5. sınıf öğrencilerinin dijital ayak izi farkındalıkları, dijital ortamda ahlaki değerlere dönük algıları ve internete yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Her geçen gün kullanımı yaygınlaşan internet, kullanıcılara sayısız fayda sağlamanın yanı sıra beraberinde bazı riskler de getirmektedir. İnternetin anonim yapısından faydalanan kullanıcılar, kimliklerinin belirlenemeyeceğini düşünerek, sanal ortamda gündelik hayattaki davranışlarından farklı davranışlar sergileyebilmektedir. Bu durum, özellikle kendilerine ait birçok bilgi ve görseli internet ortamında sonuçlarını düşünmeden paylaşabilen küçük yaşlardaki çocuklar için tehlike oluşturulabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı 5. sınıf öğrencilerinin dijital ayak izi farkındalıkları (DAİF), dijital ortamda ahlaki değerlere dönük algıları (DOADDA) ve internete yönelik tutumları (İYT) arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama deseninin kullanıldığı çalışmaya Amasya'ya bağlı bir ilçede yer alan 16 farklı ortaokuldan uygun örneklem yöntemiyle seçilen 409 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Ortamda Ahlaki Değerlere Dönük Algıları Ölçeği" , "Dijital Ayak İzi Ölçeği" ve "İnternete Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler genel durumu göstermek için aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerle incelenmiş, devamında çeşitli değişkenler (cinsiyet, teknoloji sahipliği vb.) arasındaki farklılıkları incelemek için bağımsız örneklem t-testi, değişkenler arası ilişkileri incelemek için de korelasyon testi ve regresyon analizi yapılmıştır. Çalışma sonunda öğrencilerin DAİF, DOADDA ve İYT düzeylerinin orta olduğu; bunların cinsiyete ve teknolojik cihaza sahip olma durumuna göre farklılaşmadığı görülmüştür. DAİF ve DOADDA ile dijital ortamda geçirilen süre arasında negatif yönlü, anlamlı, düşük bir ilişki bulunduğu görülmüştür. İYT ile dijital ortamda geçirilen süre ve teknolojik yeterlilik düzeyleri arasında ise pozitif yönlü, anlamlı, düşük bir ilişki olduğu görülmüştür. DAİF ile DOADDA ve İYT arasında orta düzeyde; DOADDA ile İYT arasında ise düşük düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki bulunduğu görülmüştür. Regresyon analizlerine göre DOADDA ve İYT, DAİF'in %23,9'unu, DAİF ve DOADDA, İYT'nin %16,9'unu, İYT ve DAİF, DOADDA'nın %9,7'sini açıkladığı bulgusuna ulaşılmıştır.