteleri gözden geçirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Acil servisler, Acil sağlık hizmetleri, ambulans, hastane öncesi acil bakım